Kinh này do ngài Xá Lþi Ph¤t (Sàriputta) nói tÕi tu vi®n C¤p Cô еc, Xá V® (Sàvatthi). kinh thuµc loÕi vô v¤n tñ thuyªt.
M· ð¥u pháp thoÕi, ngài Xá Lþi Ph¤t ð£t v¤n ð« : "Phäi nhß thª nào, mµt v¸ thánh ð® tØ ðßþc xem là có chánh tri kiªn, có lòng tin tuy®t ð¯i ð¬ thành tñu di®u pháp ?" - Ngài giäi thích : khi nào v¸ thánh ð® tØ biªt ðßþc b¤t thi®n, và biªt ðßþc nguyên nhân cüa b¤t thi®n, khi ¤y v¸ thánh ð® tØ ðßþc xem là ng߶i có chánh tri kiªn, có lòng tin tuy®t ð¯i, và r°i s¨ thành tñu ðßþc di®u pháp.
Nhæng pháp b¤t thi®n ðßþc ngài Xá Lþi Ph¤t k¬ ra không gì khác h½n là 10 nghi®p ác phát ra h¢ng ngày t× n½i thân, kh¦u, ý cüa chúng ta. Thân nghi®p g°m 3 ði«u : sát sanh hÕi v§t, trµm cß¾p buông lung, tà hÕnh b¤t chánh. Kh¦u nghi®p g°m 4 ði«u : nói d¯i láo, nói l¶i ðâm th÷c, vu kh¯ng mÕ lÜ, nói l¶i hoa mÛ ð¬ mê ho£c ng߶i khác. Ý nghi®p có 3 ði«u : tham døc mong c¥u, sân h§n ghét göng, si mê tà kiªn. Cµi ngu°n cüa ác pháp ðßa ð¦y chúng sanh vào trong sanh tØ luân h°i không gì khác h½n là tham, sân, si.
Mµt khi ðã th¤y ðßþc b¤t thi®n và nguyên nhân cüa nó, cûng có nghîa là th¤y ðßþc thi®n và ngu°n g¯c cüa thi®n. Và, dî nhiên, v¸ thánh ð® tØ là chåm lo hành trì thi®n pháp và tiêu di®t ác pháp.
Cùng mµt th¬ nhß v§y v¾i nhæng sinh hoÕt h¢ng ngày : ån u¯ng, ngü nghï, nói nång...t× thân ðªn tâm, nh¤t nh¤t ð«u phäi có chánh tri kiªn ð¬ th¤y rõ kªt quä, sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t và phß½ng pháp giúp ðoÕn di®t ác pháp.
Kinh din tä có t¤t cä 16 ð« møc t× thô ðªn tª nhß là: sanh, lão, b®nh, tØ, s¡c, th÷, tß·ng, hành, thÑc v.v...Mµt v¸ thánh ð® tØ có chánh tri kiªn bao gi¶ cûng nhìn th¤y quä r°i tìm v« nhân; cß½ng quyªt tiêu di®t nhân, và khéo léo xØ døng nhæng phß½ng pháp ð¬ ðoÕn giäm và tiêu di®t nguyên nhân ¤y.
Xin tham khäo :
* Vi®t tÕng : trung bµ kinh I, kinh chánh tri kiªn, tr.111
* Hán tÕng : TÕp a Hàm, CÐ 2, kinh s¯ 344, tr. 94/giæa
* anh tÕng : middle length sayings I, discourse on perfect View, 57
* Pàli tÕng : majjhima Nikàya, Sammàditthi Sutta, 9
*