Chß½ng 2

ÐoÕn Døc Tuy®t C¥u

(Tr× Døc V÷ng, DÑt Mong C¥u)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Xu¤t gia Sa-môn giä, ðoÕn døc khÑ ái, thÑc tñ tâm nguyên, ðÕt Ph§t thâm lý, ngµ Vô-vi pháp. Nµi vô s· ð¡c, ngoÕi vô s· c¥u, tâm b¤t h® ÐÕo, di®t b¤t kªt nghi®p. Vô ni®m vô tác, phi tu phi chÑng, b¤t l¸ch chß v¸, nhi tñ sùng t¯i. Danh chi vi ÐÕo."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Nhæng ng߶i xu¤t gia làm Sa-môn ðoÕn døc, khÑ ái, nh§n biªt ngu°n tâm cüa mình, thông ðÕt ðÕo lý thâm sâu cüa Ph§t và tö ngµ pháp Vô-vi. H÷ trong không s· ð¡c, ngoài không s· c¥u; tâm không ràng buµc n½i ÐÕo, và cûng chÆng kªt nên nghi®p. H÷ không nghî h÷ làm, chÆng tu chÆng chÑng, không träi qua các quä-v¸ mà tñ nhiên lÕi cao tµt bñc. Ðó g÷i là ÐÕo!"

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ hai. Chß½ng này nói r¢ng các quä-v¸ mà b§c Sa-môn chÑng ð¡c ð«u là "vô tu, vô chÑng."

ÐÑc Ph§t dÕy: "Nhæng ng߶i xu¤t gia làm Sa-môn, ðoÕn døc khÑ ái!" Nhæng ng߶i mu¯n thoát khöi ngôi nhà Tam-gi¾i và tr· thành b§c Sa-môn, c¥n phäi làm gì? C¥n phäi bö lòng tham døc! Trong chß½ng trß¾c có nói r¢ng: "ÐoÕn tr× ái døc thì cûng nhß ch£t ðÑt tÑ chi, không còn dùng lÕi næa."

B¤y gi¶, khi lòng ham mê ái døc không còn næa, các b§c Sa-môn s¨ "nh§n biªt ngu°n tâm cüa mình," th¤u rõ ðßþc bän-th¬ cüa tñ tâm.

"Thông ðÕt ðÕo lý thâm sâu cüa Ph§t, và tö ngµ Pháp Vô-vi." Các b§c Sa-môn hi¬u th¤u ðáo nhæng ðÕo lý thâm áo nh¤t cüa Ph§t; và ðó chính là Pháp Vô-vi  không làm mà chÆng phäi là không làm (vô vi nhi vô b¤t vi).

"H÷ trong không s· ð¡c." V« m£t nµi tâm, các b§c Sa-môn không th¤y có cái gì ð¬ ðÕt ðßþc "vô trí di®t vô ð¡c" (cái "trí" cûng không có và cái "ðÕt ðßþc" cûng không hi®n hæu). "Ngoài không s· c¥u." Яi v¾i ngoÕi cänh, ngoÕi v§t, thì h÷ cûng chÆng mong c¥u gì cä. "Trong không s· ð¡c? tÑc là Pháp Vô-vi, mà "ngoài không s· c¥u" cûng là Vô-vi Pháp! Có câu:

Tri sñ thi¬u th¶i phi«n não thi¬u,

Ðáo vô c¥u xÑ ti®n vô ßu!

(Sñ ð¶i biªt ít, phi«n não ít,

ÐÕt ðªn "không c¥u" t¤t hªt lo!)

ÐÕt ðªn cänh gi¾i "trong không s· ð¡c, ngoài không s· c¥u," thì "tâm không ràng buµc n½i ÐÕo" næa. B¤y gi¶, h÷ không nh¤t thiªt phäi luôn luôn tñ nhü là mình c¥n phäi tu ÐÕo; song lúc nào h÷ cûng døng công tu hành và "cûng chÆng kªt nên nghi®p." H÷ không h« tÕo nghi®p, tuy®t ð¯i không h« tÕo nghi®p, tuy®t ð¯i không h« gây ra các nghi®p dæ. 

"H÷ không nghî, không làm." Lúc này, b§c Sa-môn không còn b¤t cÑ v÷ng ni®m nào cä, mà chï có thu¥n mµt thÑ chánh ni®m mà thôi. B·i ngay cä mµt v÷ng ni®m cûng không còn, nên g÷i là "không nghî", và vì mµt hành vi giä d¯i là nhö nh£t cûng chÆng có, nên g÷i là "không làm."

"ChÆng tu, chÆng chÑng." B¤y gi¶, nhæng vi®c c¥n làm h÷ ð«u ðã làm xong, mÑc ðµ tu hành cüa h÷ ðã ðªn cñc ði¬m; cho nên, h÷ không còn gì ð¬ tu h÷c næa, do ðó g÷i là "chÆng tu." H÷ ðã ðÕt ðßþc b±n-th¬ cüa ÐÕo, ðã chÑng ð¡c quä-v¸, nên không c¥n phäi chÑng ð¡c lÕi næa; vì thª g÷i là "chÆng chÑng."

"Không träi qua các quä-v¸ mà tñ nhiên lÕi ðßþc tôn sùng tµt bñc." Các b§c Sa-môn không nh¤t thiªt phäi tu¥n tñ träi qua nhæng v¸ trí Th§p Trø, Th§p HÕnh, Th§p H°i Hß¾ng, Th§p иa. H÷ hoát nhiên vßþt qua hªt thäy, và quä-v¸ h÷ ðÕt ðßþc lÕi cao cä nh¤t.

Ðó g÷i là gì? "Ðó g÷i là ÐÕo." Mµt v¸ Sa-môn ð¡c ÐÕo là nhß thª!
 
 

Chß½ng 3

C¡t Ái KhÑ Tham

(C¡t ÐÑt Ái Døc, Xä Bö Lòng Tham)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Thª tr× tu phát, nhi vi Sa-môn, th÷ ÐÕo Pháp giä, khÑ thª tß tài, kh¤t c¥u thü túc, nh§t trung nh¤t thñc, th÷ hÕ nh¤t túc, th§n v§t tái hÛ! SØ nhân ngu tª giä, ái dæ døc dã."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Nhæng kë cÕo bö râu tóc làm b§c Sa-môn, th÷ nh§n ÐÕo Pháp, t× bö cüa cäi thª gian, kh¤t thñc chï nh§n ðü dùng, giæa ngày ån mµt bæa, dß¾i cµi cây nghï mµt ðêm, và th§n tr÷ng, không c¥u mong nhi«u h½n. Chính ái và døc làm cho con ng߶i b¸ ngu tª v§y!"

Giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ ba trong s¯ b¯n mß½i hai chß½ng; ðÕi ý ca ngþi hÕnh Ð¥u-ðà thù th¡ng. Nªu quý v¸ có th¬ thñc hành hÕnh Ð¥u-ðà thù th¡ng này, thì quý v¸ có th¬ chÑng ðßþc ÐÕo-quä.

ÐÑc Ph§t dÕy: Ðây là l¶i Ph§t nói; Ph§t nói nhæng gì? Ngài nói r¢ng: "Nhæng kë cÕo bö râu tóc," nhæng ng߶i ði tu cÕo bö cä râu lçn tóc, ð¬ làm b§c Sa-môn, tÑc là ng߶i xu¤t gia, th÷ nh§n ÐÕo Pháp." "Th÷ nh§n ÐÕo Pháp" có nghîa là ng߶i tu ÐÕo c¥n phäi døng tâm th÷ trì ÐÕo và phäi tu hành ðúng theo ÐÕo Pháp.

Ng߶i tu h÷c ÐÕo Pháp c¥n phäi "t× bö cüa cäi thª gian," không ham mu¯n sñ giàu sang cüa thª tøc. — ðây có mµt s¯ ng߶i xu¤t gia th÷ trì Ngân-ti«n Gi¾i (không ðøng t¾i ti«n bÕc). Ðó là ði«u r¤t t¯t; và nhß thª là "t× bö cüa cäi thª gian" v§y. M÷i sñ tranh ch¤p xäy ra trên thª gian này ð«u là vì ti«n bÕc, cüa cäi. Quý v¸ hãy nhìn xem: Nß¾c này gây chiªn v¾i nß¾c khác, nhà n÷ tranh ch¤p v¾i nhà kia, ng߶i này gây h¤n v¾i ng߶i n÷  t¤t cä chï vì lþi lµc riêng tß. 

Các b§c Sa-môn có th¬ t× bö m÷i tài sän · ð¶i, không ham mu¯n b¤t cÑ ð° v§t quý giá nào cüa thª gian, và "kh¤t thñc chï nh§n ðü dùng." H¢ng ngày, h÷ mang bình bát ði kh¤t thñc và chï c¥n v×a ðü no là ðßþc. "Kh¤t thñc" tÑc là c¥m bình bát ði xin thÑc ån. "Chï nh§n ðü dùng" có nghîa là no bøng là ðü, và xong bæa r°i thì thôi, không tham lam, cûng chÆng ån nhi«u.

"Giæa ngày ån mµt bæa, dß¾i cµi cây nghï mµt ðêm." M²i ngày b§c Sa-môn chï ån mµt bæa vào bu±i trßa mà thôi; và t¯i ðªn thì nghï ng½i dß¾i g¯c cây, song không ðßþc · quá ba ðêm dß¾i cùng mµt g¯c cây.

"Và th§n tr÷ng, không c¥u mong nhi«u h½n." Các ông phäi c¦n th§n, dè d£t, ch¾ nên c¥u xin thêm næa. Ngoài nhæng thÑ này ra, ð×ng c¥u xin cái gì khác næa.

"Chính ái và døc làm cho con ng߶i b¸ ngu tª v§y." Sñ ngu si cüa con ng߶i ví nhß bøi cö dÕi m÷c trong tâm, che l¤p lý trí. "Tª" có nghîa là che ð§y; và "ngu tª" tÑc là ngu si mông tª  nghîa là con ng߶i b¸ bÑc màn ngu si bao b÷c, phü vây, tß½ng tñ nhß ánh m£t tr¶i b¸ mây che khu¤t v§y. Thª thì, cái gì làm cho con ng߶i tr· nên ngu si tåm t¯i, không hi¬u ðßþc sñ vi®c? Ðó là ái và døc! Chính lòng tham ái và tham døc làm cho ð¥u óc con ng߶i tr· nên ngu si, mê muµi!

Quý v¸ nói là quý v¸ không ngu si ß? Nªu không ngu si thì tÕi sao th÷ gi¾i r°i mà còn phÕm gi¾i! Nªu không ngu si, thì tÕi sao cÑ làm toàn chuy®n không nên làm? T¤t cä chÆng qua là vì b¸ lòng ham mê ái døc làm m¶ lý trí! Vì quý v¸ không có cái nhìn th¤u su¯t v« tham ái, chÆng th¬ buông bö døc v÷ng, cho nên quý v¸ không ðßþc tñ tÕi. Quý v¸ có ðßþc cái nhìn th¤u su¯t, t߶ng t§n, và có th¬ buông bö m÷i thÑ, t¤t quý v¸ s¨ ðÕt ðßþc sñ tñ tÕi. B¤y gi¶, mµt khi ðã ðÕt ðßþc tñ tÕi, quý v¸ s¨ th¤y không bu°n không lo, chÆng phi«n chÆng não, và m÷i sñ ð«u t¯t ð©p, m÷i vi®c ð«u suông së nói chung là "Everything's okay!" (m÷i sñ ð«u êm ð©p cä!).
 
 

Chß½ng 4

Thi®n Ác Tinh Minh

(Thi®n, Ác Phân Minh)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Chúng sanh dî nh§p sñ vi thi®n, di®c dî th§p sñ vi ác. Hà ðÆng vi th§p? Thân tam, kh¦u tÑ, ý tam. Thân tam giä: Sát, ðÕo, dâm. Kh¦u tÑ giä: LßÞng thi®t, ác kh¦u, v÷ng ngôn, Ö ngæ. Ý tam giä: T§t, nhuª (khu¬), si. Nhß th¸ th§p sñ, b¤t thu§n Thánh ÐÕo, danh Th§p Ác HÕnh. Th¸ ác nhßþc chï, danh Th§p Thi®n HÕnh nhî."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Chúng sanh l¤y m߶i vi®c làm ði«u thi®n, cûng l¤y m߶i vi®c làm ði«u ác. Nhæng gì là m߶i? Thân có ba, mi®ng có b¯n, ý có ba. Thân có ba là sát, ðÕo, dâm. Mi®ng có b¯n là nói hai lßÞi, nói l¶i ác, nói d¯i và nói thêu d®t. Ý có ba là ð¯ kÜ, sân h§n và ngu si. M߶i vi®c này không thu§n v¾i Thánh ÐÕo, g÷i là Th§p Ác HÕnh. Nªu dÑt ðßþc nhæng vi®c ¤y thì g÷i là Th§p Thi®n HÕnh v§y."

Giäng nghîa:

Chß½ng thÑ tß giäng v« "thi®n ác vô tánh." Sñ khác bi®t giæa vi®c làm ði«u thi®n và làm ði«u ác v¯n ð½n giän nhß vi®c tr· bàn tay  t¤t cä ð«u là tùy thuµc · sñ quyªt ð¸nh cüa quý v¸.

"ÐÑc Ph§t dÕy: "Chúng sanh l¤y m߶i vi®c làm ði«u thi®n, cûng l¤y m߶i vi®c làm ði«u ác." Có m߶i vi®c thi®n mà chúng sanh có th¬ thñc hi®n ðßþc. Tuy r¢ng có th¬ làm nên vi®c thi®n, nhßng nªu làm không ðúng thì nhæng vi®c ¤y s¨ tr· thành vi®c ác; phäi làm sao cho ðúng thì m¾i là vi®c thi®n.

"Nhæng gì là m߶i?" M߶i vi®c ¤y là nhæng vi®c gì? "Thân có ba, mi®ng có b¯n, ý có ba." M߶i vi®c ¤y g°m có ba vi®c phát kh·i t× thân, b¯n vi®c phát kh·i t× mi®ng và ba vi®c phát kh·i t× ý.

"Thân có ba là sát, ðÕo, dâm." Ba vi®c v« thân là nhæng vi®c gì? Ðó là sát sanh, trµm c¡p và dâm døc. Thª nào là "sát"? Là giªt chªt, ch¤m dÑt sñ s¯ng cüa sinh v§t, kªt thúc tánh mÕng cüa chúng sanh. Thª nào là "ðÕo"? "B¤t dß nhi thü, danh vi ðÕo," nghîa là không cho mà l¤y, ðó g÷i là ån c¡p. Nªu chßa ðßþc sñ cho phép cüa chü nhân mà quý v¸ ðã tñ ý l¤y ð° ðÕc cüa h÷, nhß thª là trµm c¡p. "Dâm" tÑc là nhæng hành vi dâm ô giæa nam và næ.

"Mi®ng có b¯n." B¯n vi®c v« mi®ng là nhæng vi®c gì? "Là nói hai lßÞi, nói l¶i ác, nói d¯i và nói thêu d®t." Ng߶i "nói hai lßÞi" ho£c "nói lßÞi hai chi«u" không phäi là ng߶i có hai cái lßÞi, mà có nghîa là ng߶i nói hai l¶i trái ngßþc nhau  nhß g£p Trß½ng Tam thì ng߶i ¤y nói v« Lý TÑ, g£p Lý TÑ thì ng߶i ¤y lÕi mách chuy®n cüa Trß½ng Tam  gi¯ng nhß con r¡n hai ð¥u v§y. "Nói l¶i ác" tÑc là m¡ng chØi, nguy«n rüa, ho£c nói x¤u, bôi nh÷ ng߶i khác. "Nói d¯i" tÑc là nói láo, nói không ðúng sñ th§t. "Nói l¶i thêu d®t" tÑc là nói nhæng l¶i vô nghîa. Nhæng l¶i l¨ ðßþm vë khinh bÕc, ð¥y dçy tà tri tà kiªn, không ðúng ð¡n, b§y bÕ d½ b¦n, ð«u g÷i là l¶i thêu d®t.

"Ý có ba." Ba vi®c v« ý là nhæng vi®c gì? "Là ð¯ kÜ, sân h§n và ngu si." "Я kÜ" tÑc là ganh ghét. Kë có tâm ð¯ kÜ, th߶ng không mu¯n cho ng߶i khác ðßþc sñ t¯t lành, h­ th¤y chuy®n gì t¯t ð©p xäy ðªn cho ng߶i khác thì li«n sanh lòng ganh tÜ, ghen ghét. "Sân h§n" bao g°m cä kiêu cång ngã mÕn, thù h§n, hi¬m ðµc, tàn nhçn, hung bÕo. "Ngu si" tÑc là si mê, ngu muµi, không phân bi®t ðßþc sñ lý mµt cách rõ ràng.

"M߶i vi®c này, nhæng vi®c v×a nêu trên, không thu§n v¾i Thánh ÐÕo, chÆng dçn t¾i thi®n ðÕo, g÷i là Th§p Ác HÕnh hay M߶i Ði«u Ác."

"Nªu dÑt ðßþc nhæng ði«u ¤y, nªu ngån ch£n, ðình chï ðßþc m߶i vi®c ác k¬ trên, thì g÷i là Th§p Thi®n HÕnh hay M߶i Ði«u Thi®n v§y." Nhß thª, M߶i Ði«u Thi®n chính là: Không sát sanh, không trµm c¡p, không tà dâm, không ð¯ kÜ, không sân h§n, không ngu si, không nói l¶i ác, không nói hai lßÞi, không nói l¶i thêu d®t và không nói d¯i.

ڜ

Chß½ng 5

Chuy¬n Tr÷ng Linh Khinh

(Chuy¬n N£ng Thành Nh©)

Kinh Vån: "Ph§t ngôn: Nhân hæu chúng quá, nhi b¤t tñ h¯i, ð¯n tÑc kÏ tâm, tµi lai phó thân, nhß thüy quy häi, ti®m thành thâm quäng. Nhßþc nhân hæu quá, tñ giäi tri phi, cäi ác hành thi®n, tµi tñ tiêu di®t, nhß b¸nh ð¡c hãn, ti®m hæu thuyên quyên nhî!"

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i có nhi«u ði«u l²i mà không tñ h¯i, lÕi khiªn tâm kia chþt dÑt, thì tµi lÕi d¤n vào thân, nhß nß¾c ð± v« bi¬n, lâu d¥n thành sâu rµng. Nªu ng߶i có l²i tñ biªt nh§n l²i, ð±i ác làm lành, thì tµi s¨ tñ nhiên tiêu di®t, nhß b®nh mà ðßþc ra m° hôi, b®nh d¥n d¥n thuyên giäm v§y!"

giäng nghîa:

ÐoÕn kinh vån này là chß½ng thÑ nåm. ÐÕi ý chß½ng này khuyên r¢ng nªu chúng ta trót phÕm sai l¥m, thì chúng ta có th¬ tñ sØa ð±i ð¬ tr· thành con ng߶i m¾i hoàn thi®n h½n. Có l²i mà không ch¸u sØa, thì nhæng tµi l²i kia s¨ mãi mãi t°n tÕi; trái lÕi, nªu biªt tu tïnh, sØa chæa l²i l¥m, thì tµi s¨ tiêu tan, không còn næa.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i có nhi«u ði«u l²i mà không tñ h¯i..." "Nhi«u ði«u l²i" tÑc là bao g°m t¤t cä m÷i l²i l¥m, sai qu¤y. Nªu quý v¸ phÕm l²i mà không tñ ån nån sØa ð±i, lÕi c¯ ý che d¤u ð¬ ng߶i khác không trông th¤y ho£c không hay biªt gì cä, thì ðó g÷i là "b¤t tri nhi b¤t tñ h¯i"  chÆng biªt tñ sám h¯i.

"LÕi khiªn tâm kia chþt dÑt." Quý v¸ không biªt là quý v¸ c¥n phäi ån nån, sám h¯i. Quý v¸ làm cho tâm h¯i cäi cüa mình b¸ ðình chï mµt cách ðµt ngµt; nhß thª, tÑc là quý v¸ không có thi®n chí sØa ð±i sai l¥m.

"Thì tµi lÕi d¤n vào thân, nhß nß¾c ð± v« bi¬n lâu d¥n thành sâu rµng." Nªu quý v¸ ngån dÑt tâm h¯i cäi cüa mình, thì khi tµi l²i d°n ðªn thân quý v¸, chúng s¨ gi¯ng nhß nhæng dòng nß¾c nhö chäy xuôi v« bi¬n cä  d¥n d¥n, l²i nhö s¨ thành l²i l¾n, tµi nh© biªn thành tµi n£ng, nghi®p nh© cûng thành nghi®p n£ng; cho nên g÷i là "lâu d¥n thành sâu rµng."

"Nªu ng߶i có l²i tñ biªt nh§n l²i, ð±i ác làm lành." Giä sØ có ng߶i phÕm tµi tày tr¶i, nªu ng߶i ¤y biªt sám h¯i, phøc thi®n, thì tµi li«n tiêu tan. Tµi l²i nghiêm tr÷ng to l¾n nhß tr¶i, g÷i là "di thiên ðÕi tµi." Tµi l²i cüa quý v¸ tuy l¾n b¢ng tr¶i, nhßng nªu quý v¸ có th¬ sám h¯i thì tµi s¨ tiêu tan, không còn næa. Quý v¸ c¥n phäi sám h¯i, phäi tñ tháo gÞ m¯i kªt buµc cüa nghi®p tµi và phäi nh§n biªt ðßþc nhæng sai l¥m cüa mình. Sau ðó, quý v¸ phäi sØa ð±i nhæng hÕnh ác thành hÕnh lành và chåm chï làm thi®n sñ. Ðßþc nhß thª, "thì tµi s¨ tñ nhiên tiêu di®t." Nªu quý v¸ có th¬ tñ sØa chæa nhæng sai l¥m cüa mình ð¬ tr· thành con ng߶i m¾i, thì m÷i tµi nghi®p cüa quý v¸ s¨ tiêu tan, cûng gi¯ng "nhß b®nh mà ðßþc ra m° hôi, b®nh d¥n d¥n thuyên giäm v§y." Ði«u ¤y cûng tß½ng tñ nhß khi quý v¸ ðau ¯m nóng s¯t mà cä ng߶i ðßþc ra m° hôi, b®nh t× t× nh© b¾t và quý v¸ ðßþc bình phøc v§y!

ڜ

Chß½ng 6

Nhçn Ác Vô Sân

(Nh¸n Kë Ác Và Không Oán H§n)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Ác nhân vån thi®n, c¯ lai nhi­u loÕn giä, nhæ tñ c¤m tÑc, ðß½ng vô sân trách, bï lai ác giä, nhi tñ ác chi."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Khi kë ác nghe các ông làm vi®c thi®n và c¯ ý ðªn nhi­u loÕn, các ông hãy tñ ngån dÑt chÑ không nên gi§n trách. Kë mang ði«u ác ðªn s¨ phäi tñ nh§n l¤y ði«u ác."

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ sáu; ðÕi ý nói r¢ng thi®n có th¬ th¡ng ác, còn ác thì không th¬ nào th¡ng ðßþc thi®n. Trong chß½ng trß¾c, ÐÑc Ph§t khuyên m÷i ng߶i hãy dÑt bö ði«u ác, chåm làm ði«u lành, và sØa ð±i các thói hß t§t x¤u ð¬ tr· thành con ng߶i m¾i hoàn thi®n h½n. Song le, vì e r¢ng có nhi«u ng߶i lo ngÕi là nªu h÷ làm vi®c thi®n thì s¨ b¸ kë ác ðªn qu¤y nhi­u; cho nên ÐÑc Ph§t ðã thuyªt giäng chß½ng kinh này.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Khi kë ác nghe các ông làm vi®c thi®n và có ý ðªn nhi­u loÕn." Giä sØ có kë lòng dÕ ác ðµc nghe tin quý v¸ ðang làm vi®c thi®n, và h¡n r¡p tâm tìm t¾i ð¬ gây r¡c r¯i cho quý v¸. "Nhi­u loÕn" tÑc là gây phi«n phÑc, tÕo sñ r¡c r¯i. Kë ác tâm ¤y ðªn sinh sñ ð¬ phá hoÕi vi®c thñc hành thi®n sñ cüa quý v¸.

"Các ông hãy tñ ngån dÑt." B¤y gi¶, quý v¸ c¥n phäi tñ tr¤n tînh, ki«m chª chính mình, phäi giæ bình tînh, ch¾ nên h¯t hoäng, cûng ð×ng nervous. "ChÑ không nên gi§n trách." Quý v¸ không nên sanh lòng oán h§n, cûng ð×ng trách m¡ng, ð×ng nói v« nhæng sai l¥m cüa kë ác ¤y.

"Kë mang ði«u ác ðªn s¨ phäi tñ nh§n l¤y ði«u ác." Nhæng kë ðªn ð¬ qu¤y nhi­u, phá hoÕi, gây phi«n phÑc cho quý v¸ s¨ chï tñ chu¯c l¤y r¡c r¯i, và tñ hüy hoÕi, tñ gây khó khån cho chính bän thân h÷ mà thôi.

Ví nhß có t¤m gß½ng soi và trong gß½ng hi®n ra mµt khuôn m£t r¤t x¤u xí; thì di®n mÕo r¤t x¤u xí kia ð½n thu¥n là hình änh phän chiªu cüa kë soi gß½ng, chÑ không phäi bän ch¤t t¤m gß½ng là x¤u xí. Thí dø này cho th¤y r¢ng nhæng kë ác dù có x¤u xa, t°i t® ðªn thª nào ði næa, thì cái ác cûng thuµc v« h÷ và s¨ hüy hoÕi chính h÷. Nªu quý v¸ không ð¬ ý ðªn h÷, thì s¨ không có chuy®n gì cä. Nhßng nªu quý v¸ b¡t ð¥u quan tâm t¾i h÷, thì thª nào? Thì quý v¸ s¨ tr· thành kë ð°ng lõa, cùng mµt phe v¾i h÷, và cûng s¨ biªn thành nhæng ng߶i ðµc ác y h®t nhß h÷ v§y!

ڜ

Chß½ng 7

Ác Hoàn Bän Thân

(— Ác G£p Ác)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Hæu nhân vån ngô thü ÐÕo, hÕnh ðÕi nhân t×, c¯ trí mÕ Ph§t. Ph§t m£c b¤t ð¯i. MÕ chï, v¤n viªt: "TØ dî l­ tòng nhân, kÏ nhân b¤t nÕp, l­ quy tØ h°?" Яi viªt: "Quy hÛ."

Ph§t ngôn: "Kim tØ mÕ ngã, ngã kim b¤t nÕp; tØ tñ trì h÷a quy tØ thân hÛ. Do hß·ng Ñng thanh, änh chi tùy hình, chung vô mi­n ly, th§n v§t vi ác!'"

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: Có ng߶i nghe tiªng Ph§t giæ ÐÕo và thñc hành hÕnh ðÕi nhân t×, bèn c¯ ý ðªn m¡ng Ph§t. Ph§t làm thinh, chÆng ðáp.

Khi ng߶i kia m¡ng xong, Ph§t höi: "Ông l¤y l­ ðãi ng߶i, ng߶i kia không nh§n; l­ ¤y có v« lÕi ông chång?"

Ðáp r¢ng: "V« lÕi!"

Ph§t bäo: "Nay ông m¡ng Ta nhßng Ta không nh§n, ông tñ ðem h÷a v« thân ông v§y  nhß vang Ñng theo tiªng, nhß bóng hi®n theo hình, cu¯i cùng vçn chÆng tránh ðßþc. Hãy th§n tr÷ng, ch¾ làm ði«u ác!'" 

Giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ bäy. Trong chß½ng trß¾c có nói r¢ng mang ði«u ác ðªn cho ng߶i khác tÑc là tñ chu¯c h÷a vào thân, cho nên bây gi¶ ÐÑc Ph§t vi®n dçn m÷i tÖ dø ð¬ chÑng minh ði«u ¤y.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Có ng߶i nghe tiªng Ph§t giæ ÐÕo và thñc hành hÕnh ðÕi nhân t×, bèn c¯ ý ðªn m¡ng Ph§t." Có kë nghe nói r¢ng ÐÑc Ph§t là mµt ng߶i tu ÐÕo và gìn giæ ÐÕo, lÕi còn tu hành hÕnh ðÕi nhân t×, nên c¯ ý t¾i trß¾c m£t Ngài mà nhøc mÕ.

"Ph§t làm thinh, chÆng ðáp." M£c d¥u nghe th¤y ng߶i kia hüy báng mình, ÐÑc Ph§t chï im l£ng, không lên tiªng, không nói nång gì cä.

"Khi ng߶i kia m¡ng xong, ðþi t¾i khi ng߶i ¤y thôi, không m¡ng næa, Ph§t höi: 'Ông l¤y l­ ðãi ng߶i, ng߶i kia không nh§n; l­ ¤y có v« lÕi ông chång? Ông ð¯i ðãi m÷i ng߶i v¾i thái ðµ l­ phép, l¸ch sñ, nhßng nªu h÷ không ðón nh§n sñ l­ phép cüa ông thì sñ l­ phép ¤y có v« lÕi n½i thân ông không?'"

"Ðáp r¢ng: 'V« lÕi!'" Kë nhøc mÕ Ph§t trä l¶i: "Ðúng thª! T¤t nhiên là phäi v« lÕi v¾i tôi. Nªu ð¯i phß½ng không nh§n sñ l­ ðµ và cung kính cüa tôi, thì tôi thu h°i lÕi."

"Ph§t bäo: 'Nay ông m¡ng Ta, nhßng Ta không nh§n.' Bây gi¶ ông ðªn m¡ng Ta, song ta không nh§n sñ trách m¡ng cüa ông. Ông nhøc mÕ Ta, Ta vçn 'nhß nhß b¤t ðµng'; ông chÆng nhøc mÕ Ta, Ta cûng bình thän nhß không. Ta hoàn toàn không b¸ dao ðµng b·i sñ nhøc mÕ cüa ông. Ta không nh§n sñ nhøc mÕ ¤y, v§y ông hãy mang nó v« ði. Và, nhß thª tÑc là ông tñ ðem h÷a v« thân ông v§y. Vi®c ông hüy báng Ta là không ðúng. H÷a do ông gây ra t¤t phäi v« lÕi thân ông. Ông ¡t s¨ g£p chuy®n chÆng lành, và ðó là do ông tñ chu¯c l¤y!

Cái h÷a ¤y s¨ theo ông nhß vang Ñng theo tiªng, nhß bóng hi®n theo hình, cu¯i cùng vçn chÆng tránh ðßþc. Tiªng vang thì dµi lÕi Ñng theo tiªng ðµng, bóng thì luôn luôn theo sát bên hình, m¯i h÷a ¤y cûng nhß thª  nh¤t ð¸nh s¨ ðeo ðÆng theo ông cho t¾i cùng. Ông không có cách nào l¦n tránh ðßþc h§u quä cüa vi®c hüy báng Ta. Vì thª, hãy th§n tr÷ng, ch¾ làm ði«u ác! Ta hy v÷ng r¢ng t¤t cä m÷i ng߶i ð«u không làm vi®c ác!"

ڜ

Chß½ng 8

Tr¥n Thóa Tñ Ô

(Gieo Gió G£p Bão)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Ác nhân hÕi hi«n giä, do ngßÞng thiên nhi thóa, thóa b¤t chí thiên hoàn tòng kÖ ð÷a; ngh¸ch phong dß½ng tr¥n, tr¥n b¤t chí bï hoàn bµn kÖ thân; hi«n b¤t khä hüy, h÷a t¤t di®t kÖ."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Kë ác hÕi ng߶i hi«n, nhß ng߶i ngß¾c lên tr¶i phun nß¾c miªng, nß¾c miªng không t¾i tr¶i mà tr· lÕi r½i nh¢m mình; ho£c nhß ng߶i ngßþc gió tung bøi, bøi chÆng ðªn n½i khác mà tr· lÕi làm d½ mình  ng߶i hi«n không hÕi ðßþc, mà h÷a t¤t di®t mình."

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ tám. Trong chß½ng này, ÐÑc Ph§t dÕy chúng ta không ðßþc làm ði«u ác, không ðßþc hãm hÕi ng߶i khác. B·i vì, hÕi ng߶i tÑc là hÕi mình, khinh th߶ng ng߶i khác tÑc là khinh th߶ng chính mình, và xØ t® ng߶i khác tÑc là xØ t® chính mình v§y.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Kë ác hÕi ng߶i hi«n, nhß ng߶i ngß¾c lên tr¶i phun nß¾c miªng." "Kë ác" tÑc là ng߶i làm nhi«u vi®c x¤u xa, t°i t®. "Ng߶i hi«n" là ng߶i hi«n t× và có ðÑc ðµ. Khi kë ác ðµc không có ðÕo ðÑc mu¯n hãm hÕi b§c hi«n nhân có ðÕo ðÑc, thì chÆng khác nào tñ ngØa m£t lên tr¶i mà phun nß¾c miªng v§y. "Nß¾c miªng không t¾i tr¶i." Nß¾c miªng phun ra hÆn nhiên là không th¬ nào vång lên t¾i tr¶i ðßþc cä. Ði«u này ngø ý r¢ng kë ác không th¬ nào hÕi ðßþc b§c hi«n nhân. "Mà tr· lÕi r½i nh¢m mình." Nß¾c miªng v×a phun ra ¤y lÕi t× t× r½i xu¯ng trúng ngay m£t cüa ng߶i phun. Kë ác tìm tråm phß½ng ngàn kª ð¬ ám hÕi ng߶i hi«n, thª nhßng, r¯t cuµc lÕi thành ra là mình tñ hÕi mình. Trên thª gian này, trß¾c sau ð«u có sñ hi®n hæu cüa công lý và chân lý, cüa công b¢ng và l¨ phäi, do ðó, hãm hÕi ng߶i khác là không th¬ ðßþc! 

"Ho£c nhß ng߶i ngßþc gió tung bøi." "Ngßþc gió" tÑc là ngßþc chi«u gió, trái v¾i hß¾ng gió th±i. Nªu ðÑng day m£t v« hß¾ng gió th±i mà ném bøi, thì "bøi chÆng ðªn n½i khác, không bay t¾i phía trß¾c, mà tr· lÕi làm d½ mình." N¡m bøi kia t¤t b¸ gió th±i tÕt v« và dính ð¥y mình m¦y ng߶i ném.

"Ng߶i hi«n không hÕi ðßþc, mà h÷a t¤t di®t mình." Chúng ta không ðßþc hüy báng ho£c ám hÕi b§c hi«n nhân. Quý v¸ hãm hÕi ng߶i hi«n nhßng r¯t cuµc thành ra tñ hÕi mình, gieo h÷a cho ng߶i khác cûng là tñ gieo h÷a cho mình; trong tß½ng lai, chính quý v¸ s¨ phäi ch¸u quä báo!

ڜ

Chß½ng 9

Phän B±n Hµi ÐÕo

(V« Ngu°n G£p ÐÕo)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Bác vån, ái ÐÕo t¤t nan hµi. Thü chí phøng ÐÕo, kÏ ÐÕo thâm ðÕi." 

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "H÷c rµng, mªn ÐÕo, thì ÐÕo ¡t khó g£p. Giæ chí, th¶ ÐÕo, thì ÐÕo kia r¤t l¾n."

giäng nghîa:

Trong chß½ng thÑ chín này, ÐÑc Ph§t dÕy nhæng ng߶i tu hành r¢ng h÷ c¥n phäi "vån nhi tß, tß nhi tu, nhi chÑng"; nghîa là phàm nghe r°i thì phäi suy gçm, suy gçm kÛ r°i thì tu t§p theo, và tu t§p xong thì chÑng ð¡c. Ch¾ nên chï biªt nói suông ho£c chï l¡ng nghe Ph§t Pháp, mà chÆng áp døng vào thân. Phäi thñc hành, Ñng døng thñc ti­n thì m¾i ðáng k¬! 

Cho nên, ÐÑc Ph§t dÕy: "H÷c rµng, mªn ÐÕo." Thª nào g÷i là "h÷c rµng"? "H÷c rµng" tÑc là biªt nhi«u hi¬u rµng. Tôn-giä A-Nan là b§c "ða vån ð® nh¤t," tÑc là ng߶i ðÑng ð¥u v« khä nång "nghe nhi«u hi¬u rµng," và cûng có th¬ g÷i là b§c "bác vån" (h÷c rµng). Tuy nhiên, nªu chï h÷c mµt cách thu¥n túy, chÑ không quán xét nhæng ði«u ðã h÷c, thì chÆng th¬ nào lãnh hµi ðßþc nhæng ðÕo lý ti«m tàng bên trong. Nªu chï ð½n thu¥n dña vào sÑc nh¾ dai, trí nh¾ t¯t, có th¬ thuµc làu kinh ði¬n, mà chÆng suy xét c£n k¨ và chÆng tu hành theo nhæng ði«u ðã h÷c, thì cûng thành vô døng!

"Mªn ÐÕo" tÑc là nói v« nhæng ng߶i tu ÐÕo, nh§n biªt r¢ng ÐÕo th§t là cao quý, nhßng lÕi không hi¬u ðßþc r¢ng ÐÕo v¯n là tñ tâm và chÆng h« xa r¶i tñ tâm, cho nên cÑ hß¾ng ra ngoài tâm ð¬ tìm ÐÕo. Tuy r¢ng h÷ có lòng mµ ÐÕo, nhßng cÑ truy tìm · ngoài là không ðúng, và nhß thª "thì ÐÕo ¡t khó g£p." H÷ cÑ tìm kiªm · ngoài tâm nhß thª thì ch¡c ch¡n s¨ không hi¬u ÐÕo và nh¤t ð¸nh s¨ không g£p ðßþc ÐÕo. Không g£p ðßþc ÐÕo thì h÷ cûng s¨ không hi¬u ðßþc ÐÕo, b·i ðã lÕc hß¾ng thì càng chÕy chï càng cách xa thêm mà thôi!

"Giæ chí, th¶ ÐÕo." Thª nào g÷i là "giæ chí"? "Giæ chí" tÑc là không kh·i v÷ng tß·ng, không truy tìm bên ngoài. Có câu:

C¥u chß kÖ, b¤t c¥u chß nhân;

C¥u nµi, b¤t c¥u ngoÕi.

(C¥u · mình, ch¾ c¥u · ng߶i;

Tìm · trong, ch¾ tìm · ngoài.)

Bên trong, ni®m ni®m phäi tö ngµ, ni®m ni®m phäi sáng su¯t, ni®m ni®m phäi hß¾ng v« tâm B°-ð«, không c¥u danh cûng không c¥u lþi. Không có tâm c¥u danh c¥u lþi tÑc là "giæ chí" v§y.

Thª nào g÷i là "th¶ ÐÕo"? "th¶ ÐÕo" tÑc là tôn kính và duy trì ÐÕo. Nhß v§y, "giæ chí", th¶ ÐÕo" có nghîa là ni®m ni®m không xa r¶i tñ tâm, ni®m ni®m ð«u th¬ hµi ngu°n tâm cüa mình, ð«u biªt rõ bän th¬ cüa tñ tâm; và tuy®t nhiên không truy c¥u, tìm kiªm bên ngoài.

Thì ÐÕo kia r¤t l¾n." Nªu quý v¸ có th¬ tu hành nhß thª, thì tñ nhiên s¨ ðÕt ðßþc thành quä r¤t l¾n lao!
 

Chß½ng 10

HÖ Thí HoÕch Phúc

(Hoan HÖ B¯ Thí T¤t Ðßþc Phß¾c)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "б nhân thí ðÕo, trþ chi hoan hÖ, ð¡c phúc th§m ðÕi. 

Sa-môn v¤n viªt: "ThØ phúc t§n h°?"

Ph§t ngôn: "TÖ nhß nh¤t cñ chi höa, s¯ thiên bách nhân, các dî cñ lai phân thü, thøc thñc, tr× minh; thØ cñ nhß c¯. Phúc di®c nhß chi."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Th¤y ng߶i tu ðÕo b¯ thí mà hoan hÖ trþ giúp thì s¨ ðßþc phß¾c r¤t l¾n." 

Có th¥y Sa-môn höi r¢ng: "Phß¾c ¤y hªt chång?"

ÐÑc Ph§t ðáp: "Ví nhß lØa cüa mµt cây ðu¯c, dù có vài tråm ngàn ng߶i ai n¤y ð«u mang ðu¯c ðªn chia nhau m°i l¤y lØa ð¬ v« n¤u ån và xua tan bóng t¯i, thì ng÷n ðu¯c kia vçn y nhß cû. Phß¾c báo cûng nhß thª!"

giäng nghîa:

Chß½ng thÑ m߶i là giäng v« công ðÑc cüa sñ tùy hÖ. Biªt tùy hÖ thì mình và ng߶i ð«u ðßþc lþi lÕc, và phß¾c báo s¨ vô cùng vô t§n.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Th¤y ng߶i tu ðÕo b¯ thí, nªu trông th¤y ng߶i khác thñc hành hÕnh b¯ thí, mà hoan hÖ trþ giúp thì s¨ ðßþc phß¾c r¤t l¾n." Có ba loÕi b¯ thí là tài thí, pháp thí và vô-úy thí: 

1) Tài thí là b¯ thí tài sän. "Tài thí" còn ðßþc g÷i là "tß-sanh-thí." Thª nào g÷i là "tß-sanh-thí"? Ðó là sñ b¯ thí v§t ch¤t nh¢m giúp ng߶i khác ðßþc ðü s¯ng. V« tài sän thì có nµi tài và ngoÕi tài. Nµi tài là tài sän bên trong bao g°m nhæng c½ ph§n trong thân th¬ nhß ð¥u, m¡t, não, tüy, da, máu, th¸t, gân, xß½ng...; và sñ b¯ thí nµi tài ðßþc g÷i là "nµi thí." NgoÕI thí là tài sän bên ngoài tÑc là vàng, bÕc, châu báu, qu¯c gia, thành trì, vþ ch°ng, con cái...; và sñ b¯ thí ngoÕi tài ðßþc g÷i là "ngoÕi thí."

Nªu quý v¸ có vàng thì có th¬ b¯ thí vàng; có bÕc thì có th¬ b¯ thí bÕc; có châu báu thì có th¬ b¯ thí châu báu; có qu¯c gia thì có th¬ nh߶ng qu¯c gia cho ng߶i khác; có thành trì thì có th¬ b¯ thí thành trì cho ng߶i khác; có vþ hay ch°ng thì có th¬ b¯ thí vþ hay ch°ng mình cho ng߶i khác; và có con cái thì cûng có th¬ b¯ thí con cái cüa mình cho ng߶i khác. Ðó ð«u là ngoÕI thí. Nªu quý v¸ có th¬ cho kë khác ð¥u, m¡t, não, xß½ng tüy, da, máu, th¸t, gân, xß½ng... cüa bän thân mình, thì ðó là nµi thí v§y.

Trên ðây là nói v« tài thí.

2) Pháp thí là b¯ thí Pháp. "Pháp thí" tÑc là giäng giäi ba môn h÷c Gi¾i-иnh-Hu®, mang nhæng giáo pháp này ra b¯ thí, khiªn cho ng߶i khác ðßþc vô s¯ lþi ích.

3) Vô-úy thí là b¯ thí sñ không sþ hãi. Khi có ng߶i g£p c½n hoÕn nÕn ho£c có ði«u gì lo sþ, mà quý v¸ có th¬ làm v½i b¾t n²i th¯ng kh± vì sþ hãi cho h÷, thì ðó là vô-úy thí.

Khi th¤y ng߶i khác thñc hành hÕnh b¯ thí mà quý v¸ có th¬ vui m×ng theo và khen ngþi, khuyªn khích h÷, thì quý v¸ s¨ ðßþc phß¾c báo vô cùng l¾n lao. Nhæng kë ngu si có th¬ s¨ nói r¢ng: "°! Tôi ðÑng ra b¯ thí, còn ng߶i khác chï tùy hÖ, üng hµ thôi mà cûng ðßþc phß¾c báo to l¾n, v§y thì phß¾c báo cüa tôi hªt m¤t sao?" Vì e r¢ng có kë ngu si nghî ngþi l¦n th¦n nhß thª nên m¾i có cuµc v¤n ðáp sau ðây:

Có th¥y Sa-môn höi r¢ng: "BÕch ÐÑc Thª Tôn! Phß¾c ¤y hªt chång? Phß¾c ¤y có th¬ b¸ m¤t không?" Ý nói là ng߶i ðÑng ra b¯ thí thì ðßþc phß¾c, kë có lòng tùy hÖ cûng ðßþc phß¾c r¤t l¾n; nhß thª thì phß¾c cüa ng߶i b¯ thí vçn còn ðó hay là b¸ kë kia ðoÕt m¤t r°i?

ÐÑc Ph§t ðáp: "Ví nhß lØa cüa mµt cây ðu¯c, dù có vài tråm ngàn ng߶i ai n¤y ð«u mang ðu¯c ðªn chia nhau m°i l¤y lØa. Thí dø chï có ðµc nh¤t mµt m°i lØa, mà lÕi có t¾i cä tråm ngàn ng߶i dùng chung, cùng chia nhau m°i l¤y lØa ð¬ v« n¤u ån và xua tan bóng t¯i." "N¤u ån" tÑc là dùng lØa này ð¬ nhóm bªp mà n¤u thÑc ån. "Xua tan b¯ng t¯i" tÑc là l¤y lØa này làm ðèn ð¬ soi sáng ch² t¯i tåm u ám.

"Thì ng÷n ðu¯c kia vçn y nhß cû. Ng÷n lØa cüa cây ðu¯c chính vçn nguyên v©n nhß lúc ban ð¥u, tuy®t nhiên không b¸ lu m¶ ho£c d§p t¡t. Phß¾c báo cûng nhß thª, không khác!"

Thí dø này ngø ý r¢ng nhæng ng߶i tu ÐÕo b¢ng cách thñc hành hÕnh b¯ thí, thì trong tß½ng lai vçn có th¬ chÑng ð¡c quä v¸. "N¤u ån" là mµt tÖ dø, ám chï sñ chÑng ð¡c quä v¸. "Xua tan bóng t¯i" tÑc là quét sÕch m÷i mê ho£c do tam chß¾ng  nghi®p chß¾ng, báo chß¾ng và phi«n não chß¾ng  gây ra.

V§y, nh¶ công ðÑc tu hÕnh b¯ thí mà quý v¸ có th¬ chÑng ðßþc quä v¸, dÑt tr× tam-chß¾ng, và ð°ng th¶i nhæng ng߶i có lòng tùy hÖ, üng hµ quý v¸ cûng chÑng ðßþc quä v¸, dÑt tr× ðßþc tam-chß¾ng  không ai là không có ph¥n trong công ðÑc này cä.

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][Next]