Tôi v¶i g†i m¶t tên ngÜ©i nhà linh l®i bäo Çi sau h†, låi d¥n không ÇÜ®c Ç‹ h† bi‰t. Khi d‰n ch‡ trú ngø cûa h† thì hÕi dò xem h† ljn Çây tØ bao lâu rÒi, còn lÜu trú bao nhiêu ngày n»a. Tên ngÜ©i nhà ÇÜ®c lŒnh ra Çi, ܧc hÖn hai gi© sau thì trª vŠ. Y nói :"Hai ni cô trú tåi chùa Liên Tông, m§i ljn Çây ÇÜ®c vài ba ngày, còn ª kinh nhiŠu ngày n»a Ç‹ khuy‰n hóa". Ngày hôm sau, tôi g†i h†c trò tôi tên Tài ljn mà bäo r¢ng :"Ta có m¶t viŒc khá Ç¥c biŒt, nh© anh vì ta h‰t lòng lo liŒu". Anh ta nói :"N‰u ÇŒ tº phäi khó nh†c thì cÛng là phÆn s¿ cûa mình, Çâu dám chÓi tØ". Tôi nói :"Thuª nhÕ ta cÀu thân v§i con gái quan Tham Chính ThØa Ty SÖn Nam xÜa ª xã Huê CÀu, Çã nåp Çû lÍ vÃn danh và lÍ nåp thái. Vì viŒc bÎ cän trª, ta m§i phäi tØ hôn, hÒi cÜ HÜÖng SÖn. Mãi sáu bäy næm sau ta vŠ kinh, nghe nói vÎ quan Ãy Çã tØ trÀn. Còn ngÜ©i Çàn bà làm ta chú š hôm nay, ta có dò hÕi, ngÜ©i ta nói r¢ng ngÜ©i Çó rÃt kÿ quái. Nghe nói næm xÜa có m¶t công tº ljn cÀu thân và Çã nåp tr†n sáu hôn lÍ mà viŒc cÛng không xong. NgÜ©i con gái nói r¢ng :- ñã có ngÜ©i hÕi mình làm v® thì mình Çã có chÒng rÒi, ch£ng qua vô phÆn mà chÒng bÕ, nay còn m¥t mÛi nào mà lÃy chÒng khác -. Cô ta thŠ chung thân ª vÆy thôi. Tôi nghe vÆy thì tâm thÀn kinh loån, than r¢ng : - Vì ta Çã bÃt cÄn trong vø này, có thûy mà không có chung, khi‰n cho ngÜ©i mang hÆn mà ta có t¶i là ngÜ©i båc bëo -. Ta bÓi rÓi không bi‰t là m cách nào Ç‹ g« cái mÓi Ãy ra, m§i v¶i vã ljn xã Huê CÀu d‹ tìm hi‹u s¿ viŒc. NgÜ©i làng, nhÜ trên Çã nói, trong sÓ mÜ©i ngÜ©i thì bäy, tám ngÜ©i nói là ngày phø thân cô ta tå th‰, ngÜ©i anh ép gä bà cho m¶t sinh ÇÒ trong làng Ç‹ lÃy tiŠn lo viŒc tang. Bà ta không thuÆn. Có kÈ nói r¢ng nhà quan khi Çã sa sút, kÈ cao sang không tìm ljn, kÈ thÃp hèn không dám cÀu xin, vì th‰ ª góa cho ljn gi©. Ta nghe nói lòng cÛng tåm yên, rÒi trª vŠ Hoan Châu. ñ‰n nay ta g¥p låi ngÜ©i Ãy, thÃy cänh cô kh° nhÜ vÆy, ch£ng k‹ h»u tình hay vô tình, viŒc há ch£ng có mÀm mÓi ª ta sao ? Cái k‰ sách ngày nay là bäo dÜ«ng ngÜ©i Ãy ljn h‰t Ç©i m§i có th‹ chu¶c cái l‡i trܧc. Ta còn ª kinh Ç®i lŒnh sai bäo thì viŒc chu cÃp không khó gì, thäng ho¥c trª vŠ núi thì giúp Ç« sao ÇÜ®c, vì ÇÜ©ng xá cách trª. N‰u bà ta thuÆn vŠ nÖi v¡ng vÈ; ª Çó anh ta Çã sáng tåo m¶t cái chùa nhÕ, có th‹ cung cÃp Çèn nhang, mùa Çông cÛng nhÜ mùa hè, lånh Ãm ÇŠu së do ta lo liŒu, m¶t là Ç‹ báo Çáp cái cao ti‰t cûa bà ta, m¶ t n»a là Ç‹ chu¶c cái l‡i cûa ta. CÀn hÕi kÏ Ç‹ bi‰t cái tình ti‰t ngày trܧc, rÒi trình bày d¿ ÇÎnh cûa mình m¶t lÜ®t Ç‹ xem bà Ãy có Üng thuÆn không, d‹ rÒi ta trù liŒu công viŒc".
Tôi sai mua m¶t ít th©i vÆt Çem t¥ng làm tin. NgÜ©i ÇÜ®c giao phó công viŒc, y l©i ra Çi, ljn chiŠu tÓi m§i vŠ. Y nói :"Tôi ljn chùa Liên Tông, thØa lúc v¡ng vÈ mà nói chuyŒn. Bà Ãy cÓ cÀm gi†t lŒ, Çáp r¢ng :- Quan nhân có hÆu tình, còn tôi ch£ng g¥p chÒng, cái thân cô kh° cÛng là do sÓ mŒnh vÆy, có dám oán trách ai, m¶t Ç©i sÓng tàn sao Çáng ti‰c. Có ÇiŠu làm cho suy nghï là nhìn quanh không ngÜ©i thân thích, phÀn m¶ tiên nhân không ngÜ©i cúng t‰ quét tܧc, há chÌ lo thân mình mà ljn quê ngÜ©i Ƕ sinh hay sao ? Ông hãy trª vŠ trä l©i v§i quan nhân là tôi tuy chÜa ÇÜ®c nh© Ön ÇÙc quan nhân, mà nay ÇÜ®c bi‰t tÃm lòng tÓt này cÛng Çû an ûi cänh linh låc vÆy". Tôi lÃy làm thÜÖng tình, m§i dãi lòng trong m¶t bài thÖ nhÜ sau :
 |
Vô tâm s¿ xuÃt ng¶ nhân Ça Kim nhÆt tÜÖng khan kh° t¿ ta NhÃt ti‰u tình Ça lÜu lãnh lŒ Song mÀu xuân tÆn ki‰n hình hoa Thº sinh nguyŒn tác can huynh mu¶i Tái th‰ Üng ÇÒ tÓn thÃt gia Ngã bÃt phø nhân nhân phø ngã Túng nhiên nhÜ thº nåi chi hà ? |
| ViŒc Çã håi ngÜ©i ch£ng tính ra Nhìn nhau bu°i Ãy xót lòng ta M¶t cÜ©i tình bån mà rÖi lŒ Hai m¡t xuân tàn m§i ngó hoa Cu¶c sÓng anh em lo gi» nghïa Ki‰p sau ao ܧc sÓng chung nhà Ta không phø båc dù ai phø Nào bi‰t làm sai n‡i Ãy a ? |
Møc Løc
PhÀn Trܧc
PhÀn Sau
