III/- Ngôn Ngæ Ly Ni®m-Thñc TÕi 

Ðây là mµt loÕi hình ngôn ngæ ðµc nh¤t vô nh¸, chï có trong kinh tÕng Ph§t giáo, mµt loÕi ngôn ngæ xa r¶i và buông bö m÷i ý ni®m, mµt loÕi ngôn ngæ ðang mäi miªt nói nhß mµt cänh chi«u thinh không, l£ng l¨ và không tiªng ðµng. Ngôn ngæ ðó siêu vi®t m÷i hình thÑc c¤u trúc lê thê cüa ngôn t× ; vì nó v¯n ðã thoát ly m÷i ý ni®m phân bi®t. Do ðó, ð£c trßng cüa ngôn ngæ ly ni®m, thñc tÕi là không tß duy, không lý lu§n, không miêu tä, không phân tích, không so sánh, không thí dø, không ¦n dø, không bi¬u tßþng..., mà trái lÕi, tñ thân cüa nó luôn luôn ðßþc hi¬n th¸ trong dòng thñc tÕi, b¤t tuy®t và vô biên.

Nhß tiªng nói ðích thñc cüa tình yêu, không bao gi¶ ðßþc nói ra · b¤t kÏ n½i ðâu ngoài hành ðµng yêu thß½ng và trong th¬ cách trñc di®n, hi¬n th¸ t× nø cß¶i, ánh m¡t. Cûng v§y, ngôn ngæ ly ni®m - thñc tÕi là ngôn ngæ không l¶i, là tiªng nói không l¶i, là tên g÷i không tên v.v... Nó vßþt lên trên t¤t cä và ð¬ lÕi ð¢ng sau mµt ngu±n s¯ng nång ðµng và nhi®m m¥u vô t§n. Và t¤t nhiên, trong tß½ng quan Duyên kh·i, chï có con ngß¶i không chü th¬ (ngã tß·ng) m¾i có ð¥y ðü nång lñc ð¬ trñc nh§n ngu±n s¯ng thñc tÕi chân nhß này. Ðó chính là mµt l¯i nói nhi®m m¥u và u huy«n nhß : "... Niªt bàn là sñ th§t, nhßng không có kë ði vào ; ðß¶ng Thánh ðÕo mênh mông nhßng không th¤y ðßþc hành giä" (Nirvana is but not the man that enters it, the Path is, but no traveller on it is seen) (21). Ho£c : "Này các TÏ kheo, có xÑ này (ayatana), tÕi ðây không có ð¤t, không có nß¾c, không có lØa, không có gió, không có hß không vô biên xÑ, không có thÑc vô biên xÑ, không có vô s· hæu xÑ, không có phi tß·ng phi phi tß·ng xÑ, không có ð¶i này, không có ð¶i sau, không có cä hai m£t trång, m£t tr¶i. Này các TÏ kheo, do v§y, ta tuyên b¯ : không có ðªn, không có ði, không có trú, không có di®t, không có sinh, không có an trú, không có chuy¬n v§n..." (22).

Ь ði vào cø th¬, xin gi¾i thi®u mµt trích ðoÕn v« ngôn ngæ ly ni®m thñc tÕi (23). Trích ðoÕn này ðßþc l¤y ra t× ph¥n vào ð« cüa kinh Kim Cß½ng (Diamond sùtra) :

"Nhß v¥y tôi nghe. Mµt th¶i ÐÑc Ph§t · thành Xá V®, tÕi Th¡ng Lâm, vß¶n cüa ông Anathapindika, cùng v¾i 1.250 th¥y TÏ kheo và nhi«u v¸ B± Tát".

"Vào bu²i sáng s¾m, ÐÑc Ph§t m£c y, c¥m bát r±i ði vào thành ph¯ l¾n · Xá V® ð¬ kh¤t thñc. Sau khi dùng c½m xong, Ngài tr· v« chôÜ ·, c¤t y bát, rØa chân và ng±i xu¯ng sàng tòa ðã soÕn sÇn, ng±i chéo hai chân, lßng thÆng, chánh ni®m tïnh giác và ð¬ tâm trß¾c m£t (Ngài vào thi«n ð¸nh)...".

"Lúc b¤y gi¶, Tôn giä Subhuti ðªn chúng hµi (ðang ng±i quanh ÐÑc Ph§t) và ng±i xu¯ng. R±i t× chôÜ ng±i ðÑng d§y, gác tà áo sang mµt bên vai, quÏ g¯i bên phäi, ch¡p tay hß¾ng v« ÐÑc Ph§t và thßa r¢ng :

"Th§t là tuy®t v¶i ! BÕch ÐÑc Thª Tôn !

Th§t là vô cùng tuy®t v¶i ! BÕch ÐÑc Thª Tôn, ÐÑc Thi®n Th®, ÐÑc Nhß Lai, b§c Toàn giác. Ngài ðã giúp ðÞ các v¸ B± Tát b¢ng sñ giúp ðÞ kÏ di®u".

"Th§t là vô cùng tuy®t v¶i ! BÕch ÐÑc Thª Tôn, ÐÑc Thi®n Th®, ÐÑc Nhß Lai, b§c Toàn giác. Ngài ðã giúp ðÞ các v¸ B± Tát b¢ng sñ giúp ðÞ cao quý nh¤t. V§y, bÕch ÐÑc Thª Tôn, mµt ngß¶i (thi®n nam/næ) phát tâm B± Tát ðªn c¥u quä v¸ Ph§t, thì làm thª nào ð¬ an trø, ð¬ phát tri¬n và ð¬ hàng phøc tâm ?".

Ð÷c qua ðoÕn kinh trên, hÆn ðµc giä th¤y r¢ng, nªu cån cÑ trên ngôn ngæ thì ðoÕn kinh dß¶ng nhß không có mµt nµi dung nào, ngoÕi tr× câu chuy®n ÐÑc Ph§t ði kh¤t thñc, th÷ thñc và thi«n ð¸nh. R±i ðªn l¶i ca ngþi cüa ông Subhuti dß¶ng nhß quä là ði«u gì ðó quá b¤t chþt, vô nghîa và không logic, không liên h® gì ðªn thñc tª. LÕi càng vô lý h½n, khi ông Subhuti nói "ÐÑc Ph§t ðã giúp ðÞ các v¸ B± Tát b¢ng sñ giúp ðÞ kÏ di®u nh¤t, cao quý nh¤t". Và l¶i ca ngþi lÕi ðßþc nói ðªn hai l¥n. R±i sau ðó, ông Subhuti ð£t câu höi làm thª nào ð¬ an trú, phát tri¬n và hàng phøc tâm ð¯i v¾i nhæng ngß¶i mong mu¯n ði vào cØa Ph§t. Ði«u này dß¶ng nhß phá vÞ kªt c¤u cüa nµi dung câu chuy®n. — ðây, quä tình nªu l¤y kinh vån làm tâm ð¬ phân tích thì hoàn toàn b¤t lñc. V¤n ð« còn lÕi là gác qua mµt bên m÷i lý lu§n ð¬ ði vào dòng ngôn ngæ ly ni®m. Và ch¡c ch¡n r¢ng, ðµc giä s¨ hoàn toàn b¤t ng¶ khi mµt ðoÕn kinh trông có vë không logic và không kªt c¤u lÕi chuyên ch· ð¢ng sau nó mµt thª gi¾i nhi®m m¥u vô thßþng.

Trß¾c hªt, nhß chúng ta biªt, trong kinh Kim Cß½ng, Bát Nhã hay toàn bµ h® th¯ng Bát nhã nói chung, ði¬m ð£c bi®t cüa nó là khái ni®m Ba la m§t (paramittà) (24), nghîa là mµt trÕng thái tâm thÑc hay mµt cänh gi¾i · bên kia bªn b¶ cüa nh¸ nguyên. Và các Ba la m§t thß¶ng ðßþc nh¡c ðªn, ðó là trì gi¾i, tinh t¤n, thi«n ð¸nh, trí tu® v.v... (25).

— ðây, ngay ph¥n m· ð¥u cüa ðoÕn kinh, ÐÑc Ph§t ðã hi¬n th¸ trong th¬ cách ð£c bi®t cüa các Ba la m§t. Kh¤t thñc là trì gi¾i ; làm ði«u ðó mµt cách siêng nång, tïnh thÑc là nhçn nhøc và tinh t¤n ; ng±i tréo hai chân, ð¬ tâm trß¾c m£t là thi«n ð¸nh ; tâm thÑc chánh ni®m và tïnh giác là trí tu® ; sñ bi¬u hi®n b¢ng thân hình mµt cách thß¶ng trñc ðó ð¬ dçn d¡t chúng sinh v.v... là b¯ thí.

Nhß thª rõ ràng không h« phi lý và phi logic khi ông Subhuti ca ngþi r¢ng ÐÑc Ph§t ðã giúp ðÞ các v¸ B± Tát b¢ng sñ giúp ðÞ tuy®t di®u nh¤t và cao quý nh¤t. Vì l¨, sñ giúp ðÞ ðó bao hàm trong nó cä ngu±n mÕch cüa ð¶i s¯ng tâm linh và ðßþc bi¬u hi®n qua cách thª cüa Ba la m§t mà ÐÑc Ph§t ch¤p trì môÜi ngày. Sñ dÕy bäo b¢ng cä thân và tâm nhß thª quä thñc là vô cùng cao quý. Và sñ giúp ðÞ nhß thª là kÏ di®u vì ai cûng có th¬ tiªp nh§n và hành theo cách s¯ng cüa Ph§t mà không c¥n phäi dùng ðªn b¤t kÏ mµt t× ngæ nào. Sñ l£ng l¨ và im l£ng kÏ vî ðó cüa ÐÑc Ph§t chính là bài pháp thoÕi ðßþc ÐÑc Ph§t dùng ngôn ngæ ly ni®m, ngôn ngæ cüa thñc tÕi s¯ng ðµng. Và ngôn ngæ ðó hi®n lên t× "Ph§t thân thuyªt", và giá tr¸ vî ðÕi nh¤t cüa nó cûng chính là giá tr¸ "Ph§t thân thuyªt".

Và næa, · ðây phäi xét ðªn nhân v§t Subhuti - tÑc Tôn giä Tu B± Ы. Vì chï có ông, · giæa ngàn thính chúng, nh§n ðßþc giá tr¸ "Ph§t thân thuyªt" này. Chính Subhuti là ngß¶i hai l¥n tán dß½ng và thïnh c¥u ÐÑc Ph§t chï rõ con ðß¶ng th¬ nh§p thñc tÕi tính Không (Paramitta hay Sunyàta) cho các v¸ B± Tát. Và l¶i tán dß½ng cüa ông ðã ðánh thÑc các v¸ B± Tát trong chúng hµi lúc b¤y gi¶.

Thª r±i, t× thª gi¾i thñc tÕi ðó, Subhuti ðã ð£t câu höi m· ðß¶ng cho thính chúng. Ði«u ðó có nghîa là chính Subhuti ðã chuy¬n th¬ ngôn ngæ, qua c¥u n¯i - câu höi cüa mình, t× thª gi¾i cüa ngôn ngæ ly ni®m sang ngôn ngæ hi®n thñc : "Làm thª nào ð¬ an trú tâm, phát tri¬n tâm và hàng phøc tâm ?". Và thª là, t× ðó, bµ kinh ðã ðßþc chuy¬n th¬, hay nói ðúng h½n, là b¡t ð¥u t× mµt ngôn ngæ m¾i - ngôn ngæ tâm thÑc.

Mµt thí dø khác v« ngôn ngæ ly ni®m, ðó là câu linh ngæ (th¥n chú) cüa Bát Nhã Tâm kinh (26) :

"Gaté, gaté paragaté, parasamgaté Bodhi Svaha !" - "Ði qua, ði qua, ði qua b¶ bên kia, ðã ði qua ðªn b¶ bên kia, ôi... Vô thßþng Chánh giác !". Câu linh ngæ ng¡n g÷n và vî ðÕi này là ngu±n cäm hÑng vô t§n cho các dòng tß tß·ng triªt h÷c. M£c d¥u tñ thân nó dß¶ng nhß là vô nghîa, song trong ðó ðã hàm chÑa cä mµt su¯i ngu±n uyên nguyên vô t§n. T¤t nhiên, khi ðã g÷i là linh ngæ hay th¥n chú, ngß¶i ta m£c nhiên ð÷c tøng mà không c¥n phäi hi¬u biªt v« nghîa lý cüa nó. Và ph¥n l¾n các th¥n chú thuµc Kim cß½ng th×a ð«u nhß v§y. Tuy nhiên, trong trß¶ng hþp cüa linh ngæ Bát nhã này, nó v¯n là møc ðích cÑu kính t¯i h§u cüa toàn bµ h® th¯ng Bát nhã trên cä hai m£t hình thÑc và nµi dung, lý tß·ng và thñc tÕi. Do ðó, câu linh ngæ là h½i th· cu¯i cùng cüa bên này b¶ sinh tØ, cûng nhß là h½i th· ð¥u tiên · bên kia b¶ sinh tØ - cänh gi¾i cüa Niªt bàn, thñc tÕi. Nó dçn truy«n mµt sÑc s¯ng thâm h§u, mµt mãnh lñc phi thß¶ng cüa con ngß¶i khát v÷ng Vô thßþng chánh giác tâm ; ði qua t¤t cä m÷i chß¾ng ngÕi và løy phi«n thª gian ; ði qua t¤t cä m÷i sñ ð¯i ðãi cüa thª gi¾i nh¸ nguyên hæu vô, sinh di®t, minh và vô minh, chúng sinh và Ph§t. HÆn nhß chúng ta th¤y, khái ni®m gaté (ði qua) xu¤t hi®n trong câu linh ngæ là mµt bi¬u thÑc ð£c bi®t cüa tâm thÑc hß¾ng ðªn xä ly và vô ni®m. Tñ thân cüa câu th¥n chú không nói lên mµt ý ni®m nào và cûng không dùng b¤t kÏ mµt lý lu§n nào. C¤u trúc cüa nó là nhæng ðµng t× n¯i tiªp nhau : "ði qua, ði qua, ði qua b¶ bên kia, ðã ði qua ðªn b¶ bên kia". Nhß thª, rõ ràng sñ ði qua · ðây là ði qua t¤t cä, ði qua m÷i lu§n lý logic, m÷i bi¬u tßþng cüa tß duy logic, m÷i hình thù kªt c¤u cüa ngôn ngæ vån tñ, ði qua thª gi¾i ý ni®m và ði qua luôn cä các ý ni®m v« thª gi¾i ý ni®m. Nhß v§y, m®nh ð« mà linh ngæ phát bi¬u và møc ðích t¯i h§u cüa nó không gì khác h½n ngoài hai "chæ" : Xä Ly Vô Ni®m . Cái ðµc ðáo và kÏ vî nh¤t cüa nó là · chôÜ, dùng ngôn ngæ ð¬ phü ð¸nh ngôn ngæ và phü ð¸nh luôn cái ðßþc phü ð¸nh ; dùng ý ni®m ð¬ phü ð¸nh ý ni®m và phü ð¸nh luôn cä các ý ni®m v« ý ni®m. Do ðó, t× ði¬m "ði" t¾i ði¬m "ðªn" cüa linh ngæ chân tâm này trong su¯t tiªn trình ðó, nó vßþt qua t¤t cä chß¾ng ngÕi. Ðây là nµi dung cüa ph¥n giäi minh : "C¯ tâm vô quái ngÕi, vô quái ngÕi c¯ vô hæu khüng b¯, vi­n ly ðiên ðäo mµng tß·ng cÑu kính Niªt bàn" nhß ðßþc nói · Tâm kinh. T× ðó cho th¤y r¢ng, ngôn ngæ cüa câu th¥n chú này có mµt giá tr¸ ð£c bi®t - có mµt không hai. Ъn v¾i nó ð¬ xây dñng ni«m tin kiên c¯ mà không hi¬u nghîa (nhß quan ni®m truy«n th¯ng v« các loÕi th¥n chú cüa M§t tông) là ði«u t¯t. Nhßng nªu quan ni®m nhß thª thì ðã biªn ngôn ngæ cüa linh ngæ tr· thành tØ ngæ (ngôn ngæ chªt). Ði«u này không giúp ích ðßþc gì cho vi®c sinh kh·i và v§n døng chánh kiªn và chánh tß duy - hay nói khác h½n là hi®n thân cüa mµt cái nhìn nhß thñc (yathabistam). T¤t nhiên, nói nhß thª là chï nói trong trß¶ng hþp cüa linh ngæ này, mà không phäi là phát ðµng mµt phong trào tìm hi¬u ý nghîa cüa linh ngæ và cüa t¤t cä linh ngæ. Còn bàn v« v¤n ð« phß½ng ti®n, møc ðích cûng nhß công nång hành trì tøng ð÷c th¥n chú trong quan ni®m cüa Ph§t giáo M§t tông là mµt chuy®n khác, · ðây không ð« c§p ðªn.

Tr· lÕi v¤n ð«, nhß chúng ta biªt, ngôn ngæ dù là hæu ni®m hay vô ni®m, ¦n dø hay thí dø, bi¬u tßþng hay không bi¬u tßþng v.v..., thì chÑc nång c½ bän cüa nó vçn là "d¤u chï truy«n thông". Và môÜi ngôn ngæ khác nhau chï khác nhau · nhæng "d¤u chï", tÑc hình thÑc cüa ngôn ngæ ; còn ð£c tính cüa t¤t cä các ngôn ngæ là truy«n thông. Do ðó, ngôn ngæ cüa th¥n chú hay linh ngæ cûng v§y, dù nó ðßþc hi¬u hay là không, nó vçn mang chÑc nång truy«n thông theo mµt th¬ cách ð£c bi®t nào ðó. Vì thª, không th¬ nói linh ngæ là mµt loÕi ngôn ngæ không có ý nghîa. Trái lÕi, t¤t cä các linh ngæ ð«u/ho£c là mang danh hi®u cüa chß Ph§t, chß B± Tát, chß Thiên th¥n..., ho£c là mang mµt thông ði®p ð£c bi®t ng¡n g÷n mà chï khi nào ðßþc ð± giäi (map out) m¾i có th¬ hi¬u ðßþc. ChÆng hÕn nhß câu linh ngæ "Om mani padme hum" (27) (Án ma ni bát nhi h±ng). Chæ om tßþng trßng cho thân kh¦u ý thanh t¸nh cüa chß Ph§t và hành giä. Mani tßþng trßng cho viên ng÷c quý có th¬ loÕi tr× t¤t cä sñ nghèo nàn, kh² hãi, b¤t an. Padme tßþng trßng cho hoa sen, sñ thanh t¸nh, ly c¤u và vô nhi­m. Hum tßþng trßng cho trí tu® t¯i thßþng.

Nhß thª, rõ ràng môÜi câu linh ngæ ð«u mang theo trong nó mµt thông ði®p siêu thª gian. Có mµt ði«u, tuy nhiên, c¥n ghi nh§n · ðây là ngôn ngæ cüa mantra (hay linh ngæ, th¥n chú) là ngôn ngæ không l® thuµc vào tß duy lý lu§n ; do ðó, nó ðßþc g÷i là ngôn ngæ ly ni®m. Và cûng nên lßu ý r¢ng, m£c d¥u nó là phi lý lu§n ; song, không vì v§y mà nó không có mµt kªt c¤u vån pháp. Có ði«u là kªt c¤u vån pháp cüa nó có mµt th¬ cách riêng bi®t mà chúng ta s¨ bàn ðªn trong mµt n½i khác. — ðây chï ð« c§p ðªn mµt chi tiªt r¤t nhö có liên quan, ðó là sñ m· ð¥u và kªt thúc cüa mµt câu ho£c mµt bài mantra.

Thông thß¶ng, c¤u trúc cüa linh ngæ, dù ng¡n nh¤t (chï có hai chæ) cho ðªn dài nh¤t (hàng tråm chæ) ð«u ðßþc b¡t ð¥u b¢ng tiªng "OM" và kªt thúc b¢ng tiªng "SVAHA" (28). Tiªng OM nhß v×a trình bày, là bi¬u tßþng cho ngu±n nång lßþng thanh t¸nh cüa thân, mi®ng và ý cüa t¤t cä chß Ph§t, B± Tát và hành giä (ngß¶i tøng, ð÷c). Khi thân, mi®ng và ý thanh t¸nh và phát ra tiªng OM, có nghîa là hành giä b¡t ð¥u tiªp xúc v¾i ngu±n nång lñc vô hình cüa chß Ph§t, B± Tát, thiên th¥n trong b¥u không gian bao la, mênh mông, vô t§n. Và khi ðßþc tiªp xúc, tâm thÑc cüa hành giä s¨ ðßþc chuy¬n sang mµt trÕng thái m¾i tùy theo mÑc ðµ hành trì. Tiªng SVAHA, theo PhÕn âm, là mµt thán t× nhß... ôi...! bi¬u th¸ mµt sñ ðÕt ðªn hoàn thi®n cao nh¤t. Tï dø : Bodhi Svaha !, có nghîa là Ôi...! trái tim, Ôi...! B± ð«, Ôi...! Vô thßþng v.v..., ðÕi khái là nhß v§y. Và trong tiªng Vi®t, chæ Ôi...! di­n tä mµt trÕng thái hoan hÖ, hoan lÕc, vui vë, reo vui (theo nghîa tích cñc) khi thành tñu mµt ði«u gì ðó.

Nhß thª cûng ðü cho th¤y sñ n¯i kªt cüa các linh ngæ chính là bÑc thông ði®p tâm thÑc ðßþc b¡t ð¥u t× tâm thanh t¸nh-an lÕc ðªn tâm xä ly-vô ni®m. Và nµi dung cüa thông ði®p mantra không gì khác h½n là d¡t dçn hành giä ði qua t¤t cä chß¾ng ngÕi mà Tâm kinh nói là "vi­n ly ðiên ðäo mµng tß·ng, cÑu kính Niªt bàn". Ðây là mµt dçn dø khác v« ngôn ngæ ly ni®m - thñc tÕi.

* Mµt s¯ bi¬u hi®n cüa ngôn ngæ ly ni®m - thñc tÕi

Mµt trong nhæng bi¬u hi®n ðµc nh¤t vô nh¸ trong truy«n th¯ng cüa nhæng bi¬u hi®n cüa ngôn ngæ ly ni®m là sñ IM LƒNG. Im l£ng trong giao tiªp và giao tiªp trong im l£ng. — ðây, cä ngß¶i "nói" và ngß¶i "nghe" ð«u không dùng ðªn ngôn ngæ trong giao tiªp, ðó là mµt sñ giao tiªp tâm truy«n.

Câu chuy®n Linh S½n vi tiªu (29) có th¬ nói là mµt bi¬u hi®n ð£c thù cüa ngôn ngæ ly ni®m. Chuy®n k¬ r¢ng : Mµt th¶i, ÐÑc Ph§t · núi Linh ThÑu cùng v¾i chúng hµi ðông ðäo. — giæa chúng hµi, ÐÑc Ph§t mµt tay c¥m chiªc hoa sen ðßa lên cao trong sñ im l£ng. Cä chúng hµi ð«u ngÕc nhiên không biªt ði«u gì. Lúc ðó, chï có ngài Ca Diªp l£ng l¨ mïm cß¶i.

ÐÑc Ph§t gi½ hoa sen lên và Ca Diªp mïm cß¶i, sñ ki®n này, trong truy«n th¯ng, ðßþc xem nhß là mµt sñ ¤n chÑng t¯i h§u và truy«n tâm pháp cüa ÐÑc Ph§t cho ngài Ca Diªp. Và t× ðó, tÑc sau khi Ph§t nh§p di®t, ông là ngß¶i ch¸u trách nhi®m hß¾ng dçn, lãnh ðÕo Giáo hµi Tång già.

Mµt s¯ nhæng bi¬u hi®n khác cûng ðßþc tìm th¤y trong cuµc s¯ng thi«n cüa chß v¸ T² sß, ð£c bi®t là Thi«n tông Trung Hoa. Ðó là nhæng cái ð¤m, tiªng hét, nhæng câu nói "khô c¢n" tß·ng ch×ng nhß vô nghîa v.v...

Và cu¯i cùng, chúng ta th¤y r¢ng, thñc ra ngôn ngæ ly ni®m không phäi là mµt ði«u gì xa xôi, mà trái lÕi, nó luôn luôn ðßþc hi¬n th¸ trong các hành (30) thanh t¸nh, thông qua thân, kh¦u, ý trong mµt th¬ cách tròn ð¥y cüa tâm thÑc xä ly. Và, v¾i mµt tâm thÑc nhß thª, sñ s¯ng chính là dòng trôi chäy cüa thñc tÕi nhß thñc.

ÐÑc Ph§t dÕy trong kinh Pháp Cú r¢ng : "Nhß ð¤t, ngß¶i giæ tâm quân bình, có nªp s¯ng kÖ cß½ng, không còn nghe xúc ðµng. Ngß¶i ¤y nhß trø ð±ng, nhß ao h± phÆng l£ng, không còn b¸ bùn ð¤t làm nh½ b¦n. V¾i ngß¶i có tâm quân bình nhß thª, cuµc lang thang b¤t ð¸nh cüa ð¶i s¯ng không còn l£p lÕi næa" (PC 95).

[Møc Løc][01][02][03][04][05][06][07][08]

.
[Tác Giä][Kinh Ði¬n][Ph§t H÷c][Ph§t H÷c-2]