Kinh Ph§t Nói B¯n Mß½i Hai Chß½ng Lßþc Giäng

The Sutra in Forty Two Section Spoken By The Buddha

Ph§t thuyªt tÑ th§p nh¸ chß½ng kinh

Hòa Thßþng Tuyên Hóa lßþc giäng

(Giäng nåm 1974 TÕi Kim S½n Tñ, San Francisco, California, Hoa KÏ)

Tên ð« cüa bµ kinh này có bäy chæ "Ph§t thuyªt TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng Kinh" và bäy chæ ¤y bao g°m cä tên chung (thông danh) lçn tên riêng (bi®t danh). Trong ðó, chæ "Kinh" là tên chung. T¤t cä kinh ði¬n do ÐÑc Ph§t thuyªt giäng ð«u có cùng mµt tên chung là "Kinh"; và nhæng chæ còn lÕi n¢m trong tên ð« thì thuµc v« ph¥n tên riêng. Tên riêng là tên g÷i ð£c bi®t cüa bµ kinh, không h« trùng hþp v¾i tên riêng cüa b¤t kÏ mµt bµ kinh nào khác. 

Chæ "Kinh" · ðây cûng gi¯ng nhß tr߶ng hþp chæ "ng߶i" là tên chung ð¬ chï nhân loÕi chúng ta v§y. Bên cÕnh ðó, m²i ng߶i lÕi còn có mµt tên g÷i riêng bi®t, nhß kë thì xßng là Trß½ng Tam, ng߶i thì g÷i là Lý TÑ...Kinh ði¬n do ÐÑc Ph§t thuyªt giäng cûng tß½ng tñ nhß v§y, cûng ð«u có cä tên chung và tên riêng. Tên riêng cüa bµ kinh này là "Ph§t Thuyªt TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng." Ph¥n tên riêng ¤y cho th¤y bµ kinh này thuµc loÕi Nhân Pháp L§p Ы, tÑc là dùng tên cüa ng߶i nói ra giáo-pháp và tên cüa giáo-pháp mà ng߶i ¤y nói ra ð¬ l§p thành tên ð« cüa bµ kinh; trong ðó, "Ph§t" là ng߶i và "TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng" là pháp.

Bµ kinh này chÑa ðñng giáo-pháp do chính ÐÑc Ph§t thuyªt giäng. Trong th¶i kÏ Kªt T§p Kinh TÕng, các ð® tØ cüa Ngài ðã kªt n¯i t×ng chß½ng mµt lÕi v¾i nhau ð¬ hình thành mµt bµ kinh. Ðây cûng có th¬ xem nhß mµt t§p Ngæ Løc cüa ÐÑc Ph§t, và b¯n mß½i hai chß½ng sách chính là b¯n mß½i hai ðoÕn ngæ løc, hay b¯n mß½i hai l¶i dÕy bäo cüa Ngài!

Ph§t Thuyªt TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng Kinh là mµt bµ kinh ðßþc truy«n ðªn nß¾c Trung Hoa trß¾c nh¤t. Lúc b¤y gi¶, vào ð¶i vua Minh Ъ nhà H§u Hán, có hai Tôn giä là Ca-Diªp-Ma-Тng và Trúc-Pháp-Lan dùng ngña tr¡ng ð¬ chuyên ch· kinh ði¬n t× nß¾c „n е sang Trung Hoa. Và sau ðó, vua Hán-Minh-Ъ ðã cho c¤t Chùa Ngña Tr¡ng (BÕch Mã Tñ) ngay tÕi kinh ðô LÕc Dß½ng.

Nhß v§y, Ph§t pháp ðßþc truy«n bá ðªn nß¾c Trung Hoa vào ð¶i nhà Hán. Tuy nhiên, vì ÐÕo giáo tÕi Trung Hoa th¶i ¤y ðang r¤t th¸nh hành, nên khi Ph§t giáo lan truy«n ðªn qu¯c gia này thì có nhi«u ðÕo sî sanh lòng ganh ghét và tâu v¾i vua r¢ng: "Ph§t giáo chï là thÑ giä. Ðó là tôn giáo cüa ngoÕi bang chÑ không phäi cüa Trung Hoa. V§y, xin B® hÕ hãy ngån c¤m vi®c truy«n bá ðÕo Ph§t và trøc xu¤t Ph§t giáo ra khöi lãnh th± Trung Hoa! Nªu B® hÕ không mu¯n xóa bö Ph§t giáo, thì xin hãy t± chÑc mµt cuµc so tài!"

So tài nhß thª nào ß? Các ðÕo sî yêu c¥u nhà vua cho mang t¤t cä kinh ði¬n do ÐÑc Ph§t thuyªt giäng và kinh ði¬n do ÐÕo giáo ðªn xªp chung vào mµt ch² r°i châm lØa ð¯t. H­ kinh ði¬n cüa bên nào b¸ cháy thì bên ¤y thÑ giä; và kinh ði¬n cüa bên nào không b¸ cháy thì bên ðó là thÑ thi®t!

Ðß½ng th¶i bên ÐÕo giáo có ðÕo sî tên ChØ Thi®n Tín, là mµt trong nhæng v¸ thü lãnh cüa ÐÕo giáo. Ông ta dçn theo 500 ðÕo sî, t¤t cä cùng nhau khuân vác các kinh ði¬n, linh vån cüa ÐÕo giáo xªp vào mµt ch²; r°i lâm râm kh¤n vái v¾i Thái Dß½ng Lão Quân: "Kính bÕch ÐÕi ÐÑc Thiên Tôn! Xin Ngài hãy th¸ hi®n oai linh, xui khiªn cho kinh sách cüa ÐÕo giáo chúng ta ð«u không bén lØa, còn kinh ði¬n cüa Ph§t giáo thì b¸ cháy røi hªt thäy!" 

Th¶i b¤y gi¶ có r¤t nhi«u ðÕo sî có th¥n thông. Ng߶i thì có th¬ cÞi mây lß¾t gió; kë lÕi có th¬ bay lên tr¶i ho£c chui xu¯ng ð¤t. Có ÐÕo sî còn biªt cä thu§t ¦n hình (¦n hình tÑc là quý v¸ v×a m¾i th¤y h÷ s¶ s¶ ngay trß¾c m¡t thì ðµt nhiên lÕi biªn m¤t, không còn th¤y tåm dÕng cüa h÷ ðâu næa)...; nhæng ðÕo sî bän lãnh nhß thª ð«u có cä. Có ðÕo sî còn biªt dña vào phép ðµn, tÑc là phß½ng pháp "kÏ môn ðµn giáp," mà chÕy thoát thân. Nh¶ dña vào nào phù, nào chú, nào bùa phép cüa ÐÕo giáo nên các ðÕo sî có ðßþc r¤t nhi«u pháp th¥n thông; song, ðªn l¥n dùng lØa ð¯t kinh sách này thì thª nào?

Kinh ði¬n cüa Ph§t giáo chÆng nhæng ðã không b¯c cháy mà lÕi còn phát hào quang! B¤y gi¶, xá lþi cüa ÐÑc Ph§t phóng hào quang nåm màu, kinh ði¬n cûng töa hào quang rñc rÞ. Các ðÕo hào quang töa ánh sáng chan hòa kh¡p không trung, trông chÆng khác nào v¥ng thái dß½ng ðang soi tö cä thª gian v§y!

Còn kinh ði¬n cüa ÐÕo giáo v×a ð¯t, thì ð«u bén lØa cháy røi ngay, không còn sót lÕi gì cä! B¤y gi¶, nhæng ðÕo sî t×ng biªt cÞi mây cÞi mßa lÕi chÆng th¬ cÞi mây cÞi mßa ðßþc næa vì không còn phép th¥n thông! Kë biªt bay lên tr¶i thì chÆng th¬ bay ði, biªt chui xu¯ng ð¤t lÕi chÆng tài nào chui l÷t mình xu¯ng ð¤t, biªt ¦n hình cûng chÆng th¬ ¦n n¤p · ðâu ðßþc næa! Lúc ¤y, t¤t cä phù, chú cüa h÷ ð«u hªt linh nghi®m, không còn công hi®u næa. B¤y gi¶, toàn bµ kinh sách cüa ÐÕo giáo ð«u b¸ cháy sÕch khiªn cho các ðÕo sî nhß ChØ Thi®n Tín, Phí Chánh Thanh ð«u tÑc t¯i tß·ng chªt ði ðßþc ngay giæa công chúng. Trong khi h÷ ðang trong c½n tÑc gi§n nhß thª, thì có ðªn hai, ba tråm ð® tØ cüa h÷ lÕi c¡t bö râu tóc ngay tÕi hi®n tr߶ng ð¬ xu¤t gia ð¥u Ph§t! Ðây là cuµc "ð¤u phép" xa xßa nh¤t giæa Ph§t giáo và ÐÕo giáo; và ÐÕo giáo ðã chu¯c l¤y ph¥n thäm bÕi!

Sau ðó, hai Tôn giä Ca-Diªp-Ma-Тng và Trúc-Pháp-Lan cùng bay v÷t lên hß không, th¸ hi®n 18 phép biªn hóa nhß thân trên ra lØa thân dß¾i ra nß¾c, thân dß¾i ra lØa thân trên ra nß¾c, ði lÕi trong hß không, n¢m ngü trong hß không..., và vô s¯ phép th¥n thông biªn hóa khác. Cho nên, nhæng ng߶i ðß½ng th¶i và luôn cä Hoàng Ъ thäy ð«u d¯c lòng tin theo ðÕo Ph§t. 

Vì v§y bµ kinh này r¤t quan tr÷ng và ðây cûng là bµ kinh ð¥u tiên ðßþc truy«n ðªn nß¾c Trung Hoa, cho nên hôm nay tôi mu¯n cùng quý v¸ nghiên cÑu bµ kinh này.

Bây gi¶, chúng ta hãy tìm hi¬u ý nghîa cüa chæ "Ph§t." "Ph§t" tÑc là Ph§t-Ðà-Da, và là tiªng PhÕn; d¸ch sang tiªng Trung Hoa là Giác giä, nghîa là Фng Giác Ngµ. Có ba loÕi giác ngµ là Tñ-giác, Giác-tha, và Giác-hÕnh-viên-mãn.

1. Tñ-giác (tñ tr· nên giác ngµ). B§c tñ giác thì không gi¯ng nhß hÕng phàm phu là kë chßa ðßþc giác ngµ. Nhæng ng߶i tu theo Nh¸ th×a ð«u có th¬ tñ h÷ tr· nên giác ngµ; vì thª, h÷ ð«u khác hÆn kë phàm phu.

2. Giác-tha (làm cho ng߶i khác tr· nên giác ngµ). Hàng Nh¸ th×a có th¬ tr· nên giác ngµ, nhßng h÷ không giác ngµ ng߶i khác. Do ðó, kë có th¬ khiªn cho ng߶i khác tr· nên giác ngµ là b§c B° Tát, chÑ không phäi là hàng Nh¸ th×a. B° Tát ðã có th¬ tñ giác, lÕi có th¬ giác tha; và v×a làm lþi cho mình v×a có th¬ làm lþi cho ng߶i khác. B° Tát xem t¤t cä chúng sanh ð«u bình ðÆng nhß nhau; cho nên sau khi ðã tñ giác ngµ r°i, các Ngài mong r¢ng hªt thäy chúng sanh cûng ð«u ðßþc giác ngµ, ðßþc sáng su¯t nhß mình. Ðó g÷i là Giác tha.

3. Giác hÕnh viên mãn: B§c B° Tát tuy có th¬ giác ngµ ng߶i khác, nhßng vçn chßa th¬ ðÕt ðßþc giác hÕnh viên mãn. Trong khi ðó, chß Ph§t ðã có th¬ tñ tr· nên giác ngµ, lÕi có th¬ làm cho ng߶i khác ðßþc giác ngµ, và còn có th¬ hoàn thành mÛ mãn sñ giác ngµ và thñc hành cüa mình næa. Chính nh¶ ðã hoàn t¤t tr÷n v©n cä ba hÕnh nguy®n giác ngµ này nên các ngài ðã ðßþc thành Ph§t.

"Thuyªt" nghîa là nói. Bµ kinh này v¯n do ÐÑc Ph§t nói ra. Chæ "thuyªt" còn bao hàm ý nghîa "duy®t s· hoài." Thª nào g÷i là "duy®t s· hoài"? TÑc là nói ra nhæng ði«u mà trong lòng mình ßa thích, và mµt khi ðã nói ra r°i thì càng cäm th¤y hoan hÖ vui vë h½n.

"TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng Kinh" nghîa là b¯n mß½i hai chß½ng. Bµ kinh này có b¯n mß½i hai chß½ng. Ðó là b¯n mß½i hai ðoÕn ngæ løc cüa ÐÑc Ph§t và cûng là b¯n mß½i hai chß½ng Ph§t pháp do chính ÐÑc Ph§t tuy¬n thuyªt.

"Kinh" có b¯n ý nghîa là: Quán (kªt n¯i), Nhiªp (thâu v«), Th߶ng, và Pháp.

1. "Quán" là "quán xuyên s· thuyªt nghîa"; nghîa là n¯i kªt nhæng nghîa lý ðã ðßþc thuyªt giäng lÕi v¾i nhau. Cûng gi¯ng nhß tràng chu²i ni®m Ph§t, các ðÕo lý trong Kinh ðßþc liên kªt v¾i nhau t×ng chæ, t×ng chæ mµt.

2. "Nhiªp" là "nhiªp trì s· hóa c½," nghîa là thâu phøc, dçn d¡t t¤t cä chúng sanh có cån c½ và ðã sÇn sàng ð¬ ðón nh§n sñ giáo hóa.

3. "Th߶ng". Thª nào g÷i là "th߶ng"? "C± kim b¤t biªn viªt th߶ng," nghîa là t× xßa ðªn nay không h« biªn ð±i thì g÷i là "th߶ng." Nhæng ðÕo lý chÑa ðñng trong Kinh v¯n b¤t biªn  trong quá khÑ ðã không thay ð±i, ngay hi®n tÕi cûng không thay ð±i, và trong tß½ng lai cûng s¨ không thay ð±i, cho nên g÷i là th߶ng.

4. "Pháp". "Tam thª ð°ng tuân viªt Pháp," nghîa là nhæng gì mà tam thª ð«u ð°ng lòng tuân theo thì g÷i là "Pháp." "Tam-thª" là ba ð¶i: Quá khÑ, hi®n tÕi và v¸ lai. T¤t cä chúng sanh trong ba ð¶i ð«u tôn th¶ và noi theo giáo pháp trong Kinh mà tu hành.

Chæ "Kinh" còn bao hàm nhi«u ý nghîa khác nhß:

-Su¯i phun (dûng tuy«n). Vì các ðÕo lý hàm chÑa trong Kinh chÆng khác nào nhæng mÕch nß¾c ng¥m tuôn ra t× lòng ð¤t cho nên Kinh cûng ví nhß su¯i phun v§y.

-Dây mñc (th¢ng m£c). Kinh tña nhß sþi dây th×ng có ch¤m mñc mà thþ mµc th߶ng dùng ð¬ v¨ ð߶ng thÆng. TÖ dø bi¬u th¸ Kinh là tiêu chu¦n mçu mñc cüa pháp.

Ngoài ra, vì Kinh dÕy ng߶i ð¶i phß½ng pháp tu hành, cho nên "Kinh" cûng có nghîa là "con ð߶ng" (kính lµ) - con ð߶ng tu hành.

Trên ðây là ph¥n giäi thích s½ lßþc v« ð« møc cüa bµ Kinh Ph§t Thuyªt TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng.

Nhà H§u Hán, Ca-Diªp-Ma-Тng và Trúc-Pháp-Lan cùng d¸ch

Bµ kinh này là bµ kinh ð¥u tiên cüa Ph§t giáo ðßþc truy«n t× „n-е ðªn Trung Hoa, nên c¥n phäi ðßþc phiên d¸ch sang Hoa-vån. Nhà H§u Hán, Ca-Diªp-Ma-Тng và Trúc-Pháp-Lan cùng d¸ch. Ca-Diªp-Ma-Тng là mµt ng߶i, và Trúc-Pháp-Lan là mµt ng߶i khác næa; cä hai Ngài ð«u là ng߶i mi«n Trung „n. B¤y gi¶, nh¢m ð¶i nhà H§u Hán, hai ng߶i ðã cùng nhau d¸ch bµ Ph§t Thuyªt TÑ Th§p Nh¸ Chß½ng Kinh này sang tiªng Trung-Hoa.

Tri«u ðÕi nhà Hán g°m có Tây-Hán1 và Ðông-Hán2; và nhà H§u-Hán tÑc là nhà Ðông-Hán. Nåm Vînh Bình thÑ ba3, ð¶i vua Minh-Ъ nhà Ðông-Hán (Vînh-Bình là niên hi®u cüa tri«u vua Hán Minh-Ъ, và b¤y gi¶ là nåm thÑ ba cüa tri«u ðÕi ¤y), là nh¢m nåm Canh-thân. Vào nåm Canh-thân này, mµt hôm, vua Hán Minh-Ъ b²ng mµng th¤y mµt ng߶i vàng (Kim-nhân) trên ðïnh ð¥u có v¥ng hào quang hình tròn sáng chói, t× không trung bay thÆng vào Hoàng-cung. Hôm sau, nhà vua bèn höi ý kiªn các quan vån võ ðÕi th¥n trong tri«u v« ði«m chiêm bao ¤y.

B¤y gi¶, trong tri«u có quan Thái-sØ tên là Phó Ngh¸ tâu r¢ng: "HÕ th¥n nghe nói là v« phía tây tÕi nß¾c „n е, có mµt v¸ th¥n ðßþc m÷i ng߶i tôn xßng là Ph§t. Nay ng߶i vàng mà B® hÕ mµng th¤y ¤y nh¤t ð¸nh là Ph§t r°i!" Tiªp ðªn, có mµt v¸ Bác-sî tên Vß½ng Tuân cûng tâu v¾i vua r¢ng: "Nhà Chu có truy«n lÕi mµt bµ sách tên D¸ Ký, trong ðó ghi chép toàn nhæng sñ ki®n kÏ lÕ, ð£c bi®t."

Sách ¤y ghi chép nhæng gì? Trong bµ sách cüa nhà Chu ¤y ghi chép r¢ng:

"Ph§t ðän ß Chu-Chiêu-Vß½ng nh¸ th§p løc, niên Giáp-d¥n. Th¶i, giang hà phiªm d§t, ðÕi ð¸a ch¤n ðµng, ngû s¡c t߶ng quang quán Thái-vi tinh."

Nghîa là: ÐÑc Ph§t ra ð¶i vào nåm thÑ 26 cüa tri«u ðÕi Chu Vß½ng4, và nåm ¤y là nåm Giáp-d¥n. Lúc b¤y gi¶, tÑc là khi ÐÑc Ph§t ðän sanh, thì mñc nß¾c · các sông h° ð«u dâng cao và chäy tràn ra khöi b¶, cä m£t ð¤t ð«u rung chuy¬n. аng th¶i, trên tr¶i có ðÕo hào quang nåm màu báo ði«m lành phóng xuyên qua sao Thái Vi.

Ðß½ng th¶i có viên quan Thái-sØ (Thái-sØ là chÑc quan trông coi v« Thiên-vån h÷c và khoa Toán-s¯) tên Tô Do. Thái-sØ Tô Do dùng Kinh D¸ch ð¬ bói quë; và v×a gieo thì ðßþc ngay quë Càn CØu-ngû, tÑc là quë Phi long ðÕi thiên" (r°ng bay giæa tr¶i). Cån cÑ vào quë này, quan Thái-sØ chiêm ðoán r¢ng có b§c Thánh nhân vî ðÕi ra ð¶i tÕi nß¾c „n е và sau khi xu¤t thª, v¸ Thánh nhân này s¨ ði truy«n bá mµt giáo pháp mà khoäng mµt ngàn nåm sau, giáo pháp ¤y s¨ ðßþc truy«n ðªn Trung Hoa. Vua Chu-Chiêu-Vß½ng li«n sai ng߶i ghi chép và kh¡c nhæng dæ ki®n ¤y vào ðá, r°i truy«n ðem chôn tÕi mµt n½i · c±ng thành phía nam. Nhà vua dñ tính r¢ng nhß thª ð¶i sau s¨ có b¢ng chÑng ð¬ ki¬m nghi®m, xem có ðúng là mµt ngàn nåm næa thì giáo pháp ¤y (tÑc là Ph§t giáo) s¨ ðßþc truy«n ðªn Trung Hoa hay không.

Ъn ð¶i vua Chu-Møc-Vß½ng, mµt hôm, cä ðÕi ð¸a b²ng nhiên rung chuy¬n và trên tr¶i xu¤t hi®n m߶i hai ðÕo bÕch-h°ng (chæ "h°ng" này tÑc là chæ "h°ng" trong t× ngæ "h°ng-nghê" có ðßþc ð« c§p ðªn trong Kinh Lång Nghiêm, và có nghîa là m¯ng vòng c¥u). Ðây là hi®n tßþng "bÕch h°ng quán nh§t," tÑc là giæa ban ngày b²ng có m߶i hai m¯ng c¥u vòng màu tr¡ng hi®n ra, n¢m b¡t qua m£t tr¶i; và hi®n tßþng này xäy ra lúc ÐÑc Ph§t viên t¸ch. Tuy r¢ng ÐÑc Ph§t viên t¸ch tÕi „n е nhßng · Trung Hoa cûng th¤y ðßþc hi®n tßþng ¤y. Nhß v§y, sñ xu¤t thª cüa ÐÑc Ph§t không phäi là chuy®n ngçu nhiên hay tình c¶! Khi ÐÑc Ph§t ra ð¶i tÕi nß¾c „n е, thì · Trung Hoa, mñc nß¾c cüa các sông, h° ð«u dâng cao và chäy lênh láng ra khöi b¶, toàn th¬ ðÕi ð¸a ð«u rung chuy¬n. R°i ðªn khi ÐÑc Ph§t viên t¸ch, · Trung Hoa cûng th¤y có m߶i hai m¯ng c¥u vòng màu tr¡ng b¡t qua m£t tr¶i.

Lúc b¤y gi¶ có viên Thái-sØ tên H² Ða cûng dùng Kinh D¸ch ð¬ chiêm ðoán. Sau khi gieo quë, Thái-sØ H² Ða th¯t lên: "Ôi! V¸ ðÕi Thánh nhân · Tây-Vñc ðã nh§p di®t r°i!" TÑc là, v¸ ðÕi Thánh nhân ra ð¶i tÕi nß¾c „n е vào nåm Giáp-d¥n, ð¶i vua Chu-Chiêu-Vß½ng thÑ 26 trß¾c ðây, nay ðã nh§p di®t ðã vào cõi Niªt-bàn r°i! Nhß v§y, tuy sñ xu¤t thª và nh§p di®t cüa ÐÑc Ph§t ð«u xäy ra · „n е mµt qu¯c gia n¢m cách nß¾c Trung Hoa r¤t xa, nhßng · Trung Hoa ð«u biªt ðßþc cä. Ðó là nh¶ ng߶i Trung Hoa ðß½ng th¶i ðã hi¬u v« Toán-s¯, nên ðã có th¬ ðoán biªt ðßþc tình hình lúc ¤y.

Tính t× ð¶i vua Chu-Møc-Vß½ng ðªn vua Minh-Ъ nhà H§u-Hán, th¶i gian cách nhau ß¾c khoäng 1.000 nåm. N¢m mµng th¤y ÐÑc Ph§t vào nåm Vînh-Bình thÑ 3, thì ðªn niên hi®u Vînh-Bình thÑ 7, nh¢m nåm Giáp-tý, Hán-Minh-Ъ truy«n l®nh cho ba ng߶i là Thái-Âm, T¥n-Cänh, và Vß½ng-Tuân mang theo 18 ng߶i khác næa, cùng nhau sang „n е tìm c¥u Ph§t pháp. TÕi Trung „n, h÷ g£p ðßþc Tôn giä Ca-Diªp-Ma-Тng và Tôn giä Trúc-Pháp-Lan. Sau ðó, hai tôn giä cùng theo phái ðoàn cüa Thái-Âm, T¥n-Cänh và Vß½ng-Tuân tr· v« Trung Hoa. T¤t cä v« ðªn kinh ðô LÕc-dß½ng vào niên hi®u Vînh-Bình thÑ 10, tÑc nåm Ðinh-mão. Vì lúc ðªn hai Ngài dùng ngña tr¡ng ð¬ ch· kinh sách, nên vua Hán-Minh-Ъ cho c¤t mµt ngôi chùa ð£t tên là chùa Ngña Tr¡ng (BÕch Mã Tñ).

Ъn ngày mùng mµt tháng nåm, niên hi®u Vînh-Bình thÑ 14, thì nhóm ðÕo sî t× dãy Ngû-nhÕc-s½n5 cüa Trung Hoa r¥m rµ kéo t¾i gây tr· ngÕi cho Ph§t giáo. Và nhß ðã t߶ng thu§t · trên, h÷ ðòi thiêu ð¯t kinh sách cüa ðôi bên. Kªt quä là t¤t cä kinh sách cüa ÐÕo giáo ð«u b¸ cháy sÕch, trong khi kinh sách cüa Ph§t giáo thì lÕi không h« h¤n gì cä! Xá lþi cüa ÐÑc Ph§t còn phóng ra hào quang nåm màu sáng rñc cä b¥u tr¶i; và t× trên không trung, các ðÕo hào quang ¤y kªt tø lÕi trông nhß mµt cái tàn kh±ng l° b¢ng ánh sáng bao trùm l¤y ðÕi chúng! Trß¾c cänh tßþng kÏ di®u ¤y, m÷i ng߶i ð«u ð°ng lòng kính tin Ph§t giáo.

kinh tña

Kinh Vån: Thª Tôn thành ÐÕo dî, tác th¸ tß duy: "Ly døc t¸ch t¸nh, th¸ t¯i vi th¡ng!" Trø ðÕi Thi«n ð¸nh, hàng chß ma ðÕo. ¿ Lµc-dã uy¬n trung, chuy¬n TÑ-Ъ-Pháp-Luân, ðµ Ki«u-Tr¥n-Nhß ðÆng ngû nhân, nhi chÑng ÐÕo quä. Phøc hæu TÏ-khßu s· thuyªt chß nghi, c¥u Ph§t tiªn chï. Thª-Tôn giáo s¡c, nh¤t nh¤t khai ngµ, hi®p chß·ng kính n£c, nhi thu§n Tôn-s¡c.

D¸ch Nghîa: Sau khi ÐÑc Thª-Tôn thành ÐÕo, Ngài suy nghî r¢ng: "Xa lìa døc v÷ng, ðßþc sñ t¸ch t¸nh, là thù-th¡ng nh¤t!" R°i Ngài trø trong ÐÕi Thi«n-ð¸nh mà hàng phøc ma ðÕo. TÕi v߶n Lµc-dã, Ngài chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª, ðµ nhóm nåm ng߶i cüa Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß ð«u chÑng ðßþc ÐÕo quä. LÕi có th¥y TÏ-khßu bày tö các ch² còn nghi ng¶, c¥u Ph§t dÕy bäo sñ tiªn chï. ÐÑc Thª-Tôn ban giáo s¡c khiªn ai n¤y ð«u ðßþc khai ngµ. H÷ cung kính ch¡p tay vâng l¶i, tuân thu§n sñ chï dÕy cüa ÐÑc Thª-Tôn.

giäng nghîa:

Sau khi ÐÑc Thª-Tôn thành ÐÕo... "Thª-Tôn" là mµt trong m߶i danh hi®u cüa Ph§t; và · ðây, ÐÑc Thª-Tôn chính là ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni. Khi ÐÑc Ph§t ng°i dß¾i cµi cây B°-ð« và nhân trông th¤y vì sao sáng trong ðêm t¯i mà ngµ ðÕo r°i, Ngài suy nghî r¢ng: "Xa lìa døc v÷ng, ðßþc sñ t¸ch t¸nh là thù th¡ng nh¤t!" ÐÑc Ph§t tñ nghî "Ta nên ðµ ai trß¾c? Ta nên làm vi®c gì trß¾c?" "Xa lìa døc v÷ng" nghîa là không còn døc ni®m, không còn cái pháp nhi­m ô, nh½ b¦n. "Ðßþc sñ t¸ch t¸nh" nghîa là tr· nên trong sÕch không có sñ tÕo tác, lúc nào cûng ung dung tñ tÕi, nhß nhß b¤t ðµng. Ðó là ði«u thù th¡ng nh¤t, không th¬ nghî bàn nh¤t!

R°i Ngài trø trong ÐÕi Thi«n-ð¸nh mà hàng phøc ma ðÕo. — trong ÐÕi Thi«n-ð¸nh là mµt ði«u hªt sÑc thù th¡ng. Trong lúc an trø trong ÐÕi Thi«n-ð¸nh, ÐÑc Ph§t có th¬ khiªn cho t¤t cä bè lû ma vß½ng và kë ngoÕi ðÕo ð«u phäi ch¸u ð¥u hàng, quy phøc.

TÕi v߶n Lµc-dã. Sau khi nghî và quán xét, ÐÑc Ph§t th¤y r¢ng nhóm nåm ng߶i cüa Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß c¥n ðßþc ðµ trß¾c nh¤t, nên Ngài bèn ðªn ngay v߶n Lµc-dã ð¬ g£p h÷ và tÕi n½i này, Ngài chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª. TÑ Ðª tÑc là Kh±, T§p Di®t và ÐÕo. Trong ðó, Kh± là quä thª gian, T§p là nhân thª gian, Di®t là quä xu¤t thª gian, và ÐÕo là nhân xu¤t thª gian. Kh±, T§p, Di®t và ÐÕo ðßþc g÷i là Pháp TÑ Ðª. 

Sau khi thành Ph§t, ÐÑc Ph§t thuyªt Kinh Hoa Nghiêm ð¬ ðµ pháp thân ÐÕi sî. Ngài nh§n th¤y r¢ng hÕng phàm phu chßa th¬ lãnh hµi ðßþc giáo pháp vî ðÕi này; th§t là:

Hæu nhãn b¤t kiªn Lß-Xá-Na,

Hæu nhî b¤t vån Viên-Яn Giáo.

(Có m¡t mà chÆng th¤y ðßþc Ph§t-Xá-Na,

Có tai mà chÆng nghe ðßþc giáo pháp Viên-Яn!)

Vì thª, ÐÑc Ph§t phäi tìm ðªn v߶n Lµc-dã. Khu v߶n ¤y s· dî ðßþc g÷i là v߶n Lµc-dã hay v߶n Nai là vì có hai con Nai chúa sinh s¯ng và giáo hóa cä ðàn nai tÕi ðó. Khi giäng Kinh Lång Nghiêm, tôi ðã thu§t lÕi công án này r¤t c£n k¨; quý v¸ nào mu¯n biªt rõ thêm thì có th¬ tìm xem trong bµ Kinh Lång Nghiêm Lßþc Giäng.

Lúc b¤y gi¶, cä nåm Tôn giä: Mã-Th¡ng (Ashvajit), Ti¬u Hi«n (Subhadra), Ma-Ha-Nam (Mahanama-kulika), Ki«u-Tr¥n-Nhß (Ajnata-kaundinya) và Th§p-Lñc-Ca-Diªp (Dashabala-kashyapa) ð«u ðang tu hành tÕi v߶n Lµc dã. Nåm ng߶i này tru¾c kia ð«u · chung v¾i Ph§t và ð«u là bà con thân thích cüa Ngài. Ba Tôn giä Mã-Th¡ng, Ti¬u-Hi«n và Ma-Ha-Nam là bà con bên nµi cüa Ph§t; còn hai ông Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß và Th§p-Lñc-Ca-Diªp là bà con bên ngoÕi và ð«u là c§u cüa Ph§t. Nåm ng߶i này v¯n do phø thân cüa Ph§t phái ðªn ð¬ h¥u hÕ Ph§t. Nhßng v« sau, Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß và Th§p-Lñc-Ca-Diªp vì không ch¸u n±i sñ kh± cñc nên bö ði trß¾c. Kª ðªn, ba Tôn giä Mã-Th¡ng, Ti¬u-Hi«n và Ma-Ha-Nam do th¤y Ph§t th÷ nh§n bát cháo cúng d߶ng cüa thiên næ, ngÞ r¢ng Ph§t không th¬ nào tu kh± hÕnh ðßþc næa, nên cûng bö ði. Và, t¤t cä ð«u ði ðªn v߶n Lµc-dã. Do ðó, sau khi thành ÐÕo, ÐÑc Ph§t li«n ði tìm nåm ông th¸ giä này và ðµ h÷ trß¾c nh¤t.

Sau khi ÐÑc Ph§t thành ÐÕo và thuyªt xong Kinh Hoa Nghiêm, Ngài quán sát t¤t cä nhæng c½ duyên c¥n phäi ðµ, nhæng chúng sanh c¥n phäi cÑu v¾t. Khi biªt ðßþc r¢ng nhóm nåm ng߶i cüa Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß c¥n phäi cÑu ðµ trß¾c nh¤t, Ngài li«n t¾i ngay v߶n Lµc-dã ð¬ chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª.

"Chuy¬n" tÑc là tri¬n-chuy¬n nghîa là xoay v¥n, lån chuy¬n không ng¾t.

"TÑ Ðª" là Kh±, T§p, Di®t và ÐÕo.

"Pháp" là phß½ng pháp, phép t¡c.

"Luân" nghîa là bánh xe. B·i các Pháp do ÐÑc Ph§t thuyªt giäng ð«u là t× trong tâm tánh cüa Ngài tuôn trào ra, r°i lÕi luân lßu vào tâm khäm chúng sanh, khiªn cho chúng sanh thÑc tïnh mà lìa bö bªn mê ð¬ quay v« bªn giác, cho nên g÷i là "luân." Chæ "luân" còn bao hàm ý nghîa "t°i phøc"  "t°i phá", làm b¬ nát; và "phøc" là hàng phøc, làm cho kë khác phäi ch¸u ð¥u hàng, vâng theo. Bánh xe có th¬ nghiªn d§p nát và cán vÞ vøn nhæng thÑ cÑng r¡n, ngay cä sñ kiên c¯ cüa ngoÕi ðÕo và ma vß½ng! Ðó là ý nghîa cüa chæ "luân."

Pháp TÑ Ðª là giáo pháp ð¥u tiên mà ÐÑc Ph§t thuyªt giäng · thª gian này. Pháp luân TÑ Ðª ðßþc chuy¬n ba l¥n, g÷i là Tam Chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª:

1. Th¸ chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª: L¥n chuy¬n thÑ nh¤t g÷i là Th¸ chuy¬n. "Th¸" nghîa là chï th¸, chï bäo cho mà biªt; b·i vì chúng ta không hi¬u nên ÐÑc Ph§t phäi chï dçn, phäi nói cho chúng ta hi¬u. Thª nào g÷i là Th¸ chuy¬n? Ðó là chï rõ, cho biªt v« Pháp TÑ Ðª. Th¸ chuy¬n còn ðßþc g÷i là S½ chuy¬n (l¥n chuy¬n ð¥u tiên), b·i ÐÑc Ph§t v×a b¡t ð¥u chuy¬n Pháp luân. B¤y gi¶ ÐÑc Ph§t dÕy:

Ðây là Kh±, tánh bÑc bách;

Ðây là T§p, tánh chiêu cäm;

Ðây là Di®t, tánh khä chÑng;

Ðây là ÐÕo, tánh khä tu."

"Ðây là Kh±, tánh bÑc bách." BÑc bách nhß thª nào? Cái Kh± r¤t lþi hÕi, nó làm cho quý v¸ cäm th¤y kh± s·, ðau ð¾n ðªn n²i th· không ra h½i. Áp bÑc, ðè ép, dày vò con ng߶i mµt cách ghê g¾m chính là tánh cách bÑc bách cüa Kh±. Có bao nhiêu thÑ kh±? Có Tam Kh± (Ba m¯i kh±), Bát Kh± (Tám m¯i kh±) và vô lßþng vô biên n²i kh± khác næa.

Tam kh± tÑc là ba n²i kh±: Kh±-kh±, HoÕi-kh±, và Hành-kh±.

a) Kh±-kh±: Thª nào là Kh±-kh±? Kh±-kh± tÑc là n²i kh± này ch°ng ch¤t lên n²i kh± khác, trong m¯i kh± n÷ còn thêm vào m¯i kh± kia. ThÑ kh± này th߶ng xäy ðªn cho hÕng ng߶i nào?

Nhß có nhæng ng߶i hªt sÑc nghèo túng  h÷ nghèo nàn, túng thiªu ðªn ðµ ån thì ån không ðü no, mà m£c cûng m£c không ðü ¤m, nên phäi v×a ch¸u ðói lÕi v×a ch¸u lÕnh. Tuy v§y, h÷ vçn có ðßþc mµt mái nhà løp xøp b¢ng g², nên m£c dù thiªu ån thiªu m£c, nhßng ðêm ðªn h÷ còn có n½i có ch² mà ngü; nhß thª, thiªt tß·ng cûng không ðªn n²i t® l¡m! Thª r°i, rüi ro có c½n giông bão th±i qua ho£c tr§n mßa to trút xu¯ng làm nhà cØa s§p ð± ng±n ngang, khiªn h÷ không còn n½i trú ¦n næa. Ðã ån chÆng ðßþc no, m£c chÆng ðßþc ¤m, bây gi¶ lÕi lâm vào cänh màn tr¶i chiªu ð¤t, chÆng ch¯n nß½ng thân! Quý v¸ thØ nghî xem, nhß thª có phäi là kh± hay không chÑ?

Ho£c có ng߶i tuy có ðßþc ch² · và cûng ðßþc ðü ån, nhßng lÕi không có ðü áo qu¥n mà m£c; thì ðó cûng là mµt cänh ngµ cüa n²i kh± này xen lçn trong n²i kh± khác. Ho£c là m£c dù có ðü áo qu¥n ð¡p ð±i và có ch² · hÆn hoi, song lÕi không có c½m ån; thì ðó cûng là mµt trong nhæng tình cänh cüa cái kh± n÷ ch°ng ch¤t lên cái kh± kia v§y!

Nhæng tr߶ng hþp ¤y cûng g÷i là "b¥n cùng kh¯n kh±," n²i kh± do sñ nghèo nàn, túng quçn gây ra. N²i kh¯n kh± vì b¥n cùng này thì không d­ gì mà ch¸u ðßþc, b·i nó bÑc bách, hành hÕ con ng߶i mµt cách r¤t ðáng sþ!

b) HoÕi-kh±: Nhß v§y, kë giàu sang phú quý thì không kh± sao? Có chÑ! Kë giàu sang thì phäi ch¸u ðñng HoÕi-kh±, cái kh± vì sñ suy tàn, løn bÕi.

Nhß có ng߶i r¤t giàu sang, l¡m bÕc nhi«u ti«n, b¸ b÷n cß¾p b¡t cóc. B÷n chúng dò xét xem sän nghi®p cüa ng߶i ¤y giá tr¸ khoäng bao nhiêu  giä sØ tài sän cüa ng߶i ¤y ß¾c ch×ng nåm tri®u ð°ng, thì chúng s¨ ðòi ti«n chuµc mÕng là sáu tri®u ð°ng. Nhß v§y, ng߶i ¤y phäi vay thêm mµt tri®u ð°ng næa m¾i ðü s¯ mà dâng nÕp cho b÷n t¯ng ti«n ð¬ ðßþc thoát thân. Thª thì, ðó không phäi là sñ phú quý ðang b¸ hüy hoÕi, søp ð± hay sao? Cho nên, ðó g÷i là "phú quý hoÕi kh±," n²i ðau kh±, xót xa vì sñ suy søp, tàn løn cüa cänh giàu sang!

c) Hành-kh±: Quý v¸ có th¬ không phäi ch¸u ðñng n²i b¥n cùng kh¯n kh± và cûng không phäi ðß½ng ð¥u v¾i phú quý hoÕi kh±; thª nhßng, quý v¸ vçn phäi träi qua tiªn trình cüa ð¶i ng߶i  sanh ra r°i l¾n lên, l¾n lên r°i già ði, già r°i thì ¡t chªt, ni®m ni®m biªn ð±i, tß·ng nghî liên tøc, mäi miªt không ng×ng. Ðó g÷i là Hành-kh± - n²i kh± ðau, d¢n v£t b·i vì sñ biªn chuy¬n.

Ðó là nói v« Tam Kh±. Còn v« Bát kh±, tÑc là tám n²i kh±, thì g°m có:

Sanh kh± (n²i kh± cüa sñ sanh ra ð¶i); 

Lão kh± (n²i kh± cüa sñ già nua);

B®nh kh± (n²i kh± cüa ðau ¯m, b®nh t§t);

TØ kh± (n²i kh± cüa sñ chªt); 

Ái bi®t ly kh± (n²i kh± vì phäi xa lìa nhæng gì mà mình yêu thích); 

Oán t¡ng hµi kh± (n²i kh± vì phäi g¥n gûi v¾i nhæng gì mà mình chán ghét)

C¥u b¤t ð¡c kh± (n²i kh± do mong c¥u mà không ðßþc toÕi ý);

Ngû ¤m xí thÕnh kh± (n²i kh± vì nåm ¤m1 hßng thÕnh, thiêu ð¯t tâm th¥n.)

Vì ngoài các m¯i kh± này ra vçn còn có vô s¯ m¯i kh± khác næa, nên ÐÑc Ph§t dÕy: "Ðây là Kh±, tánh bÑc bách."

"Ðây là T§p, tánh chiêu cäm." "T§p" · ðây tÑc là t§p trung, tích lûy phi«n não. Tích t§p phi«n não là mµt loÕi có tánh chiêu cäm. Mµt khi trong lòng chúng ta có phi«n não, thì phi«n não · bên ngoài s¨ lû lßþc kéo t¾i; và nªu thâm tâm quý v¸ ch¤t chÑa tham, sân, si, thì nhæng chuy®n không ßng ý t× bên ngoài s¨ ð± xô lÕi. Do ðó, ÐÑc Ph§t dÕy: "Ðây là T§p, tánh chiêu cäm."

"Ðây là Di®t, tánh khä chÑng." Di®t là t¸ch di®t. T¸ch di®t (quietude) ðem ðªn an lÕc. Sñ an lÕc này m²i chúng ta ð«u có th¬ chÑng nghi®m ðßþc, b·i vì tánh nó là "khä chÑng".

"Ðây là ÐÕo, tánh khä tu." — ðây, "ÐÕo" tÑc là Gi¾i-ðÕo, иnh-ðÕo và Hu®-ðÕo. Nói mµt cách chi tiªt h½n, thì "ÐÕo" là Ba Mß½i Bäy Ph¦m ÐÕo, và ðó là: Th¤t B° Ы, Bát Chánh ÐÕo, Ngû Cån, Ngû Lñc, TÑ Ni®m XÑ, TÑ Chánh C¥n, và TÑ Nhß Ý Túc. "ÐÕo" v¯n tánh khä tu, nghîa là quý v¸ ð«u có th¬ tu ÐÕo!

Trên ðây là l¥n chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª ð¥u tiên, và ðßþc g÷i là S½-chuy¬n hay Th¸-chuy¬n.

2. Khuyªn-chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª: L¥n chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª thÑ nhì g÷i là Khuyªn-chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª. ÐÑc Ph§t dÕy:

"Ðây là Kh±, ngß½i nên biªt;

Ðây là T§p, ngß½i nên dÑt; 

Ðây là Di®t, ngß½i nên chÑng;

Ðây là ÐÕo, ngß½i nên tu."

Ðó là Khuyªn-chuy¬n. ÐÑc Ph§t khuyên nhü, khuyªn khích m÷i ng߶i tu h÷c Pháp TÑ Ðª. L¥n chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª này ðßþc g÷i là Khuyªn-chuy¬n.

3. ChÑng-chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª:

"Ðây là Kh±, Ta ðã biªt;

Ðây là T§p, Ta ðã dÑt; 

Ðây là Di®t, Ta ðã chÑng;

Ðây là ÐÕo, Ta ðã tu."

L¥n chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª thÑ ba ChÑng-chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª. ÐÑc Ph§t dÕy: "Ta không nhæng chï dÕy các ngß½i nên nh§n biªt Kh±, dÑt tr× T§p, mªn chuµng Di®t và tu h÷c ÐÕo, mà còn cho các ngß½i biªt r¢ng: "Ðây là kh±, Ta ðã biªt. Ðây là T§p, Ta ðã dÑt." T§p chính là phi«n não và Ta ðã c¡t ðÑt phi«n não r°i. Không phäi là Ta bäo các ngß½i dÑt tr× phi«n não còn riêng Ta thì khöi phäi ðoÕn tuy®t chúng ðâu. Ta nay cäm th¤y r¤t tñ tÕi, thanh thän là nh¶ ðã dÑt bö m÷i phi«n não. Cho nên, Ta khuyên các ngß½i hãy dÑt tr× phi«n não và nh§n thÑc cái kh± do phi«n não mang lÕi. Ðây là Di®t, Ta ðã chÑng. Ta ðã chÑng ð¡c trÕng thái an lÕc cüa sñ t¸ch di®t r°i. Do ðó, bây gi¶ Ta nói cho các ngß½i biªt là các ngß½i cûng c¥n phäi ðÕt ðßþc sñ an lÕc cüa cänh gi¾i t¸ch di®t. Ðây là ÐÕo, Ta ðã tu. Ta ðã hoàn t¤t vi®c tu ÐÕo r°i, và Ta không c¥n phäi tu thêm næa. Gi¶ ðây, Ta mong r¢ng t¤t cä các ngß½i ð«u có th¬ nh§n biªt Kh±, dÑt tr× T§p, mªn chuµng Di®t và tu h÷c ÐÕo." 

е nhóm nåm ng߶i cüa Tôn-giä Ki«u-Tr¥n-Nhß ð«u chÑng ðßþc ÐÕo quä. Trong th¶i kÏ Tam chuy¬n Pháp-luân TÑ Ðª, Tôn-giä Ki«u-Tr¥n-Nhß (A-Nhã Ki«u-Tr¥n-Nhß) v×a nghe ðßþc giáo pháp do ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni thuyªt giäng là l§p tÑc khai ngµ, chÑng Thánh quä; do ðó, Ngài ðßþc g÷i là Giäi-B±n-Tª (hi¬u rõ ch² g¯c) hay T¯i-S½-Giäi (hi¬u trß¾c nh¤t). Vì sao Tôn-giä Ki«u-Tr¥n-Nhß lÕi ðßþc khai ngµ trß¾c tiên?

Trong th¶i quá khÑ, khi ÐÑc Ph§t Thích Ca còn · nhân ð¸a và là mµt tiên nhân tu hÕnh nhçn nhøc, Ngài b¸ vua Ca Lþi ch£t ðÑt cä hai tay và hai chân r°i höi r¢ng: "Tiên nhân có oán h§n ta chång?" B¤y gi¶, Tiên Nhçn nhøc ðáp: "Không oán h§n!" Vua Ca Lþi gÕn höi: "V§y có gì có th¬ chÑng minh là tiên nhân thñc sñ không sân h§n?" Tiên Nhçn nhøc bèn l§p nguy®n: "Nªu tôi có lòng oán h§n nhà vua, thì hai chân và hai tay này s¨ không bao gi¶ li«n lÕi nhß xßa ðßþc næa. Còn nªu tôi quä th§t chÆng mäy may oán h§n, thì nhæng tay chân ðã b¸ nhà vua ch£t ðÑt s¨ m÷c lÕi nguyên v©n nhß trß¾c!" Tiên nhân v×a dÑt l¶i thì tÑ chi li«n m÷c ra tr· lÕi. Sau ðó, Tiên Nhçn nhøc phát nguy®n: "Nguy®n r¢ng khi tôi thành Ph§t, tôi s¨ ðµ nhà vua trß¾c nh¤t, b·i vì nhà vua ðích thñc là Thi®n-tri-thÑc cüa tôi!" 

Trong kiªp quá khÑ ¤y, Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß là vua Ca Lþi, còn v¸ Tiên Nhçn nhøc thu· ðó nay là ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni. Vì thª mà sau khi thành Ph§t, ÐÑc Ph§t ngçm nghî: "Ta nên ðµ ai trß¾c bây gi¶? À, phäi r°i! Ta c¥n phäi ðµ kë ðã ch£t ðÑt tay chân Ta thu· n÷ trß¾c nh¤t!" Và, khi ÐÑc Ph§t ðªn thuyªt pháp cho Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß nghe thì Tôn giä li«n khai ngµ. 

Tiªp ðªn, ÐÑc Ph§t giäng v« trì Gi¾i, b¯ thí nhß thª nào, làm sao ð¬ giæ Gi¾i - và làm thª nào ð¬ ðßþc sanh lên cõi tr¶i. Ngài mÕnh m¨ bài bác døc-v÷ng: "Có døc ni®m là không ðúng, là không trong sÕch. Phäi tr× bö døc v÷ng thì m¾i ðßþc thanh t¸nh, và m¾i có th¬ ðÕt ðßþc sñ an vui chân chánh!" Ngay lúc ðó, cä hai Tôn giä A-B®-Bà (tÑc TÏ-khßu Mã-Th¡ng) và BÕt-Ы (tÑc Ngài Ti¬u-Hi«n) ð«u khai ngµ. Ðây là ðþt khai ngµ thÑ nhì.

R°i ÐÑc Ph§t lÕi thuyªt giäng vô s¯ pháp môn khác, và khi ¤y, hai Tôn giä Câu-Lþi (tÑc Ngài Ma-Ha-Nam) và Th§p-Lñc-Ca-Diªp cûng ð«u khai ngµ. Ðó là ðþt thÑ ba.

Nhß v§y, nåm Tôn giä này là nhæng ng߶i ð¥u tiên xu¤t gia làm TÏ-khßu, ð°ng th¶i cûng là nhæng ng߶i khai ngµ và chÑng ðßþc TÑ quä A-la-hán trß¾c nh¤t. Vì thª, trong kinh chép là: "е nhóm nåm ng߶i cüa Tôn giä Ki«u-Tr¥n-Nhß ð«u chÑng ðßþc ÐÕo quä."

LÕi có th¥y TÏ-khßu bày tö các ch² còn nghi ng¶. Sau ðó, có nhi«u th¥y TÏ-khßu khác hß¾ng v« Ph§t mà thïnh Pháp, xin höi Ph§t v« nhæng ch² nghi nan, khúc m¡c và nhæng ðÕo lý mà h÷ chßa hi¬u rõ, và c¥u Ph§t dÕy bäo sñ tiªn chï. Các th¥y TÏ-khßu xin Ph§t quyªt ð¸nh giùm, xem h÷ nên d¤n thân tinh tiªn tu hành hay nên d×ng lÕi. H÷ thïnh c¥u Ph§t ban cho h÷ mµt sñ ch÷n lña dÑt khoát.

ÐÑc Thª Tôn ban giáo s¡c. ÐÑc Thª Tôn tÑc là ÐÑc Ph§t, "Giáo" là giáo hóa, và "S¡c" là s¡c l®nh. ÐÑc Ph§t ban hành m®nh l®nh ð¬ dÕy bäo cäm hóa h÷.

Khiªn ai n¤y ð«u ðßþc khai ngµ. ÐÑc Ph§t khai th¸ và giáo hóa h÷, nên th¥y TÏ-khßu nào cûng khai ngµ cä. Sau ðó, h÷ cung kính ch¡p tay vâng l¶i, tuân thu§n sñ chï dÕy cüa ÐÑc Thª Tôn. Ai n¤y ð«u ch¡p tay lÕi, kính c¦n vâng theo l¶i dÕy cüa ÐÑc Thª Tôn và tùy thu§n theo nhæng ðÕo lý do Ngài chï dÕy mà tu hành.

Vì cÑ ðinh ninh r¢ng m÷i ng߶i ð«u hi¬u rõ ý nghîa cüa t× ngæ "TÏ-khßu" r°i, nên tôi ðã bö qua, không giäi thích. Tôi cûng không ng¶ là có ng߶i vçn còn chßa hi¬u l¡m. 

"TÏ-khßu" v¯n là tiªng PhÕn, và có ba nghîa: Phá-ác, B¯-ma, và Kh¤t-sî. Vì bao hàm t¾i ba nghîa, cho nên nªu d¸ch "TÏ-khßu" là Kh¤t-sî thì thiªu m¤t nghîa Phá-ác và B¯-ma; mà nªu d¸ch là Phá-ác thì lÕi thiªu m¤t nghîa B¯-ma và Kh¤t-sî. Nhß v§y, t× ngæ "TÏ-khßu" thuµc loÕi chÑa ðñng nhi«u nghîa và do ðó không c¥n d¸ch ra. Ðây là mµt trong nåm loÕi t× ngæ không nên phiên d¸ch.

Có nåm loÕi t× ngæ mà khi phiên d¸ch kinh ði¬n chúng ta không nên d¸ch ra ðó là:

1. Ða hàm b¤t phiên (t× ngæ nào bao hàm nhi«u nghîa thì không nên d¸ch):

2. Tôn tr÷ng b¤t phiên (t× ngæ nào ðßþc dùng vì sñ tôn tr÷ng thì không nên d¸ch);

3. ThØ phß½ng vô b¤t phiên (nhæng t× ngæ chï các thÑ mà n½i này không có thì không nên d¸ch);

4. Thu§n c± b¤t phiên (nhæng t× ngæ ðßþc dùng là do tùy thu§n theo l« l¯i xßa thì không nên d¸ch):

5. Bí m§t b¤t phiên (t× ngæ nào chÑa ðñng các ý nghîa bí m§t thì không nên d¸ch):

V§y, do có ba nghîa nên t× ngæ "TÏ-khßu" ðßþc giæ nguyên theo âm tiªng PhÕn (Bhikshu) và không d¸ch ra. Ba nghîa cüa t× ngæ "TÏ-khßu" là:

1. Phá-ác. Chúng ta có phi«n não, ðó là ác. TÏ-khßu là ng߶i phá hüy cái ác.

2. Kh¤t-sî (ng߶i ði xin). TÏ-khßu là ng߶i:

Thßþng kh¤t Pháp ß chß Ph§t,

HÕ kh¤t thñc ß chúng sanh.

(Trên, xin Pháp cüa chß Ph§t,

Dß¾i, xin c½m cüa chúng sanh.)

Th¥y TÏ-khßu xin Pháp cüa chß Ph§t ð¬ làm tång trß·ng hu®-mÕng cüa mình, và xin thÑc ån cüa chúng sanh là ð¬ giúp chúng sanh tr°ng ruµng phß¾c.

3. B¯-ma. Khi gi¾i-tØ lên gi¾i ðàn ð¬ th÷ Gi¾i TÏ-khßu, thì v¸ Hòa thßþng Сc-gi¾i höi: "Ngß½i có phäi là b§c ðÕi-trßþng phu không?" Gi¾i tØ dõng dÕc ðáp: "Vâng, con là mµt ðÕi-trßþng phu!" Câu trä l¶i ¤y khiªn cho hªt thäy thiên ma ngoÕi ðÕo ð«u sþ hãi; cho nên TÏ-khßu ðßþc g÷i là ng߶i làm cho chúng ma khiªp sþ.

Khi xu¤t gia làm Sa-di thì phäi biªt ý nghîa cüa t× ngæ Sa-di và TÏ-khßu. Sau khi xu¤t gia, ng߶i TÏ-khßu c¥n phäi biªt làm thª nào ð¬ phá hüy cái ác và làm thª nào ð¬ ðoÕn tr× phi«n não. Phá hüy cái ác tÑc là ðoÕn tr× phi«n não. Phi«n não cüa m²i ng߶i chúng ta là thÑ ác ðµc nh¤t.

Mu¯n biªt mµt ng߶i nào ðó có tu ðÕo hay không, quý v¸ chï c¥n xét xem ng߶i ¤y có còn tánh nóng näy hay không là biªt ðßþc ngay. Ng߶i có tánh nóng näy, d­ n±i gi§n, là ng߶i không tu ðÕo! Phàm nhæng ng߶i có tu ðÕo thì g£p b¤t cÑ chuy®n gì h÷ cûng nhçn nh¸n, cûng ch¸u ðñng ðßþc cä. Ai m¡ng h÷, h÷ cûng nhçn nhøc ðßþc; ai ðánh h÷, h÷ cûng nhçn nh¸n ðßþc; th§m chí có ai giªt chªt h÷, h÷ cûng vçn nhçn ch¸u ðßþc nhß th߶ng! B·i ðó là nhæng sñ vi®c mà chúng ta c¥n phäi nhçn nÕi, c¯ g¡ng ch¸u ðñng! Ngoài sñ nhçn nhøc, chúng ta còn c¥n phäi có trí hu®, c¥n phäi có khä nång nh§n thÑc.

TÏ-khßu là mµt bi¬u hi®n cüa tß¾ng xu¤t thª. Th¥y TÏ-khßu có th¬ "ðoÕn ho£c, chÑng chân"  ðoÕn tr× các m¯i ho£c cüa Tam Gi¾i và chÑng ð¡c quä v¸ A-la-hán chân chánh. Hôm nay e r¢ng không ðü thì gi¶, tôi nghî là ph¥n TÏ-khßu ChÑng Quä ðành phäi ð¬ sang ngày mai giäng tiªp v§y!

TÕi ðây có mµt Ph§t-tØ h÷c Ph§t pháp cûng ðã ðßþc b¯n, nåm nåm nay r°i, mà mãi ðªn bây gi¶ m¾i ðßþc ð£t chân ðªn ngßÞng cØa Chùa Kim S½n. Ng߶i này ðã phäi tìm kiªm trong bao nhiêu nåm tr¶i m¾i tìm ra ðßþc Chùa Kim S½n. Th§t là không phäi d­! Có r¤t nhi«u ng߶i cûng l£n lµi kh¡p n½i tìm h÷c Ph§t pháp nhß thª, nhßng không tìm th¤y ðßþc mµt n½i chân chánh ð¬ theo h÷c. Vì v§y, nhæng ng߶i t×ng ðªn Chùa Kim S½n ð×ng nên cho r¢ng ðó là mµt vi®c quá ð½n giän, quá d­ dàng. Không d­ gì mà ðªn ðßþc Chùa Kim S½n ðâu! T¤t cä quý v¸ c¥n phäi ð£c bi®t lßu ý ði«u này.

chú thích

Ы Møc:

-Kªt t§p Kinh TÕng: Cuµc nhóm hþp l¾n lao và chính thÑc cüa Giáo Hµi Ph§t Giáo ð¬ soÕn và duy®t kinh ði¬n nhà Ph§t.

-Ngæ løc: Sách ghi chép nhæng l¶i nói hay ho, thâm thúy.

-ÐÕo Giáo (hay ÐÕo Lão): Tôn giáo th¶ Thái Thßþng Lão Quân (Lão TØ) làm v¸ nguyên Thüy Thiên Tôn, do Trß½ng ÐÕo Lång ð¶i nhà Hán ð« xß¾ng. Lão TØ chü trß½ng r¢ng ÐÕo là hß vô, vÕn v§t ð«u do ÐÕo sinh ra, và mu¯n ðÕt ðªn møc ðích cüa ÐÕo Giáo thì phäi "thanh t¸nh, vô vi," nghîa là phäi giæ cho lòng ðßþc trong sÕch, yên l£ng mµt cách tñ nhiên. Nhæng ng߶i h÷c theo ÐÕo Giáo ðßþc g÷i là ÐÕo sî.

-Phép еn-giáp: Phß½ng pháp suy ðoán v§n s¯ ðoán biªt vi®c tß½ng lai b¢ng cách dña theo Løc-giáp tu¥n hoàn.

-Nh¸ th×a: Hai c² xe; tÑc là hai giáo pháp Thanh Vån th×a (dÕy v« TÑ Di®u Ъ ð¬ ð¡c quä A-la-hán), và Duyên-Giác th×a hay Bích-Chi-Ph§t th×a (dÕy v« Th§p Nh¸ Nhân Duyên; giáo-pháp cüa ng߶i tñ tu và tñ ngµ quä Duyên-giác hay еc-giác). Яi v¾i ÐÕi-th×a hay B°-tát th×a thì Nh¸-th×a cûng là Ti¬u th×a.

-Nhà Hán (206BC-AD220):

Nhà Ti«n-Hán, cûng g÷i là nhà Tây-Hán (206BC-AD24), do Hán-Cao-T± Lßu-Bang l§p ra, truy«n ðªn Hán-Bình-Ъ thì b¸ m¤t v« tay Vß½ng-Mãn. Tính ra nhà Ti«n-Hán träi qua 12 ð¶i vua, tr¸ vì ðßþc 210 nåm, kinh ðô ð£t tÕi Tr߶ng-An (tïnh Thi¬m-Tây, Trung-Hoa).

Nhà H§u Hán hay Ðông Hán (25-220). Hán-Quang Võ Lßu-Tú giªt Vß½ng-Mãn, gây dñng lÕi c½ nghi®p nhàn Hán và d¶i ðô v« LÕc-dß½ng (tïnh Hà-Nam, Trung Hoa). Nhà H§u-Hán truy«n ðßþc 12 ð¶i vua và tr¸ vì ðßþc 196 nåm thì b¸ m¤t v« tay nhà Ngøy. 

-Kinh D¸ch: Sách giäi thích v« các l¨ biªn hóa trong vû trø.

Nguyên vua Phøc-Hy ð£t ra tám quë biªn ð±i g÷i là Bát quái; sau ðó, Vån-Vß½ng SoÕn ra l¶i Soán (ðoán) ð¬ giäi rõ ý nghîa trong quë, và Chu-Công làm thêm l¶i Hào. V« sau Kh±ng TØ th¬ theo các ý ðó mà giäi thích rµng ra cho d­ hi¬u, và g÷i là Kinh D¸ch, tÑc là quy¬n sách chü yªu nói v« sñ thay ð±i. Chæ "D¸ch" bao g°m ba ý nghîa là b¤t d¸ch (không thay ð±i), giao-d¸ch (trao ð±i cho nhau), và biªn-d¸ch (biªn-hóa thay ð±i).

-Quë Càn: Quë ð¥u tiên trong tám quë Bát Quái (Càn, Khôn, Ly, Khäm, Ch¤n, T¯n, C¤n, Ðoài). Càn là Tr¶i; quë Càn tiêu bi¬u cho tánh tình cüa Tr¶i, hoàn toàn dß½ng-cß½ng, trung-chính, và thông-thái, có tài ðÑc.

-CØu Ngû-Phi Long TÕi Thiên, Lþi Kiªn ÐÕi Nhân (9:5 R°ng bay giæa tr¶i, may g£p ðÕi-nhân):

CØu (9) là hào dß½ng và Ngû (5) là v¸ dß½ng; dß½ng hào · dß½ng v¸ là ð¡c chính. Quë Càn CØu Ngû tßþng trßng cho sñ cß½ng-ki®n và ðÑc tánh trung-chính cüa b§c ðÕi-nhân · ð¸a v¸ cao quý nh¤t, tßþng trßng cho con r°ng bay giæa tr¶i; ðây là mµt hào t¯t nh¤t.

Hào CØu Ngû tßþng r°ng bay;

ÐÑc Tr¶i tròn v©n ðÑng ngay ngôi Tr¶i.

B§c ðÕi-nhân Cæu Ngû có ðÑc l¾n nhß tr¶i ð¤t, sáng su¯t nhß m£t tr¶i m£t trång, khéo s¡p xªp m÷i vi®c có thÑ tñ trß¾c sau nhß th¶i tiªt b¯n mùa, biªt ðßþc vi®c lành dæ in nhß quÖ th¥n, ðón biªt ðßþc ý Tr¶i và làm trß¾c mà Tr¶i vçn phäi nghe theo, th¤y ðßþc ý Tr¶i ðã rõ nên dù làm theo sau Tr¶i mà lÕi nhß Tr¶i làm. Яi v¾i b§c ðÕi-nhân nhß thª, Tr¶i hãy còn nghe theo hu¯ng gì là ng߶i và quÖ th¥n? (theo Chu-D¸ch, Sào Nam Phan-Bµi-Châu, trang 6).

Kinh Tña:

-ÐÕi иnh: Sñ quán tß·ng b«n bï, lâu dài, thân tâm chÆng h« ðµng ð§y, chï chuyên chú vào mµt cänh. Ðây là sñ иnh cüa b§c thành ÐÕo.

-Pháp thân ÐÕi-sî: Hàng B° Tát.

-ÐÑc Ph§t TÏ-Lô-Xá-Na (Vairochana Buddha): D¸ch là ÐÕi-Nh§t-Ph§t, là v¸ Giáo chü cüa cõi T¸nh е Liên Hoa Ðài TÕng · phß½ng Ðông (ð¯i v¾i cõi Ta Bà cüa ÐÑc Ph§t thích-Ca).

-Viên-ð¯n Giáo: ThÑ giáo pháp viên mãn, ð¥y ðü, mà lÕi mau l©. Ðây là giáo lý cüa tông Thiên-Thai, dÕy cho ð¥y ðü mµt cách c¤p t¯c, dÕy cho mau chóng thành Ph§t, chÑ không dÕy l¥n lßþc t× Ti¬u-th×a r°i m¾i ðªn ÐÕi-th×a.

-Lµc-dã uy¬n: Mµt khu v߶n · g¥n thành Ba-la-nÕi. Cûng g÷i là Lµc-dã viên, Lµc-uy¬n, Lµc-viên, v߶n Lµc-dã, v߶n Lµc, hay v߶n Nai.

-TÑ Ni®m XÑ: B¯n phép quán tß·ng v« b¯n vô-th߶ng, vô-lÕc (kh±), vô-ngã, b¤t-t¸nh:

-Thân ni®m xÑ, hay Quán thân b¤t t¸nh.

-Th÷ ni®m xÑ, hay Quán th÷ th¸ kh±.

-Tâm ni®m xÑ, hay Quán tâm vô th߶ng.

-Pháp ni®m xÑ, hay Quán pháp vô ngã.

-TÑ Chánh C¥n (b¯n pháp siêng nång chánh ðáng):

-V¸ sanh thi®n cån, linh sanh (chßa sanh thi®n cån thì làm cho sanh)

-Dî sanh thi®n cån, linh trß·ng (ðã sanh thi®n cån thì làm cho tång trß·ng)

-V¸ sanh ác, linh b¤t sanh (chßa sanh ác thì làm cho không sanh).

-Dî sanh ác, linh tiêu di®t (ðã sanh ác thì làm cho tiêu di®t).

-TÑ Nhß-Ý Túc (hay TÑ Th¥n Túc) là b¯n phép th¥n-thông:

-Døc Nhß-Ý-Túc: Lòng mu¯n có phép th¥n thông.

-Ni®m Nhß-Ý Túc: Lòng ni®m th¥n thông.

-Tinh-T¤n Nhß-Ý-Túc: Giæ gìn ý tß·ng luôn hång hái, siêng nång.

-Tß-Duy Nhß-Ý-Túc: Suy nghî v« th¥n thông, tham cÑu ðÕo-lý.

-Ngû-Cån: Tín, Tinh-T¤n, Ni®m, иnh, Hu®.

-Ngû-Lñc: (Nåm SÑc): Tín, Tinh-T¤n, Ni®m, иnh, Hu®.

-Th¤t B°-Ы Ph¥n (Bäy Giác-Ngµ): TrÕch-Pháp Giác, Tinh-T¤n Giác, HÖ-Giác, Tr×-Giác, Xä-Giác, иnh-Giác, Ni®m-Giác.

-Bát Chánh ÐÕo (Tám Ph¥n Chánh ÐÕo): Chánh-Kiªn, Chánh-Tß-Duy, Chánh-Ngæ, Chánh-Nghi®p, Chánh-MÕng, Chánh-Tinh-T¤n, Chánh-Ni®m, Chánh-иnh.

-ÐÕi Trßþng Phu: ÐÕi là l¾n, trßþng-phu là ng߶i trai tráng, hàng nam tØ. ÐÕi trßþng-phu là b§c nam tØ cao tr±i h½n ng߶i th߶ng v« sÑc hùng dûng, phß¾c ðÑc, trí hu®.

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][Next]