Cu¯n Meditations
cüa Krishnamurti, xu¤t bän b·i nhà Shambala
nåm 1991, kªt t§p các l¶i nói v«
thi«n ð¸nh cüa nhà ðÕo sß
d¸ thß¶ng nh¤t thª kÖ 20, ngß¶i
ðã tñ giäi tán t± chÑc tôn
giáo mà ông ðßþc ch÷n làm
giáo chü t× khi còn th½ ¤u trong
khi t± chÑc này ðã có t¾i
h½n 5 tri®u tín ð°. M£c dù phi bác
hªt t¤t cä nhæng gì thuµc v«
tôn giáo, Krishnamurti vçn có ngôn ngæ
và phong thái cüa mµt v¸ C± Ph§t
ði vào cuµc ð¶i, ð£c bi®t là
l¶i dÕy cüa ông luôn luôn chï thÆng
vào tâm ð¬ hi¬n tánh. Ðây chính
là pháp môn Thi«n Яn Ngµ không
qua b¤t kÏ phß½ng ti®n nào. N½i
ðây t¤t cä nhæng gì g÷i là
tông phái, kÛ thu§t, th¦m quy«n, kinh
ði¬n, th¥n chú ð«u tr· nên vô
nghîa.
Dß¾i ðây
là bän Vi®t d¸ch do Nguyên Giác thñc
hi®n. Có mµt ði«u nên ghi chú,
Krishnamurti ðôi khi tránh xßng "tôi" (ngôi
thÑ nh¤t), và ðã dùng chæ
"one" (mµt ngß¶i, ngôi thÑ ba) ð¬
tñ g÷i nhß cách ðÑng ngoài
mình và nói v« mình, có l¨
vì ông không còn th¤y có cái
gì g÷i là tñ ngã næa; ngß¶i
d¸ch chuy¬n nghîa chæ "one" sang Vi®t ngæ
là "bÕn" (ngôi thÑ hai). Trß¶ng hþp
này s¨ lçn lµn v¾i khi d¸ch chæ
"you" cûng là "bÕn," nhßng s¨ tÕo
mµt vån phong th¯ng nh¤t. Thêm næa,
b·i vì ngß¶i d¸ch th¤y r¢ng
trong pháp môn này thñc sñ không
có gì ngån cách giæa các ngôi
"tôi, ngß¶i, bÕn" chi cä. Bän d¸ch
nhß sau.
***
L–I Ð…U
Con ngß¶i, v¾i
møc ðích tr¯n thoát các mâu
thuçn, ðã phát minh ra nhi«u hình
thÑc thi«n ð¸nh. Nhæng hình thÑc
này dña vào khát v÷ng, vào ý
chí và vào thúc giøc t¾i thành
tñu, và gþi m· mâu thuçn và
cuµc chiªn ð¤u ð¬ t¾i. N² lñc
t§n tình ð¥y ý thÑc này thì
luôn luôn n¢m trong gi¾i hÕn cüa mµt
tâm b¸ ði«u ki®n hóa, và trong
này thì không có tñ do. T¤t cä
m÷i n² lñc ð¬ thi«n ð¸nh ð«u
là ch¯i bö thi«n ð¸nh.
Thi«n ð¸nh
là sñ ch¤m dÑt các ni®m. Chï
t¾i lúc ðó m¾i có mµt chi«u
kích khác, n½i vßþt ra ngoài th¶i
gian.
Tháng 3.1979.
***
Nhæng ðoÕn
vån dß¾i ðây trích t× các
tác ph¦m sau:
Krishnamurtís Notebook,
Beginnings of Learning, The Awakening of Intelligence, Beyond Violence,
You Are the World, The Flight of the Eagle, The Impossible Question, The
Only Revolution, Freedom from the Known, Meditations 1969, Talks with American
Students.
***
Tâm thi«n ð¸nh
thì v¡ng l£ng. Ðó không phäi sñ
v¡ng l£ng mà tß tß·ng có th¬
nh§n thÑc ðßþc; ðó không phäi
sñ v¡ng l£ng cüa mµt ðêm im v¡ng;
ðó là sñ v¡ng l£ng khi ni®m-v¾i
t¤t cä hình änh, l¶i và khái
ni®m cüa nó-ðã hoàn toàn ch¤m
dÑt. Tâm thi«n ð¸nh này là mµt
tâm tôn giáo-cái tôn giáo mà
không mµt giáo hµi nào, thánh ðß¶ng
nào, hay bài ca nào có th¬ chÕm
xúc ðßþc.
Tâm tôn giáo
là sñ bùng n± cüa tình yêu.
Ðó
là tình yêu không h« biªt t¾i
chia cách. V¾i nó, xa chính là g¥n.
Ðó không phäi là mµt hay nhi«u,
nhßng là trÕng thái tình yêu trong
ðó m÷i chia chë ð«u ch¤m dÑt.
H®t nhß vë ð©p, nó không thuµc
v« thß¾c ðo cüa ngôn ngæ. T×
riêng cái v¡ng l£ng này, tâm thi«n
ð¸nh hoÕt ðµng.
***
Thi«n ð¸nh
là mµt trong nhæng ngh® thu§t l¾n nh¤t
cüa ð¶i s¯ng-có l¨ là ngh® thu§t
l¾n nh¤t, và ngß¶i ta không có
th¬ h÷c t× b¤t kÏ ai. Ðó là
vë ð©p cüa nó. Nó không có
cái gì g÷i là kÛ thu§t, và
do v§y không có cái gì g÷i là
th¦m quy«n. Khi bÕn biªt v« chính
bÕn, nhìn chính bÕn, nhìn cách
bÕn ði, cách bÕn ån, nhæng gì
bÕn nói, nhæng tán gçu, nhæng cåm
ghét, nhæng ghen t¸-nªu bÕn biªt hªt
t¤t cä nhæng ði«u ðó trong tâm
bÕn, v¾i không mµt lña ch÷n, ðó
là mµt ph¥n cüa thi«n ð¸nh.
Nhß v§y, thi«n
ð¸nh có th¬ hi®n hæu ngay cä khi bÕn
ðang ng°i trên xe buýt, hay ðang ði bµ
trong r×ng ð¥y nhæng ánh sáng và
bóng mát, hay ðang nghe chim hót, hay ðang
nhìn khuôn m£t cüa vþ ho£c con bÕn.
***
Th§t kÏ lÕ
v« cách thi«n ð¸nh tr· thành;
nó không có ch¤m dÑt mà cûng
không có kh·i ð¥u. Nó h®t nhß
gi÷t mßa: trong gi÷t nß¾c là t¤t
cä nhæng dòng su¯i, nhæng sông cä,
nhæng ðÕi dß½ng và nhæng thác
nß¾c; gi÷t nß¾c này nuôi
l¾n trái ð¤t và con ngß¶i; không
có nó, trái ð¤t s¨ là mµt
sa mÕc. Không thi«n ð¸nh, trái tim
tr· thành mµt sa mÕc, mµt vùng
ð¤t hoang.
***
Thi«n ð¸nh
là tìm xem tß tß·ng, v¾i t¤t
cä nhæng hoÕt ðµng cüa nó, t¤t
cä nhæng kinh nghi®m cüa nó, có th¬
tuy®t
ð¯i v¡ng l£ng ðßþc hay không.
Không ðßþc døng tâm, b·i vì
ngay khi bÕn døng tâm thì ðã vß¾ng
vào nh¸ nguyên (hai ð¥u). Ngß¶i nào
nói r¢ng, "Tôi mu¯n ðÕt nhæng kinh
nghi®m tuy®t di®u, cho nên tôi phäi buµc
tâm tôi v¡ng l£ng," thì s¨ không
bao gi¶ thi«n ð¸nh ðßþc. Nhßng
nªu bÕn b¡t ð¥u dò xét, quan sát,
l¡ng nghe t¤t cä nhæng chuy¬n ðµng
cüa ni®m, nhæng ði«u ki®n hóa cüa
nó, nhæng theo ðu±i cüa nó, nhæng
sþ hãi cüa nó, nhæng ni«m vui cüa
nó, nhìm xem cách tß tß·ng v§n
hành, r°i bÕn s¨ th¤y r¢ng tß tß·ng
cüa bÕn tr· thành v¡ng l£ng d¸
thß¶ng; sñ v¡ng l£ng ðó không
phäi là ngü yên nhßng chính là
tích cñc mãnh li®t và do v§y m¾i
th§t v¡ng l£ng. Mµt máy phát ði®n
l¾n ðang hoÕt ðµng hoàn häo thì
khó mà gây nên tiªng ðµng; chï
khi nào có sÑc cän m¾i có tiªng
ðµng.
***
V¡ng l£ng và
vô biên ði chung v¾i nhau. Cái vô biên
cüa v¡ng l£ng là cái vô biên
cüa tâm, trong ðó không h« có
n½i nào g÷i ðßþc là trung tâm.
***
Thi«n ð¸nh
là mµt công trình gian nan. Nó ðòi
höi hình thÑc cao nh¤t cüa kÖ lu§t-không
phäi tùy thu§n theo, không phäi là b¡t
chß¾c, không phäi là vâng phøc-nhßng
là mµt kÖ lu§t ðªn t× mµt tïnh
thÑc thß¶ng trñc, không chï là
nhæng gì ngoài bÕn nhßng còn là
trong tâm bÕn. Nhß v§y, thi«n ð¸nh
không phäi là mµt hoÕt ðµng cüa
sñ cô l§p nhßng là mµt hành
ðµng trong ð¶i s¯ng thß¶ng ngày
và ðòi höi sñ hþp tác, sñ
bén nhÕy và trí thông minh. Nªu
không ð£t n«n täng v« mµt cuµc
s¯ng ngay chính, thì thi«n ð¸nh tr·
thành mµt cuµc ðào thoát và
nhß v§y s¨ không có chút giá
tr¸ nào. Mµt cuµc s¯ng ngay chính
không có nghîa là theo ðu±i ðÕo
ðÑc xã hµi, nhßng chính là
tñ do, xa lìa khöi nhæng ghen t¸, thèm
khát và mong mu¯n quy«n lñc-t¤t
cä nhæng thÑ này chï sinh kh·i mâu
thuçn. Cái tñ do xa lìa nhæng trÕng
thái trên không ðªn t× hoÕt ðµng
cüa ý chí, nhßng chï b¢ng cách
nh§n biªt chúng qua tñ quán sát.
Không biªt v«
các hoÕt ðµng cüa tñ ngã, thi«n
ð¸nh s¨ tr· thành mµt hÑng cäm
và nhß v§y thì chï có r¤t ít
ý nghîa.
***
Luôn luôn ði
tìm nhæng kinh nghi®m siêu vßþt, sâu
h½n, rµng h½n chính là mµt hình
thÑc ðào thoát khöi hi®n thñc
cüa "cái ðang là," cái tñ ngã
cüa chúng ta, cái tâm ðã ði«u
ki®n hóa cüa chính chúng ta. Mµt tâm
tïnh thÑc, thông minh, tñ do, tÕi sao lÕi
th¤y c¥n, tÕi sao lÕi phäi có, b¤t
kÏ "kinh nghi®m" nào næa? Ánh sáng
là ánh sáng; nó không ðòi
höi thêm chút ánh sáng nào.
***
Thi«n ð¸nh
là mµt trong nhæng thÑ d¸ thß¶ng
nh¤t, và nªu bÕn không biªt nó
là gì, thì bÕn chï h®t nhß mµt
ngß¶i mù trong mµt thª gi¾i cüa
nhæng s¡c màu sáng chói, cüa nhæng
bóng t¯i và cüa ánh sáng chuy¬n
ðµng. Nó không phäi là mµt v¤n
ð« cüa trí thÑc, nhßng khi trái
tim bß¾c vào tß tß·ng, thì
tß tß·ng có mµt ph¦m ch¤t
hoàn toàn khác; lúc ðó nó
thñc sñ là vô gi¾i hÕn, không
phäi chï trong khä nång suy nghî, hoÕt
ðµng mµt cách hi®u quä, nhßng cûng
còn trong ý nghîa cüa cách s¯ng trong
mµt không gian vô t§n n½i mà bÕn
là mµt ph¥n cüa vÕn pháp.
Thi«n ð¸nh
là v§n ðµng cüa tình yêu. Nó
không là tình yêu cüa mµt hay cüa
nhi«u. Nó y h®t nhß nß¾c mà
b¤t kÏ ai cûng có th¬ u¯ng t× b¤t
kÏ bình l÷ nào, dù là bình
vàng hay bình ð¤t: nó thì không
cÕn. Và mµt hi®n tßþng ð£c
bi®t xäy ra mà không mµt thÑ ma túy
hay phß½ng ti®n tñ thôi miên nào
có th¬ mang ðªn: nó nhß dß¶ng
là tâm ði vào trong chính nó, b¡t
ð¥u t× m£t ngoài và càng lúc
càng vào sâu, cho t¾i khi chi«u cao và
chi«u sâu m¤t ði ý nghîa, và
t¤t cä nhæng hình thÑc ðo lß¶ng
ð«u ch¤m dÑt. Trong trÕng thái này,
ðó là hòa bình toàn di®n-không
phäi sñ êm d¸u ðªn t× vi®c làm
cho khoái cäm-nhßng là mµt thÑ hòa
bình, mµt hòa bình có trong nó
tr§t tñ, vë ð©p, và d¥y ð£c.
Nó có th¬ b¸ phá hüy toàn di®n,
h®t nhß bÕn có th¬ phá hüy mµt
cánh hoa, và tuy v§y, m£c dù nó
r¤t mñc mong manh, nó vçn thñc sñ
là b¤t khä hüy di®t. Thi«n ð¸nh
này không có th¬ h÷c t× ngß¶i
khác. BÕn phäi kh·i ð¥u mà không
biªt chút gì v« nó, và phäi
ði t× ngây th½ này t¾i ngây
th½ khác.
Mänh ð¤t
mà tâm thi«n ð¸nh có th¬ b¡t
ð¥u chính là mänh ð¤t cüa ð¶i
s¯ng thß¶ng ngày, cüa tranh ch¤p, cüa
n²i ðau và cüa ni«m vui nhanh chóng.
Nó phäi b¡t ð¥u t× ðó, và
mang ðªn tr§t tñ, và t× ðó
s¨ chuy¬n ðµng b¤t t§n. Nhßng nªu
bÕn chï quan tâm v¾i chuy®n làm cho
tr§t tñ, r°i thì chính cái tr§t
tñ ðó s¨ mang ðªn gi¾i hÕn
cüa chính nó, và b¤y gi¶ thì
tâm thÑc s¨ là tù nhân cüa chính
nó. Trong t¤t cä nhæng v§n ðµng
này, bÕn phäi cách nào ðó b¡t
ð¥u t× bên b¶ bên kia, t× b¶
sông bên kia, và không luôn luôn quan
tâm v¾i b¶ sông bên này ho£c
là quan tâm v« cách nào ð¬ vßþt
qua sông. Và vë ð©p cüa thi«n ð¸nh
là, bÕn không bao gi¶ biªt n½i bÕn
ðang ðÑng, không bao gi¶ biªt n½i
bÕn ðang ði, và không bao gi¶ biªt
ði¬m ch¤m dÑt n½i nào.
***
Thi«n ð¸nh
không phäi là cái gì khác v¾i
ð¶i s¯ng thß¶ng ngày; ð×ng ði
v« mµt góc phòng và thi«n ð¸nh
trong mß¶i phút, r°i lÕi tr· ra và
làm mµt tay ð° t¬-nói trong cách
v×a ¦n dø v×a thñc tin.
Thi«n ð¸nh
là mµt trong nhæng vi®c nghiêm trang nh¤t.
BÕn có th¬ thi«n su¯t cä ngày,
trong vån phòng, v¾i gia ðình, khi bÕn
nói v¾i mµt ngß¶i nào ðó,
"B¯ thß½ng con," khi bÕn ðang quan tâm
t¾i các con. Nhßng khi bÕn giáo døc
chúng tr· thành các quân nhân,
ð¬ giªt ngß¶i, ð¬ ðßþc
qu¯c gia hóa, ð¬ th¶ phßþng lá
c¶, giáo døc chúng bß¾c vào
bçy r§p này cüa thª gi¾i hi®n ðÕi.
Nhìn t¤t cä
thª ðó, nh§n thÑc ph¥n cüa bÕn
trong nó, t¤t cä ðó là mµt ph¥n
cüa thi«n ð¸nh. Và khi bÕn thi«n
ð¸nh nhß v§y, bÕn s¨ th¤y trong
nó mµt vë ð©p d¸ thß¶ng; bÕn
s¨ hành ðµng ðúng ð¡n trong t×ng
khoänh kh¡c; và nªu bÕn không hành
ðµng ðúng ð¡n vào mµt khoänh
kh¡c nào ðó thì cûng chÆng h«
gì, bÕn s¨ làm ðúng tr· lÕi-bÕn
s¨ không t¯n thì gi¶ ð¬ ân h§n.
Thi«n ð¸nh là mµt ph¥n cüa ð¶i
s¯ng, không phäi là cái gì d¸
bi®t v¾i ð¶i s¯ng.
***
Nªu bÕn s¡p
xªp ð¬ thi«n ð¸nh, nó s¨ không
là thi«n ð¸nh. Nªu bÕn s¡p xªp
ð¬ t¯t lành, nhæng t¯t lành s¨
không bao gi¶ n· hoa. Nªu bÕn tu dßÞng
khiêm t¯n, nó s¨ không còn là
khiêm t¯n. Thi«n ð¸nh là ng÷n
gió th±i vào khi bÕn ð¬ cØa
s± m·; nhßng nªu bÕn c¯ ý ð¬
nó m·, c¯ ý m¶i g÷i nó ðªn,
nó s¨ không bao gi¶ xu¤t hi®n.