Kinh Ph§t Thuyªt A Di Ðà (Tiªp Theo)

II. Hi¬n Th¬:

Kinh A Di Ðà là l§p th¬ chï cho theo ng߶i, là Kinh mà ÐÑc Ph§t không ai thßa thïnh, tñ nói ra, l¤y Th§t tß¾ng làm Th¬, Th§t tß¾ng tÑc Không tß¾ng, nhßng lÕi không ch² nào chÆng có tß¾ng. Nh½n không tß¾ng cho nên là Ch½n không; lÕi không ch² nào chÆng có tß¾ng, tÑc là Di®u hæu; t¤t cä tß¾ng ð«u Th§t tß¾ng, cho nên Th§t tß¾ng m¾i là Vô tß¾ng mà không ch² nào chÆng có tß¾ng. Vô tß¾ng cûng chính là không ch² nào chÆng có tß¾ng, tÑc là không có mµt tß¾ng ho£c không có tß¾ng, cä hai ð«u không ch¤p trß¾c. Kinh này l¤y Th§t tß¾ng làm bän th¬. Th§t tß¾ng tÑc Ch½n nhß, cûng chính là NhÑt ch½n pháp gi¾i. KÏ thñc, Nhß Lai tÕng tánh cûng chính là Ch½n nhß th§t tánh, chï có tên g÷i khác nhau mà thôi.

Tín, Nguy®n, HÕnh là ba thÑ tß lß½ng cüa ng߶i tu theo pháp môn T¸nh ðµ, nhß ng߶i trß¾c khi ði xa c¥n phäi dñ b¸ lµ phí và lß½ng thñc. BÕn mu¯n ði sang thª gi¾i Cñc LÕc cûng phäi chu¦n b¸ ba thÑ tß lß½ng; trß¾c tiên phäi có lòng tin, nªu không thì s¨ không có duyên v¾i thª gi¾i Cñc LÕc. Tr× vi®c tñ tin n½i chính mình, cûng phäi tin · ng߶i khác, tin nh½n, tin quä, tin sñ, tin lý.

Thª nào là tin · chính mình? Ðó là tin · tñ mình quyªt ð¸nh có th¬ vãng sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây, ð×ng nên khinh th߶ng tñ ti mà nói: "Tôi tÕo r¤t nhi«u tµi, làm sao có th¬ sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc · phß½ng Tây ðßþc?" Nghî nhß thª tÑc là không tin · chính mình. Không lu§n là mình ðã gây tÕo ác nghi®p nhß thª nào ði næa, ð«u có th¬ có c½ hµi ð¾i nghi®p vãng sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây, nhßng mà nghi®p mang theo là nghi®p cû ch¾ không phäi nghi®p m¾i. Tµi nghi®p ð¶i trß¾c có th¬ mang ði, nhßng chÆng th¬ mang ði ác nghi®p tß½ng lai ðßþc. Nhæng ác nghi®p gây tÕo trß¾c ðây hi®n tÕi ð«u c¥n phäi sØa ð±i; sau khi cäi ác hß¾ng thi®n m¾i có th¬ vãng sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây. Ng߶i nào sau khi ni®m Ph§t, lÕi không ch¸u sØa l²i, vçn tiªp tøc tÕo nghi®p, chÆng nhæng không th¬ ð¾i nghi®p vãng sanh, mà ngay cä thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây cûng không ði ðßþc. Cho nên ni®m Ph§t, lÕy Ph§t là gieo tr°ng nh½n lành ð¬ tß½ng lai có th¬ thành Ph§t, chÆng phäi là nói hi®n ð¶i mà ðßþc. S· dî ng߶i tin theo Ph§t, chÆng nên biªt r°i mà c¯ phÕm. Khi chßa quy y Tam Bäo và tin Ph§t, ðã lÞ tÕo ác nghi®p còn có th¬ tha thÑ. Nhßng sau khi tin Ph§t và quy y Tam Bäo r°i mà còn gây tÕo tµi nghi®p thì tµi ¤y n£ng thêm mµt bñc, là do biªt mà còn phÕm. Cho nên phäi tin n½i chính mình có khä nång "cäi hóa tñ tân", thì ch¡c ch¡n s¨ ðßþc vãng sanh thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây.

Tin ng߶i khác (tín tha) là tin theo l¶i Ph§t nói, ch¡c ch¡n có thª gi¾i Cñc LÕc · phß½ng Tây cách ðây m߶i vÕn Ñc cõi nß¾c Ph§t. Cõi nß¾c Ph§t này là do TÏ-kheo Pháp TÕng thu· xßa (tÑc Ph§t A Di Ðà bây gi¶) phát nguy®n mà thành tñu. T¤t cä chúng sanh · m߶i phß½ng nªu mu¯n sanh v« T¸nh ðµ này thì có th¬ vãng sanh nhß ý nguy®n, ðã không phí vi®c, lÕi không t¯n ti«n, chÆng hao sÑc, d­ dàng lÕi ð½n giän, phß½ng ti®n mà viên dung, chï c¥n chuyên tâm ni®m "Nam mô A Di Ðà Ph§t" mà thôi. Ðây quä là mµt pháp môn cao tµt vô thßþng. Tin nhß thª tÑc là tin ng߶i khác.

Tin quä, tin nh½n (tín nh½n tín quä). Chúng ta cûng c¥n phäi tin vào chính mình ðã t×ng gieo tr°ng nh½n lành t× quá khÑ, nh¶ có cån lành nên ð¶i này m¾i g£p pháp môn ni®m Ph§t này. Ngoài ra, ð¶i này c¥n phäi vun tr°ng Tín, Nguy®n, HÕnh, thì cån lành m¾i có th¬ thêm l¾n mà thành tñu quä v¸. Cho nên tin có nh½n quä là tñ tin mình thu· xßa ðã t×ng gieo tr°ng nh½n B°-ð« và · tß½ng lai nh¤t ð¸nh s¨ thành tñu quä B°-ð«. Nhßng kªt quä ðó mu¯n ðÕt ðßþc thì phäi kinh qua sñ vun tß¾i và chåm sóc m¾i có th¬ thêm l¾n ðßþc. Có ng߶i nói: Tôi không biªt mình có cån lành gì?"

BÕn làm sao biªt mình có hay không có cån lành? Th߶ng th߶ng có ng߶i höi tôi: "Th¥y xem tôi có cån lành không?" Tôi trä l¶i: "BÕn xem tôi có cån lành hay không?" Ng߶i ¤y nói: "Tôi không biªt!" Tôi nói: "BÕn không biªt mình có cån lành hay không thì làm sao tôi biªt ðßþc? Nhßng mà tôi có cách biªt. Nªu bÕn không có cån lành thì ð¶i này s¨ không th¬ nào g£p ðßþc Ph§t, pháp, cho nên bÕn phäi tñ hi¬u v« ðÕo lý này".

Ng߶i không biªt ðßþc Ph§t pháp, ho£c có th¬ là không có cån lành, giä sØ có g£p ðßþc, cûng không th¬ có duyên. Chï vì cån lành là phäi ðßþc gieo tr°ng, nªu không gieo tr°ng thì hoàn toàn không có cån lành; cho nên có cån lành hay không vi®c ðó không quan tr÷ng. Quan tr÷ng nh¤t là ð¶i này mình phäi nß½ng theo Ph§t pháp mà tu hành, vun b°i, chåm sóc cån lành cüa chính mình. Ch¾ nói Ph§t pháp dÕy ng߶i không nên u¯ng rßþu mà mình lÕi ði u¯ng rßþu bÕt mÕng, cho ðªn phÕm cä nhæng tµi sát sanh, trµm c¡p, tà dâm, nói d¯i næa. Sau khi tin Ph§t r°i, ðã biªt rõ mà c¯ phÕm, cho ðó là nhæng l²i nh© không h« chi. Chính vì ý nghî "không h« chi" ðó mà ng߶i ta phäi sa vào ð¸a ngøc, làm ngÕ quÖ, chuy¬n thân súc sanh. T¤t cä ð«u nh½n cái hÕi cüa câu nói "không h« chi" này. Cho nên phäi tin vào chính mình ð¶i nay gieo tr°ng cån lành, ð¶i sau m¾i có quä lành.

Tin lý, tin sñ. Tin r¢ng ÐÑc Ph§t A Di Ðà cùng chúng ta có nh½n duyên l¾n, tß½ng lai nh¤t ð¸nh có th¬ tiªp dçn chúng ta thành Ph§t. Ðây tÑc là Sñ. TÕi sao nói ÐÑc Ph§t A Di Ðà có nh½n duyên l¾n ð¯i v¾i chúng ta? Nªu không có nh½n duyên thì ð¶i nay chúng ta ðâu g£p ðßþc pháp môn T¸nh ðµ. T¤t cä chúng sanh tÑc là Ph§t A Di Ðà, Ph§t A Di Ðà tÑc là t¤t cä chúng sanh. Ph§t A Di Ðà nh½n ni®m Ph§t mà thành, t¤t cä chúng sanh nªu hay ni®m Ph§t, cûng có th¬ thành Ph§t, ðây tÑc là Lý. Ng߶i nß½ng Sñ Lý mà tu hành nhß tông Hoa Nghiêm ðã l§p, tÑc "Sñ vô ngÕi pháp gi¾i, Lý vô ngÕi pháp gi¾i, Lý Sñ vô ngÕi pháp gi¾i, Sñ sñ vô ngÕi pháp gi¾i".

"Lý sñ vô ngÕi pháp gi¾i" chúng ta cùng Tñ tánh Ph§t A Di Ðà cån bän là mµt. Cho nên chúng sanh ð«u có tß cách thành Ph§t. Sao g÷i là Sñ lý? - Xin ðßa ra mµt vi®c d­ hi¬u, phàm sñ tß¾ng ð«u có sñ bi¬u hi®n cüa nó, nhß cây g² có th¬ làm nhà, ðây tÑc là Lý; làm thành phòng nhà r°i, tÑc là Sñ; ðó là nghîa Sñ Lý. Chúng ta hi®n tÕi có Lý thành Ph§t này, mà cûng có Sñ thành Ph§t næa. Chúng ta nªu có: Tín, Nguy®n, HÕnh, Trì danh, thì tß½ng lai s¨ ðÕt ðªn sñ thành Ph§t.

Ph§t A Di Ðà là Ph§t A Di Ðà trong tâm chúng sanh, chúng sanh cûng là chúng sanh trong tâm Ph§t A Di Ðà, sñ quan h® này cûng có sñ và lý, nhßng ðÕo lý này c¥n phäi có lòng tin và sñ thñc hành không ðßþc biªng tr­. Ví nhß ni®m Ph§t phäi m²i ngày mµt tång lên, không nên m²i ngày mµt ít ði. Khi chúng ta ni®m "Nam mô A Di Ðà Ph§t", thì trong nß¾c Bát công ðÑc cüa ao th¤t bäo n½i thª gi¾i Cñc LÕc phß½ng Tây s¨ m÷c lên mµt hoa sen. Ni®m Ph§t càng nhi«u thêm thì hoa sen càng l¾n d¥n, nhßng vçn chßa n·. Ðþi ðªn lúc chúng ta mÕng chung thì ðß½ng nhiên chúng ta s¨ sanh vào trong hoa sen · thª gi¾i Cñc LÕc. S· dî chúng ta mu¯n biªt ph¦m v¸ cüa mình cao hay th¤p, là Thßþng ph¦m thßþng sanh, Trung ph¦m trung sanh hay hÕ sanh, thì phäi xem công phu ni®m Ph§t cüa chúng ta nhi«u hay ít. Mình càng ni®m Ph§t nhi«u thì hoa sen càng n· l¾n ra. Mình ni®m Ph§t ít ði thì hoa sen n· nhö lÕi. Nªu không ni®m, ho£c có lúc ni®m r°i không ni®m næa, thì hoa sen kia s¨ khô røi ði. Cho nên ði«u c¥n thiªt là bÕn phäi tñ tranh thü l¤y quä v¸ cüa chính mình: Ni®m Ph§t càng nhi«u, trì danh, tin sâu không d¶i ð±i, nguy®n thiªt tha, thñc hành mãi không biªng l߶i. Không nên nói ngày nay ngü nhi«u mµt tí, ngày mai s¨ tu tiªp. Vi®c này không th¬ nào ch¤p nh§n ðßþc. Tu hành thì không th¬ biªng l߶i, mà phäi siêng nång tinh t¤n thì m¾i có th¬ thành công.

Thª nào g÷i là Nguy®n? - Nguy®n là ý nguy®n, tÑc là ch² ý hß¾ng ðªn, tâm nghî ði«u gì ðó r°i phát ra l¶i nguy®n. Nguy®n có b¯n thÑ tÑc là:

Chúng sanh vô biên th® nguy®n ðµ,

Phi«n não vô t§n th® nguy®n ðoÕn,

Pháp môn vô lßþng th® nguy®n h÷c,

Ph§t ðÕo vô thßþng th® nguy®n thành.

Chß Ph§t cùng B° tát thu· quá khÑ, chß Ph§t, B° tát · hi®n tÕi; chß Ph§t, B° tát trong tß½ng lai cûng ð«u y theo b¯n ho¢ng th® nguy®n này mà tu hành chÑng quä. B¯n ho¢ng th® nguy®n này là y theo b¯n ðª mà phát ra. B¯n Ъ là: Kh± Ъ, Di®t Ъ, T§p Ъ và ÐÕo Ъ.

Y theo Kh± ðª thì phát ra l¶i nguy®n: "Chúng sanh vô biên th® nguy®n ðµ"; y theo T§p ðª thì phát l¶i nguy®n "Phi«n não vô t§n th® nguy®n ðoÕn"; y theo ÐÕo ðª thì phát ra l¶i nguy®n "Pháp môn vô lßþng th® nguy®n h÷c"; y theo Di®t ðª thì phát ra l¶i nguy®n "Ph§t ðÕo vô thßþng th® nguy®n thành." H½n næa, b¯n ho¢ng th® nguy®n cûng là chiªu theo ba kh±: Kh± kh±, Hành kh±, HoÕi kh± cüa chúng sanh mà phát ra. Kh± kh± chính là nhæng nghèo cùng kh¯n kh± cüa chúng sanh. HoÕi kh± chính là chúng sanh dù ðßþc giàu sang, nhßng sñ giàu sang ðó hß hoÕi ði. Hành kh± chính là ðã không phäi b¸ kh± s· vì nghèo thiªu, cûng không phäi là giàu sang b¸ hß hoÕi, mà là hành kh± cüa vô th߶ng biªn ð±i. T× nhö ðªn l¾n, t× l¾n ðªn già, t× già ðªn chªt, su¯t cä mµt ð¶i ni®m ni®m ð±i d¶i, cho nên có ba kh±.

Tám kh±: Sanh, già, b®nh, chªt, ái bi®t ly, oán t¡ng hµi, c¥u b¤t ð¡c, ngû ¤m xí thÕnh. Sanh là kh±, già là kh±, có b®nh là kh±, lúc chªt lÕi càng kh±, sanh già b®nh chªt ð«u là kh±; ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni nh½n nhìn th¤y kh± sanh già b®nh chªt li«n phát tâm xu¤t gia, tu hành. Ái bi®t ly kh± là n²i kh± ð¯i v¾i ng߶i mình yêu thích mà vì hoàn cänh nào phäi xa lìa. Yêu mà phäi xa lìa là mµt thÑ kh±, mà không yêu lÕi th߶ng hµi tø · mµt ch² cûng là mµt thÑ kh±, ðó g÷i là Oán T¡ng hµi kh±. Ví dø: Mình không thích ng߶i ¤y, · mµt n½i nào ðó lÕi chÕm m£t v¾i ng߶i ¤y và cùng làm vi®c chung v¾i h÷, n²i ¤y g÷i là Oán t¡ng hµi kh±. LÕi có mµt thÑ g÷i là C¥u b¤t ð¡c kh±, nghîa là không toÕi lòng mong mu¯n, mong mu¯n ðßþc mà không th¬ ðßþc. Khi chßa ðßþc thì lo l¡ng cho ðßþc, khi ðã ðßþc r°i thì sþ m¤t mát. Nhßng cái thÑ kh± lo ðßþc lo m¤t không k¬ gì lþi hÕi, chính là Ngû ¤m xí thÕnh kh±. Ngû ¤m là S¡c, Th÷, Tß·ng, Hành, ThÑc. Nåm thÑ này gi¯ng nhß là ng÷n lØa cháy b×ng b×ng. S¡c, Th÷, Tß·ng, Hành, ThÑc, nåm ¤m này gi¶ gi¶ kh¡c kh¡c ð«u ði theo trên thân th¬ chúng ta gây nên vô vàn sñ th¯ng kh±.

Ngoài tám kh± ra còn có vô lßþng vô biên kh± næa. TÕi sao có quá nhi«u kh± nhß v§y? Ðó là vì chúng ta trong ð¶i quá khÑ gieo tr°ng quá nhi«u nh½n kh±, cùng làm bÕn bè v¾i chúng mà không mu¯n xa lìa, vì thª gieo tr°ng nh½n duyên cüa kh± này mà nh§n l¤y kh± quä.

Cho nên nói:

Mu¯n biªt nh½n ð¶i trß¾c, hãy xem ð¶i nay nh§n quä gì.

Mu¯n biªt quä ð¶i sau, hãy xem ð¶i này gieo nh½n gì.

Vì thª gieo tr°ng nh½n lành thì s¨ hß·ng kªt quä lành, gieo tr°ng nh½n ác thì s¨ nh§n kªt quä ác, lúc quä thành thøc thì lòng r¤t sþ hãi. B° tát thì sþ nh½n ch¾ không sþ quä; còn chúng sanh thì sþ quä ch¾ không sþ nh½n. Sþ tÑc là sþ hãi. B° tát thì sþ nh½n ch¾ không sþ quä, cho nên c¦n th§n, dè d£t, không tr°ng nh½n kh±, vì thª các Ngài không có quä kh±. — th¶i quá khÑ, khi chßa rõ ðÕo lý, các Ngài cûng gieo tr°ng nh½n kh±; hi®n tÕi quä kh± ðªn, các Ngài vui vë tiªp nh§n, vì hi¬u rõ r¢ng th÷ kh± thì hªt kh±, hß·ng phß¾c thì hªt phß¾c. Nhßng chúng sanh sþ quä mà không sþ nh½n, khi gieo tr°ng nh½n b¤t k¬ là nh½n t¯t hay x¤u, nh½n thi®n hay ác, cÑ cho là vi®c nhö không ån thua gì, cho nên m£c tình gây tÕo, không ð¬ tâm c¦n th§n mµt tí nào. Nh½n gì cûng gieo, nên khi h÷ kh± thì th÷ hoài không hªt, r°i than van r¢ng: "Sao mà g£p cái thÑ hoàn cänh tr¾ trêu nhß v§y?" Ðã sþ nh§n l¤y quä kh±, thª thì trß¾c kia ð×ng gieo tr°ng nh½n kh± có h½n không? Sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc · phß½ng Tây thì không có n±i kh±, chï th÷ các ði«u vui. Không có mµt chút kh± nào là vì ng߶i · ðó ð«u thanh t¸nh, không có tâm tranh ðua, tham døc, si mê và ba ác ðÕo. Vì không có ba ðµc tham sân si cho nên không có ba thÑ ác ðÕo. Ba ác ðÕo là do ba ðµc biªn hi®n ra.

Ph§t ðµ t¤t cä chúng sanh mà không th¤y mµt chúng sanh nào ðßþc di®t ðµ, ðó chính là phát tâm khiªn cho t¤t cä ng߶i tu B° tát ðÕo, khiªn t¤t cä ng߶i lìa kh± ðßþc vui, khiªn t¤t cä ng߶i ð«u ðßþc thành Chánh giác. D¥u ðµ chúng sanh nhßng không có tß¾ng ðµ chúng sanh. е sanh lìa tß¾ng, lìa tß¾ng ðµ sanh, không dính m¡c vào tß¾ng mà nói: "Chúng sanh này là cüa tôi ðµ, chúng sanh kia cûng cüa tôi ðµ, ðµ mµt ng߶i, cho ðªn m߶i ng߶i, tôi ðµ ðßþc m߶i chúng sanh". е chúng sanh phäi là không tính s¯, có tính s¯ thì có ch¤p trß¾c, không tính s¯ thì không ch¤p trß¾c. е mà không ðµ, không ðµ mà ðµ, ðó m¾i thi®t là ðµ chúng sanh. Chúng sanh bên ngoài dî nhiên là ðáng ðµ. Chúng sanh trong tñ tánh cûng phäi ðáng ðµ. Trong tñ tánh có tám mß½i b¯n ngàn chúng sanh, càng c¥n phäi ðµ cho nó tu hành thành Ph§t, nh§p Niªt bàn. е chúng sanh, có ðµ là ðµ phi«n não cüa chúng sanh, không ðµ thì chúng sanh vçn còn phi«n não, mà phi«n não có tám mß½i b¯n ngàn thÑ. Hàng Nh¸ th×a dÑt ðßþc Kiªn ho£c và Tß ho£c, nhßng vçn còn Tr¥n sa ho£c. B° tát có Vô minh ho£c. Vô minh là thÑ n£ng n« nhÑt. Chúng sanh tr× ðßþc Kiªn tß ho£c, Tr¥n sa ho£c, nhßng vçn còn Vô minh ho£c. B° tát ÐÆng giác dÑt ðßþc Tr¥n sa ho£c, khi s¡p thành Ph§t, hãy còn mµt ph¥n Sanh tß¾ng vô minh r¯t sau, cûng gi¯ng nhß tám mß½i b¯n ngàn sþi lông chï còn th×a lÕi mµt sþi, chï c¥n nh± ðßþc sþi lông ðó là xong. B° tát ÐÆng giác dÑt ðßþc Sanh tß¾ng vô minh, li«n chÑng Di®u giác, tÑc thành Ph§t.

Sao g÷i là Kiªn ho£c? - Kiªn là ð¯i cänh kh·i tâm tham ái. Яi cänh gi¾i kh·i tâm tham cùng tâm ái, không th¤y rõ cänh gi¾i này mà nh§n r¢ng t¤t cä là th§t có. Vì nh§n cho là th§t nên ån c½m cûng là th§t, ngü nghï cûng là th§t, không có bÕn bè cûng cho là th§t, ðó chính là không rõ ràng. Th¤y (kiªn), cho là t¯t ð©p, r°i sanh ra tham ái vô cùng vô t§n, không bao gi¶ biªt ðü biªt chán, ðó chính là Kiªn ho£c, ð¯i cänh kh·i tâm tham ái.

Sao g÷i là Tß ho£c? - Tß ho£c chính là mê lý kh·i tâm phân bi®t, ð¯i lý không th¤u su¯t mà kh·i ra phân bi®t. Không biªt v¸ Pháp sß ðó giäng có ðúng không? Có ch² nào hay không? Có lþi ích gì cho mình không? Không lþi ích thì không mu¯n làm. Vi®c mình làm nh¤t ð¸nh phäi có lþi ích, chï th¤y trß¾c m£t ba t¤c, mà chÆng th¤y ðßþc trß¾c m£t b¯n t¤c. Chï th¤y cänh trß¾c m¡t mà chÆng th¤y ðßþc n½i ch¯n xa xôi kia. Ðó ð«u là Tß ho£c.

Tß ho£c chính là nhæng tß tß·ng không rõ ràng, m½ m½ h° h°. Không ðúng cho là ðúng. V×a r°i tôi nói nh§n cho ån c½m là th§t, m£c áo cûng là th§t, nªu không bÕn xem phäi là giä thì cái gì là th§t ch¾? M£c áo, ån c½m, ngü nghï ð«u là quá trình cüa ð¶i ng߶i. BÕn không c¥n ch¤p trß¾c phäi nh§n chân là thª nào. Nªu bÕn không ch¤p trß¾c thì có th¬ nh© nhàng tñ tÕi. Còn nªu ch¤p trß¾c thì s¨ b¸ th¯ng kh±. Nªu cho là t¤t cä ð«u không th§t, thì s¨ không có tham ái, gi¯ng nhß trong chiêm bao làm nhæng vi®c lung tung. Nghî ra nhß thª bÕn s¨ buông bö hªt, m÷i sñ tình r°i s¨ qua ði. Nªu bÕn bö không ðßþc thì có ch¤p trß¾c, m÷i sñ tình s¨ không qua ðßþc. Ðó là Kiªn ho£c. Có tám mß½i tám ph¦m Kiªn ho£c và tám mß½i m¯t ph¦m Tß ho£c. Phá ðßþc Kiªn ho£c trong ba cõi thì chÑng ðßþc S½ quä A-la-hán. Kiªn ho£c không phá ðßþc thì không th¬ nào chÑng quä ðßþc. Яi v¾i t¤t cä cänh gi¾i bÕn có tâm ái không? Có tâm tham không? Яi v¾i cänh có kh·i tâm tham ái không? Яi v¾i cänh gi¾i v×a lòng có kh·i tâm tham ái không? Яi v¾i cänh gi¾i không v×a lòng có kh·i tâm gi§n ghét không? BÕn có th¬ tr× bö ðßþc tâm tham ái không? Nªu bÕn thi®t không có, thì r¯t cuµc nó s¨ không còn t°n tÕi. Làm sao biªt "bÕn không có tham ái?" B·i vì bÕn còn biªt mình không có cho nên bÕn nói tôi không tham không ái, nhßng ðó là còn có cái "Tôi." Vì chßa chÑng S½ quä nên chßa phá ðßþc. Vi®c ðó không phäi nói không là không mµt cách d­ dàng.

Ngû lþi sØ là: Thân kiªn, Biên kiªn, Tà kiªn, Kiªn thü kiªn, Gi¾i c¤m thü kiªn. Sao g÷i là Lþi? -Lþi là ðªn nhanh chóng, trái v¾i еn là ðªn ch§m chÕp.

1. Thân kiªn: Ch¤p trß¾c ðây là thân th¬ cüa ta. Thân th¬ cüa ta g¥y ði, cäm th¤y ån không ngon, m£c không v×a ý, · không thoäi mái. Thân th¬ ta nhß thª thì làm sao an toàn ðßþc? Su¯t ngày t× sáng t¾i t¯i cÑ lo nghî v« mình.

2. Biên kiªn: Chính là ch¤p ðoÕn ch¤p th߶ng. Ch¤p ðoÕn thì cho r¢ng ng߶i ta chªt ði tr· v« v¾i hß không, không còn gì næa, nhß d¥u hªt ðèn t¡t. Ch¤p th߶ng thì cho là con ng߶i chªt ði, thì sao? Vçn làm ng߶i næa; chó mãi mãi làm chó, mèo cÑ làm mèo hoài; ng߶i luôn luôn làm ng߶i, ch¾ không ð±i làm chó mèo ðßþc. Nhæng kiªn ch¤p nhß trên lÕc vào nh¸ biên nên g÷i là Biên kiªn, không hþp v¾i Trung ðÕo. жi này làm ng߶i, ð¶i sau vçn làm ng߶i. Cö vçn là cö, cây vçn là cây, ng߶i không th¬ làm súc sanh, cûng không th¬ làm quÖ. Ðó chính là Biên kiªn.

3. Tà kiªn là thª nào? - Tà kiªn là cho r¢ng làm lành không có quä báo lành, làm ác cûng không có quä báo ác. H÷ bác không nh½n quä, hoàn toàn không nh½n không quä. H÷ không tin làm lành ðßþc phß¾c, làm ác phäi tµi.

4. Gi¾i c¤m thü kiªn: DÕy ng߶i giæ gi¾i bò, gi¾i chó. Giæ gi¾i bò là b¡t chß¾c theo bò ån cö. TÕi sao thª? Nh½n vì h÷ th¤y biªt sai l¥m, th¤y bò ðßþc sanh lên tr¶i cho nên b¡t chß¾c theo bò, th¤y chó ðßþc sanh lên tr¶i cho nên b¡t chß¾c theo chó.

Gi¾i kiªn: Không phäi nh½n ch¤p là nh½n, cûng là gi¾i thü. Ng߶i xu¤t gia giæ gi¾i có tâm ch¤p trß¾c này, h÷ ch¤p r¢ng ta hay giæ gi¾i, gi¾i này là gi¾i cüa ta giæ, có mµt thÑ tâm hay giæ gi¾i và nhæng gi¾i ðßþc giæ. H÷ không biªt r¢ng bän th¬ cüa gi¾i xßa này v¯n là r²ng không, không nên ch¤p trß¾c. H­ có ch¤p trß¾c thì biªn thành Gi¾i thü.

5. Kiªn thü kiªn: Không phäi quä ch¤p là quä. Không phäi là quä r¯t ráo, h÷ cho ðó là quä r¯t ráo. H÷ cho TÑ Thi«n Thiên và TÑ Không XÑ là Niªt bàn, ðó g÷i là "không phäi quä ch¤p là quä".

TÑ Thi«n: S½ thi«n thiên, Nh¸ thi«n thiên, Tam thi«n thiên, TÑ thi«n thiên.

Ng߶i t÷a thi«n lên ðªn cänh gi¾i S½ thi«n có th¬ không còn th· næa, không có sñ hô h¤p. — cänh gi¾i này tuy không còn hô h¤p nhßng vçn có mµt ni®m ðµng, mµt khi phát sanh ni®m ðµng này thì hô h¤p s¨ tr· lÕi. Ðó là S½ thi«n.

Nh¸ thi«n là mÕch ng×ng lÕi, khi hô h¤p không còn næa thì mÕch cûng ng×ng luôn, gi¯ng nhß ng߶i chªt. Tuy mÕch ng×ng ð§p nhßng không phäi chªt. Ðó là cänh gi¾i cüa Nh¸ thi«n.

Tam thi«n là ng°i cho ðªn ý ni®m cûng ng×ng b£t. — S½ thi«n, Nh¸ thi«n không còn hô h¤p næa, mÕch cûng ng×ng ð§p, nhßng lÕi còn ý ni®m, ðªn Tam thi«n thì ý ni®m ðó cûng không còn næa vì th߶ng · trong ð¸nh.

Ъn TÑ thi«n thì chï còn thÑc mà thô¸ Tam thi«n không có ý ni®m là không có ý ni®m thô, nhßng ý ni®m tª vçn còn; ðªn TÑ thi«n cä ý ni®m tª cûng dÑt luôn. Cänh gi¾i này chï là con ð߶ng c¥n phäi kinh qua cüa ng߶i tu Thi«n, ch¾ không phäi là quä chÑng. Không chï nói TÑ thi«n, mà ngay cä TÑ không xÑ: Không vô biên xÑ, ThÑc vô biên xÑ, Vô s· hæu xÑ, Phi tß·ng phi phi tß·ng xÑ cûng chÆng qua chï là mµt thÑ ð¸nh, ch¾ không phäi là quä chÑng; nªu có ch¤p l¤y (Kiªn thü) thì có th¬ cho cänh gi¾i này là Niªt bàn và cho là chÑng ð¡c quä A-la-hán thÑ tß. Nhß Vô Vån TÏ-kheo cho TÑ thi«n là TÑ quä, ðó là vì y không thông hi¬u. Nhæng Kiªn ho£c...· trên là Ngû lþi sØ.

Tß ho£c... là Ngû ðµn sØ. еn tÑc là ðªn ch§m chÕp. Ngû ðµn sØ là tham, sân, si, mÕn, nghi. TÕi sao ng߶i ta có phi«n não? - Ðó là vì có vô minh. Sau khi Vô minh sanh ra thì có Tr¥n sa ho£c. Tr¥n sa ho£c còn g÷i là Vô minh ho£c, tÑc là không có hi¬u biªt ðÑng ð¡n. Tß ho£c cûng có th¬ g÷i là Vô kiªn ho£c, tÕi vì sau khi Vô minh sanh ra bèn có tham, nghî r¢ng phäi có ðßþc cái gì ðó, bèn sanh ra tâm tham, r°i sanh ra các thÑ phi«n não; phi«n não mµt khi sanh ra, s¨ sanh ra tâm Sân; tâm Sân mµt khi sanh ra thì chï biªt v« mình mà chÆng biªt có ng߶i khác. Vì chï biªt có mình, cho nên khi tâm sân h§n sanh ra thì mu¯n hÕ th¤p giá tr¸ cüa ng߶i khác. Có thÑ tâm này chính là ngu si, không phân bi®t ðßþc phäi qu¤y tr¡ng ðen, b¤t k¬ t¤t cä. Nguyên do chính là không biªt ðÕo lý, ngay ðªn ngu si, phäi qu¤y, cong ngay, ðen tr¡ng ð«u không nh§n ra. Vì ngu si m¾i sanh ra tâm kiêu mÕn. Vì có tâm kiêu mÕn nên lÕi sanh ra nghi ng¶, không tin ðÕo lý do b¤t cÑ ai giäng giäi. Thi®t cûng không tin, giä càng không tin næa. Sanh ra m÷i thÑ hoài nghi, ðó chính là Tß ho£c. Do Kiªn ho£c, Tß ho£c, Tr¥n sa ho£c mà thành các thÑ Vô minh phi«n não. Cho nên các thÑ phi«n não vô cùng vô t§n không có lúc nào hªt. Trß¾c tình hình này ng߶i tu hành phäi nß½ng vào TÑ ðª mà phát l¶i th® nguy®n: "Phi«n não vô t§n th® dÑt tr×".

"Pháp môn vô lßþng th® nguy®n h÷c", nghîa là ng߶i tu hành c¥n phäi hi¬u rõ các thÑ pháp môn. Các thÑ pháp môn nhi«u vô lßþng vô biên, cûng chính là mµt thÑ pháp môn ð¬ tu hành. Nªu không rõ biªt phß½ng pháp thì không th¬ tu hành ðßþc, vì mu¯n tu hành thì phäi hi¬u rõ phß½ng pháp. Phß½ng pháp này r¤t nhi«u, nhi«u ðªn vô lßþng vô biên, cho nên phäi nß½ng theo ÐÕo ðª mà phát nguy®n lñc: "Pháp môn vô lßþng th® nguy®n h÷c".

Sao g÷i là pháp môn vô lßþng? Vô lßþng pháp môn t× ðâu mà có? - „y là: Ph§t nói t¤t cä pháp nh½n vì t¤t cä tâm cüa chúng sanh. Nªu không t¤t cä tâm, thì c¥n gì t¤t cä pháp? T¤t cä pháp ð«u do tâm chúng sanh mà có, vì tâm chúng sanh có ngàn sai muôn khác, các thÑ không gi¯ng nhau, tâm cüa m²i con ng߶i ð«u không gi¯ng nhau, cho nên pháp môn cûng có nhi«u thÑ không ð°ng. Tóm t¡t lÕi pháp có ba thÑ: Ph§t pháp, tâm pháp và chúng sanh pháp. Ba pháp này sanh ra TÑ ðª, Løc ðµ, m߶i hai nh½n duyên, ba mß½i bäy ph¦m Trþ ðÕo... Cho nên nói: "Pháp môn vô lßþng th® nguy®n h÷c".

Pháp môn có r¤t nhi«u, gi¯ng nhß chúng ta giäng bµ kinh này xong lÕi giäng ðªn bµ kinh khác, ðó không phäi là do vô lßþng hay sao? Chúng ta hi®n tÕi giäng kinh cûng nhß mµt gi÷t nß¾c trong bi¬n cä mà thôi! Ch¾ không là t¤t cä nß¾c trong bi¬n cä ð«u ðßþc hªt. Chúng ta h÷c Ph§t pháp ð¬ làm gì? TÕi sao phäi h÷c Ph§t pháp? Nh½n vì h÷c Ph§t pháp chính là mu¯n ðßþc thành Ph§t.

Nhßng thành Ph§t có phäi là v÷ng tß·ng không?

-Thành Ph§t không phäi là v÷ng tß·ng ðâu, tÕi vì v¸ Ph§t là quä v¸ xßa nay sÇn có cüa chúng ta, m÷i ng߶i ð«u có th¬ thành Ph§t, vì thª chúng ta phäi nhanh mµt bß¾c ð¬ s¾m thành quä Ph§t, và y theo Di®t ðª mà phát l¶i nguy®n: "Ph§t ðÕo vô thßþng th® nguy®n thành".

Di®t ðª chính là ðÕt ðªn Niªt bàn, ðÕt ðªn quä v¸ r¯t ráo thanh t¸nh b¤t sanh b¤t di®t, cho nên nói là "Ph§t ðÕo vô thßþng th® nguy®n thành". Chúng ta ð¯i v¾i sñ ki®n thành Ph§t không c¥n phäi hoài nghi næa; nhßng nªu có hoài nghi, cûng có th¬ thành Ph§t, duy có ði«u ch§m mµt chút mà thôi. Nªu không có tâm hoài nghi thì s¨ thành Ph§t s¾m h½n. T¤t cä chúng sanh ð«u có Ph§t tánh, ð«u có th¬ làm Ph§t, nhßng không th¬ nói: "T¤t cä chúng sanh ð«u là Ph§t". Nªu ch¸u tu hành thì m¾i có th¬ thành Ph§t, nªu không ch¸u tu hành thì t¤t cä chúng sanh vçn chï là chúng sanh mà thôi, không th¬ thành Ph§t ðßþc. Làm Ph§t là lý, nhßng cûng có mµt cái "ÐÕo thành Ph§t", v¾i ði«u ki®n là phäi nß½ng theo pháp tu hành. Nªu không nß½ng theo pháp tu hành thì các tâm tham, sân, si, mÕn, nghi ð«u không t× bö ðßþc, không th¬ nào mau thành Ph§t ðßþc. Vì thª nên phäi phát b¯n ho¢ng th® nguy®n. Chúng ta b¤t lu§n là làm vi®c gì cûng c¥n phäi phát l¶i nguy®n trß¾c, r°i sau m¾i theo l¶i nguy®n mà thñc hành. Có thª m¾i ðÕt ðªn møc ðích, hy v÷ng m¾i có th¬ thành tñu ðßþc.

Nói ðªn ðây, tôi nh¾ lÕi mµt công án: Có mµt l¥n ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni mang theo r¤t nhi«u ð® tØ ðªn mµt nß¾c n÷ ð¬ giáo hóa chúng sanh. Ng߶i trong nß¾c này th¤y Ph§t ðªn li«n ðóng cØa lÕi, không có ai ch¸u b¯ thí, cûng không ai ðªn cung kính chào höi. Ph§t ðã ðªn nß¾c ¤y r°i, không có ai ra ðón rß¾c, vì không có duyên v¾i các ðÕi th¥n và nh½n dân · ðó. Nhßng khi ngài Møc Ki«n Liên ðªn thì cä qu¯c vß½ng, ðÕi th¥n và nh½n dân ð«u hß¾ng v« Ngài cung kính ðänh l­, tranh nhau ðªn cúng d߶ng. Các ð® tØ Ph§t th¤y thª, nhßng không biªt tÕi sao, bèn höi Ph§t: "TÕi sao Ph§t ðªn nß¾c này không ai ch¸u cúng d߶ng cä, mà Ma Ha Møc Ki«n Liên, ð® tØ Ph§t, ði ðªn ðây lÕi ðßþc m÷i ng߶i tranh nhau cúng d߶ng?" Ph§t ðáp: "Ðó là do nh½n duyên ð¶i trß¾c".

T× vô lßþng kiªp v« trß¾c, Møc Ki«n Liên cùng Ph§t · chung mµt ch², Møc Ki«n Liên lên núi ð¯n cüi, còn ÐÑc Ph§t xu¯ng dß¾i núi sØa ð߶ng và r¤t ghét b¥y ong, mà Møc Ki«n Liên lÕi r¤t thích chúng. ÐÑc Ph§t Thích Ca lúc ¤y, khi còn tu nh½n, th߶ng l¤y khói hun ð¯t chúng, mà Møc Ki«n Liên lÕi b¸ chúng ð¯t ðau nhÑc. Tuy b¸ ðau nhÑc, nhßng Møc Ki«n Liên không dùng lØa ð¬ hun ð¯t, trái lÕi còn phát nguy®n: "V« sau tôi ð¡c ðÕo s¨ ðµ trß¾c b¥y ong có nhi«u tánh A-Tu-la này". жi ð¶i kiªp kiªp v« sau, bày ong này biªn thành ra ng߶i trong mµt nß¾c. Ong chúa là vua, các ong thþ là dân. Ngày xßa Ph§t Thích Ca nh½n vì ghét chúng, t×ng dùng khói hun ð¯t chúng, nên bây gi¶ ðªn nß¾c ¤y không có ai ra ðón tiªp, qu¯c vß½ng, ðÕi th¥n, nh½n dân cûng không ch¸u cúng d߶ng Ngài. Trái lÕi, Ngài Møc Ki«n Liên ðã có phát nguy®n sau khi ð¡c ðÕo s¨ ðµ b¥y ong này, cho nên ð¶i này g£p lÕi nhau thì qu¯c vß½ng và nh½n dân nß¾c ¤y tranh nhau ðªn cúng d߶ng. Do ðây chúng ta biªt r¢ng nh½n quä r¤t tr÷ng yªu, vì thª nh¤t ð¸nh phäi phát nguy®n.

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][09][10][11][Next]