Chß½ng 25

Døc Höa Thiêu Thân 

(LØa Døc Яt Ng߶i)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "ái døc chi nhân, do nhß ch¤p cñ, ngh¸ch phong nhi hành, t¤t hæu thiêu thü chi hoÕn."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i ham mê ái døc ví nhß kë c¥m ðu¯c ði ngßþc gió, t¤t s¨ m¡c phäi nÕn cháy tay."

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ hai mß½i låm, ðÕi ý giäi thích vì sao chúng ta c¥n phäi xa lánh ái døc.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i ham mê ái døc ví nhß kë c¥m ðu¯c ði ngßþc gió." Nhæng ng߶i buông thä døc v÷ng và n£ng lòng tham ái, hÕng ng߶i chï biªt chÕy theo tình cäm và tâm dâm døc cüa riêng h÷, thì chÆng khác nào kë c¥m bó ðu¯c ði ngßþc chi«u gió, "t¤t s¨ m¡c phäi nÕn cháy tay." ch¡c ch¡n thª nào kë ¤y cûng b¸ cháy böng tay. Cháy böng tay dù sao cûng còn là chuy®n nhö, chï sþ r¢ng có th¬ rüi ro chu¯c phäi cái h÷a cháy thiêu cä ng߶i! Cho nên, trß¾c tình hu¯ng này thì t¯t nh¤t là hãy lánh xa nhæng thÑ ¤y!.

ڜ

Chß½ng 26

Thiên Ma Nhi­u Ph§t 

(Thiên Ma Qu¤y Nhi­u Ph§t)

Kinh Vån: Thiên-th¥n hiªn ng÷c-næ ß Ph§t, døc hoÕi Ph§t ý.

Ph§t ngôn: "Cách nang chúng uª, nhî lai hà vi? KhÑ! Ngô b¤t døng."

Thiên-th¥n dû kính, nhân v¤n ÐÕo ý. Ph§t vi giäi thuyªt, tÑc ð¡c Tu-ðà-hoàn quä.

D¸ch Nghîa: Thiên-th¥n hiªn ng÷c-næ cho Ph§t, toan phá hoÕi ý chí cüa Ngài. ÐÑc Ph§t nói: "Nhæng túi da chÑa ð° ô uª, các ngß½i ðªn ðây làm gì? Ði ngay! Ta chÆng dùng ðâu."

Thiên-th¥n càng thêm kính n¬ và nhân ðó höi Ph§t v« ý ÐÕo. Ph§t giäng nói xong, Thiên-th¥n li«n ð¡c ðßþc quä Tu-ðà-hoàn.

giäng nghîa:

V¸ Thiên-th¥n này là Thiên-ma, và cûng chính là Ma-vß½ng Ba-Tu¥n. Ma-vß½ng ðþi ðªn khi ÐÑc Ph§t s¡p thành ÐÕo, bèn huy ðµng ðông ðäo bà con quyªn thuµc cüa loài ma  tÑc là toàn th¬ quân-ðµi t¾i qu¤y nhi­u Ph§t. Tuy nhiên, ÐÑc Ph§t không h« b¸ lay chuy¬n, dao ðµng. Chß½ng thÑ hai mß½i sáu này cho th¤y r¢ng ÐÑc Ph§t chÆng nhæng không b¸ Ma-vß½ng cám d² ho£c làm cho r¯i trí, mà lÕi còn cäm hóa ðßþc Ma-vß½ng, khiªn Ma-vß½ng tr· thành kë hµ pháp cho Ph§t næa!

Thiên-th¥n hiªn ng÷c næ cho Ph§t, toan phá hoÕi ý chí cüa Ngài. Ma-vß½ng t× trên cõi tr¶i ðem dâng t£ng ÐÑc Ph§t ba ng÷c-næ. "Ng÷c-næ" nghîa là gì? Ðó là nhæng ng߶i con gái xinh ð©p tuy®t tr¥n, khä ái nhß ng÷c v§y. Tß¾ng mÕo cüa cä ba ng÷c-næ này mÛ l® ðªn ðµ chÆng nhæng · ch¯n nhân gian mà ngay cä trên cõi tr¶i cûng không ai sánh b¢ng. Døng ý cüa Ma-vß½ng là mu¯n làm cho Ph§t kh·i ý ni®m dâm døc, và nhân ðó, phá hüy ý chí cùng nguy®n lñc tu ÐÕo cüa Ngài.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Nhæng túi da chÑa ð° ô uª, các ngß½i ðªn ðây làm gì?" Câu này có th¬ áp døng cho cä nam lçn næ, bao g°m luôn cä nhæng ng߶i nam khôi ngô tu¤n tú và ng߶i næ xinh ð©p mÛ mi«u; b·i chÆng phäi chï có næ gi¾i m¾i là x¤u xa còn nam gi¾i thì lÕi không! ÐÑc Ph§t dÕy r¢ng thân th¬ con ng߶i chÆng qua chï là mµt cái túi da ðñng toàn nhæng thÑ ô uª, d½ b¦n. L¾p da bao b÷c bên ngoài c½ th¬ chúng ta ví nhß mµt cái bag, cái túi ho£c cái ðãy b¢ng da v§y. Trong túi da ¤y ðñng cái gì? Cûng chÆng có gì nhi«u ngoÕi tr× phân và nß¾c ti¬u! Quý v¸ nghî xem, có gì là ð©p ð¨ ðâu?

Thí dø, quý v¸ m¾i nhìn qua b« ngoài thì th¤y là anh chàng thanh niên kia r¤t ð©p trai; nhßng ð©p cách m¤y cûng không h½n ðßþc Tôn-giä A-Nan. Tß¾ng mÕo ngài A-Nan tu¤n tú, ð©p ð¨ ðªn n²i con gái cüa Ma-Ðång-Già v×a g£p m£t ngài là sanh lòng luyªn ái ngay. Khi cô ta ðªn g£p Ph§t, Ph§t höi: "Ngß½i yêu A-Nan · ði¬m nào?" Cô ðáp: "Mûi th¥y ¤y r¤t ð©p, m¡t ð©p, tai ð©p, cä khuôn m£t cûng ð©p næa."

ÐÑc Ph§t bäo: "Ðßþc! Ngß½i thích cái mûi cüa ông ¤y thì Ta s¨ c¡t mûi ông ¤y ð¬ cho ngß½i, thích tai cüa ông ¤y thì Ta xëo tai ông ¤y cho ngß½i, thích m¡t cüa ông ¤y thì Ta móc m¡t ông ¤y cho ngß½i. Nhß thª, ngß½i có th¬ ðem nhæng thÑ ¤y v«!"

Cô ta phän ð¯i: "Không! Nhß thª thì không ðßþc!"

V§y, xét cho cùng thì tình cäm luyªn ái giæa nam và næ có ý nghîa gì? Tß¾ng mÕo b« ngoài dù có ð©p ðªn ðâu ði næa, b¤t quá cûng chï là mµt cái túi da ðñng các thÑ ô uª tanh hôi  bên trong chÑa nào là phân, nào là nß¾c ti¬u... LÕi thêm chín l² trên thân không ng×ng bài tiªt ra nhæng ch¤t d½ b¦n, b¤t t¸nh. M¡t thì có ghèn, tai thì có ráy tai, mûi thì có nß¾c mûi, mi®ng thì có nß¾c miªng, r°i còn phân và nß¾c ti¬u næa. Quý v¸ nghî xem, có thÑ nào là sÕch s¨ ðâu? Do ðó, ÐÑc Ph§t g÷i cái thân này là cái túi da hôi hám chÑa toàn rác rß·i b¦n thïu.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Ngß½i cho Ta các thÑ này ð¬ làm gì? Ði ngay! Ta chÆng dùng ðâu! Các ngß½i hãy mau r¶i khöi n½i này, Ta chÆng c¥n ðªn các ngß½i!" Khi Thiên-ma mang ng÷c-næ ðªn dâng t£ng Ph§t, v×a nhìn th¤y ba nàng ng÷c-næ này ÐÑc Ph§t li«n quán tß·ng: "Chao ôi! Khi các ngß½i già cä, trên m£t các ngß½i s¨ có không biªt bao nhiêu là nªp nhån; hÆn là chÆng ð©p m¡t chút nào. Tu±i già ðªn thì các ngß½i s¨ tóc bÕc da m°i, tàn tÕ x¤u xí, khó coi vô cùng!" ÐÑc Ph§t v×a quán tß·ng nhß thª, thì tß¾ng mÕo các ma-næ b²ng nhiên biªn ð±i theo ðúng nhß sñ quán tß·ng cüa Ngài. Khi trông th¤y chính mình v¾i hình dÕng già nua ¤y, các ma-næ nh§n th¤y quä th§t chÆng có ý nghîa gì cä và ð«u l¤y làm x¤u h±. Do ðó, Ph§t bäo h÷ lánh ði n½i khác: "Hãy ði ngay! Ta không dùng các ngß½i ðâu!"

Th¤y v§y, Thiên-th¥n càng thêm kính n¬. B¤y gi¶, th¤y ðßþc ÐÕo-tâm cüa Ph§t kiên c¯ nhß thª, Thiên-ma càng sanh lòng kính tr÷ng Ph§t h½n næa, và nhân ðó höi Ph§t v« ý ÐÕo, thïnh c¥u Ph§t thuyªt pháp. Ph§t giäng nói xong, Thiên-th¥n li«n ð¡c ðßþc quä Tu-ðà-hoàn. ÐÑc Ph§t thuyªt pháp cho Thiên-ma nghe và Thiên-ma l§p tÑc chÑng ðßþc quä v¸ Tu-ðà-hoàn  quä v¸ ð¥u tiên cüa hàng A-la-hán. 

ڜ

Chß½ng 27

Vô Trß¾c Сc ÐÕo 

(Không Ch¤p Trß¾c T¤t Сc ÐÕo)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Phu vi ÐÕo giä, do mµc tÕi thüy, t¥m lßu nhi hành, b¤t xúc lßÞng ngÕn, b¤t vi nhân thü, b¤t b¸ quÖ th¥n s· già, b¤t vi h°i lßu s· trú, di®c b¤t hæu bÕi; ngô bäo thØ mµc, quyªt ð¸nh nh§p häi. H÷c ÐÕo chi nhân, b¤t vi tình døc s· ho£c, b¤t vi chúng tà s· nhi­u, tinh t¤n vô vi; ngô bäo thØ nhân, t¤t ð¡c ÐÕo hÛ."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i hành ÐÕo ví nhß khúc g² dß¾i nß¾c, theo dòng mà trôi. Nªu nó chÆng t¤p vào hai bên b¶, chÆng b¸ ng߶i ta v¾t l¤y, chÆng b¸ quÖ th¥n ngån tr·, chÆng b¸ nß¾c xoáy giæ lÕi, cûng chÆng b¸ møc nát, Ta cam ðoan r¢ng khúc g² này nh¤t ð¸nh s¨ ra ðªn bi¬n. Ng߶i h÷c ÐÕo nªu chÆng b¸ tình døc làm mê ho£c, chÆng b¸ các thÑ tà vÕy qu¤y nhi­u, lÕi tinh t¤n tu pháp Vô-vi; Ta cam ðoan r¢ng ng߶i này t¤t s¨ ð¡c ÐÕo."

giäng nghîa:

Trong chß½ng thÑ hai mß½i bäy này, ÐÑc Ph§t nêu lên mµt tÖ dø ð¬ giäi thích vì sao ng߶i h÷c ÐÕo c¥n phäi tránh xa m÷i thÑ có th¬ gây chß¾ng ngÕi.

V§y, trong chß½ng này, "hai bên b¶" tÑc là gì? — ðây, "hai bên b¶" tßþng trßng cho tình cäm và døc v÷ng. Tình cäm và døc v÷ng ðßþc phân làm hai loÕi là kiªn tß tình døc (tình cäm và døc v÷ng d¤y kh·i t× cái th¤y và cái nghî) và vô minh døc (tình cäm và døc v÷ng d¤y kh·i t× sñ vô minh). Kiªn tß tình døc tÑc là sñ ch¤p trß¾c sanh tØ, và ðßþc ví là "b¶ bên này." Vô minh tình døc là sñ ch¤p trß¾c Niªt-bàn, và ðßþc ví là "b¶ bên kia."

Ngoài ra, khúc g² "b¸ ng߶i ta v¾t l¤y" là dø cho kë b¸ bao b÷c trong t¤m lß¾i tà kiªn; còn "b¸ quÖ th¥n ngån tr·," là dø cho nhæng ng߶i b¸ che phü b·i t¤m lß¾i kiªn tß.

Khúc g² "b¸ nß¾c xoáy giæ lÕi" ám chï sñ l߶i biªng, tr­ nãi, trái ngßþc v¾i tinh t¤n. Khúc g² "b¸ møc nát" tiêu bi¬u cho sñ tß½ng phän v¾i pháp Vô-vi. Có nhi«u ng߶i tu hành vì không th¬ chân chánh, thÆng th¡n nh¾ nghî ðªn Chân-nhß, nên m£c dù h÷ luôn luôn mu¯n tinh t¤n nhßng r¯t cuµc lÕi tr· thành th¯i chuy¬n. H÷ nhß ðang · trong vûng nß¾c xoáy  nß¾c tuy chäy xiªt nhßng chï xoáy quanh mµt ch², chï r¨ ngo£t r°i quay lÕi ch² cû. Tß½ng tñ nhß thª, h÷ tr· v« lÕi kh·i ði¬m và không th¬ ðÕt t¾i pháp Vô-vi. Chính vì không ðÕt ðßþc pháp Vô-vi nên h÷ m¾i sanh ra ch¤p tß¾ng; và thª là vi®c tu phß¾c, tu hu® cüa h÷ không ðßþc viên mãn. Nhæng ng߶i · trong tình hu¯ng này thì chÆng khác nào khúc g² møc nát. H÷ t¤t s¨ b¸ ð÷a lÕc, không ðªn ðßþc b¶ bên kia cüa Niªt-bàn, không ch¤m dÑt ðßþc dòng sanh tØ. Ðó là do h÷ b¸ tình døc làm cho mê muµi, b¸ nhæng sai l¥m cüa ái døc và tà kiªn vây kh¯n, qu¤y nhi­u.

Nªu quý v¸ chân chánh nh¾ nghî t¾i Chân-nhß và tinh t¤n tu hành, hi¬u ðßþc r¢ng bän tánh cüa Pháp v¯n là Vô-vi, và không b¸ tình ái lôi cu¯n, chi ph¯i, thì ch¡c ch¡n quý v¸ s¨ ð¡c ÐÕo. Ðó là ý nghîa khái quát cüa ph¥n kinh vån trong chß½ng này.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i hành ÐÕo ví nhß khúc g² dß¾i nß¾c, theo dòng mà trôi." ÐÑc Ph§t so sánh nhæng ng߶i tu ÐÕo v¾i khúc g² trôi xuôi theo dòng nß¾c. 

"Nªu nó chÆng t¤p vào hai bên b¶." Giä sØ khúc g² này chÆng b¸ ðá · hai bên b¶ cän lÕi ho£c ngån tr·. "T¤p vào hai bên b¶" tÑc là b¸ m¡c k©t, b¸ ch§n lÕi. "ChÆng t¤p vào hai bên b¶" tÑc là vçn trôi l«nh b«nh, không b¸ vß¾ng ho£c k©t lÕi · b¶ nào cä. Khúc g² này ví nhß ng߶i tu ÐÕo không b¸ ái tình ràng buµc, níu kéo. Và nªu khúc g² ¤y "chÆng b¸ ng߶i ta v¾t l¤y, chÆng b¸ quÖ th¥n ngån tr· ho£c che l¤p, chÆng b¸ nß¾c xoáy giæ lÕi, chÆng b¸ dòng nß¾c cuµn tròn ngån ch§n và cu¯n l¤y, và cûng chÆng b¸ møc nát, hß hoÕi; thì Ta cam ðoan r¢ng khúc g² này nh¤t ð¸nh s¨ ra ðªn bi¬n, s¨ trôi ra ðßþc t¾i bi¬n cä."

"Ng߶i h÷c ÐÕo nªu chÆng b¸ tình døc  ái tình và v§t døc  làm mê ho£c, chÆng b¸ các thÑ tà vÕy qu¤y nhi­u, chÆng b¸ vô minh, l߶i biªng ngån tr·, gây chß¾ng ngÕi, lÕi tinh t¤n tu pháp Vô-vi, hång hái h÷c t§p theo pháp Vô-vi; thì Ta cam ðoan r¢ng ng߶i này t¤t s¨ ð¡c ÐÕo. Ta bäo ðäm là nhæng ng߶i nhß thª nh¤t ð¸nh s¨ ð¡c ðßþc ÐÕo."

ڜ

Chß½ng 28

ý Mã MÕc Túng 

(Ð×ng Theo "Con Ngña" ý Ni®m)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Th§n v§t tín nhæ ý, nhæ ý b¤t khä tín. Th§n v§t dæ s¡c hµi, s¡c hµi tÑc h÷a sanh. Сc A-la-hán dî, nãi khä tín nhæ ý."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Phäi th§n tr÷ng, ch¾ tin ý ông; ý cüa ông không th¬ tin ðßþc. Phäi th§n tr÷ng, ch¾ g¥n gûi s¡c døc; g¥n gûi s¡c døc t¤t sanh h÷a. ChÑng ðßþc A-la-hán r°i m¾i có th¬ tin ðßþc ý ông."

giäng nghîa:

Trong chß½ng thÑ hai mß½i tám này, ÐÑc Ph§t cho biªt r¢ng cái "ý" cüa ng߶i ð¶i chúng ta gi¯ng nhß mµt con ngña khó ði«u phøc, u¯n n¡n. Ngoài ra, ð¯i v¾i "s¡c" - b¤t lu§n là nam s¡c hay næ s¡c  quý v¸ ð«u nên xa lánh; b¢ng không, quý v¸ chï tñ rß¾c h÷a vào thân mà thôi.

T× vô lßþng kiªp v« trß¾c cho ðªn nay, chúng sanh chúng ta do quen s¯ng buông xuôi theo tình cäm và døc v÷ng cüa mình, nên cÑ phäi loanh quanh lu¦n qu¦n mãi trong sáu nëo luân h°i. Vì b¸ vô minh, ái kiªn và kiêu mÕng luôn luôn vây phü nên chúng ta chßa th¬ chÑng ðßþc quä-v¸ A-la-hán. Do ðó, chúng ta không nên tin tß·ng ý ni®m cüa mình. Chúng ta phäi dè d£t, không ðßþc b¤t c¦n. Chúng ta phäi tuy®t ð¯i th§n tr÷ng, ch¾ nên ð¡m nhi­m s¡c døc và cûng ð×ng tin · ý ni®m cüa mình!

ÐÑc Ph§t dÕy: "Phäi th§n tr÷ng, ch¾ tin ý ông." Quý v¸ không nên nghe theo ý ni®m cüa mình, ð×ng tin c§y nhæng ði«u mình nghî. Quý v¸ c¥n phäi hªt sÑc c¦n th§n  ch¾ tin · ý ni®m và ý nghî cüa mình! ý cüa ông không th¬ tin ðßþc." Tâm ý cüa quý v¸ thì không ðáng tin c§y, không th¬ tín nhi®m ðßþc.

Quý v¸ "phäi th§n tr÷ng, ch¾ g¥n gûi s¡c døc; g¥n gûi s¡c døc t¤t sanh h÷a." Quý v¸ hãy ghi nh¾ r¢ng mình phäi hªt sÑc c¦n th§n, ð×ng bao gi¶ mê ð¡m s¡c tß¾ng. Nªu quý v¸ mê ch¤p, cùng v¾i s¡c tß¾ng "hþp lÕi thành mµt," ¡t s¨ có tai h÷a xäy ra.

"ChÑng ðßþc A-la-hán r°i, m¾i có th¬ tin ðßþc ý ông." Ch×ng nào quý v¸ chÑng ðßþc quä-v¸ A-la-hán. dÑt sÕch ðßþc các m¯i phi«n não cüa cái th¤y (kiªn) và cái nghî (tß) r°i, b¤y gi¶ quý v¸ m¾i có th¬ tin c§y ý ni®m cüa quý v¸ mµt chút - nhßng chï nên tin ít ít thôi, chÑ chßa th¬ tin nhi«u ðßþc!"

ڜ

Chß½ng 29

Chánh Quán иch S¡c 

(Quán Tß·ng Chân Chánh Th¡ng Ðßþc S¡c Døc)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Th§n v§t th¸ næ s¡c, di®c mÕc công ngôn ngæ. Nhßþc dæ ngæ giä, chánh tâm ß ni®m: 'Ngã v¸ Sa-môn, xØ ß trßþc thª, ðß½ng nhß liên hoa, b¤t v¸ nê ô.' Tß·ng kÏ lão giä nhß mçu, trß·ng giä nhß tÖ, thiªu giä nhß muµi, trî giä nhß tØ, sanh ðµ thoát tâm, tÑc di®t ác ni®m."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Hãy th§n tr÷ng, ð×ng nhìn ngó næ s¡c, cûng ð×ng nói nång v¾i h÷. Nªu phäi nói chuy®n v¾i h÷, hãy chánh tâm nh¾ nghî: 'Ta là b§c Sa-môn s¯ng · ð¶i ô trßþc, phäi nhß hoa sen chÆng b¸ bùn làm ô uª.' Tß·ng ng߶i già nhß m©, ng߶i l¾n nhß ch¸, kë nhö nhß em, ðÑa bé nhß con; r°i sanh lòng ðµ thoát thì m¾i di®t ðßþc ni®m x¤u."

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ hai mß½i chín. Chß½ng này nói rõ ràng nh¢m ngån ng×a nhæng chuy®n sai qu¤y có th¬ xäy ra, nam gi¾i c¥n phäi tránh xa næ gi¾i và ð°ng th¶i, næ gi¾i cûng c¥n phäi tránh xa nam gi¾i. Ðó là phß½ng pháp "sanh thi®n, di®t ác," dùng ð¬ ð¯i tr¸ lòng tham ái và tham døc.

Con ng߶i ví nhß hoa sen v§y (sñ so sánh này có th¬ áp døng cho cä nam lçn næ) - hoa sen tuy m÷c trong bùn song không b¸ nhu¯m bùn mà cûng chÆng nhi­m mùi bùn. Nªu quý v¸ cÑ tñ nghî nhß thª thì m÷i ni®m, m÷i ý tß·ng trong lòng s¨ tr· nên chân chánh, ngay thÆng; và nhß thª tÑc là quý v¸ ðã tñ mang lÕi lþi lÕc cho chính mình (tñ lþi) v§y.

Nam thì nên xem nhæng phø næ cao niên nhß m©, và næ thì nên xem nhæng ng߶i ðàn ông già cä nhß cha. Khi ng߶i nam g£p nhæng ng߶i næ trÕc tu±i mình ho£c h½n mình mµt vài tu±i thì hãy xem h÷ nhß ch¸, nªu nhö tu±i thua mình thì xem nhß em gái, còn nªu là trë con thì xem nhß con cái cüa mình v§y, và nên phát tâm cÑu ðµ h÷. Quý v¸ phát tâm ðµ thoát h÷ tÑc là quý v¸ có lòng t× bi, mu¯n mang lÕi lþi ích cho kë khác (lþi tha). Nhß thª, quý v¸ v×a làm lþi cho mình lÕi v×a có th¬ làm lþi cho ng߶i khác næa. Khi hai hành vi tñ lþi và lþi tha này tß½ng ßng, thì ni®m ác s¨ tñ nhiên tiêu tan và v÷ng tß·ng cûng ít b¾t.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Hãy th§n tr÷ng, ð×ng nhìn ngó næ s¡c, cûng ð×ng nói nång v¾i h÷." Ðây là cách ng߶i nam ð¯i xØ v¾i ng߶i næ. V« cách ng߶i næ ð¯i xØ v¾i ng߶i nam thì có th¬ ðäo lÕi: "Hãy th§n tr÷ng, ð×ng nhìn ngó nam s¡c, cûng ð×ng nói nång v¾i h÷!" Quý v¸ không ðßþc cùng nhau chuy®n trò v¾i ng߶i khác phái. Ð×ng nói là c߶i ðùa, ngay cä nói nång cûng không th¬ ðßþc!

"Nªu phäi nói chuy®n v¾i h÷, hãy chánh tâm nh¾ nghî: Ta là b§c Sa-môn s¯ng · ð¶i ô trßþc, thì phäi nhß hoa sen chÆng b¸ bùn làm ô uª." Trong tr߶ng hþp quý v¸ có vi®c gì c¥n nói v¾i ng߶i khác phái thì phäi làm sao? B¤y gi¶, quý v¸ c¥n phäi giæ lòng chân chánh, không vß¾ng chút tà tâm! Nam thì nên nghî: "Ta là mµt Sa-môn, mµt th¥y TÏ-khßu..."; còn næ thì hãy tñ nhü: "Ta là mµt TÏ-khßu ni..." B¤t lu§n là nam hay næ, t¤t cä chúng ta ð«u ðang s¯ng trong cõi ð¶i x¤u ác có nåm thÑ ô trßþc. M£c dù cõi "ngû trßþc ác thª" này là ch¯n b¤t t¸nh, chúng ta c¥n phäi gi¯ng nhß hoa sen v§y. Cä nam lçn næ ð«u có th¬ ðßþc so sánh v¾i hoa sen. Hoa sen tuy m÷c giæa ch¯n bùn l¥y song chÆng b¸ bùn làm cho ô uª, g¥n bùn mà chÆng nhu¯m bùn.

"Tß·ng ng߶i già nhß m©." Quý v¸ hãy nghî r¢ng: "Nhæng phø næ tu±i tác già h½n mình là m© mình; nhæng ng߶i ðàn ông già h½n mình là cha mình."

"Ng߶i l¾n nhß ch¸." Яi v¾i nhæng ng߶i næ l¾n h½n mình vài tu±i thì hãy xem h÷ nhß ch¸ mình; và ð¯i v¾i nhæng ng߶i nam l¾n tu±i h½n mình mµt chút thì hãy xem h÷ nhß anh mình v§y. 

"Kë nhö nhß em." Nhö tu±i h½n mình thì hãy xem nhß em gái. Ðó là cách nhìn mà nam gi¾i nên có ð¯i v¾i næ gi¾i. Næ gi¾i nên có cái nhìn nhß thª nào v« nam gi¾i? H÷ nên nghî r¢ng: "Яi v¾i nhæng ng߶i nhö tu±i h½n tôi thì tôi xem nhß em trai cüa mình v§y."

"ÐÑa bé nhß con." Hãy xem nhæng trë em dß¾i m߶i tu±i nhß con cái cüa mình v§y.

"R°i sanh lòng ðµ thoát." B¤t lu§n ðó là cha, m©, anh, ch¸, em trai, hay em gái cüa quý v¸, thì quý v¸ ð«u nên có tß tß·ng mu¯n cÑu ðµ h÷, ð¬ h÷ ðßþc thoát khöi kh± não, hß·ng sñ an vui.

"Thì m¾i di®t ðßþc ni®m x¤u." Có nhß thª thì quý v¸ m¾i có th¬ dÑt bö ðßþc nhæng ý nghî x¤u xa, x¢ng b§y, và nh¤t là nhæng v÷ng tß·ng v« s¡c døc.

Chú thích:

Ngû trßþc (nåm thÑ d½ · cõi Ta-ba): Kiªp trßþc (kÏ kiªp trßþc), Kiªn trßþc (ý kiªn, sñ th¤y biªt ô trßþc), Phi«n não trßþc (các m¯i mê døc ô trßþc), Chúng sanh trßþc, MÕng trßþc (ð¶i s¯ng ô trßþc).

ڜ

Chß½ng 30

Døc Höa Vi­n Ly 

(Lánh Xa LØa Døc)

Kinh Vån: Ph§t ngôn: "Phu vi ÐÕo giä, nhß b¸ can thäo, höa lai tu tÜ. ÐÕo nhân kiªn døc, t¤t ðß½ng vi­n chi."

D¸ch Nghîa: ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i hành ÐÕo cûng gi¯ng nhß cö khô, lØa ðªn phäi tránh. Ng߶i tu ÐÕo th¤y sñ døc lÕc t¤t phäi tránh xa."

giäng nghîa:

Ðây là chß½ng thÑ ba mß½i; ðÕi ý khuyên ng߶i ð¶i nên xa lánh m÷i døc ni®m, ð×ng ð¬ b¸ lØa døc thiêu thân. — ðây, "cö khô" dø cho cái gì? Løc tình  sáu thÑ tình cäm tß½ng ßng v¾i sáu cån  có th¬ ví nhß cö khô v§y; còn cänh gi¾i cüa løc tr¥n thì tña nhß lØa dæ b¯c cháy ph×ng ph×ng. Khi quý v¸ chßa ðÕt t¾i cänh gi¾i "tâm và cänh ð«u quên," thì nên tu hÕnh thù th¡ng "vi­n ly (lánh xa)"! Thª nào g÷i là "tâm, cänh ð«u quên"? Ðó chính là:

Nµi quán kÏ tâm, tâm vô kÏ tâm,

NgoÕi quán kÏ hình, hình vô kÏ hình.

(Trong, quán xét tâm, tâm kia chÆng có,

Ngoài, quán hình tß¾ng, tß¾ng n÷ cûng không.)

Tâm cûng không còn næa  th§t sñ là không, là tr¯ng r²ng. Ngay cä bên ngoài cûng không còn mµt cänh gi¾i nào cä. Tâm không, thân cûng không. Cä tâm lçn cänh ð«u b¸ lãng quên. M¡t nhìn m÷i v§t, nhßng thäy ð«u chÆng còn. Ðây chính là lúc mà quý v¸ không còn b¸ løc cån và løc tr¥n chi ph¯i ho£c ði«u khi¬n næa.

ÐÑc Ph§t dÕy: "Ng߶i tu ÐÕo..." Có th¬ nói r¢ng "ng߶i tu ÐÕo" là bao g°m các TÏ-khßu, TÏ-khßu ni, ¿u-bà-t¡c và ¿u-bà-di  tÑc là t¤t cä nhæng ng߶i tu h÷c và thñc hành ÐÕo. Nhæng ng߶i tu ÐÕo thì "cûng gi¯ng nhß cö khô, lØa ðªn phäi tránh." — ðây ngø ý r¢ng v¤n ð« nam næ chÆng khác nào cüi khô và lØa dæ (ho£c lØa v¾i r½m) v§y. Cüi khô thì cûng nhß cö khô v§y  cö ðã khô r°i thì chï mµt ð¯m lØa nhö cûng có th¬ b¡t lØa và cháy ph×ng lên! Cho nên, h­ lØa ðªn thì quý v¸ phäi tránh xa, ch¾ t¾i g¥n nó.

Phàm là ng߶i tu ÐÕo, h­ lØa ðªn thì nên tránh xa. "LØa tÑc là gì? — ðây, "lØa" là dø cho døc v÷ng và ái tình, và cûng là tình cäm mong mu¯n các cänh gi¾i cüa løc tr¥n. Løc cån thì thuµc v« tình, còn løc tr¥n thì thuµc v« cänh. Cä sáu cån (m¡t, tai, mûi, lßÞi, thân, ý) hþp v¾i sáu tr¥n (hình s¡c, âm thanh, hß½ng th½m, mùi v¸, tiªp xúc, pháp) làm cho con ng߶i b¸ ð¡m say mê muµi, mê ð¡m ðªn n²i nhß "s¯ng say, chªt mµng"!

Vì v§y, "ng߶i tu ÐÕo th¤y sñ døc lÕc t¤t phäi tránh xa." Ng߶i tu ÐÕo c¥n phäi lánh xa døc v÷ng. Nªu quý v¸ có th¬ "th¤y mà nhß không th¤y, nghe mà nhß không nghe," tÑc là ðã ðÕt ðßþc cänh gi¾i:

Nhãn quán hình s¡c nµi vô hæu,

Nhî thính tr¥n sñ tâm b¤t tri.

(M¡t nhìn hình s¡c, lòng không ðµng,

Tai vÆng chuy®n ð¶i, dÕ chÆng hay.)

Thì b¤y gi¶ quý v¸ không c¥n phäi tu hÕnh "vi­n ly" næa. Nªu quý v¸ ngày ngày tiªp xúc v¾i tr¥n cänh mà không b¸ ð¡m nhi­m thì không sao; nhßng nªu không làm ðßþc nhß v§y thì c¥n phäi nghiêm c¦n tu hÕnh "vi­n ly"  lánh xa lØa døc!

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][Next]