HiŒn Bäo Tháp
Bài giäng cûa thày Thanh TØ

ThÜa quš PhÆt tº,
Dܧi Çây là bài giäng Kinh Pháp Hoa, phÄm 11 "HiŒn Bºu Tháp" do thày Thanh TØ giäng trong b¶ bæng 17 cuÓn .
Bài này ÇÜ®c các PT trong nhóm Pháp Hoa chép ra tØ bæng cát xét næm 1993.
Xin quš PT tùy h› công ÇÙc các ñH TrÀn Khôi và Châu Ng†c Çã chép ra tØ bæng ghi âm .
Mô PhÆt,
Minh Quang
TB: PhÀn chính væn Kinh Pháp Hoa n¢m trong dÃu hoa thÎ (*).
      PhÀn ngoài là l©i giäng cûa thày Thanh TØ .

Kinh Pháp Hoa
PhÄm 11 "HiŒn-Bäo-Tháp".

Trܧc khi giäng cái phÄm này, tôi nh¡c låi trong cái phân-tích vŠ Khai ThÎ Ng¶ NhÆp PhÆt Tri-ki‰n cho tÃt cä nh§.

TØ trܧc chúng ta Çã h†c qua, ngoài cái phÄm ban ÇÀu là phÄm T¿ ra, vì phÄm Çó là t°ng-quát, k‰ phÄm thÙ hai là phÄm PhÜÖng-tiŒn, cho ljn cái phÄm thÙ mÜ©i là phÄm Pháp-sÜ, mÃy phÄm Çó ÇŠu là Khai PhÆt Tri-ki‰n. Tåi sao mÃy phÄm Çó g†i là Khai PhÆt Tri-ki‰n? Bªi vì ª nh»ng phÄm Çó, ñÙc PhÆt Ngài dùng nh»ng phÜÖng-tiŒn th¿c-t‰, cÛng nhÜ các vÎ ÇŒ-tº cÛng dùng nh»ng thí-dø cø-th‹ nói lên cái ch‡ nhÆn hi‹u cûa mình, minh-chÙng r¢ng mình Çã nhÆn ra có cái Tri-ki‰n PhÆt. Bªi vÆy cho nên PhÆt th†-kš tØng vÎ và tØng nhóm, tØ ngài Xá-l®i-phÃt cho ljn k‰ Çó là ngài Ca-di‰p, Møc-kiŠn-liên v.v... rÒi sau t§i m¶t nhóm ngÜ©i næm træm vÎ A-la-hán, rÒi cuÓi cùng có nh»ng vÎ h»u-h†c và vô-h†c, nhÜ ngài La-hÀu-la, ngài A-nan v.v...

NhÜ vÆy tÙc là nh»ng ÇÓi-tÜ®ng thuy‰t-pháp phÀn trܧc cÛng là nh»ng ngÜ©i có m¥t hiŒn-h»u ª trong h¶i, và cái pháp PhÆt nói ra nh»ng vÎ Çó nhÆn hi‹u rõ ràng; cho nên s¿ trình-bày mong-mÕi ÇÜ®c th†-kš cûa các ngài PhÆt liŠn Ùng theo cái cÖ-duyên mà th†-kš; cho nên cái phÀn Çó g†i là phÀn Khai, là chÌ ra, khai là mª ra cái nܧc Ç‹ cho mình nhìn vào hay là mình Çi vào.

Còn Çây t§i cái phÀn HiŒn-bäo-tháp vŠ sau t§i Çâu tôi së giäi-thích t§i Çó. Còn HiŒn-bäo-tháp vŠ sau Çây là ThÎ PhÆt-tri-ki‰n, mà nhÜ hôm rÒi tôi Çã nói ThÎ là ChÌ, rÒi k‰ Çó là Ng¶ PhÆt-tri-ki‰n, Ng¶ tÙc là ThÃy, thÜ©ng thÜ©ng ª trong nhà thiŠn g†i Ki‰n-tánh thì ª Çây g†i là Ng¶, tÙc là khi chúng ta ChÌ b¢ng tay Ç‹ cho ngÜ©i kia ThÃy m¶t vÆt gì, chúng ta vØa ChÌ thì ngÜ©i kia liŠn ThÃy, cái ChÌ và cái ThÃy không r©i nhau ÇÜ®c. Bªi vÆy nên cái ThÎ PhÆt-tri-ki‰n này nó cùng v§i Ng¶ PhÆt-tri-ki‰n Çi chung, lÅn nhau ch§ nó không có chia ra; vì vÆy mà tØ phÄm mÜ©i m¶t trª vŠ sau mang hai cái š chính quan-tr†ng là ThÎ PhÆt-tri-ki‰n và Ng¶ PhÆt-tri-ki‰n.

Bây gi©, Ç¥t câu hÕi låi: "Tri-ki‰n PhÆt là cái gì mà có th‹ chÌ ÇÜ®c?" N‰u Tri-ki‰n PhÆt là m¶t cái hình-tܧng, m¶t s¿ vÆt, thì mình có th‹ chÌ ÇÜ®c; còn Çàng này Tri-ki‰n PhÆt là cái tính giác s¤n có ª nÖi m†i ngÜ©i, tính giác Çó nó không có tܧng-måo, không có hình-thÙc, bây gi© muÓn chÌ, làm sao mà chÌ?

NhÜ chúng ta Çang sÓng là nh© không-khí, mà không-khí không có tܧng-måo, không có hình-thÙc; bây gi© có ngÜ©i nói r¢ng: "Mình sÓng là nh© không-khí, vÆy thì thÀy chÌ cái không-khí cho con!" Quš vÎ chÌ ÇÜ®c không? Nghïa là không-khí không th‹ chÌ ÇÜ®c bªi vì nó không có hình-tܧng, nhÜng mà nó có hay không? Nó hiŒn có, nó là m¶t nhu-cÀu thi‰t-y‰u cho s¿ sÓng, mà chúng ta không th‹ chÌ ÇÜ®c; bªi vÆy cho nên t§i phÀn này thì nó là m¶t cái phÀn lÃy hình-änh Ç‹ bi‹u-trÜng cho cái Tri-ki‰n PhÆt, mÜ®n hình-änh Ç‹ cho chúng ta nhÆn, chúng ta hi‹u, ch§ không phäi là nh»ng cái chÙng-thÆt.

Do Çó cho nên, n‰u h†c mÃy phÄm này mà chúng ta n¥ng vŠ hình-thÙc, chÃp vŠ ch» nghïa, thì chúng ta không hi‹u ÇÜ®c cái thâm-š vŠ ThÎ PhÆt-tri-ki‰n. Vì vÆy cho nên tØ HiŒn-bäo-tháp cho t§i ñŠ-bà-Çåt-Ça v.v... nh»ng phÄm Çó ÇŠu mÜ®n hình-änh Ç‹ nói lên cái Tri-ki‰n PhÆt s¤n có, muôn thuª không mÃt. Tri-ki‰n PhÆt Çó lúc nào m†i ngÜ©i ÇŠu tin nhÆn thì nó là hiŒn-tiŠn, cho nên cái bäo-tháp hiŒn khi ñÙc PhÆt Thích-ca nói kinh Pháp-Hoa, mà kinh Pháp-Hoa tÙc là chÌ Tri-ki‰n PhÆt.

Møc-tiêu hay là bän-hoài cûa chÜ PhÆt ra Ç©i là "Khai ThÎ Ng¶ NhÆp Tri-ki‰n PhÆt", nhÜ vÆy thân kinh Pháp-hoa là mang tính cách giäi-bày cho chúng ta thÃy hi‹u ngay m†i ngÜ©i chúng ta có cái Tri-ki‰n PhÆt, nhÜng muÓn chia tØng phÀn Ç‹ dÍ hi‹u, vì vÆy m§i chia ra Khai PhÆt-tri-ki‰n, ThÎ PhÆt-tri-ki‰n, Ng¶ PhÆt-tri-ki‰n, NhÆp PhÆt-tri-ki‰n, ch§ th¿c ra toàn b¶ kinh này ÇŠu chÌ cho m†i ngÜ©i nhÆn rõ nÖi mình s¤n có cái Tri-ki‰n PhÆt. Tri-ki‰n PhÆt tÙc là cái thÃy, cái bi‰t PhÆt Çã s¤n trong con ngÜ©i ngÛ uÄn, thÃt Çåi này, ch§ không ª Çâu xa, không ª tØ nÖi nào khác!

ñó là cái š-nghïa mà tôi nói tØ phÄm HiŒn-bäo-tháp trª vŠ sau t°ng-quát là nhÜ vÆy. Bây gi© Çi th£ng vào trong cái phÄm này. PhÄm HiŒn-bäo-tháp tÙc là "HiŒn ra cái tháp báu".

* 1.-
Lúc bÃy gi©, trܧc PhÆt có tháp b¢ng bäy báu, cao næm træm do-tuÀn, ngang r¶ng hai træm næm mÜÖi do-tuÀn, tØ dܧi ÇÃt n°i lên trø ª gi»a hÜ-không; các món vÆt báu trau-giÒi, næm nghìn bao-lÖn, nghìn muôn phòng nhà, vô-sÓ tràng-phan Ç‹ nghiêm sÙc Çó, chu‡i ng†c báu rû xuÓng, muôn nghìn linh báu treo trên tháp. BÓn m¥t ÇŠu thoäng ÇÜa ra mùi hÜÖng g‡ ly-cÃu chiên-Çàn kh¡p cùng cä cõi nܧc.

Các phan l†ng ÇŠu dùng bäy thÙ báu, vàng, båc, lÜu-ly, xa-cØ, mã-não, chân-châu và mai-khôi h®p låi thành, cao ljn ngang cung tr©i TÙ-thiên-vÜÖng, tr©i ñao-l®i rܧi hoa mån-Çà-la cúng-dàng tháp báu. *
ñoån này diÍn-tä cái tháp, và trong tháp Çó chÙa m¶t ñÙc PhÆt Çã nhÆp Ni‰t-bàn tØ lâu xa không có th‹ bi‰t n°i. NhÜ vÆy, cái tháp này tØ ª ÇÃt v†t lên trên hÜ-không, rÒi trø ª trong hÜ-không, cái tháp Çó b¢ng bäy báu và trong tháp Çó có chÙa ñÙc PhÆt g†i là PhÆt ña-bäo, mà ña-bäo cÛng là nhiŠu báu, ª dܧi së nói.

NhÜ vÆy, cái tháp này n‰u mà mình hi‹u vŠ cái lš - lš tÙc là hình änh bi‹u-trÜng - cái tháp này bi‹u-trÜng r¢ng ngay con ngÜ©i chúng ta, nhÜ kinh Læng-nghiêm nói, thân chúng ta do bäy thÙ tåo thành, hay là cä cái nhân-gian này cÛng do bäy thÙ tåo thành, g†i cái danh-tØ chuyên-môn là thÃt-Çåi. ThÃt-Çåi là ñÎa-Çåi, Thûy-Çåi, HÕa-Çåi, Phong-Çåi, Không-Çåi, Ki‰n-Çåi và ThÙc-Çåi, bäy cái Çó, ñÎa, Thûy, HÕa, Phong, Không, ThÙc và Ki‰n; nhÜ vÆy bäy cái Çó nó bao gÒm h‰t vŠ phÀn hình-thÙc vÆt-chÃt; vŠ phÀn tinh-thÀn, ch» Ki‰n và ch» ThÙc, hai cái Çó thu¶c vŠ tinh-thÀn, và cä HÜ-không n»a.

NhÜ vÆy, th‰-gian này không ngoài bäy thÙ Çó, tØ con ngÜ©i t§i muôn vÆt, nghïa là không có ngoài bäy thÙ Çó; mà ª bäy thÙ Çó, n‰u chúng ta mê thì nó thÃt-Çåi, n‰u chúng ta giác thì nó bi‰n thành ra thÃt-bäo.

Cái tháp này "cao næm træm do-tuÀn"; ª Çây dùng ch», dùng sÓ "næm" rÃt nhiŠu, Çó là Ç‹ mang tính chÃt là "næm" uÄn ho¥c là thÃt-Çåi: Pháp-thân chúng ta n¢m s¤n trong thân næm uÄn này, n¢m s¤n trong cái thÃt-Çåi này, ch§ không có ª Çâu xa lå. Vì vÆy cho nên ª Çây dùng cái hình änh Çó Ç‹ nói cái tháp hiŒn ra, là nói cái th‰-gian này do thÃt-Çåi mà có, rÒi thÃt-Çåi Çó n‰u mà mình giác-ng¶, thì g†i Çó là thÃt-bäo, còn mình mê thì g†i là thÃt-Çåi v.v...

ñ‰n Çoån dܧi.

* Các tr©i khác và rÒng, då-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khÄn-na-la, ma-hÀu-la-dà, nhân, phi-nhân v.v... nghìn muôn Ùc chúng ÇŠu Çem tÃt cä hoa, hÜÖng, chu‡i ng†c, phan l†ng, kÏ-nhåc, mà cúng-dàng tháp báu, ÇÒng cung-kính tôn-tr†ng ng®i-khen.

BÃy gi© trong tháp báu vang ti‰ng l§n ra khen r¢ng: "Hay thay! Hay thay! ñÙc Thích-ca Mâu-ni Th‰-tôn! có th‹ dùng tuŒ l§n bình-Ç£ng vì Çåi-chúng nói kinh Giáo BÒ-tát Pháp PhÆt Sª H¶-niŒm DiŒu-Pháp Liên-Hoa. ñúng th‰! ñúng th‰! ñÙc Thích-ca Mâu-ni Th‰-tôn! NhÜ l©i PhÆt nói Çó, ÇŠu chân-th¿c." *
NhÜ vÆy thì ljn Çây chúng ta m§i thÃy rõ ª trong tháp chÙa Ç¿ng cái gì? ChÙa Ç¿ng cái thân cûa PhÆt! Mà thân PhÆt Çó là PhÆt nào? TÙc là ñÙc PhÆt ña-Bäo. NhÜ vÆy thì, ñÙc PhÆt ª trong tháp là ñÙc PhÆt Çã tØ quá-khÙ thÎ-tÎch rÒi, tåi làm sao bây gi© låi hiŒn ra trong cái h¶i nghe kinh Pháp-Hoa này?

NhÜ vÆy, Ç‹ nói lên r¢ng tÃt cä m†i ngÜ©i chúng ta s¤n có cái tính PhÆt, hay là cái Tri-ki‰n PhÆt, n‰u g¥p duyên Ç‹ mà hܧng-dÅn khai-thác thì t¿-nhiên nó hiŒn ra, nó s¤n Çó, ch§ không có thi‰u, không có v¡n, cho nên nói r¢ng ñÙc PhÆt ña-bäo hiŒn ª trong tháp báu Ç‹ ljn Çây minh-chÙng r¢ng l©i PhÆt Thích-ca nói là Çúng và tán-thán ñÙc PhÆt Thích-ca.

N‰u quš vÎ nghï cái tháp có ñÙc PhÆt, và ñÙc PhÆt Çã tÎch rÒi, thì n‰u cái thân còn trong tháp là cái chÃt vøn mà còn, ch§ làm sao mà t§i Çây låi nói ÇÜ®c?

NhÜ vÆy, thì m§i thÃy r¢ng cái š cûa Çoån này nói khi mà tÃt cä chúng ta g¥p cái duyên khai-thác Ç‹ mình nhÆn ra ÇÜ®c cái Tri-ki‰n PhÆt, tÙc là kinh Giáo BÒ-tát Pháp PhÆt Sª H¶-niŒm, tÙc là kinh Pháp-Hoa; mà kinh Pháp-Hoa tÙc là chÌ toàn thân chÜ PhÆt, là "Khai ThÎ Ng¶ NhÆp Tri-ki‰n PhÆt", Çó là toàn thân chÜ PhÆt, mà Çó là cái ÇiŠu chân-thÆt, muôn Ç©i chÜ PhÆt ÇŠu thÃy nhÜ nhau, quá-khÙ PhÆt thÃy cÛng nhÜ th‰, hiŒn-tåi PhÆt thÃy cÛng nhÜ th‰. Vì vÆy mà khi ñÙc PhÆt Thích-ca nói ra thì chÜ PhÆt cÛng ÇŠu h¶-niŒm; giÓng nhÜ là chúng ta cùng m¶t h¶i, ÇÒng hi‹u, ÇÒng thÃy nhau, không có gì khác.

* 2.-
BÃy gi©, bÓn chúng thÃy tháp báu l§n trø trong hÜ-không, låi nghe trong tháp vang ti‰ng nói ra ÇŠu ÇÜ®c pháp-h›, lÃy làm lå chÜa tØng có, liŠn tØ ch‡ ngÒi ÇÙng dÆy cung-kính ch¡p tay rÒi ÇÙng m¶t bên.

Lúc Çó, có vÎ Çåi BÒ-tát tên ñåi-Nhåo-Thuy‰t bi‰t lòng nghi cûa tÃt cä tr©i, ngÜ©i, a-tu-la, v.v... trong th‰-gian mà båch PhÆt r¢ng: "Båch Th‰-tôn! Do nhân-duyên gì mà có tháp này tØ ÇÃt n°i lên, låi ª trong tháp vang ra ti‰ng nhÜ th‰?" *
Quš vÎ thÃy, tØ phÄm mÜ©i trª vŠ trܧc, nh»ng ngÜ©i ÇÓi-cÖ Ç‹ ñÙc PhÆt nói pháp ho¥c là Ç‹ hÕi ñÙc PhÆt ÇŠu là nh»ng vÎ ÇŒ-tº có m¥t tØ trong m¶t ngàn næm træm hai mÜÖi vÎ thÜ©ng theo PhÆt; còn ª Çây m¶t vÎ ÇÙng ra hÕi låi là m¶t vÎ Çåi BÒ-tát tên là ñåi-Nhåo-Thuy‰t. ñåi-Nhåo-Thuy‰t là sao? ñåi là L§n, Nhåo là Ða, Thuy‰t là Nói, tÙc là BÒ-tát Üa nói.

NhÜ vÆy, cái hình-änh là bi‹u-trÜng thì cái ngÜ©i ÇÙng ra thÜa hÕi cÛng là m¶t bi‹u-trÜng, cho nên không phäi là cái th¿c-t‰ nhÜ Çoån trܧc. ñoån trܧc thì không có vÎ bÒ-tát nào ÇÙng ra thÜa hÕi, mà chÌ toàn nh»ng tÿ-kheo hÀu PhÆt, theo PhÆt lâu ngày, lâu næm; còn ª Çây, t§i cái phÀn bi‹u-trÜng, thì låi có nh»ng vÎ BÒ-tát theo cái š-nghïa mà hiŒn ra, nó sai-biŒt ch§ không có phäi là nh»ng vÎ lÎch-sº theo PhÆt Thích-ca, mà ª trong sº Çã ghi nhÜ trܧc.

* Lúc Çó, PhÆt bäo ngài ñåi-Nhåo-Thuy‰t BÒ-tát: "Trong tháp báu này có toàn thân NhÜ-lai, th©i quá-khÙ vŠ trܧc cách Çây vô-lÜ®ng nghìn muôn Ùc vô-sÓ cõi nܧc ª phÜÖng Çông có nܧc tên Bäo-TÎnh, trong nܧc Çó có PhÆt hiŒu là ña-Bäo, ñÙc PhÆt Çó tu hành Çåo BÒ-tát phát l©i thŒ-nguyŒn l§n r¢ng: "N‰u ta ÇÜ®c thành PhÆt, sau khi diŒt-Ƕ, trong cõi nܧc ª mÜ©i phÜÖng có ch‡ nào nói kinh Pháp-Hoa, th©i tháp mi‰u cûa ta vì nghe kinh Çó mà n°i ra nÖi trܧc Ç‹ làm chÙng-minh khen r¢ng: "Hay thay!" ñÙc PhÆt Çó thành PhÆt rÒi, lúc s¡p diŒt-Ƕ, ª trong Çåi-chúng tr©i, ngÜ©i bäo các t›-khiêu r¢ng: "Sau khi ta diŒt-Ƕ, muÓn cúng-dàng toàn thân cûa ta th©i nên d¿ng m¶t tháp l§n."

ñÙc PhÆt Çó dùng sÙc nguyŒn thÀn-thông nÖi nÖi ch‡ ch‡ trong mÜ©i phÜÖng cõi nܧc, n‰u có nói kinh Pháp-Hoa, th©i tháp báu Çó ÇŠu n°i ra nÖi trܧc, toàn thân PhÆt ª trong tháp khen r¢ng: "Hay thay! Hay thay!"

ñåi-Nhåo-Thuy‰t! Nay tháp cûa ña-Bäo NhÜ-Lai vì nghe nói kinh Pháp-Hoa nên tØ dܧi ÇÃt n°i lên khen r¢ng "Hay thay!" Hay thay!" *
Quš vÎ thÃy, PhÆt là Çã thành PhÆt rÒi thì còn nghe Pháp nhÜ mình không? Bªi vì PhÆt thành PhÆt rÒi thì pháp mà PhÆt nói là cái pháp mình Çã chÙng, Çã ng¶ rÒi, nghe cÛng là dÜ, là thØa, phäi không? CÛng nhÜ nh»ng cái gì mình Çã nghe, Çã hi‹u hoàn toàn h‰t rÒi, bây gi© có ai nói n»a thì mình thích t§i nghe không? ñâu có thích, phäi không? VÆy tåi sao ñÙc PhÆt này Çã nhÆp Ni‰t-bàn rÒi mà låi nguyŒn r¢ng ch‡ nào có PhÆt nói pháp thì lúc Çó có tháp ngài hiŒn ra, rÒi hiŒn toàn thân ngài ra Ç‹ mà nghe pháp, Ç‹ mà chÙng-minh trong h¶i Çó?

NhÜ vÆy Ç‹ thÃy cái š-nghïa bi‹u-trÜng nó rõ ràng, bªi vì Çây nói r¢ng ñÙc PhÆt Çó tên là ña-Bäo, cõi nܧc cûa Ngài tên là Bäo-TÎnh, thì "ña-Bäo" là mhiŠu báu, "Bäo-TÎnh" là cûa báu trong såch; nhÜ vÆy thì hai cái, vØa tên nܧc, vØa tên PhÆt, ÇŠu mang cái tánh-cách là bäo, là quš-báu; mà tÃt cä nh»ng ÇÒ quš-báu nhÜ là nh»ng håt minh-châu, hay nh»ng hòn ng†c quš, lúc nào cÛng là trong, là sáng, phäi không? Mà bªi cái trong sáng Çó cho nên mình m§i thÃy tØ trܧc ljn nay các vÎ BÒ-tát hay dùng cái thí-dø là hòn ng†c minh-châu c¶t trong chéo áo v.v...Çó là Ç‹ nói lên cái Tri-ki‰n PhÆt cûa mình nó trong såch mà nó không có bÎ th©i-gian, không-gian hûy-hoåi, cho nên nó rÃt là cao quš vô cùng, vô tÆn vì vÆy mà nói nó là bäo.

NhÜ vÆy, ñÙc PhÆt Çó tên ña-Bäo, cõi nܧc tên Bäo-tÎnh, thì nhÜ vÆy là nói lên PhÆt ña-Bäo tÙc là PhÆt pháp-thân, Çã s¤n có cûa tÃt cä chúng-sinh; bªi vì pháp-thân thanh-tÎnh, pháp-thân là trên h‰t, nhÜ khi PhÆt ra Ç©i mà chÌ tr©i, chÌ ÇÃt, nói: "Thiên-thÜ®ng, thiên-hå duy-ngã Ƕc-tôn", nghïa là trên h‰t; vì sao trên h‰t? Vì là cái không sanh, không diŒt, mà trùm h‰t, cho nên m§i là quš, là báu.

NhÜ vÆy thì trong tháp có thân cûa PhÆt ña-Bäo, vÆy chúng ta m§i thÃy rõ ràng cái š-nghïa "thân PhÆt ña-Bäo n¢m trong cái tháp bäy báu".

Bây gi© ch‡ này, tôi tåm ví-dø cho quš vÎ thÃy. Cái ví-dø thÙ nhÙt là vŠ thân.

1- N‰u mà ngÜ©i nào trong tâm không có m¶t chút phiŠn-não dÃy bÆn, và cÛng không có m¶t š-niŒm xÃu xa nó sinh khªi; tâm mình không phiŠn não, không có niŒm xÃu xa thì thân ngÜ©i Çó làm sao, nhìn thÃy tÜÖi vui hay là âu sÀu dÍ ghét?

N‰u tâm mình không có m¶t niŒm xÃu dÃy khªi, không có m¶t chút phiŠn-não dÃy bÆn, thì mình ÇÜ®c cái tâm an-lành, thanh-tÎnh; mà tâm an-lành thanh-tÎnh cho nên gÜÖng m¥t nó vui tÜÖi, phäi không? GÜÖng m¥t vui tÜÖi thì toàn thân mình thÃy hiŒn ra m¶t cái dáng, m¶t cái vÈ thanh-tÎnh h‰t.

NhÜ vÆy thì, tØ tâm thanh-tÎnh hiŒn ra cái thân thanh-tÎnh. Còn n‰u tØ cái tâm phiŠn-não hiŒn ra thân làm sao?

Thân cÛng phiŠn-não! Có ngÜ©i nào mà ÇÜÖng giÆn, ÇÜÖng ghét ai, cái m¥t thÃy dÍ thÜÖng không, cái m¥t có sáng-sûa không? Nghïa là, n‰u mà trong cái tâm mình nó n¥ng nŠ phiŠn-não, thì cái dáng mình nó cÛng tÓi tæm, phäi không? Bªi vÆy cho nên ª Çây nói r¢ng n‰u mà tâm mình thanh-tÎnh rÒi thì m†i cái hiŒn ra thân nó cÛng là thanh-tÎnh, cho nên nó là báu.

2- RÒi nói t§i ngoåi-cänh.

N‰u mà mình ª nÖi nào mà mình tu-hành tâm luôn luôn thanh-tÎnh trong sáng; mà tâm mình thanh-tÎnh trong sáng thì cái cänh nó cÛng theo mà trong sáng thanh-tÎnh.

Ví-dø: ª tåi thiŠn-viŒn ThÜ©ng-chi‰u có cä træm vÎ; n‰u træm vÎ Çây mà có cái vÎ nào ª tåi Çây mà Çi, ÇÙng, n¢m, ngÒi, suÓt ngày tâm h† luôn luôn trong sáng, luôn luôn thanh-tÎnh, tâm h† thanh-tÎnh, trong-sáng thì ngÜ©i Çó nhìn thÃy khung-cänh ª ThÜ©ng-chi‰u nên thÖ hay là Çáng chán? Nhìn ch‡ nào, thÃy cây bá cÛng dÍ thÜÖng, thÃy cây tùng cÛng dÍ thÜÖng, thÃy cây Çào cÛng dÍ thÜÖng, thÃy huynh-ÇŒ nào cÛng dÍ thÜÖng h‰t, bªi vì tØ tâm trong sáng nhìn cái nào cÛng ÇËp h‰t, phäi không?

Còn ngÜ®c låi, n‰u ª trong chúng Çây mà có ngÜ©i nào Çó, do m¶t cái bŒnh, hay là do hoàn-cänh nào bÙc bách khi‰n cho h† b¿c b¶i, h† giÆn-d», h† oán-trách, h† không Üa; không Üa thì khi Çó h† nhìn thÃy cái cänh này, và nh»ng ngÜ©i này thì sao? Nhìn thÃy ai cÛng dÍ ghét, phäi không? RÒi nhìn thÃy cänh sao nó chán quá, muÓn xách gói Çi cho rÒi, phäi không?

NhÜ vÆy thì, cÛng cänh này, cÛng nh»ng ngÜ©i này, mà khi tâm mình nó có nh»ng cái phiŠn-não, có nh»ng cái chܧng-ngåi, thì cänh Çó nó bi‰n thành xÃu xa; còn n‰u tâm mình thanh-tÎnh sáng suÓt thì cái cänh Çó nó bi‰n thành thanh-tÎnh ÇËp-Çë.

Thì nhÜ vÆy, rõ ràng là tØ ñÙc PhÆt Ngài Çã giác-ng¶, hay là mình nói cách khác là cái Tri-ki‰n PhÆt, hay là pháp-thân PhÆt, là cái thanh-tÎnh sáng-suÓt cho nên bän-thân Ngài cÛng là b¢ng tÃt cä ÇÒ báu k‰t h®p thành, rÒi t§i tháp Ngài cÛng là b¢ng báu, cái cõi nܧc Ngài cÛng là báu h‰t, cái nào cÛng thanh-tÎnh h‰t, phäi không?

NhÜ vÆy Ç‹ thÃy cái "tr†ng-tâm tu là phäi ngay ª nÖi mình", n‰u mình chuy‹n ÇÜ®c tâm mình thì cänh theo Çó nó chuy‹n, còn tâm mình không chuy‹n ÇÜ®c thì chåy xÙ nào rÒi mình cÛng thÃy toàn là xÃu xa, toàn là phiŠn-não, không có Çâu là thanh-tÎnh h‰t! ñó là cái ch‡ mà chúng ta nên hi‹u rõ cái bi‹u-trÜng này.

Thành ra cái bi‹u-trÜng cõi nܧc Bäo-tÎnh, ñÙc PhÆt ña-Bäo v.v... là Ç‹ chÌ cho cái pháp-thân thanh-tÎnh, cho nên pháp-thân hiŒn ra trong cái cänh thanh-tÎnh.

* 3.-
BÃy gi©, ngài ñåi-Nhåo-Thuy‰t BÒ-tát do sÙc thÀn cûa ñÙc NhÜ-lai mà båch PhÆt r¢ng: "Båch Th‰-tôn! Chúng con nguyŒn muÓn thÃy thân cûa ñÙc PhÆt Çó". PhÆt bäo ngài ñåi-Nhåo-Thuy‰t BÒ-tát Ma-ha-tát: "PhÆt ña-Bäo Çó có nguyŒn sâu n¥ng 'N‰u lúc tháp báu cûa ta vì nghe kinh Pháp-Hoa mà hiŒn ra nÖi trܧc các ñÙc PhÆt, có PhÆt nào muÓn Çem thân ta chÌ bày cho bÓn chúng, th©i các vÎ PhÆt cûa PhÆt Çó phân thân ra nói pháp ª các cõi nܧc trong mÜ©i phÜÖng ÇŠu phäi nhóm cä m¶t ch‡, vÆy sau thân cûa ta m§i hiŒn ra'.

ñåi-Nhåo-Thuy‰t! Các vÎ PhÆt cûa ta phân-thân nói pháp ª các cõi nܧc trong mÜ©i-phÜÖng nay nên së nhóm låi."

Ngài ñåi-Nhåo-Thuy‰t båch PhÆt r¢ng: "ThÜa Th‰-Tôn! Chúng con cÛng nguyŒn muÓn thÃy các vÎ PhÆt cûa Th‰-Tôn phân thân Ç‹ lÍ låy cúng-dàng." *
Quš vÎ thÃy cái này låi càng làm cho mình thÃy nó sáng tÕ thêm cái š-nghïa, š-nghïa gì? Nói r¢ng cái nguyŒn cûa ñÙc PhÆt ña-Bäo, nguyŒn r¢ng khi cái tháp Ngài hiŒn ra trong cái h¶i nghe kinh Pháp-Hoa Çó, n‰u ñÙc PhÆt giäng kinh Pháp-Hoa trong th©i Çó muÓn cho tÙ chúng thÃy ÇÜ®c cái thân cûa Ngài, thì cái thân mà ñÙc PhÆt hiŒn thuy‰t-pháp Çó, phân ra Çi giáo-hóa các nÖi, g†i là phân-thân PhÆt hay là hóa-thân PhÆt ÇÜÖng giáo-hóa các nÖi Çó, phäi tø-h¶i vŠ Çû m¶t ch‡, ngÒi yên låi, rÒi thì chØng Çó mª tháp ra m§i thÃy ÇÜ®c thân cûa Ngài; còn n‰u mà phân-thân cûa PhÆt Çi làm PhÆt-s¿ các nÖi chÜa tø-h¶i vŠ thì không th‹ mª cái tháp ÇÜ®c, và cÛng không thÃy toàn thân cûa PhÆt ña-Bäo ÇÜ®c.

NhÜ vÆy Çó là cái š-nghïa gì? Bªi vì PhÆt luôn luôn có ba thân, ba thân là: pháp-thân (thì pháp-thân Çây là nói PhÆt ña-Bäo), báo-thân (là chÌ cho PhÆt Thích-ca Çang nói pháp ª Çó) và hóa-thân (tÙc là nh»ng cái thân mà Ngài phân ra, phân-thân ra Çi nói pháp các cõi ª trong mÜ©i phÜÖng).

NhÜ vÆy, cái phân-thân Çó là chÌ cho cái hóa-thân; vÆy thì muÓn thÃy ÇÜ®c pháp-thân thì hóa-thân và báo-thân phäi vŠ cùng chung m¶t nÖi, mà n‰u vŠ cùng chung m¶t nÖi, nh»ng cái hóa-thân mà vŠ ngÒi an-trø rÒi thì báo-thân së nhÆp ÇÜ®c pháp-thân; bªi vÆy cho nên m§i nói "phäi vŠ ª m¶t ch‡ thì m§i có th‹ thÃy ÇÜ®c cái toàn thân cûa Ngài", Çoån sau së thÃy rõ cái š Çó.

* 4.-
BÃy gi©, PhÆt phóng m¶t l¢n sáng nÖi lông tr¡ng gi»a ch¥n mày, liŠn thÃy næm træm muôn Ùc na-do-tha h¢ng-hà-sa cõi nܧc ª phÜÖng ñông. Các cõi nܧc Çó ÇŠu dùng pha-lê làm ÇÃt, cây báu, y báu Ç‹ làm ÇÒ trang-nghiêm, vô-sÓ nghìn muôn Ùc BÒ-tát ÇÀy dÅy trong nܧc Çó. Kh¡p nÖi giæng màn báu, lܧi báu phû trên, ñÙc PhÆt trong nܧc Çó ÇŠu dùng ti‰ng l§n tÓt mà nói các pháp, và thÃy vô-lÜ®ng nghìn muôn Ùc BÒ-tát kh¡p ÇÀy trong nܧc Çó vì chúng-sinh mà nói pháp. PhÜÖng Nam, Tây, B¡c, bÓn phía, trên dܧi ch‡ tܧng sáng lông tr¡ng chi‰u ljn cÛng låi nhÜ th‰.

Lúc Çó, các PhÆt ª mÜ©i phÜÖng ÇŠu bäo chúng BÒ-tát r¢ng: "ThiŒn-nam-tº! Ta nay phäi qua th‰-gi§i Ta-Bà, ch‡ cûa ñÙc Thích-Ca Mâu-Ni PhÆt, cùng Ç‹ cúng-dàng tháp báu cûa ña-Bäo NhÜ-Lai."

5.-
Lúc bÃy gi©, cõi Ta-bà liŠn bi‰n thành thanh-tÎnh, ÇÃt b¢ng lÜu-ly, cây báu trang-nghiêm, vàng ròng làm dây Ç‹ giæng ngang tám ÇÜ©ng, không có các tø låc làng xóm, thành Ãp, bi‹n cä, sông ngòi, núi sông cùng rØng bøi. ñÓt hÜÖng báu l§n, hoa mån-Çà-la träi kh¡p cõi ÇÃt, dùng lܧi màn báu giæng trùm ª trên, treo nh»ng linh báu, chÌ lÜu låi chúng trong h¶i này, d©i các tr©i ngÜ©i Ç‹ ª cõi khác.

Lúc Çó, các ñÙc PhÆt ÇŠu Çem theo m¶t vÎ BÒ-Tát l§n Ç‹ làm thÎ-giä qua cõi Ta-bà, ÇŠu ljn dܧi cây báu, m‡i m‡i cây báu cao næm træm do-tuÀn, nhánh lá hoa trái thÙ l§p rÃt trang-nghiêm. Dܧi các cây báu ÇŠu có tòa sÜ-tº cao næm do-tuÀn cÛng dùng ÇÒ báu tÓt mà trau-giÒi Çó.

Khi Ãy, các ñÙc PhÆt ÇŠu ngÒi x‰p b¢ng trên tòa này, nhÜ th‰ lÀn-lÜ®t ljn kh¡p ÇÀy cä cõi tam-thiên Çåi-thiên mà ª nÖi thân cûa ñÙc Thích-ca Mâu-ni PhÆt phân ra trong m¶t phÜÖng vÅn còn chÜa h‰t.

BÃy gi©, ñÙc Thích-Ca Mâu-Ni vì muÓn dung thø các vÎ PhÆt cûa mình phân thân, nên ª tám phÜÖng låi bi‰n thành hai træm muôn Ùc na-do-tha cõi nܧc, ÇŠu làm cho thanh-tÎnh, không có ÇÎa-ngøc, ngå-quÌ, súc-sinh cùng a-tu-la, låi cÛng d©i các hàng tr©i ngÜ©i Ç‹ ª cõi khác.

Nh»ng nܧc cûa PhÆt bi‰n hóa ra Çó cÛng dùng lÜu-ly làm ÇÃt, cây báu trang-nghiêm cao næm træm do-tuÀn, nhánh lá hoa trái ÇŠu có thÙ l§p tÓt ÇËp, dܧi cây ÇŠu có tòa báu sÜ-tº cao næm do-tuÀn, dùng các thÙ báu Ç‹ trau-giÒi. Nh»ng nܧc Çó cÛng không có bi‹n cä sông ngòi và các núi l§n: núi Møc-chân-lân-Çà, núi Thi‰t-vi, núi ñåi-thi‰t-vi, núi Tu-di v.v... thông làm m¶t cõi nܧc PhÆt, ÇÃt báu b¢ng th£ng, các báu xen lÅn nhau làm màn trùm kh¡p ª trên, treo các phan l†ng, ÇÓt hÜÖng báu l§n, các hoa tr©i báu träi kh¡p trên ÇÃt. *
Ÿ Çây, quš vΠdžc m¶t Çoån dài này, thÃy nói cái gì? ñây là diÍn-tä låi phân-thân cûa PhÆt Thích-ca Çi giáo-hóa các nÖi, mà phân-thân cûa Ngài Çi giáo-hóa nhiŠu hay ít? N¶i phÜÖng ñông không Çã h¢ng-hà sa-sÓ rÒi, rÒi phÜÖng Tây, phÜÖng Nam, phÜÖng B¡c ÇŠu là nhiŠu vô k‹.

NhÜ vÆy thì thân cûa PhÆt là cái thân hóa-thân Çi giáo-hóa cho nên khi mà trª vŠ Çây thì ñÙc PhÆt Thích-ca Ngài làm sao có Çû cho quš vÎ Çó ngÒi, không có Çû ch‡ cho quš vÎ Çó ngÒi, thành m§i hóa ra các cõi nܧc, phäi không?

NhÜ vÆy thì cõi nܧc hóa và phân-thân cÛng là hóa; hay ngÜ®c låi, phân-thân hóa thì cõi nܧc cÛng là hóa ch§ không có cái nào là thiŒt h‰t.

NhÜ vÆy, tôi trª låi nói cho quš vÎ thÃy ª trong kinh luôn luôn nh¡c r¢ng chúng-sinh có tám muôn bÓn ngàn phiŠn-não cho nên PhÆt có bao nhiêu pháp? CÛng có tám muôn bÓn ngàn pháp-môn Ç‹ ÇÓi-trÎ. NhÜ vÆy nghïa là phiŠn-não chúng ta bao nhiêu thì PhÆt có bÃy nhiêu pháp Ç‹ ÇÓi-trÎ!

VÆy thì PhÆt hóa-thân là PhÆt nào? NhÜ tôi nói, ª tÃt cä chúng ta ai cÛng có ba thân h‰t: m¶t là pháp-thân tÙc là Tri-ki‰n PhÆt s¤n có bên mình Çó, hai là báo-thân là cái thân quä-báo hiŒn gi© Çang mang, Çang chÎu, ba là hóa-thân, là cái thân Çi giáo-hóa các nÖi.

Bây gi© tÃt cä quš vÎ có thân Çi giáo-hóa các nÖi không? Nh§ ª dܧi Hà-tiên cái thÃy mình Çi xuÓng Hà-tiên, phäi không? ñÜÖng ngÒi Çây mà nh§ ª Châu-ñÓc cái thÃy mình ª Châu-ñÓc, ÇÜÖng ngÒi Çây mà nh§ ª ch‡ nào thì thÃy nhÜ mình t§i Çó! NhÜ vÆy thì cái niŒm dÃy-khªi nh§ nÖi này, nh§ nÖi kia, thì cái niŒn dÃy-khªi Çó, là hóa-thân cûa mình Çó.

Bªi vÆy nên hóa-thân cûa mình Çi giáo-hóa hay Çi æn tr¶m, æn cܧp? Hóa-thân mình Çi æn tr¶m, æn cܧp cûa ngÜ©i ta không hà, làm nh»ng chuyŒn không hay không, phäi không? ñi nÖi này cÛng ch†c ghËo, Çi ch‡ kia cÛng phá-phách, ch§ không có làm cái gì hay! NhiŠu vÎ, t›-dø nhÜ Çang tu Çó, vÆy ch§ mà nhiŠu lúc b‡ng dÜng có nh»ng cái niŒm rÃt là trÀn-tøc ª Çâu Çó nó nhäy vô, phäi không, thì Çó là Çi phá thiên-hå ch§ gì?

NhÜ vÆy thì, bªi chúng ta mê cho nên cái tâm-niŒm cûa chúng ta nó mang tính-chÃt phiŠn-não xÃu xa, còn chÜ PhÆt Çã giác-ng¶ rÒi cho nên hóa-thân cûa Ngài vØa thÃy m¶t cái duyên ª Çâu Çó, liŠn hóa-thân Ç‹ ljn giáo-hóa. Cái hóa-thân ljn giáo-hóa Çó g†i là cái thân thanh-tÎnh trí-tuŒ, cho nên PhÆt khªi niŒm là khªi trong cái giác, ch§ không phäi khªi trong cái mê; mà vì Ƕ chúng-sinh cho nên PhÆt phäi khªi niŒm, mà khªi niŒm giác Ç‹ giáo-hóa chúng-sinh, vì vÆy mà ch‡ PhÆt ljn thì ch‡ Çó cÛng là thanh-tÎnh luôn, phäi không?

NhÜ vÆy, chúng-sinh mê, có vô-lÜ®ng phiŠn-não, cho nên PhÆt cÛng hóa thân vô-lÜ®ng Ç‹ Çi ljn mà giáo-hóa chúng-sinh. NhÜ vÆy thì cái hóa-thân cûa PhÆt Çây là do Ùng-hóa mà ra ch§ không phäi thiŒt, cÛng nhÜ cái tâm-niŒm cûa chúng ta do ngoåi-cänh hay là gió nghiŒp nó th°i mà hiŒn ra ch§ nó cÛng không có thiŒt; Çó là Ç‹ chÌ cho cái ÇiŠu-kiŒn cæn-bän nhÜ vÆy!

Bây gi©, muÓn thÃy ÇÜ®c pháp-thân PhÆt thì cái hóa-thân phäi trª vŠ cùng v§i báo-thân h†p chung m¶t ch‡ thì m§i thÃy ÇÜ®c cái pháp-thân.

CÛng vÆy, chúng ta muÓn thÃy ÇÜ®c cái Tri-ki‰n PhÆt, nhÆn ra ÇÜ®c Tri-ki‰n PhÆt, thì Çòi hÕi chúng ta phäi làm sao? Nh»ng hóa-thân cûa mình mà chåy Çi quÃy-nhiÍu thiên-hå Çó, thì phäi tø vŠ m¶t ch‡, mà tø vŠ thì phäi làm sao n»a? Phäi ngÒi yên, phäi không? "Tø vŠ, ngÒi yên" thì chØng Çó mình m§i thÃy ÇÜ®c cái Tri-ki‰n PhÆt.

VÆy thì hình-änh phân-thân cûa PhÆt Thích-ca Çi giáo-hóa mÜ©i phÜÖng ÇŠu tø vŠ rÒi PhÆt Thích-ca m§i ÇÜ®c mª cºa tháp, rÒi thân cûa PhÆt ña-Bäo m§i hiŒn ra v.v... là Ç‹ nói lên cho chúng ta thÃy r¢ng muÓn thÃy PhÆt-tri-ki‰n, hay là thÃy cái tánh giác cûa mình là pháp-thân, thì ngay nÖi thân hiŒn-tåi cûa chúng ta nh»ng tâm-niŒm chåy theo ngoåi-cänh phäi dØng låi, yên-ÇÎnh thì cái pháp-thân m§i hiŒn-tiŠn; còn n‰u tâm còn læng-xæng, còn rÓi loån thì không bao gi© thÃy ÇÜ®c pháp-thân; Çó là cái š-nghïa ª Çây nói rÃt là rõ.

Cho nên chúng ta džc t§i Çây, chúng ta låi thÃy có m¶t chuyŒn tÙc cÜ©i, lå-lùng, mâu-thuÅn, là tåi làm sao mà hóa-phân-thân cûa PhÆt Thích-ca, lŒ thu¶c vŠ PhÆt, mà phân-thân là cái cûa Ngài tØ thân phóng ra, thì tåi sao cái cûa Ngài phóng ra mà låi cõi nܧc trang-nghiêm hÖn cái thân thiŒt cûa Ngài? Cái thân thiŒt cûa Ngài thì ª cõi này nào là núi, sông, gò n°ng, ÇÃt Çá, sÕi cát, l¶n x¶n h‰t, phäi không? Còn cái hóa-thân, hay là phân-thân cûa Ngài, thì cái cõi nܧc trang-nghiêm, nào là hoa báu, nào là tràng-phan, toàn ÇÒ báu không; nhÜ vÆy thì ch£ng lë cái phân-thân có giá-trÎ hÖn cái thân báo này sao?

ñó là m¶t cái tôi nói cho quš vÎ thÃy, cái š-nghïa trong Çây mà mình không hi‹u së Çâm ra hoang-mang, th¡c-m¡c, không bi‰t tåi lš do gì nhÜ vÆy. NhÜng mà Çây, th¿c là quš vÎ thÃy, khi mà chÜ PhÆt Çó tø-h¶i vŠ thì lúc Çó cái cõi nܧc này nó còn gò n°ng, nó còn núi sông, nó còn nh»ng cái ÇÒ nhÖ nh§p n»a hay không? Lúc Çó ñÙc PhÆt Thích-ca d©i Çi h‰t trÖn, d©i Çi h‰t rÒi, chÌ thuÀn còn låi là m¶t cõi nܧc thanh-tÎnh, trong Çó tÃt cä chúng-sinh nào, k‹ cä tr©i, cä ngÜ©i, ÇÎa-ngøc, ngå-qu›, súc-sinh ÇŠu d©i h‰t, chÌ còn m¶t cõi nܧc b¢ng-ph£ng thanh-tÎnh.

NhÜ vÆy là Ç‹ nói lên r¢ng khi mà cái phân-thân cûa PhÆt, hay là hóa-thân cûa PhÆt, tø-h¶i vŠ m¶t ch‡ yên-tÎnh, thì cõi nܧc cÛng bi‰n thành thanh-tÎnh; nhÜ cái dø mà tôi nói hÒi nãy, chúng ta "khi nào mà v†ng-tܪng nó ÇÜ®c l¥ng-lë chÌ còn m¶t tâm trong-sáng, thanh-tÎnh thì lúc Çó cõi nܧc cûa chúng ta cÛng bi‰n thành thanh-tÎnh", phäi không?

Mà bây gi©, n‰u lúc nào chúng ta còn nghï ÇiŠu dª, nghï ÇiŠu xÃu thì Çó là còn cänh ÇÎa-ngøc, súc-sinh, ngå-qu›, nó có; còn n‰u lúc mà tâm chúng ta thanh-tÎnh rÒi thì nh»ng cõi ngå-qu›, súc-sinh nó liŠn mÃt h‰t, mà nhÙt là "t§i hoàn toàn thanh-tÎnh nhÜ PhÆt thì cä tr©i và ngÜ©i cÛng mÃt luôn n»a", cÛng bÎ d©i h‰t, chÌ còn có h¶i-chúng nghe pháp, tÙc là nh»ng ngÜ©i nghe Pháp-Hoa, hay nói cách khác là nh»ng ngÜ©i Çang sÓng v§i Tri-ki‰n PhÆt cûa mình, còn tÃt cä các hình-änh cõi tr©i, cõi ngÜ©i và ÇÎa-ngøc, ngå-qu›, súc-sinh, ÇŠu không còn n»a.

NhÜ vÆy Ç‹ thÃy rõ cái š-nghïa là khi tâm thanh-tÎnh, toàn là trong sáng, thì cái cõi nܧc së hoàn toàn trong sáng, nó không có nh»ng cái gì xÃu xa lÅn-l¶n trong Çó h‰t! ñó là tôi nói cái š-nghïa khi mà ba thân tø h†p låi m¶t ch‡, là cái š-nghïa nhÜ vÆy.

Bây gi©, t§i Çoån k‰:

* 6.-
Lúc Çó, các ñÙc PhÆt ÇŠu ngÒi tòa sÜ-tº dܧi cây báu, ÇŠu sai vÎ thÎ-giä qua thæm vi‰ng ñÙc Thích-Ca Mâu-ni PhÆt, ÇŠu ÇÜa cho ÇÀy bøm hoa báu mà bäo thÎ-giä r¢ng: "ThiŒn-nam-tº! NgÜÖi qua ljn núi Kÿ-xà-quÆt, ch‡ cûa ñÙc Thích-Ca Mâu-ni PhÆt, theo nhÜ l©i cûa ta mà thÜa cùng PhÆt th‰ này: 'NhÜ-Lai có ÇÜ®c ít bŒnh ít kh° sÙc khÕe an-vui, và chúng BÒ-tát cùng Thanh-væn ÇŠu an-°n chæng?' RÒi Çem hoa báu này räi trên PhÆt Ç‹ cúng-dàng mà thÜa r¢ng:

'ñÙc PhÆt kia cùng muÓn mª tháp báu này.' Các ñÙc PhÆt sai ngÜ©i ljn cÛng nhÜ vÆy. *

NhÜ vÆy, Çoån này chúng ta låi thÃy chÜ PhÆt ª các nÖi tø vŠ, rÒi sai thÎ-giä t§i hÕi thæm ñÙc PhÆt Thích-ca "có ÇÜ®c ít bŒnh ít kh° sÙc khÕe an-vui, chúng BÒ-tát, Thanh-væn ÇÜ®c an-°n không?"

Câu hÕi này là câu hÕi thông-døng nhÃt trong các kinh, luôn luôn chÜ PhÆt ª các nÖi, ho¥c là BÒ-tát ª các nÖi vâng l©i PhÆt Çi vŠ d¿ h¶i thì ÇŠu hÕi ñÙc PhÆt Thích-ca nhÜ vÆy; thì cái câu hÕi này, chúng ta nên lÃy Çó làm cái khuôn hay là cái m¿c-thܧc Ç‹ mà chúng ta b¡t chܧc theo; mai kia mÓt n†, quš vÎ m‡i ngÜ©i Çi giáo-hóa m‡i nÖi rÒi, khi vŠ g¥p nhau thì phäi hÕi thæm làm sao cho Çúng tinh-thÀn cûa PhÆt dåy Çó, vŠ hÕi: "SÜ-huynh lúc này ít bŒnh, ít kh°, sÙc khÕe an-vui, và Çåi-chúng tØ l§n ljn nhÕ có an-°n chæng?" phäi không?

NhÜ vÆy thì cái thæm Çó m§i Çû, phäi không? Thæm bän thân ông thÀy trø-trì, rÒi thæm luôn cä chúng n»a; ch§ mình nhiŠu khi g¥p nhau hÕi qua loa sÙc-khÕe ông thÀy vÆy thôi, quên chúng, quên nh»ng ngÜ©i chung quanh; thành ra Çây là phäi thæm Çû h‰t, nghïa là bän-thân cûa cái vÎ thÀy là huynh-ÇŒ cûa mình Çó ÇÜ®c ít bŒnh, ít kh°, có sÙc khÕe, an vui không, rÒi thæm nh»ng cái chúng l§n, chúng nhÕ (chúng l§n là BÒ-tát, chúng nhÕ là Thanh-væn) ÇŠu ÇÜ®c an-°n chæng, rÒi chØng Çó m§i cúng-dÜ©ng gì thì cúng; ch§ còn chÜa hÕi thæm mà cúng-dÜ©ng trܧc thì không h®p lš.

CuÓi cùng thì tÃt cä chÜ PhÆt ÇŠu ÇÒng-š muÓn ÇÜ®c mª tháp báu, thì t§i Çây ñÙc PhÆt Thích-ca Ngài m§i chuÄn-bÎ mª tháp.

* BÃy gi© ñÙc Thích-Ca Mâu-ni PhÆt thÃy các vÎ PhÆt cûa mình phân-thân ljn ngÒi trên tòa sÜ-tº, ÇŠu nghe các PhÆt cùng muÓn ÇÒng mª tháp báu, PhÆt liŠn tØ ch‡ ngÒi ÇÙng dÆy trø trên hÜ-không, tÃt cä hàng bÓn-chúng ÇÒng ÇÙng dÆy ch¡p tay m¶t lòng nhìn PhÆt.

Khi Ãy, ñÙc Thích-ca Mâu-ni PhÆt dùng ngón tay h»u mª cºa tháp bäy báu vang ra ti‰ng l§n, nhÜ tháo khóa chÓt mª cºa thành l§n.

TÙc th©i tÃt cä chúng trong h¶i ÇŠu thÃy ñÙc ña-Bºu NhÜ-Lai ª trong tháp báu ngÒi tòa sÜ-tº, toàn thân không rã nhÜ vào cänh thuyŠn-ÇÎnh, låi nghe PhÆt Çó nói: "Hay thay! Hay thay! Thích-ca Mâu-ni PhÆt sܧng thích nói kinh Pháp-Hoa Çó, ta vì nghe kinh Çó mà ljn cõi này".

BÃy gi©, hàng tÙ-chúng thÃy ñÙc PhÆt Çã diŒt-Ƕ vô-lÜ®ng muôn Ùc ki‰p vŠ trܧc nói l©i nhÜ th‰ ÇŠu khen là viŒc chÜa tØng có, ÇŠu Çem hoa tr©i báu, räi trên ñÙc PhÆt ña-Bºu và PhÆt Thích-Ca Mâu-ni.

Lúc Çó ñÙc ña-Bºu PhÆt ª trong tháp báu chia nºa tòa cho Thích-Ca Mâu-ni PhÆt mà nói r¢ng: "Thích-Ca Mâu-ni có th‹ ljn ngÒi trên tòa này." TÙc th©i, ñÙc Thích-ca Mâu-ni PhÆt vào trong tháp báu ngÒi x‰p b¢ng trên nºa tòa Çó. *
NhÜ vÆy, quš vÎ thÃy, ljn Çây là cø-th‹-hóa hình-änh mà trܧc mình thÃy nó còn xa cách, nghïa là khi chÜ PhÆt hoá-thân tø vŠ ngÒi yên rÒi thì ñÙc PhÆt Thích-ca Ngài m§i mª cºa ÇÜ®c cái tháp báu; mª cºa tháp báu rÒi m§i thÃy thân cûa ñÙc PhÆt ña-Bäo vÅn còn toàn vËn ª trong cái tháp, mà ñÙc PhÆt ña-Bäo còn nói chuyŒn n»a, còn m©i Ngài vô Çó ngÒi n»a, chia nºa tòa ngÒi! NhÜ vÆy Ç‹ thÃy r¢ng, khi mà hóa-thân tø-h¶i cùng vŠ m¶t ch‡, thì không còn tách r©i, không còn riêng rë n»a.

NhÜ vÆy thì Ç‹ thÃy r¢ng pháp-thân là cái s¤n có muôn Ç©i, n‰u chúng ta bi‰t dØng h‰t m†i cái tâm Çiên-Çäo, v†ng-tܪng låi, thì ngay nÖi báo-thân này nó có pháp-thân ch§ không Çâu xa h‰t, pháp-thân báo-thân không còn cách biŒt n»a; còn khi mà cái v†ng tܪng Çiên-Çäo cûa chúng ta phóng-túng chåy Çi, duyên theo ngoåi-cänh, theo sáu trÀn, thì lúc Çó pháp-thân không bao gi© hiŒn; Çó là m¶t ÇiŠu h‰t sÙc là rõ ràng.

VÆy thì pháp-thân và báo-thân không hai; mà pháp-thân Çây, ª trong kinh nói là "Tri-ki‰n PhÆt", tÙc là nÖi chúng ta ÇŠu s¤n có cái thÃy bi‰t PhÆt. Cái "thÃy bi‰t PhÆt" Çó không ngÜ©i nào thi‰u, nhÜng n‰u tâm v†ng-tܪng cûa chúng ta còn dÃy-Ƕng thì không bao gi© thÃy, khi tâm v†ng-tܪng Çó h‰t dÃy-Ƕng thì liŠn hiŒn ra ngay nÖi cái báo-thân chúng ta Çây ch§ không Çâu xa cách; Çó là cái š-nghïa rõ ràng.

* BÃy gi©, hàng Çåi-chúng thÃy hai ñÙc NhÜ-Lai x‰p b¢ng trên tòa sÜ-tº trong tháp bäy báu th©i ÇŠu nghï r¢ng: "ñÙc PhÆt ngÒi trên cao xa, cúi mong ñÙc NhÜ-Lai dùng sÙc thÀn-thông làm cho b†n chúng con ÇŠu ÇÜ®c ª trên hÜ-không"

TÙc th©i ñÙc Thích-ca Mâu-ni PhÆt dùng sÙc thÀn-thông ti‰p hàng Çåi-chúng ÇŠu ª hÜ-không, rÒi dùng ti‰ng l§n mà kh¡p bäo Çó r¢ng: "Ai có th‹ ª trong cõi Ta-bà này r¶ng nói kinh DiŒu-Pháp Liên-Hoa nay chính phäi lúc. NhÜ-lai không bao lâu së vào Ni‰t-Bàn, PhÆt muÓn Çem kinh Pháp-Hoa này phó-chúc cho có ngÜ©i". *

NhÜ vÆy, chúng ta thÃy m¶t cái lå, là tåi sao cái tháp Çó không hiŒn trên ng†n núi, hay là trên m¥t ÇÃt, mà låi hiŒn trên "hÜ-không"; rÒi khi ñÙc PhÆt Thích-ca muÓn lên trên Çó cÛng phäi lên trên "hÜ-không" rÒi m§i vào ÇÜ®c. Còn chúng bây gi© muÓn chiêm-ngÜ«ng hai ñÙc PhÆt ngÒi trên tháp thì ÇÙng ª dܧi ÇÃt làm sao mà chiêm-ngÜ«ng ÇÜ®c, thành ra phäi cÀu xin PhÆt ti‰p lên trên "hÜ-không" Ç‹ mà nhìn thÃy tÆn m¥t PhÆt ña-bäo và PhÆt Thích-ca.

NhÜ vÆy, cái "hÜ-không" này có tánh-cách bi‹u-trÜng cho cái "trí-tuŒ bát-nhã". MuÓn diŒn-ki‰n ÇÜ®c chÜ PhÆt pháp-thân báo-thân thì phäi có ÇÀy Çû trí-tuŒ bát-nhã; có ÇÀy Çû trí-tuŒ bát-nhã thì m§i diŒn-ki‰n ÇÜ®c chÜ PhÆt, n‰u không có trí-tuŒ bát-nhã thì khó mà diŒn-ki‰n ÇÜ®c PhÆt.

Cho nên quš vÎ thÃy, ª trong nhà ThiŠn thÜ©ng nói cºa ThiŠn là cºa Không, hay nói là "không-môn"; mà tåi sao là cºa không, cºa là phäi có ch§! NhÜng mà nói cºa không là Ç‹ thÃy r¢ng cái ngÜ©i bܧc vào tu thiŠn thì phäi Çi tØ trí-tuŒ bát-nhã, rÒi tØ trí-tuŒ bát-nhã Çó dËp bÕ h‰t nh»ng cái c¶t trói, nh»ng cái dính-m¡c cûa cæn, trÀn, thÙc; dËp bÕ ÇÜ®c nh»ng cái dính-m¡c Çó rÒi thì cái trí-tuŒ bát-nhã m§i viên-mãn; mà trí-tuŒ bát-nhã viên-mãn thì m§i thâm-nhÆp, m§i nhÆn ra ÇÜ®c cái Tri-ki‰n PhÆt, hay là cái PhÆt-tánh.

NhÜ vÆy chúng ta m§i thÃy rõ cái š-nghïa này, cho nên m§i nói r¢ng bát-nhã có ba: væn-t¿ bát-nhã, quán-chi‰u bát-nhã, thÆt-tܧng bát-nhã; mà thÆt-tܧng bát-nhã là chÌ cho cái th‹ pháp-thân, mà muÓn thÃy ÇÜ®c pháp-thân thì tØ cái væn-t¿ mình ti‰n lên cái quán-chi‰u, tØ quán-chi‰u rÒi m§i ljn ÇÜ®c cái thÆt-tܧng.

NhÜ vÆy thì, Ç‹ nhìn, xem, thÃy ÇÜ®c PhÆt, Çó là quán-chi‰u bát-nhã. TØ cái quán-chi‰u bát-nhã Çó rÒi m§i ti‰n vào, m§i thÃy ÇÜ®c cái pháp-thân, Çó là thÆt-tܧng bát-nhã, Çó là nói rõ ràng ÇÀy Çû š nghïa nhÜ vÆy.

* Khi Ãy, ñÙc Th‰-Tôn muÓn tuyên låi nghïa trên mà nói kŒ r¢ng:

7.-
ñÃng Thánh Chúa Th‰-tôn
Dù diŒt Ƕ Çã lâu
Ÿ trong tháp báu này
Còn vì pháp mà ljn
Các ông låi th‰ nào
Há ch£ng siêng vì pháp?
PhÆt ña-Bºu diŒt-Ƕ
ñã vô-lÜ®ng sÓ-ki‰p
NÖi nÖi ljn nghe pháp
Vì khó g¥p ÇÜ®c vÆy
PhÆt kia bän-nguyŒn r¢ng:
Sau khi ta diŒt-Ƕ
NÖi nÖi tháp ta qua
ThÜ©ng vì nghe Pháp-Hoa.
Låi vô-lÜ®ng các PhÆt.
SÓ nhiŠu nhÜ h¢ng-sa
Cûa ta phân thân ra
Vì muÓn ljn nghe pháp
Và cùng Ç‹ ra m¡t
PhÆt diŒt-Ƕ ña-bºu.
Nên ÇiŠu bÕ cõi ÇËp.
Cùng v§i chúng ÇŒ-tº
Tr©i, ngÜ©i, rÒng, thÀn thäy
Và các viŒc cúng-dàng
MuÓn pháp lâu ª Ç©i
Cho nên ljn cõi này.
Ta vì các PhÆt ngÒi
Dùng sÙc thÀn-thông l§n
D©i vô-lÜ®ng tr©i ngÜ©i
Làm cho nܧc thanh-tÎnh.
Các ñÙc PhÆt m‡i m‡i
ñŠu ljn dܧi cây báu
NhÜ hoa sen trang-nghiêm
NÖi ao báu trong såch
Dܧi m‡i cây báu Çó
Có tòa báu sÜ-tº
PhÆt x‰p b¢ng ngÒi trên
Sáng-suÓt rÃt ÇËp Çë
NhÜ gi»a Çêm tÓi-tæm
ñÓt ÇuÓc l§n lºa sáng.
Thân PhÆt thoäng hÜÖng thÖm
Bay kh¡p mÜ©i-phÜÖng nܧc
Chúng-sinh ÇÜ®c hÜÖng xông
Vui mØng không k‹ xi‰t
Thí nhÜ luÒng gió l§n
Th°i lay nhánh cây nhÕ
Dùng cách phÜÖng-tiŒn Çó

8.-
Làm cho pháp ª lâu.
Nói cùng hàng Çåi-chúng
Sau khi ta diŒt-Ƕ
Ai có th‹ h¶-trì
ñ†c nói kinh Pháp này
Th©i nay ª trܧc PhÆt
Nên t¿ phát l©i thŒ.
Coi PhÆt ña-Bºu kia
DÀu Çã diŒt tØ lâu
Do bän thŒ-nguyŒn r¶ng
Mà còn rŠn ti‰ng l§n.
ñÙc ña-Bºu NhÜ-Lai
Và cùng v§i thân ta
Nhóm h†p các hóa PhÆt
Phäi nên bi‰t š này.
Các hàng PhÆt-tº thäy
Ai có th‹ h¶ pháp
Nay nên phát-nguyŒn l§n
Khi‰n pháp ª Ç©i lâu
Có ai hay h¶ ÇÜ®c
Kinh DiŒu-Pháp-Hoa này
Th©i là Çã cúng-dàng
Thích-Ca cùng ña-Bºu.
ñÙc ña-Bºu PhÆt Çây
Ÿ trong tháp báu l§n
ThÜ©ng dåo qua mÜ©i phÜÖng
Vì Ç‹ nghe kinh này.
CÛng là Ç‹ cúng-dàng
Các hóa-PhÆt ljn nhóm
Trang-nghiêm rÃt sáng ÇËp
Các th‰-gi§i vô-lÜ®ng.
N‰u ngÜ©i nói kinh này
Th©i là Çã thÃy ta
Cùng ña-Bºu NhÜ-lai
Và các vÎ hóa-PhÆt.

9.-
Các thiŒn-nam-tº này
ñŠu nên suy-nghï kÏ
ñây là viŒc rÃt khó
Phäi phát-nguyŒn r¶ng l§n
Bao nhiêu kinh-Çi‹n khác
SÓ nhiŠu nhÜ h¢ng-sa
DÀu nói h‰t kinh Çó
CÛng chÜa Çû làm khó,
Ho¥c Çem núi DiŒu-Cao
Ném Ç‹ ª phÜÖng khác
Cách vô-sÓ cõi PhÆt
CÛng chÜa lÃy làm khó,
N‰u ngÜ©i dùng ngón chân
ñ¶ng cõi nܧc ñåi-Thiên
Ném xa qua cõi khác
CÛng chÜa lÃy làm khó,
Ho¥c ÇÙng trên h»u-ÇÌnh
Nói vô-lÜ®ng kinh khác
Vì Ç‹ dåy bäo ngÜ©i
CÛng chÜa lÃy làm khó.
N‰u sau lúc PhÆt diŒt
NgÜ©i ª trong Ç©i ác
Có th‹ nói kinh này
ñây th©i rÃt là khó,
Giä-sº låi có ngÜ©i
Dùng tay n¡m hÜ-không
ñ‹ mà kh¡p dåo Çi
CÛng chÜa lÃy làm khó.
Sau khi ta diŒt-Ƕ
N‰u ngÜ©i t¿ thÜ trì
Ho¥c bäo ngÜ©i thÜ trì
ñây th©i là rÃt khó,
Ho¥c Çem cä cõi ÇÃt
ñ‹ nên móng ngón chân
Bay lên ljn Phåm-Thiên
CÛng chÜa lÃy làm khó,
Sau khi PhÆt diŒt-Ƕ
NgÜ©i ª trong Ç©i ác
Tåm džc kinh pháp này
ñây th©i m§i là khó.
Giä-sº g¥p ki‰p-thiêu
Gánh mang nh»ng cÕ khô
Vào lºa không bÎ cháy
CÛng chÜa lÃy làm khó,
Sau khi ta diŒt-Ƕ
N‰u ngÜ©i trì kinh này
Vì m¶t ngÜ©i mà nói
ñây th©i m§i là khó
Ho¥c ngÜ©i trì tám muôn
BÓn nghìn các tång pháp
ñû mÜ©i hai b¶ kinh
Vì ngÜ©i mà diÍn nói
Khi‰n các ngÜ©i nghe pháp
ñŠu ÇÜ®c sáu thÀn-thông
Dù ÇÜ®c nhÜ th‰ Çó
CÛng chÜa lÃy làm khó
Sau khi ta diŒt-Ƕ
Nghe lãnh kinh-Çi‹n này
HÕi nghïa thú trong kinh
ñây th©i m§i là khó.
Ho¥c có ngÜ©i nói pháp
Làm cho nghìn muôn Ùc
ñ‰n vô-lÜ®ng vô-sÓ
H¢ng-hà-sa chúng-sinh
ChÙng ÇÜ®c A-La-Hán
ñû sáu phép thÀn-thông
DÀu có l®i ích Çó
CÛng chÜa phäi là khó,
Sau khi ta diŒt-Ƕ
N‰u ngÜ©i hay phøng trì
Nh»ng kinh Çi‹n nhÜ Çây
ñây th©i là rÃt khó.

10.-
Ta vì h¶ PhÆt-Çåo
Ÿ trong vô-lÜ®ng cõi
TØ thuª trܧc ljn nay
R¶ng nói nhiŠu các kinh
Mà ª trong kinh Çó
Kinh này là bÆc nhÃt
N‰u có ngÜ©i trì ÇÜ®c
Th©i là trì thân PhÆt,
Các ThiŒn-nam-tº này
Sau khi ta diŒt-Ƕ
Ai có th‹ thø-trì
Và džc tøng kinh này
Th©i nay ª trܧc PhÆt
Nên t¿ nói l©i thŒ.
Kinh pháp Çây khó trì
N‰u ngÜ©i tåm trì Çó
Thì ta rÃt vui mØng
Các ñÙc PhÆt cÛng th‰
NgÜ©i nào ÇÜ®c nhÜ vÆy
Các ñÙc PhÆt thÜ©ng khen
ñó là rÃt dÛng mãnh
ñó là rÃt tinh-tÃn
G†i là ngÜ©i trì-gi§i
BÆc tu hånh ñÀu-Çà
Th©i ch¡c së mau ÇÜ®c
Quä vô-thÜ®ng PhÆt-Çåo.
Có th‹ ª Ç©i sau
ñ†c trì kinh pháp này
Là chân-th¿c PhÆt-tº
Trø ª bÆc thuÀn-thiŒn,
Sau khi PhÆt diŒt-Ƕ
Có th‹ hi‹u nghïa này
Th©i là m¡t sáng-suÓt
Cûa tr©i ngÜ©i trong Ç©i
Ÿ trong Ç©i kinh s®
Hay nói trong chÓc lát
TÃt cä hàng tr©i ngÜ©i
ñŠu nên cúng-dàng Çó. *
Trong bài kŒ lÆp låi trên, tôi chÌ nói tØng ch¥ng Çåi-khái.

Cái ch¥ng thÙ bäy (7) là lÆp låi hình-änh cái Bäo-tháp cûa PhÆt hiŒn ra nhÜ th‰ nào, và ÇÜ®c s¿ cúng-dÜ©ng nhÜ th‰ nào, cho chúng nghe, thì lÆp låi š-nghïa trܧc, không có gì khác.

Còn tØ cái Çoån sÓ tám (8) là Ç‹ tán-thán vŠ cái kinh Pháp-hoa này là quš báu; bªi quš báu cho nên dÀu PhÆt quá khÙ cÛng phäi ljn mà nghe n»a; Çó là cái lÓi phÜÖng-tiŒn nói, nhÜng mà chúng ta džc bÓn câu này trong Çoån tám thì thÃy š-nghïa rõ ràng, nói r¢ng:

* ñÙc ña-Bºu NhÜ-Lai
Và cùng v§i thân ta
Nhóm h†p các hóa-PhÆt
Phäi nên bi‰t š này.*
NhÜ vÆy thì, PhÆt dåy r¢ng vŠ ñÙc PhÆt ña-bºu và PhÆt Thích-ca ngÒi chung tòa, cùng hóa-PhÆt tø-h¶i vŠ, cái š-nghïa này mình phäi nên bi‰t cho rõ, ch§ ÇØng m¡c kËt ª hình-tܧng, ª hình-thÙc, n‰u m¡c kËt ª hình-thÙc là không hi‹u gì vŠ cái š-nghïa này h‰t.

NhÜ vÆy, ñÙc ña-bºu là pháp-thân, ñÙc Thích-ca là báo-thân, hóa-PhÆt là hóa-thân, khi hóa-thân tø-h¶i vŠ chung m¶t ch‡ yên-ÇÎnh thì báo-thân và pháp-thân së cùng chung hiŒn, không có thi‰u, cái š-nghïa nó rõ ràng nhÜ vÆy. Vì vÆy mà nói kinh Pháp-Hoa này là Ç‹ chÌ cho cái Tri-ki‰n PhÆt, tÙc là m¶t cái hiŒn-tÜ®ng cûa pháp-thân l¶ liÍu ra, cho nên chúng ta phäi quš, phäi tr†ng, phäi ráng mà th†-trì.

ñ‰n Çoån thÙ chín (9) thì Çoån này cÓt nói lên š-nghïa "kinh Pháp-hoa rÃt khó mà th†-trì, khó mà Çem ra giäng-dåy"; cái khó Çó ñÙc PhÆt dùng nh»ng thí-dø mình không th‹ tܪng-tÜ®ng n°i, khó nhÜ th‰ nào? Trong Çây, ñÙc PhÆt nói cái dø thÙ nhÃt, là nói r¢ng:

* Các thiŒn-nam-tº này.
ñŠu nên suy nghï kÏ.
ñây là viŒc rÃt khó.
Phäi phát-nguyŒn r¶ng l§n. *
ñó là khuy‰n khích.

* Bao nhiêu kinh-Çi‹n khác.
SÓ nhiŠu nhÜ H¢ng-sa
DÀu nói h‰t kinh Çó.
CÛng chÜa Çû làm khó. *
Nghïa là mình nói h‰t tÃt cä kinh-Çi‹n cûa ñÙc PhÆt nhiŠu nhÜ sÓ cát sông H¢ng cÛng chÜa phäi là khó. RÒi cái thí-dø nói r¢ng

* ñem cái núi DiŒu-cao,
Ném Ç‹ ª phÜÖng khác
Cách vô-sÓ cõi PhÆt
CÛng chÜa lÃy làm khó, *
RÒi mình lÃy cái ngón chân cûa mình, Ƕng cä cõi nܧc ñåi-thiên tam-thiên, ném ra xa, qua các cõi khác, cÛng chÜa phäi là khó.

Ho¥c là mình ÇÙng trên cõi tr©i h»u-Çänh, tÙc là s¡c-cÙu-cánh, nói vô-lÜ®ng kinh khác Ç‹ dåy bäo ngÜ©i, cÛng chÜa có phäi là khó.

Mà sau khi PhÆt diŒt-Ƕ rÒi, ª trong Ç©i ác, có th‹ nói kinh này Çây th©i rÃt là khó, cái khó này còn khó hÖn nh»ng viŒc làm Çó.

Bây gi©, giä sº trong nh»ng viŒc làm trܧc, có quš vÎ nào làm ÇÜ®c không? ñâu có ai làm ÇÜ®c! Nghïa là n‰u mà nói lÃy ngón chân mình hÃt m¶t cái mà cái cõi tam-thiên Çåi-thiên này nó væng xa qua mÃy cõi nܧc, chØng nào mình làm ÇÜ®c viŒc Çó, phäi không? Mà mÃy cái Çó còn không khó b¢ng ª trong th©i ác mà nói kinh Pháp-Hoa! Sao lå vÆy?

NhÜ vÆy thì hiŒn gi©, nói r¢ng trong Ç©i ác nói kinh Pháp-Hoa là khó hÖn mÃy viŒc Çó, nhÜng mÃy viŒc Çó tôi làm không ÇÜ®c, mà sao bây gi© tôi låi nói kinh Pháp-Hoa ÇÜ®c, nhÜ vÆy thì PhÆt nói có lë th¿c hay không? ñó là cái ÇiŠu mà chúng ta phäi hi‹u!

Ÿ Çây dùng ch» "trong Ç©i ác"; "Ç©i ác" là cái th©i mà tâm chúng-sinh ÇÜÖng phóng chåy; phóng chåy Ç‹ dành hÖn, dành thua, Ç‹ khen mình, chê ngÜ©i, Ç‹ lÃn hi‰p kÈ y‰u, Ç‹ dua nÎnh ngÜ©i månh v.v... Khi cái tâm ngÜ©i ta ÇÜÖng cuÒng loån, tranh dành, dÓi gåt nhÜ vÆy thì chÌ cho h† cái Tri-ki‰n PhÆt trong Çó dÍ hay khó? Mà Tri-ki‰n PhÆt thì nó không có, mình dØng mÃy cái Çó låi m§i thÃy, phäi không? Và trong khi nó Çang rÓi b©i nhÜ vÆy mà chÌ thì khó hay dÍ?

Thành ra nói t§i kinh này là nói Tri-ki‰n PhÆt, ch§ ÇØng có nói là mình giäng b¢ng ch» b¢ng nghïa này! Giäng ch» nghïa này thì ai làm không ÇÜ®c; nhÜng mà chính cái Tri-ki‰n PhÆt mình chÌ cho ngÜ©i ta nhÆn, trong khi ngÜ©i Çó hay là nh»ng chúng-sinh Çó ÇÜÖng phóng-tâm, chåy ngÜ®c chåy xuôi theo sáu trÀn, mà muÓn chÌ cái chân-thÆt Çó thì không bao gi© h† hi‹u, mà không hi‹u ÇÜ®c tÙc là cái nói kinh này không thành-công rÒi, mà không thành-công tÙc là không ÇÜ®c k‰t-quä, thì Çó là khó ch§ gì, phäi không?

Khó là ª ch‡ Çó, mà trong Çây låi dùng cái hình-änh này mình dÍ thÃy nhÃt.

* Giä sº g¥p ki‰p thiêu
Gánh mang nh»ng cÕ khô
Vào lºa không bÎ cháy
CÛng chÜa lÃy làm khó,
Sau khi ta diŒt-Ƕ
N‰u ngÜ©i trì kinh này
Vì m¶t ngÜ©i mà nói
ñây th©i m§i là khó. *
NhÜ vÆy thì quš vÎ ÇØng nói là cái "ki‰p thiêu" - tÙc là cái "ki‰p hÕa", khi mà cái quä ÇÃt mình bÎ cháy - bây gi© chÌ nói cái nhà ÇÜÖng cháy Çi, nhà ÇÜÖng cháy rÀn rÀn, hay ÇÓng rÖm ÇÜÖng cháy rÀn rÀn Çó, mà mình mang cÕ khô vô mà ÇØng cháy, Çó dÍ hay khó? ñó là cái chuyŒn h‰t sÙc khó, không bao gi© có, nhÜ vÆy Çó mà ñÙc PhÆt nói sau khi PhÆt diŒt Ƕ mà có ngÜ©i trì kinh và vì m¶t ngÜ©i nói, Çây là viŒc còn khó hÖn n»a! Quš vÎ thÃy khó không?

Bªi vì mình phäi nghï t§i "trì kinh", mình tøng, mình trì tøng tÙc là mình nh§ thu¶c lòng kinh, kinh Pháp-Hoa, Çó là trì. Gi© vì ngÜ©i ta nói, nói ch», nói nghïa trong kinh, thì Çó là vì ngÜ©i nói; nhÜng mà cái Çó thì có khó gì Çâu! NhÜng mà trì kinh Çây, nhÜ b»a h°m quš vÎ nh§, PhÆt bäo mình muÓn nói kinh thì phäi sao? Phäi "vào nhà NhÜ-lai, m¥c áo NhÜ-lai, ngÒi tòa NhÜ-lai" m§i Çû tÜ-cách nói kinh Pháp-Hoa. Bây gi© chúng ta ÇÜ®c cái Çó chÜa? Chính chÜa ÇÜ®c thì mình Çâu phäi là ngÜ©i trì kinh; mà mình không phäi trì kinh thì mình nói cho ngÜ©i ta nghe thì cÛng nói chuyŒn ª Çâu Çâu không, ch§ không có cái th¿c cûa kinh Pháp-Hoa.

Mình muÓn nói kinh Pháp-Hoa là chÌ cho ngÜ©i ta nhÆn ra cái Tri-ki‰n PhÆt, mà Tri-ki‰n PhÆt Çó chính bän-thân mình nhÆn ÇÜ®c, mình ª trong cái cänh luôn luôn là tØ-bi, nhÅn-nhøc và trí-tuŒ bát-nhã, trí-tuŒ bát-nhã tÙc là thÃy cái nghïa không, thì mình nhÜ vÆy Çó m§i là trì kinh, rÒi m§i Çem cái Çó ra nói cho ngÜ©i ta Ç‹ ngÜ©i ta nhÆn ra, chÌ cho ngÜ©i ta thÃy ÇÜ®c cái Tri-ki‰n PhÆt, thì cái chuyŒn Çó m§i thiŒt là khó.

Còn mình bây gi© mình làm, nó Çâu có trúng cái Çó, cho nên mình thÃy dÍ, dÍ Çó là tåi mình làm chÜa trúng, phäi không? Ch§ mà làm Çúng nhÜ vÆy thì thÆt là tÃt cä chúng ta ai cÛng chÜa làm ÇÜ®c h‰t, phäi không?

NhÜ vÆy thì tôi giäng kinh Pháp-Hoa cÛng là làm cái chuyŒn gÜ®ng-gåo, ch§ Çâu có Çúng cái nghïa chân thÆt Çó, cÛng là cái gÜ®ng gåo vÆy thôi!

Cho nên rÒi mình nghe nói Çây, thôi quš quá, dÍ quá, cái mình nói: "Thôi, thì ráng trì kinh Ç‹ Çem giäng ngÜ©i ta nghe. Cái Çó là viŒc khó làm nhÙt!" NhÜng mà mình tܪng trì là trì-tøng, džc cho thu¶c lòng, ch§ không ng© trì là phäi sÓng Çúng v§i cái tinh-thÀn cûa ba pháp mà PhÆt Çã dåy, mà cái chót là cái trí-tuŒ bát-nhã luôn luôn cho v»ng rÒi m§i trì ÇÜ®c kinh này, và trì ÇÜ®c kinh này rÒi m§i Çem ra nói cho ngÜ©i ta Ç‹ ngÜ©i ta nhÆn ra, thì chuyŒn Çó Çâu phäi là dÍ, phäi không?

Bªi vÆy nên bây gi© mình nói kinh thì nói, mà cái ngÜ©i nói chÜa có Çû ba pháp, còn cái ngÜ©i nghe thì tâm cÛng dính Çû thÙ trÀn-lao, cho nên rÒi nghe thì nghe cÛng không thÃy, ngÜ©i nói thì nói ch§ cÛng không nhÆp ÇÜ®c. ñó là cái ch‡ mà khó tôi dÅn cho quš vÎ thÃy.

NhÜ vÆy thì Çó là Ç‹ tán-thán viŒc trì kinh và nói kinh Pháp-Hoa rÃt là khó.

Bây gi© t§i cái phÀn thÙ mÜ©i (10) tÙc là cái Çoån chót, thì ñÙc PhÆt nói r¢ng vì bäo-h¶ PhÆt-Çåo, tÙc là cái Çåo giác-ng¶ cûa PhÆt, cho nên chÜ PhÆt, dÀu ª Çâu Çâu, n‰u có ngÜ©i nào mà th†-trì kinh này là th†-trì thân cûa PhÆt.

Th¿c ra, kinh này mang š-nghïa "báo-thân, pháp-thân và hóa-thân ÇŠu thanh-tÎnh thì Çó là toàn thân PhÆt" ch§ còn gì n»a?

Cho nên th†-trì kinh này là phäi bi‰t rõ ba cái š-nghïa Çó: nghïa là pháp-thân thanh-tÎnh s¤n có, rÒi báo-thân hiŒn-h»u, do cái hóa-thân thanh-tÎnh cho nên pháp-thân, báo-thân liŠn h®p låi m¶t ch‡; tØ cái pháp-thân thanh-tÎnh Çó nó có s¤n tØ muôn thuª nào, ai ai cÛng có h‰t, ch§ không phäi riêng ngÜ©i nào.

Bªi vÆy nên nghe hi‹u ÇÜ®c š-nghïa thì m§i thÃy mình tܪng nhÜ mình ÇÜ®c mà không ÇÜ®c gì h‰t, phäi không? Tܪng nhÜ mình nói kinh Pháp-hoa Çây là mình Çã ngon rÒi, mình làm nh»ng viŒc khó làm, mà không dè mình cÛng là cái xoàng-xïnh thôi, chÜa có gì Çáng h‰t, vì mình chÜa Çû ÇiŠu-kiŒn Ç‹ mà sÓng ª trong cänh Çó và chÌ cho ngÜ©i ta thÃy cái Çó./.


Trª vŠ Trang nhà