Siêu Lµ Tin Li®u

Trong xã hµi ngày nay, nh¤t là các xã hµi Âu MÛ, nhu c¥u chính yªu cüa con ng߶i là truy«n thông và di chuy¬n. Nhæng h® th¯ng xa lµ ngày mµt phát tri¬n ð¬ ðáp Ñng v¾i các tiªn bµ vßþt bñc cüa con ng߶i. V¾i các h® th¯ng r¤t khoa h÷c, chúng ta có th¬ ðªn b¤t cÑ khu vñc nào trong thành ph¯. Có th¬ vßþt qua các ti¬u bang trong mµt løc ð¸a, qua nhi«u qu¯c gia. Th¶i gian và không gian phäi ðßþc giäm thi¬u ðªn mÑc t¯i ða thì v¤n ð« phát tri¬n m¾i nhanh l© và hi®u quä.

Chính t× nhæng h® th¯ng siêu xa lµ ðó, b¢ng nhæng tiªn bµ siêu t¯c ðªn chóng m£t cüa khoa h÷c kÛ thu§t, mµt v¤n ð« ðã ðßþc ð£t ra vào th§p niên cu¯i thª kÖ 20 ðó là h® th¯ng Siêu Lµ Tin Li®u (Information Superhighway). Toàn bµ "hÕ t¥ng c½ s·" h® th¯ng tin li®u (information infrastructure) cüa chß½ng trình ðÕi quy mô này không phäi do b¤t cÑ mµt chính phü nào thiªt l§p. Chß½ng trình hoàn toàn ðßþc thñc hi®n và ði«u hành b·i nhæng lãnh vñc tß. Các chính quy«n liên bang chï có nhi®m vø khuyªn khích và trþ giúp trên nhæng lãnh vñc nhß trþ c¤p nghiên cÑu, quy ð¸nh tiêu chu¦n, b± sung ho£c thay ð±i lu§t l®. Các công ty truy«n hình, ði®n thoÕi, các c½ quan nghiên cÑu, các tr߶ng ðÕi h÷c, và mÕng lß¾i Internet ðóng vai trò chính yªu trong dñ án này.

Trên thñc tª ph¥n nhi«u h® th¯ng siêu xa lµ này ðã ðßþc hình thành và hoÕt ðµng. Nhæng ð߶ng dây quang dçn (fiber-optic), coaxial cables (ð߶ng dây cáp ð°ng trøc), radio wave (xÕ tuyªn), làn sóng v® tinh, vv... ðã ðang hoÕt ðµng và truy«n dçn tin li®u kh¡p hoàn c¥u ðßþc coi nhß mµt ð߶ng xß½ng s¯ng (backbone) (mµt trong nhæng Ñng døng cø th¬ là mÕng lß¾i Internet). Ði«u quan tr÷ng và c¥n thiªt là phäi thiªt l§p các ð߶ng xu¤t/nh§p (on- and off-ramps), n¯i tiªp các c½ s· thß½ng mÕi, tr߶ng h÷c và tß gia v¾i "xa lµ xß½ng s¯ng"; các "phß½ng ti®n giao thông", các "trÕm nghï"; ngay cä mµt lñc lßþng "cänh sát giao thông" ð¬ "giæ tr§t tñ" phòng ch¯ng các kë phá hoÕi "drive-by shooting"... Ь xây dñng nhæng h® th¯ng hÕ t¥ng c½ s· này, các lãnh vñc chính phü và tß bän phäi t¯n ít nh¤t hàng tråm tÖ mÛ kim trong vòng mµt th§p niên t¾i. Ðây là møc tiêu hàng ð¥u quan tr÷ng nh¤t cüa "kÖ nguyên ði®n toán". Quan tr÷ng ðªn n²i ông Al Gore, Phó T±ng Th¯ng Hoa KÏ, ðã ðßþc ð« cØ là Chü T¸ch cüa National Information Infrastructure (T± ChÑc HÕ T¥ng Kiªn Trúc Tin Li®u Qu¯c Gia). Ông Gore g÷i h® th¯ng này là "mÕng lß¾i cüa các mÕng lß¾i" (a network of networks).

Nhß v§y v¾i sñ ð¥u tß vî ðÕi nh¤t trong l¸ch sØ loài ng߶i b¢ng tài chánh và nhæng kh¯i óc, thì ích lþi cüa Siêu Lµ Tin Li®u s¨ là nhæng gì?

Яi v¾i lãnh vñc kinh doanh, siêu lµ này s¨ giúp các công ty tß bän liên h® v¾i gi¾i tiêu thø và gi¾i cung c¤p mµt cách d­ dàng, nhanh l© và lÕi ít t¯n kém nh¤t. Ngoài ra, v¤n ð« liên lÕc, thông tin giæa các nhân viên s¨ hi®u quä h½n ð°ng th¶i còn giúp ích cho vi®c thu th§p dæ ki®n cüa c½ s· cÕnh tranh mµt cách nhanh chóng và chính xác. V¾i các d¸ch vø do siêu lµ tin li®u cung c¤p nhß video-conferencing (ðàm phán qua h® th¯ng video - ðàm thoÕi hoÕt änh), chia xë tài li®u, multimedia E-mail (ði®n thß - truy«n thông ða di®n)... các công ty s¨ giäm thi¬u ðßþc r¤t nhi«u chi phí và th¶i gian di chuy¬n.

Trong lãnh vñc y tª, Siêu Lµ Tin Li®u có th¬ giúp ích cho vi®c chuy¬n nh§n dæ li®u y khoa và phát minh m¾i nhß vi®c remote diagnostics (ch¦n b®nh vi­n khi¬n -- thí dø mµt bác sî tÕi California có th¬ ch¦n ðoán b®nh nhân ðang · Paris). Trong mµt bài báo cáo v« ích lþi cüa Siêu Lµ Tin Li®u ð¯i v¾i lãnh vñc y tª, ông Ward Keever thuµc C½ Quan Quän Tr¸ Tin Li®u (Sociey for Information Management) ðã phäi th¯t lên r¢ng "Th§t tuy®t v¶i, chúng tôi vô cùng ph¤n kh·i và lÕc quan v« sñ hình thành Siêu Lµ Tin Li®u".

Gi¾i tiêu thø có th¬ ng°i tÕi nhà ch÷n lña m£t hàng, ð£t hàng và thanh toán hóa ð½n, các món hàng ðßþc ð£t mua s¨ ðßþc g·i ðªn t§n nhà. BÕn thØ tß·ng tßþng giæa mùa ðông giá bu¯t, nhi®t ðµ ngoài tr¶i là 30 ðµ tr×, ð߶ng ph¯ ng§p ð¥y bão tuyªt; ho£c ðang là mùa hè v¾i sÑc nóng khüng khiªp nhß thiêu ð¯t... bÕn vçn có th¬ "ði mµt vòng shopping" ch÷n mua t¤t cä các món ð° c¥n thiªt mà không phäi bß¾c chân ra khöi cån phòng ¤m cúng cüa bÕn.

TÕi h÷c ð߶ng, ng߶i sinh viên có th¬ liên lÕc v¾i b¤t cÑ tr߶ng ðÕi h÷c nào trên thª gi¾i, "ðªn" b¤t cÑ thß vi®n nào ð¬ tra cÑu các tài li®u c¥n thiªt...

BÕn s¨ không còn phäi "xªp hàng cä ngày" ð¬ làm các d¸ch vø ngân hàng, xin gi¤y t¶, tìm vi®c, ghi danh h÷c, vv... Chï c¥n mµt vài nút nh¤n là bÕn có th¬ giäi quyªt v¤n ð« th§t nhanh chóng và không t¯n... mµt gi÷t m° hôi nào. Ví dø cø th¬ · bß¾c ð¥u là sØ døng thë rút ti«n "Interac", v¾i chiªc thë nhña này bÕn có th¬ trä ti«n xång, mua hàng và thñc hi®n m÷i d¸ch vø ngân hàng tÕi b¤t cÑ máy nào trên kh¡p thª gi¾i. Nhß thª ti«n m£t s¨ không còn là mµt nhu c¥u næa. Ðây là ði«u mà cách ðây khoäng mµt th§p niên, gi¾i kÛ thu§t ðã tiên ðoán và g÷i là ti«n nhña (plastic money).

V¾i h® th¯ng Interactive T.V. (truy«n hình tß½ng tác), bÕn có th¬ giäi trí b¢ng các trò ch½i ði®n tØ, "chính bÕn" s¨ tham gia các trò ch½i trong tivi nhß Family Feud, The Price Is Right, Jeopardy..., g·i ði®n thß cho b¤t cÑ ai. Xem b¤t cÑ phim nào ho£c b¤t cÑ bång t¥n nào trên thª gi¾i.

Dù bÕn có b¤t cÑ mµt nhu c¥u nào, h® th¯ng Siêu Lµ Tin Li®u ð«u có th¬ cung Ñng cho bÕn.

Siêu Lµ Tin Li®u tÕi Canada

Theo th¯ng kê cüa Statistics Canada, hi®n nay có khoäng 97.7% gia ðình tÕi Canada có tivi, 50% gia ðình có 2 tivi và 72% g¡n cáp (cable). Có khoäng 98.9% gia ðình có radio và 77% sØ døng máy phát bång hình (video) (s¯ lßþng này g¤p 10 l¥n cách ðây mµt th§p niên). H½n 1/3 gia ðình tÕi Canada có máy dîa CD. 99% gia ðình ð«u có g¡n ði®n thoÕi và 1/4 sØ døng máy ði®n toán cá nhân.

V¾i s¯ lßþng máy móc nhß v§y, t¤t cä ð«u có th¬ n¯i mÕng ð¬ thành mµt h® th¯ng Siêu Lµ Tin Li®u. Các ngân hàng, siêu th¸, công s·, c½ s· thß½ng mÕi, tr߶ng h÷c... và tß gia có th¬ liên lÕc th߶ng trñc. Nhæng ði«u này m¾i nghe có vë nhß h½i "khoa h÷c giä tß·ng" nhßng chúng ta có th¬ th¤y r¢ng vào nåm 2000 (chï còn 6 nåm "ng¡n ngüi" næa thôi!) 50% các cú ði®n thoÕi tÕi Canada ð«u là "wireless" (không dây). Ði sâu mµt chút vào lãnh vñc khoa h÷c kÛ thu§t, chúng ta ðã th¤y rõ là Siêu Lµ Tin Li®u th§t sñ ðang ðßþc hoÕt ðµng tuy còn · lãnh vñc phôi thai.

Mµt trong nhæng dñ án ð¥u tiên có t¥m vóc và ðáng chú ý là h® th¯ng tivi. B¡t ð¥u mùa hè nåm nay, công ty Hughes Communications cüa Hoa KÏ s¨ ráp ð£t h® th¯ng "Direct TV" cung c¤p 150 bång t¥n cho tivi. Trong khi ðó công ty TCI (Tele-Communications, Inc.), mµt công ty l¾n nh¤t thª gi¾i v« dây cáp tivi, tuyên b¯ s¨ cung c¤p không dß¾i 450 bång t¥n.

Tuy chï có mµt ði«u, không nhß tÕi Hoa KÏ, Canada có mµt c½ quan g÷i là CRTC (c½ quan giám ð¸nh và ð£t tiêu chu¦n v« lãnh vñc truy«n tin, vi­n thông -- g¥n gi¯ng nhß FCC cüa Hoa KÏ nhßng giæ toàn quy«n ki¬m soát và phê chu¦n). T¤t cä ði«u gì thuµc v« lãnh vñc ðó ð«u phäi qua sñ ch¤p thu§n cüa CRTC cho nên các phát minh m¾i không ðßþc áp døng nhanh b¢ng tÕi Hoa KÏ. Nhßng mµt s¯ dñ án ðã ðang ðßþc thñc hi®n nhß "truy«n hình tß½ng tác" (interactive television) tÕi mµt s¯ l¾n các thành ph¯ cüa Canada cûng nhß "xem phim theo yêu c¥u" (movie-on-demand)...

New-Brunswick (cñc ðông Canada) hi®n là tïnh bang dçn ð¥u trong cuµc ðua Siêu Lµ Tin Li®u. Chính quy«n tïnh bang ðã c¡t cØ mµt Bµ chuyên bi®t lo v« dñ án này. Hãng ði®n thoÕi NB Tel ðang trong giai ðoÕn hoàn t¤t h® th¯ng n¯i mÕng ð߶ng dây quang dçn. Hàng ngàn phim video s¨ ðßþc cung c¤p theo yêu c¥u cüa khách hàng. Các c½ s· thß½ng mÕi s¨ quäng cáo qua h® th¯ng này và khách hàng có th¬ ð£t hàng. Hi®n nay ði®n thoÕi và truy«n hình là hai phß½ng ti®n chính nhßng trong tß½ng lai g¥n s¨ ðßþc thay thª b¢ng mµt døng cø ð£c chª g÷i là "smart video terminal".

Chính phü liên bang ðã ð¥u tß khoäng 115 tri®u cho giai ðoÕn ð¥u cüa dñ án CANARIE (Canadian Network for the Advancement of Industry, Research and Education -- dñ án t±ng cµng 600 tri®u trong 6 nåm, trß¾c ðây ðßþc g÷i là CANET). Ðây là mµt dñ án tß½ng tñ mÕng lß¾i American Internet network (mµt dñ án cüa Ngû Giác Ðài). H® th¯ng này n¯i mÕng các tr߶ng ðÕi h÷c, thß vi®n công cµng và các công ty t× nåm 1985. Tr߶ng ðÕi h÷c McGill và Trung Tâm Nghiên CÑu Tin H÷c Montreal (Centre de recherche informatique de Montréal) ðã gia nh§p mÕng lß¾i này t× nåm 1988. Internet n¯i mÕng 20,000 mÕng lß¾i ði®n toán và có t¾i 40 tri®u ng߶i sØ døng tÕi trên 90 qu¯c gia.

TÕi Québec, chính quy«n tïnh bang ðã t¯n khoäng 250,000 ðô m²i nåm t× 1988 cho dñ án RISQ (Réseau interordinateur scientifique québécois). Trong khi ðó khoäng 100 tri®u cho h® th¯ng siêu lµ tin li®u ðã ðßþc sØ døng tÕi tïnh bang Ontario. Nhßng cä hai h® th¯ng RISQ và CANARIE ð«u b¸ coi nhß "lÕc h§u" cho nên công ty ði®n thoÕi Bell (ð¥u tß 8 tÖ ðô trong 10 nåm t¾i cho các dñ án) ðã cung c¤p 5 tr߶ng ðÕi h÷c tÕi tïnh bang Québec mµt h® th¯ng m¾i ATM (Asynchronous Transfer Mode -- mµt kÛ thu§t m¾i dùng ð¬ chuy¬n tín hi®u · mÑc ðµ cao). V¾i kÛ thu§t này tin li®u có th¬ ðßþc chuy¬n v¾i t¯c ðµ 10 megabyte mµt giây (7 l¥n nhanh h½n mÕng lß¾i CANARIE và 175 l¥n nhanh h½n RISQ. Hi®n tÕi, h® th¯ng này có th¬ chuy¬n tin li®u · mÑc 45 megabytes mµt giây.

Toàn bµ mÕng lß¾i Internet tÕi Canada có s¯ thâu khoäng 225 tri®u m²i nåm trong khi tÕi Hoa KÏ s¯ thâu ðßþc th¯ng kê vào nåm 93 là 5 tÖ ðô m²i nåm.

Siêu Lµ Tin Li®u tÕi Hoa KÏ

TÕi Hoa KÏ hi®n tÕi có 6 dñ án v« Siêu Lµ Tin Li®u ðßþc tài trþ trñc tiªp cüa chính phü liên bang g°m: Vistanet, Aurora, Nectar, Magic, Casa, Blanca. Nhæng dñ án ðßþc tài trþ b·i các ðÕi công ty nhß AT&T, Motorola, Sun Microsystem, Novell... g°m có NIIT (The National Infrastructure Testbed), Smart Valley, XIWT (The Cross-Industry Working Team), và Collaboratory On Information Infrastructure.

Các lu§t l® cüa chính phü Hoa KÏ v« Siêu Lµ Tin Li®u

--ÐÕo lu§t "High Performance Computing Act of 1991" ðßþc ð® trình b·i ngh¸ sî Gore. ÐÕo lu§t này cho phép thành l§p c½ quan NREN (National Research and Education Network) và tài trþ cho các dñ án nghiên cÑu.

--ÐÕo lu§t "H.R. 1757, National Information Infrastructure Act of 1993" ð® trình b·i ngh¸ sî Boucher. Ðßþc thông qua vào tháng 9 nåm 1993.

--ÐÕo lu§t "H.R. 3636, National Communications Competition and Information Infrastructure Act of 1993". ÐÕo lu§t cho phép các công ty ði®n thoÕi m· rµng v« lãnh vñc video.

--ÐÕo lu§t "H.R. 3626, Antitrust Reform Act of 1993" cho phép các công ty ði®n thoÕi m· rµng lãnh vñc hoÕt ðµng ða qu¯c gia.

Ngày 15 tháng 9, 1993, chính phü Clinton thành l§p IITF (Information Infrastructure Task Force -- œy Ban Уc Nhi®m v« HÕ T¥ng C½ S· KÛ Thu§t Tin Li®u). œy ban này bao g°m 25 c½ quan chính phü và công ty tß có nhi®m vø nghiên cÑu, ð£t tiêu chu¦n và khuyªn khích phát tri¬n lãnh vñc kÛ thu§t tin li®u.

Siêu Lµ Tin Li®u tÕi Âu châu

Mµt mÕng lß¾i bao g°m 26 công ty cüa 20 qu¯c gia ðã ðÕt mµt tiêu chu¦n chung cho kÛ thu§t trao ð±i tin li®u. Các công ty vi­n thông France Telecom và Deutsche Telekom ph¯i hþp v¾i British Telecom, Spanish Telefonica, Italian STET/ASST và Swedish Telia cùng xây dñng mµt mÕng lß¾i ð߶ng dây quang dçn toàn Âu châu. H® th¯ng này ðßþc g÷i là Global European Network (GEN) s¨ ðßþc n¯i mÕng v¾i METRAN (Managed European Transmission Network). Qua mÕng lß¾i METRAN, tin li®u s¨ ðßþc truy«n ði kh¡p Âu châu v¾i t¯c ðµ 155 Mbps.

Vào nåm 1991, chính phü Anh ðã tß hæu hóa d¸ch vø vi­n thông, cho phép các công ty truy«n thông hoÕt ðµng chung trong lãnh vñc truy«n hình và ði®n thoÕi. Công ty Energis là mµt t± hþp 12 công ty ði®n lñc tÕi Anh qu¯c ðã ðßþc c¤p gi¤y phép hoÕt ðµng trong t¤t cä các lãnh vñc truy«n thông. Energis ðã cung c¤p 1,200 cây s¯ ð߶ng dây quang dçn n¯i li«n 20 thành ph¯ l¾n. Vào cu¯i nåm 1994, Energis s¨ hoàn thành mÕng lß¾i này ð¬ có th¬ chuy¬n nh§n tin li®u toàn qu¯c.

ÐÑc là mµt trong s¯ ít qu¯c gia có mÕng lß¾i dây quang dçn bao trùm toàn qu¯c. Qua mÕng lß¾i này, tin li®u có th¬ ðßþc truy«n ði v¾i t¯c ðµ 140 Mbps trong kÛ thu§t videoconferencing (änh thoÕi vi­n liên) kh¡p thª gi¾i.

Siêu Lµ Tin Li®u tÕi Nh§t Bän

Các dñ án v« Siêu Lµ Tin Li®u d߶ng nhß chßa ðßþc ð« ra tÕi Nh§t Bän. Công ty NTT (Nippon Telephone & Telegraph) ß¾c lßþng phí t±n s½ kh·i ð¬ xây dñng hÕ t¥ng c½ s· cho Siêu Lµ Tin Li®u là khoäng 410 tÖ ðô. Nªu m²i nåm chi phí khoäng 18 tÖ thì phäi t¾i nåm 2015 m¾i hình thành xong ph¥n hÕ t¥ng c½ s·. Ða s¯ các nhà nghiên cÑu tÕi Nh§t cho r¢ng Siêu Lµ Tin Li®u chï nên Ñng døng trong các ngành chuyên môn và thß½ng mÕi. H÷ cho r¢ng các tß gia không có nhu c¥u trong h® th¯ng siêu lµ này trong khi phí t±n thì lÕi quá cao!

Lãnh vñc kÛ thu§t

H® th¯ng "xß½ng s¯ng" cüa siêu xa lµ tin li®u s¨ g°m có ð߶ng dây quang dçn, làn sóng v® tinh, xÕ tuyªn. Các ð߶ng ra/vào n¯i v¾i ð߶ng xß½ng s¯ng b¢ng ð߶ng dây cáp ð°ng trøc, dây quang dçn, dây ð°ng và xÕ tuyªn. H® th¯ng ði«u khi¬n tin li®u (data servers) s¨ là các dàn vi ði®n toán và siêu ði®n toán n¯i mÕng v¾i các máy ði®n toán cá nhân, ði®n toán xách tay, ði®n toán bö túi, máy truy«n hình, ði®n thoÕi... Ь ði«u khi¬n các hoÕt ðµng s¨ là nhæng nhu li®u v§n hành. Công ty Gereral Magic là mµt trong nhæng công ty sáng chª mµt "thª h®" m¾i ðßþc g÷i là trung li®u (middleware) ð¬ giúp ng߶i dùng d­ sØ døng h½n.

Làm sao ð¬ ðäm bäo cho tin li®u ðßþc sñ an toàn v« kÛ thu§t và giæ ðßþc bí m§t khi "lßu thông" trên siêu xa lµ tin li®u là mµt v¤n ð« ðßþc ð£t ra và c¥n mµt giäi ðáp thöa ðáng. Khi ð« c§p v« v¤n ð« an toàn, ông Bruce Smith thuµc công ty ENSR Consulting and Engineering ðã phäi th¯t lên r¢ng: "Ði«u tôi lo l¡ng chính là v¤n ð« này, ðây chính là con dao hai lßÞi (...it's a double-edged sword). BÕn thØ tß·ng tßþng khi bÕn có mµt tài li®u m§t c¥n g·i riêng ðªn mµt ng߶i mà ai cûng có th¬ ð÷c ðßþc thì bÕn s¨ nghî sao? Giäi pháp phäi dùng "m§t mã" (password) là tß½ng ð¯i khó phá nhßng v¾i nhæng tay "hacker" trong ngh« thì có cûng nhß không. Nªu dùng cß½ng li®u ð¬ giæ an toàn thì phäi t¯n kém r¤t nhi«u và khó có th¬ thñc hi®n ðúng mÑc. Cho ðªn bây gi¶ chï có mµt phß½ng cách khä thi mà các nhà nghiên cÑu ðang nghî ðªn là kÛ thu§t "ðäo lµn" ho£c mã hóa. Mµt tài li®u có th¬ ðßþc mã hóa khi g·i ði và chï ng߶i nh§n m¾i có khä nång giäi mã tài li®u ðó. KÛ thu§t ðã ðßþc áp døng trong lãnh vñc ði®n thoÕi lßu ðµng là tiªng nói khi ðßþc g·i ði ðã ðßþc mã hóa ngay và máy cüa ng߶i nh§n có nhi®m vø giäi mã ð¬ hi¬u ðßþc tiªng nói. Nhßng nªu dùng kÛ thu§t này thì kë gian có th¬ làm vi®c phi pháp mà chính phü không ki¬m soát ðßþc, b·i v§y chính phü Hoa KÏ ra l®nh b¡t buµc phäi cho gi¾i hành pháp quy«n mã hóa b¤t cÑ h® th¯ng nào.

MÑc ðµ ph± thông cüa Siêu Lµ Tin Li®u

Nhæng kÛ thu§t siêu ðÆng v¾i nhæng chi phí kh±ng l° s¨ chï là vô nghîa nªu nhæng công dân bình th߶ng không có khä nång ho£c phß½ng ti®n ð¬ tiªp nh§n. Nªu không khéo, siêu lµ này s¨ là mµt ¯c ðäo riêng bi®t cho t¥ng l¾p có khä nång cao v« kÛ thu§t và tài chánh. Nó s¨ tÕo nên hai thª gi¾i hoàn toàn khác bi®t. Mµt thª gi¾i có ð¥y ðü phß½ng ti®n kÛ thu§t siêu vi®t và mµt thª gi¾i vçn d§m chân tÕi ch².

Dù sao ði næa, dñ án ðã kh·i công và tr· ngÕi s¨ phäi vßþt qua, Siêu Lµ Tin Li®u s¨ là mµt cuµc cách mÕng khoa h÷c kÛ thu§t vî ðÕi nh¤t l¸ch sØ loài ng߶i. Mµt cuµc cách mÕng s¨ thay ð±i g¥n nhß toàn di®n ð¶i s¯ng h¢ng ngày cüa chúng ta. Con ng߶i s¨ bß¾c vào kÖ nguyên m¾i -- kÖ nguyên cüa tin li®u và nhß Phó T±ng Th¯ng Hoa KÏ, Al Gore, ðã nói: "Sñ truy«n thông hæu hi®u s¨ mang ðªn nhi«u tñ do và kinh tª s¨ phát tri¬n nhi«u h½n."