Ph§n Щp Duyên May

Ngày xßa, tÕi mµt ð¸a phß½ng n÷ bên „n е có mµt ng÷n úi tên g÷i là †m S½n. Trên núi cây c¯i um tùm, cö hoa tß½i t¯t, quanh nåm ít có ng߶i qua lÕi, th§t là mµt cänh thích nghi cho nhæng ai mu¯n lên ðây tu hành. V« sau ng÷n núi tînh m¸ch này ðßþc nhi«u v¸ tu hành ð¬ ý m²I ngày mµt nhi«u, nên d¥n dà thành ra ch¯n ðÕo tràng cüa các v¸ thánh Tång, ðßþc hàng vÕn ng߶i kính mµ và lên núi c¥u phúc, cúng d߶ng, thiªt trai luôn luôn không ng¾t.

Mµt hôm có mµt v¸ Trß·ng giä ðem ng߶i nhà lên núi chu¦n b¸ mµt bæa c½m chay r¤t tinh khiªt ð¬ cúng d߶ng chúng Tång. M÷i ng߶i lû lßþt lên núi, dñ bu±i t§p phß¾c này, trong s¯ ðó có mµt cô gái nghèo, tu±i 17, 18 nghî r¢ng: "Hôm nay nhà Phú ông cúng d߶ng Chß Tång trên núi, nªu ta lên theo ch¡c thª nào cûng ðßþc mµt bæa no nê, nh¤t là ðã m¤y hôm nay, ta chßa h« ðßþc bæa ån nào g÷i là lßng lØng dÕ". Nghî xong, v¾i mµt v¨ m£t h¾n h·, ng߶i con gái ðó räo bß¾c chân ði.

Khi cô gái nghèo ¤y lên ðªn ðïnh núi th¤y c° chay cüa Trß·ng giä bày ra ðü thÑ mÛ v¸ th½m tho tinh khiªt thì trong bøng nghî : "Kiªp trß¾c v¸ Trß·ng giä này ch¡c là dày công tu thân tích phß¾c, nên ngày nay m¾i thành ng߶i giàu có, ðó là quä báo ð«n bù. Ъn ngày nay Phú ông lÕi có Thi®n tâm thiªt trai cúng d߶ng Chß Tång, sØa tÕo nhæng công ðÑc l¾n, ch¡c r¢ng phß¾c quä kiªp sau còn nhi«u, có l¨ còn nhi«u h½n cä ð¶i hi®n tÕi này næa.
Ngçm lÕi thân ta - cô gái nghèo nghî tiªp - thñc là ðáng thß½ng ! Chï vì kiªp trß¾c không biªt tu tÕo phß¾c quä, cho nên bây gi¶ m¾i ch¸u cänh cùng kh¯n nhß thª này. Nªu gi¶ ðây ta không lo tu phß¾c thì kiªp sau ch¡c còn nghèo khó g¤p m¤y ! V§y, hi®n tÕi trong lßng còn hai ð°ng ti«n mà ta ðã dành døm ðßþc, sao ta chÆng ðem ra cúng dâng các v¸ Hòa Thßþng có ðßþc không ? M£c dù hai ð°ng ti«n này cûng có th¬ mua ðßþc hai chiªc bánh ån tÕm cho ð· ðói lòng, xét ra : Nªu ta ðem cúng dâng các v¸ tu hành xu¤t gia thì ta không ðªn n²i chªt kia mà".

Nghî r°i, cô gái nghèo lÆng l£ng ðþi các v¸ Tång ni cùng dùng trai xong, li«n móc trong b¸ ra hai ð°ng ti«n cung kính dâng lên Hòa Thßþng.
Theo quy t¡c ðã ð¸nh trên núi là : Nªu có ai b¯ thí cúng d߶ng thì chï có v¸ sß tri khách ðÑng lên thay m£t Chß Tång hß¾ng thí chü mà chúc phß¾c. Nhßng l¥n này cô gái nghèo lÕi ðßþc chính v¸ Hòa Thßþng trø trì thân hành ra trß¾c m£t cô gái mà chúc phß¾c r¢ng: "T¤t cä bäo v§t trên trái ð¤t ð«u · cä trong ng߶i ð°ng næ này ðã ðem b¯ thí cho kë xu¤t gia, v§t b¯ thí ðây nguyên là vi®c tu phß¾c. V§y b¥n Tång chúc cho thí chü vînh vi­n lìa khöi nghèo kh±".
Cô gái nghèo nghe xong, trong lòng không th¬ k¬ xiªt n²i ni«m hân hoan. R°i ðÕi chúng ai ai cûng c¤p thÑc thÑc ån cho cô, th§t là mµt sñ vui v« ðÕo pháp không có gì sánh k¸p.

Sau khi cô gái ðã no nê li«n ðüng ðïnh ra khöi cØa chùa t¾i dß¾i mµt g¯c cây c± thø n¢m nghï và chþp m¡t ði lúc nào không biªt. Lúc ðó v¥ng thái dß½ng ðã xª chi«u, thª mà bóng cây v¥n y nguyên không thay ð±i. Nhìn lên xem th¤y trên ðïnh cây cao b²ng có ðám mây ngû s¡c nhß chiªc tàn che cho cô gái. Ðó là mµt chuy®n hiªm th¤y t× trß¾c ðªn nay.

Giæa lúc ¤y, ÐÑc Qu¯c Vß½ng nß¾c ðó v×a v£n ði qua, nhân vì Hoàng H§u m¾i t× tr¥n, nên trong lòng Ngài u u¤t bu°n r¥u m¾i ru±i xe ði du s½n ngoÕn thüy ð¬ cho tiêu s¥u giäi muµn, b²ng nhiên g£p thiªu næ nghèo n¢m ngü dß¾i g¯c cây mà trên ðïnh ng÷n cây có ðám mây ngû s¡c che cho nhß chiªc tàn vàng thì Qu¯c Vß½ng l¤y làm kinh ngÕc, khác nào ðßþc thiên næ hi®n xu¯ng dß¾i tr¥n. Nhà vua tñ tán thán :
"Thiªu næ này · ðâu mà dám nghî ng½i · ðây ? S¡c ð©p cüa nàng chÆng kém gì H¢ng nga ! V¾i cái thân hình y¬u ði®u, v¾i vë m£t sinh tß½i, nàng ðã khiªn cho nhi«u ng߶i ð¬ ý". Nói r°i, sai cung næ Æm nàng lên xe.
Cô gái trong c½n mµng chþt tïnh, m· choàng m¡t ra, th¤y m¤y ng߶i khiêng mình bö lên xe thì kinh hãi kêu lên:
- Ôi Ph§t ½i ! Các ng߶i là ai ? иnh mang tôi ði ðâu ?
- xin cô ð×ng sþ, chúng tôi không phäi là quân gian phi ðâu, chúng tôi vâng l®nh Qu¯c Vß½ng ðón cô v« cung ðây !
Cô gái nghèo sau khi ðã ðßþc ð£t n½i sau xe Qu¯c Vß½ng ng°i r°i, Qu¯c Vß½ng li«n d¸u dàng höi:
- Nåm nay cô nß½ng bao nhiêu tu±i ?
- 18 tu±i
- Cô nß½ng ð©p quá, r¤t ðáng yêu, trçm mu¯n ðem cô nß½ng v« cung l§p làm ð® nh¤t phu nhân. V§y cô nß½ng có b¢ng lòng không ?

Cô gái nghèo liªc nhìn v¸ Qu¯c Vß½ng th¤y Ngài xinh ð©p trë trung thì n· mµt nø c߶i. Nhßng trong lòng vçn nghi nghi ho£c ho£c không tin, cô nghî : " Có l¨ nào ta lÕi ðßþc mang v§n quá t¯t, ðªn n²i ðß½ng t× mµt ðÑa con gái nghèo ði ån xin mà b²ng tr· nên mµt v¸ Ю nh¤t phu nhân". Cô càng nghî càng ngây ng߶i ra, không nói ðßþc câu nào.
- Thª nào ! Cô nß½ng không vui lòng hay sao mà làm thinh không trä l¶i ?
- Tâu ÐÕi Vß½ng ! Tôi hoài nghi r¢ng : Tôi ðß½ng · cõi thñc hay mà cõi mµng ðây ?
- Không phäi mµng m¸ gì ðâu. Ðây là cõi thñc ð¤y ! Ðoàn xe Qu¯c Vß½ng ðã v« t¾i cung. Ngài li«n tuyên b¯ v¾i toàn qu¯c l§p cô làm ð® nh¤t phu nhân.

Sau khi ðã tr· thành ng߶i ðàn bà cao sang nh¤t nß¾c, nào ån ngon, nào m£c ð©p lÕi ðßþc m÷i ng߶i kính n¬ nhßng trong lòng cô vçn không ðoÕn tuy®t v¾i ý nghî : " S· dî ta có hÕnh phúc ngày nay chï vì ðã có nhân duyên b¯ thí hai ð°ng ti«n ! V§y thì v¸ sß phø chúc phß¾c cho ta hôm trß¾c ðã là mµt v¸ ân nhân tuy®t ð¯i cao qúy cüa ta".
Nghî r°i, li«n b¦m v¾i Qu¯c Vß½ng:
- Tâu ÐÕi Vß½ng, ti®n thiªp v¯n là cô gái hèn m÷n, ngày nay ðßþc ðµi ½n ÐÕi Vß½ng yêu mªn, l§p làm ð® nh¤t phu nhân, l¨ t¤t nhiên phäi cäm tÕ h°ng ân cüa Vua. Nhßng nghî ðªn cái ân cüa v¸ xu¤t gia mà ti®n thiªp ðã b¯ thí hai ð°ng ti«n ð°ng, ti®n thiªp mu¯n ðßþc ðe, chút gì lÕi chùa b¯ thí cúng d߶ng ð¬ tö lòng báo ân. V§y chÆng hay ý ÐÕi Vß½ng thª nào ?
- T¯t l¡m, tùy khanh ð¸nh li®u, khanh mu¯n nhß thª nào trçm cûng vui lòng cho phép.

R°i ðó, Qu¯c Vß½ng và Hoàng H§u s¡m sæa th§t nhi«u c± chay long tr÷ng và tinh khiªt, ch¤t ð¥y hàng m¤y chøc xe ðem lÕi núi †m S½n cúng d߶ng:
Sau khi các v¸ Tång chÑng th÷ trai r°i ðªn lúc ra chúc phúc cho thí chü, thì không th¤y v¸ Hòa Thßþng trø trì thân ra chúc phúc nhß l¥n trß¾c mà chï là v¸ tri Khách thay m£t ng߶i chúc phúc thí chü mà thôi. Vi®c này khiªn cho cä Vß½ng lçn H§u ð«u l¤y làm kÏ quái mà r¢ng :
- Ngày xßa, tôi ðem b¯ thí hai ð°ng ti«n ð°ng ðßþc v¸ sß phø trø trì ra chúc phß¾c. Ngày nay, tôi b¯ thí biªt bao nhiêu ph¦m v§t trân qúi, thª mà không th¤y sß phø ra chúc phß¾c là tÕi làm sao ?
ÐÕi chúng ð«u nh§n xét nhß thª và ai ai cûng th¡c m¡c nhß nhau

V¸ sß trø trì th¤y m÷i ng߶i cùng xôn xao, li«n vân t§p qu¥n chúng lÕi m· l¶i khai th¸ r¢ng :
" Ngày trß¾c, tuy Hoàng H§u b¯ thí chï có hai ð°ng ti«n ð°ng là v§t nhö m÷n, nhßng là cä mµt t¤m tâm thành phát ra, ð¤y là ði«u chí cao và khä qúi. Ngày nay Qu¯c Vß½ng và Hoàng H§u tuy b¯ thí r¤t nhi«u, nhßng trong lòng có hàm chÑa ði«u "ngã mÕn" không gi¯ng nhß l¥n trß¾c.
Nên biªt r¢ng Ph§t pháp không tr÷ng "v§t ch¤t" mà tr÷ng · ði«u "phát tâm" s· dî vì ðó mà l¥n này ta không thân ra chúc phúc. V§y m÷i ng߶i nên hi¬u rõ Ph§t Pháp ðµ kë nghèo cùng b¯ thí là nhß thª nào !"
Qu¯c Vß½ng và Hoàng H§u nghe l¶i Hòa Thßþng giäng giäi thì trong lòng v×a th©n v×a vui m×ng : Bây gi¶ m¾i hi¬u rõ nghîa thñc và giá tr¸ cüa hai chæ B¯ Thí ./.

Xâu Ng÷c Nß¾c

Bên tr¶i sß½ng mù ðã tan hÆn. V¥ng thái dß½ng ¦n hi®n sau áng mây thßa, chiªu ánh sáng huy hoàng trong khoäng không gian trong tÕnh. T×ng c½n gió mát nh© t× phß½ng nam th±i v« làm r½i nhæng hÕt nß¾c trong su¯t nhß pha lê ð÷ng · ð¥u cö, lá cây. Cänh v§t n½i v߶n Ngñ sau mµt tr§n mßa ban mai v×a tàn càng ðßþm vë thanh-tân tß½i th¡m.
N½i th«m cao cüa mµt ngôi ð«n vàng, mµt nàng công chúa tu±i còn th½ bé, ng°i trên chiªc c¦m ðôn, ðßa m¡t th¦n th¶ nhìn ng¡m cö hoa trong thßþng uy¬n. khung cänh tuy ð©p nhßng không gþi ðßþc ni«m vui cho công chúa vì nó ðã th߶ng v¾i m¡t nàng l¡m nhß mµt bÑc tranh ng¡m ði ng¡m lÕi nhi«u l¥n, r°i nàng m½ mµng v¾ v¦n và ß¾c mµt cái gì khác lÕ h½n næa...
N¡ng vàng nh© phü lên hoàng cung. Công chúa ðang th½ th¦n ng°i trông xa g¥n, b²ng ðôi m¡t nàng chåm chú vào mµt cänh tßþng. T× trên mái ngói tráng men xanh, nß¾c mßa còn ð÷ng lÕi r½i xu¯ng t×ng gi÷t ð«u ð«u, n¯i thành nhæng bóng nß¾c tròn, trôi lån theo ränh ðá hoa tr¡ng. Dß¾i ánh triêu dß½ng, nhæng báng nß¾c ¤y l¤p lánh, n±i nhi«u màu s¡c kÏ xäo, xinh ð©p lÕ th߶ng nhß nhæng hÕt ng÷c tuy®t tr¥n vô giá! Nét m£t công chúa sáng lên, nàng mïm c߶i và th¥m nghî: "Chà! nhæng hÕt ng÷c kia sao mà ðep. thª! ta ðã có nhi«u châu báu, nhßng chßa thâý thÑ ngoc. nào qúy lÕ b¢ng loÕi n¥y. Giá ta có mµt tràng chu²i ngÕc nhß thª ð¬ quàng n½i c± thì thích thú biªt bao. Nghî xong, nhß thâu th¥n công chúa lÕi th× ng߶i ra nhìn ng¡m say sßa quên hÆn bao nhiêu vë tß½i th¡m quanh mình, m£c cho ng÷n gió nam cþt ðùa cùng cänh v§t.
Gi÷t mßa ðã dÑt t× trên mái ngói. N½i lòng rãnh ðá hoa, hình dáng nhæng viên ng÷c vô giá không còn næa. V¥ng thái dß½ng ðã lên cao, ánh vàng xuyên r÷i nØa th«m vàng, mà công chúa vçn còn ng°i ng½ ng¦n, tâm h°n nhß phiêu dÕt t§n n½i nao! Mµt cung næ t× phía trong ði ra, se së ðªn g¥n, cung kính thßa: "Có l®nh Mçu Hoàng g÷i" Nhß chþt b×ng tînh, công chúa không ðáp lÕi mà n£ng n« lê bß¾c thÆng vào phòng r°i lên gi߶ng n¢m. cung næ ngÕc nhiên chÕy vào phía trong. Mµt lát, Hoàng H§u ðªn phòng con thåm công chúa, th¤y trên m£t ngây th½ có v¨ b½ ph¶ ü dµt, tß·ng r¢ng ðÑa con yêu cäm nhi¬m phong hàn, nên d¸u dàng han höi. V¯n là con mµt, h¢ng ðßþc nuông chìu, công chúa nhß có d¸p ð¬ nhöng nhëo cùng m©. Vì v§y, tuy biªt Hoàng h§u ðªn thåm, nhßng nàng vçn n¢m xoay m£t vào trong im l£ng không nói.
Hoàng h§u lÕi càng h¯t hoäng k¸p báo cho ðÑc vua nghe tin con gái b¤t th߶ng, ðÑc vua vµi vàng ðªn höi thåm, công chúa cûng vçn im l£ng không ðáp. sau khi vua cha và Hoàng h§u d² dành, khuyên l½n mãi, nàng công chúa th½ ngây ¤y m¾i thu§t chuy®n nhæng vòng ng÷c qúy và nói ch² ß¾c v÷ng cüa mình. nghe xong, ðÑc vua c߶i vui vë và bäo: "! con ta khéo v¾ vân? thì thôi! Nhæng hÕt ng÷c mà con nói ðó, chï là nhæng bong bóng nß¾c, làm sao kªt ðßþc tràng chu²i? Nhßng thôi, con hãy yên lòng, các thÑ ng÷c quý giá · trong kho tàng không thiªu gì, cha s¨ cho con tùy ý lña ch÷n. Nói ðoÕn, vua sai quan giæ kho lña nhæng thÑ ng÷c th§t ð©p ðem ðªn cho công chúa. Nhßng sau khi xem xong t× thÑ ngoc. n¥y ðªn thÑ ng÷c khác, công chúa vçn không v×a ý, nh¤t ð¸nh ðòi cho ðßþc nhæng hÕt ng÷c mà mình ðã trông thâý.
¿¾c v÷ng không thành, lòng m½ tß·ng nhæng viên ng÷c tuy®t ð©p làm cho công chúa âu s¥u rã rßþi, không còn biªt ðªn bao nhiêu thÑc ngon v§t lÕ, b®nh cüa công chúa m²i ngày m²i n£ng. ÐÑc vua và hoàng h§u vô cùng lo l¡ng, vì nh§n. th¤y sñ tß·ng, nh¾ có th¬ làm g¥y mòn và có th¬ cß¾p m¤t ðÑa con yêu cüa mình.
Mµt bu±i ch¥u ðÑc vua phán höi các quan làm thª nào cho công chúa hªt b®nh? T¤t cä tri«u th¥n ð«u nhìn nhau l£ng thinh. Ngài lÕi hÕ chiªu cho tìm nhæng ng߶i thþ chu¯t ng÷c tài giöi vào tri«u và höi có thÑ ngoc. nào nhß nhæng bong bóng nß¾c l¤p lánh ngû s¡c ð¬ làm tràng chu²i cho công chúa? T¤t cä thþ ng÷c ð«u tâu không th¬ nào tìm ðßþc thÑ ng÷c nhß thª. sau cùng, ðÑc vua cho truy«n rao kh¡p trong nß¾c: "Nªu ng߶i nào làm cho công chúa hªt b®nh, s¨ ðßþc thß·ng nghìn vàng". trong khi gi¶ kh¡c l£ng l¨ trôi qua mà cÑu tinh vçn v¡ng bóng, vì lòng thß½ng con, ng߶i cha hi«n ng°i ðÑng không yên, muôn ph¥n äo não. Mµt bu±i sáng tinh sß½ng, có ng߶i thþ chu¯t ng÷c tu±i già, râu tóc bÕc ph½, xin vào ra m¡t. sau khi bái yªt xong, ng߶i thþ già quÏ xu¯ng tâu: "Muôn tâu Hoàng thßþng! B®nh cuä công chúa là mµt tâm b®nh, không th¬ dùng thu¯c thang ði«u tr¸. Mu¯n cho b®nh lành, t¤t phäi làm thöa nguy®n v÷ng cüa ng߶i ¯m ðang m¡c phäi tâm b®nh ðó. Nhßng có ði«u khó: bong bóng nß¾c không th¬ kªt làm tràng chu²i ðßþc. tuy nhiên, th¥n ðã có phß½ng cách làm cho công chúa hªt b®nh" Nhß trút ðßþc gánh n£ng, ðÑc vua vô cùng m×ng rÞ, li«n ðªn phòng con gái âu yªm bäo: "Hôm nay có ng߶i thþ già hÑa s¨ xö ðßþc xâu chu²i ng÷c âý cho con. Thôi, con ð×ng bu°n r¥u næa". L½ì nói ¤y quä có mµt hi®u lñc phi th߶ng. Trên gß½ng m£t xanh xao ti«u tøy cüa công chúa n· nø c߶i và c½n tr¥m kha b²ng dßng nhß tiêu tan ði ðâu m¤t.
Mµt d¸p may, sáng hôm sau, tr¶i v¥n vû ð± mßa xu¯ng. khi tr§n mßa v×a tÕnh, nhæng bong bóng nß¾c cûng trôi n½i lòng ränh ðá hoa nhß hôm nào. Ng߶i thþ già tâu vua xin m¶i công chúa ra trß¾c th«m ði®n vàng và thßa: "Tôi tu±i già, ðôi m¡t ðã l¶, không phân bi®t ðßþc vë t¯t x¤u cüa hÕt ng÷c. xin công chúa tùy ý lña hÕt ng÷c nào ð©p nh¤t, tôi s¨ xö cho". Nhßng bong bóng nß¾c vçn là ch¤t mong manh, v×a chÕm ðªn li«n tan ngay, công chúa hªt v¾ bong bóng này lÕi ðªn bong bóng khác su¯t cä bu±i, khi tay công chúa chÕm ðªn hÕt ng÷c thì hÕt ng÷c ðó tñ vÞ ra kªt cuµc ðã m®t nh÷c mà chÆng ðßþc chi cä. Ng߶i thþ già höi: "Thª nào? Nhæng hÕt ng÷c ¤y · ðâu". Công chúa ng¦n lên nhìn ng߶i thþ, rôì quay lÕi nhìn vua cha, ðáp: "xin phø vß½ng ban cho con tràng chu²i b¢ng tØ kim, vì thÑ ¤y r¤t ch¡c, r½i xu¯ng gÕch không vÞ. Còn thÑ n¥y chï có dáng bên ngoài, nhßng lÕi giä d¯i mong manh, con không th¬ l¤y ðßþc và không còn th¤y ßa thích næa". ÐÑc vua d¸u dàng bäo: "Thì nó chï là nhæng bong bóng nß¾c thôi con Õ" Nhß tînh ngµ ra, công chúa lµ vë e th©n cúi ð¥u giæa nø c߶i kín ðáo cüa ðoàn cung næ... 

Яi ThoÕi Thi«n

Các Thi«n Sß hu¤n luy®n các Chú Ti¬u tñ di­n tä ý nghî cüa các chú. hai ngôi ð«n Thi«n, m²i ngôi có mµt Chú Ti¬u h¥u c§n. Mµt chú bu±i sáng ði hái rau, g£p chú kia giæa ð߶ng.
Chú thÑ nh¤t höi:
-Anh ði mô rÑa ?
Chú kia ðáp:
-Ta ði mô bàn chân ta bß¾c.

Câu trä l¶i làm chú thÑ nh¤t r¯i óc, chú v« c¥u th¥y trþ giúp. Th¥y chú bäo: Sáng mai, khi con g£p anh bÕn nhö cüa con, hãy höi h¡n lÕi câu ðó. H¡n s¨ trä l¶i câu ðó, r°i con höi tiªp : "Giä nhß anh không có chân thì anh ði mô" H¡n s¨ ch¸u ngay.

Sáng hôm sau khi hai chú g£p nhau. Chú thÑ nh¤t höi:
-Anh ði mô rÑa ?
Chú kia ðáp:
-Ta ði n½i mô gió th±i

Câu trä l¶i này làm bù ð¥u chú thÑ nh¤t, chú kia ðã ðánh bÕi cä b§c th¥y chú. Ông th¥y lÕi m¾m ý: "Häy höi h¡n ði mô nªu không có gió?"

Ngày hôm sau hai chú lÕi g£p nhau l¥n thÑ ba. Chú thÑ nh¤t höi:
-Anh ði mô rÑa ?
Chú kia ðáp:
-Ta ðang ði chþ mua rau.