Hòa Thßþng dhammananda , 
Nhà Truy«n  Giáo N±i Tiªng Cüa Ph§t Giáo Mã Lai 

Thích Nguyên TÕng

Sau khi thiªt l§p ngôi tam Bäo tÕi v߶n Lµc Uy¬n, c± thành ba la NÕi, ÐÑc Thª Tôn ðã g·i 60 v¸ TÏ kheo a la Hán ðªn các tïnh thành „n е ð¬ giáo hóa chúng sinh, mang ánh sáng cüa Chánh Pháp ð¬ làm an lÕc cuµc ð¶i. Trß¾c ðó, ÐÑc Ph§t ðã khuyên nhü các ð® tØ nên c¯ng hiªn cuµc ð¶i cüa mình cho møc ðích giáo hóa ðµ sanh: "Hãy ra ði này các TÏ kheo, vì sñ an lÕc và hÕnh phúc cho s¯ ðông, vì sñ t¯t ð©p cho ð¶i, vì an lÕc và hÕnh phúc cho chß thiên và loài ng߶i. Không nên ði hai ng߶i cùng mµt ch²...(Go forth, o monks, for the benefit and happiness of the many, for the good of the world, for the welfare and happiness of gods and men! let not the two of you go the same way...). 

H½n hai ngàn nåm sau, bÑc thông ði®p cao quý ¤y vçn ðßþc duy trì và thñc hi®n t¯t ð©p b·i các ð® tØ cüa Ngài. trong các nhà truy«n giáo Tích lan trong thª kÖ 20 này nhß Pháp sß anagarika Dharmapala, narada maha Thera, sayadaw u thitilla và piyadassi Maha....Уc bi®t tÕi Mã Lai, các nhà truy«n giáo tiên phong có Hòa thßþng A. pemaratana t± khai s½n chùa mahindarama tïnh Penang, Hòa thßþng tiªn sî Sumangala, Hòa thßþng k gunaratana nayaka Thera, Hòa thßþng kim Beng, Hòa thßþng chuk mor và Hòa thßþng Dhammananda. Cä ba v¸ ð¥u ð«u ðã viên t¸ch, nay chï còn lÕi HT. Dhammananda, 75 tu±i, mµt ng߶i vçn hoÕt ðôîng tích cñc ð¬ ch¤n hßng pg tÕi Mã lai và cûng ðßþc xem là ng߶i có công tÕo dñng n«n täng cho pg nam Tông tÕi Mã Lai.

Th· Thiªu Th¶i:

Hòa thßþng Dhammananda, thª danh martin (vì sanh ra trong th¶i gian ðô hµ cüa Thñc dân anh qu¯c, nên phäi dùng tên tiªng Anh), sinh ngày 18 tháng 3 nåm 2026 trong mµt gia ðình trung lßu, cha là cø ông K. A. garmage tÕi làng Kirinde, tïnh Matara, mi«n nam nß¾c Tích lan (Ceylon), Ngài là ng߶i con trß·ng trong mµt gia ðình có 6 anh ch¸ em.

Ngài b¡t ð¥u h÷c ti¬u h÷c nåm 7 tu±i tÕi tr߶ng làng Kirinde. Không gi¯ng nhß nhæng làng khác · Tích Lan, kirinde không b¸ h« h¤n ðªn chiªn d¸ch truy«n ðÕo cüa ky Tô giáo. Nh¶ thª mà pg vçn còn änh hß·ng mÕnh m¨ ðªn sinh hoÕt cüa ng߶i dân và ngôi chùa cüa ð¸a phß½ng. Nh¶ thª mà ngài ðã tham gia vào nhæng sinh hoÕt pg cüa tr߶ng và cµng ð°ng trong th¶i gian này. Bên cÕnh ng߶i m© mµ ðÕo, ngài ðßþc ng߶i c§u ruµt là mµt Tång sî trø trì ngôi chùa cüa ð¸a phß½ng này giúp ðÞ và hß¾ng dçn ngài h÷c Ph§t chÆng bao lâu ý tß·ng xu¤t gia h÷c ðÕo phát kh·i trong tâm h°n cüa ngài.

Nåm 12 tu±i, Ngài xu¤t gia làm chú ti¬u (samanera) v¾i Hòa thßþng k dhammaratana maha thera · chùa kirinda v¾i pháp danh là Dhammananda, (nghîa là "ng߶i chÑng nghi®m hÕnh phúc qua giáo Pháp" (one who experiences happiness through the Dhamma). Tiªp ðó Ngài ðßþc g·i vào tr߶ng ð¬ h÷c Ph§t Pháp trong vòng 10 nåm trß¾c khi ðång ðàn th÷ TÏ kheo gi¾i (Bhikkhu) vào nåm Ngài 22 tu±i (2026). Hòa thßþng ðàn ð¥u trong gi¾i ðàn này là Trß·ng Lão K. ratanapala maha thera tÕi chùa Kotawila.

Tu h÷c tÕi Tích lan và „n е: 

Tiªp ðó ngài ðã ghi danh vào h÷c tr߶ng dhammarama pirivena và r°i H÷c vi®n Ph§t giáo vidyawardhana tÕi thü ðô Colombo, niên khóa 1935-1938. Giáo sß chính thÑc cüa Ngài là HT. kotawila deepananda nayaka Thera. Nåm 1938, Ngài t¯t nghi®p tÕi tr߶ng này và tiªp tøc h÷c tÕi tr߶ng vidyalankara Pirivena, · Peliyagoda, là mµt ðÕi h÷c Ph§t giáo r¤t n±i tiªng · Tích lan vào th¶i b¤y gi¶. trong bäy nåm lßu h÷c tÕi ðây, ngài ðã h÷c Pali, Sanskrit, Triªt h÷c, tam TÕng kinh Ði¬n và nhi«u môn h÷c xã hµi khác ð¬ trang b¸ cho chß½ng trình giáo døc ph± c§p và ho¢ng dß½ng Ph§t Pháp cüa ngài v« sau. — tu±i 26, Ngài ðã hoàn t¤t chß½ng trình h÷c tÕi n½i ðây.

Bäy nåm ðßþc ðào tÕo trong môi tr߶ng Ph§t h÷c và l¯i s¯ng nghiêm kh¡c cüa tu vi®n tÕi ðây ðã mang lÕi nhæng hæu ích v« sau trong sÑ mÕng truy«n giáo cüa Ngài. V¸ Pháp sß tinh th¥n cüa Ngài tÕi ðÕi h÷c này là Trß·ng lão lunupokune sri dhammananda nayaka Thera, mµt b§c h÷c giä uyên bác cüa Ph§t giáo Tích Lan.

Tiªp ðó, vào nåm 1945, HT. dhammananda ðßþc ðÕi h÷c Hindu, „n е c¤p h÷c b±ng và Ngài ðã lên ð߶ng du h÷c. BÕn cùng khóa v¾i ngài lúc ¤y hi®n nay còn Hòa thßþng P. pannananda nayaka maha Thera, (ðang · Tích Lan); Hòa Thßþng Tiªn sî. H. saddhatissa maha thera (· Luân ðôn); Hòa thßþng Tiªn sî U. dhammaratana (chü t¸ch Hµi ÐÕi B° Ы, „n) và Hòa thßþng Tiªn sî amritananda thera (Chü T¸ch Hµi аng Tång Già Nepal). sau b¯n nåm h÷c tÕi ðây, HT. dhammananda ðã t¯t nghi®p v¾i b¢ng c¤p cao h÷c v« Triªt h÷c „n е vào nåm 1949. Mµt trong s¯ nhæng giáo sß n±i tiªng cüa Ngài tÕi ðÕi h÷c này là c¯ Tiªn sî S. Radhakrishnan, cûng là v¸ t±ng th¯ng ð¥u tiên cüa Cµng Hòa „n е. 

Sau khi t¯t nghi®p, Ngài tr· v« Tích lan và m· mµt Tr߶ng Ph§t giáo sudharma tÕi kotawila ð¬ giúp cho dân chúng h÷c Ph§t. Ngài cûng cho phát hành mµt t¶ báo tiªng Tích lan ð¬ ph± biªn giáo lý. Nhæng l¾p giáo lý, nhæng bài thuyªt pháp và nhi«u hoÕt ðµng giáo døc khác cüa ngài ð«u truy«n cäm hÑng ð©p ð¨ cho dân làng quy hß¾ng v« Chánh Pháp. trong s¯ nhæng v¸ phø giúp Ngài lúc ðó có ÐÕi ðÑc K.Pemaloka và ðÕi ðÑc K. Hemasiri, nhæng ng߶i v« sau vçn theo Ngài ðªn Mã lai ð¬ tiªp tøc công tác truy«n giáo tÕi Brickfields.

SÑ mÕng truy«n giáo tÕi Mã Lai:

Nåm 2026, Hòa thßþng K. sri pannasara nayaka Thera, Vi®n Trß·ng tu vi®n vidyalanakara Pirivena, ðã nh§n mµt lá thß t× Hµi pg sasana abhiwurdhi Wardhana, Mã Lai. Hµi này có mµt ngôi chùa · Brickfields, ðßþc biªt là mµt Hµi pg lâu ð¶i nh¤t trong cµng ð°ng Tích lan tÕi qu¯c gia này. Hµi ðã thïnh c¥u mµt v¸ Tång th߶ng trú ð¬ hß¾ng dçn ð¶i s¯ng tâm linh cho cµng ð°ng Tích lan tÕi n½i ¤y.

Trong s¯ 400 Tång sî · tu vi®n vidyalankara Pirivena, TÏ kheo dhammananda ðã ðßþc tuy¬n ch÷n ð¬ g·i ði ho¢ng Pháp tÕi Mã Lai. Ngài ðã sÇn lòng tiªp nh§n l¶i thïnh c¥u này dù Ngài r¤t mu¯n · lÕi quê nhà ð¬ ho¢ng Pháp. tuy nhiên, Ngài ý thÑc ðßþc r¢ng tÕi Tích lan còn nhi«u v¸ tång khác có th¬ làm công tác cüa Ngài, trong khi ¤y tÕi Mã Lai, nhu c¥u ch¤n hßng Ph§t Pháp là vi®c kh¦n thiªt, lúc b¤y gi¶ tình hình pg tÕi ð¤t nß¾c này, dù có nhi«u chùa ng߶i trung Hoa, nhßng ph¥n l¾n không có giäng dÕy giáo lý, phß½ng pháp tu h÷c mà cúng kiªn, n£ng ph¥n l­ nghi và mê tín. do ðó HT. dhammananda quyªt ð¸nh lên ð߶ng trong vòng mµt th¶i gian ng¡n. Ngài ðã xu¯ng tàu thüy vào sáng ngày 2 tháng giêng nåm 1952. ba ngày sau Ngài ðã ðªn ðßþc cäng Penang, mi«n B¡c cüa Mã Lai.

Nhæng HoÕt ðµng ho¢ng Pháp ð¥u tiên tÕi Mã Lai:

Khi ðªn Penang, Ngài lßu trú tÕi chùa mahindarama trß¾c khi ðón máy bay ðªn chùa brickfields · kuala Lumpur. Tháng 3 nåm 1952, Ngài nh§n ðßþc mµt lá thß cüa T±ng Toàn quy«n anh tÕi Mã Lai, ông gerald Templer, yêu c¥u ðßþc ðªn g£p Ngài ð¬ tìm hi¬u xem Ph§t Pháp có m¯i liên h® nào v¾i ý thÑc h® Cµng sän (Communist ideology) chång. Vì lúc b¤y gi¶ có nhi«u ngu°n tin cho r¢ng s¨ có nhæng cuµc n±i d§y ch¯ng chính quy«n t× các cµng ð°ng pg ng߶i trung Hoa. Nhæng ý tß·ng sai l¥m v« pg cüa ông Toàn quy«n gerald ðã ðßþc HT. dhammananda ðä thông và hß¾ng dçn ông ta nghiên cÑu ÐÕo Ph§t. Ngài nói v¾i ông ta r¢ng ÐÕo Ph§t là mµt tôn giáo t× bi và không bÕo ðµng vì ÐÑc Ph§t ðã hß¾ng dçn con ng߶i s¯ng trong hòa hþp và hòa bình v¾i chính mình và ng߶i khác (Buddhism is a non-violent and compassionate religion taught by the buddha to show man to live in peace and harmony with oneself and others). Hòa thßþng dhammananda nh¤n mÕnh thêm r¢ng ÐÕo Ph§t dÕy cho con ng߶i tu t§p tâm linh và s¯ng có ðÕo ðÑc, trong khi Cµng sän là mµt phong trào chính tr¸. Ðoán ch¡c HT. dhammananda không phäi là "ð½n v¸ thÑ nåm" cüa Cµng sän, toàn quy«n gerald ðã m¶i Hòa thßþng giúp ðÞ chính quy«n v« m£t tâm lý ð¬ tr¤n an qu¥n chúng, nh¤t là cµng ð°ng di dân ng߶i hoa tÕi Mã Lai, vì chính quy«n h° nghi r¢ng cµng ð°ng này có khuynh hß¾ng theo chü nghîa Cµng sän.

Hòa thßþng dhammananda ðã n¡m l¤y c½ hµi ¤y ð¬ m· rµng chß½ng trình ho¢ng Pháp cüa Ngài trên kh¡p Mã Lai. Ngài ðã giúp cho Hµi pg sasana abhiwurdhi wardhana và trung Tâm pg selangor cûng nhß Hµi Liên Hæu pg Thª gi¾i tÕi Mã lai ð¦y mÕnh công tác truy«n giáo. Kªt quä cho th¤y cµng ð°ng ng߶i hoa ðã quy hß¾ng v« v¾i ðÕo r¤t nhi«u.

Trong hai th§p niên 1950 và 1960, pg Mã lai r¤t nghèo nàn · trong h¥u hªt các cµng ð°ng. pg trong th¶i kÏ này chï là mµt vö bµc ð¥y nhæng mê tín d¸ ðoan, tràn lan trên kh¡p Mã Lai. Ph¥n l¾n ng߶i hoa trí thÑc ð«u chán ngán và bö theo ðÕo ky Tô, vì h÷ nhìn th¤y ky Tô giáo có nhi«u sinh hoÕt tôn giáo tích cñc, rõ ràng, hþp lý do các nhà truy«n giáo nß¾c ngoài mang vào.

HT. dhammananda c¯ g¡ng làm rõ nhæng quan ði¬m sai l¥m v« pg là mµt ðÕo mê tín, l±i th¶i trong tâm trí cüa qu¥n chúng có h÷c · Mã Lai. Ngài ðã phát ðµng mµt phong trào di­n thuyªt pg r¥m rµ trên toàn Mã Lai, phø tá cüa Ngài bây gi¶ có các v¸ TÏ kheo nhß k Gunaratana, chuk mor and TÏ kheo Tiªn sî sumangalo ðã làm cho phong trào ngày càng thêm thu hút và nhi«u kªt quä khä quan.

Sñ phát tri¬n cüa t± chÑc ho¢ng Pháp:

Nåm1961, HT. dhammananda ðã thäo lu§n v¾i các nhà lãnh ðÕo cß sî pg Mã lai ð¬ thành l§p mµt t± chÑc truy«n bá l¶i Ph§t dÕy ð¬ ðáp Ñng lÕi nhu c¥u bÑc thiªt cüa Mã Lai. Nåm 1962, Hµi Truy«n Bá Chánh Pháp (Buddhist missionary Society/BMS) ðã ðßþc thành l§p tÕi chùa pg brickfields v¾i các møc tiêu: H÷c höi và quäng bá pg và vån hóa PG; khuyªn khích và c± võ m÷i ng߶i h÷c höi và hành thì Ph§t Pháp; in ¤n và phát hành kinh sách PG; cung c¤p nhæng pháp môn phù hþp ð¬ m÷i ng߶i thñc hành; an üi, hß¾ng dçn, giúp ðÞ cho m÷i Ph§t tØ trong các tr߶ng hþp ðau b®nh hay chªt chóc v.v... 

HT. dhammananda nghî r¢ng mµt trong nhæng phß½ng cách ð¬ truy«n bá pg là viªt sách v« nhi«u lînh vñc khác nhau ð¬ ng߶i tín ð° có th¬ nß½ng theo ðó mà hành trì trong ð¶i s¯ng h¢ng ngày. Vì thª Ngài b¡t ð¥u viªt nhæng bài báo, r°i nhæng cu¯n sách nhö bö túi, nµi dung cüa sách phän änh nhæng th¡c m¡c cüa ng߶i Mã Lai. Mµt trong nhæng t§p sách ð¥u tiên là hß¾ng dçn cách trì tøng kinh tiªng pali cüa ÐÕo Ph§t sao cho tß½ng hþp v¾i th¶i khoa h÷c và tâm lý h÷c. T× ðó Ngài tiªp tøc viªt nhi«u tác ph¦m khác ð¬ cung Ñng cho nhu c¥u h÷c Ph§t cüa tín ð° tÕi Mã Lai. Tính ðªn nay Ngài ðã viªt trên dß¾i 50 tác ph¦m, trong s¯ này có nhi«u tác ph¦m ð£c s¡c nhß "Ng߶i Ph§t TØ phäi tin gì ?" (What buddhists believe); "Làm thª nào ð¬ s¯ng khöi sþ hãi và lo lâu" (How to live without fear and worry); "BÕn có tin tái sinh không?'' (Do you believe in Rebirth); "HÕnh Phúc lÑa ðôi" (A happy married life); "Thi«n иnh, con ð߶ng duy nh¤t" (Meditation, the only way); "Kho báu cüa Chánh Pháp" (Treasures of the Dhamma)... các tác ph¦m ðã nhanh chóng thu hút m÷i gi¾i Ph§t tØ Mã lai và ðªn nay nhæng tác ph¦m này ðã ðßþc d¸ch ra nhi«u thÑ tiªng trên thª gi¾i nhß „n е, nam Dß½ng, Tri«u Tiên, MÛ nam Phi, Bangladesh, Hòa Lan.

Ðây là l¥n ð¥u tiên n«n giáo døc pg b¢ng tiªng anh ðßþc ph± biªn trong gi¾i Ph§t tØ · Mã Lai, trß¾c ðó chï có nhæng kinh sách ðßþc viªt chæ Tàu. Sñ tác ðµng mÕnh này nhanh chóng änh hß·ng ðªn gi¾i thanh thiªu niên Mã Lai. Kªt quä, HT. dhammananda ðã nh§n hàng núi thß t× m÷i gi¾i, ð£c bi®t là h÷c sinh và sinh viên ð¬ tìm hi¬u v« Ph§t h÷c.

M£c dù không phäi là mµt nhà Pháp sß hùng bi®n, nhßng HT. dhammananda ðã làm say ð¡m gi¾i trë v¾i nhæng bài giäng mang tính khoa h÷c, trong sáng và rõ ràng cüa Ngài. Ði«u này ðã giúp cho nhi«u hµi ðoàn thanh niên Ph§t tØ ra ð¶i trong th§p niên sáu mß½i. R¤t nhi«u gi¾i trë ho£c ðã nghe giäng ho£c ðã ð÷c sách cüa Ngài mà quy hß¾ng v« v¾i Chánh Pháp.

Ngoài nhæng änh hß·ng bên ngoài xã hµi, HT. dhammananda cûng có công ðßa pg vào trong h÷c ð߶ng Mã Lai. HT. dhammananda ðã kªt hþp v¾i Thßþng t÷a tiªn sî Sumangalo, mµt Tång sî ng߶i MÛ, thành l§p mµt H÷c vi®n pg ð¬ làm vi®c v¾i ðÕi h÷c Malaya, ðÕi h÷c sains Malaysia, ðÕi h÷c Pertanian, cao ðÆng KÖ thu§t Malaysia, Vi®n Ngôn ngæ Mã Lai, Tr߶ng ÐÕi H÷c Sß PhÕm Mã Lai, Tr߶ng cao ðÆng tunku abdul Rahman, Tr߶ng cao ðÆng quân sñ hoàng gia (Royal military college) và g¥n ðây nh¤t là ðÕi h÷c utara malaysia · Kedah. T¤t cä nhæng sinh viên cüa các tr߶ng trên ð«u có h÷c nhæng gi¶ cån bän v« giáo lý Ph§t giáo do HT. dhammananda và nhi«u Pháp sß khác giäng dÕy.

Ь khuyªn khích và c± ðµng t¥ng l¾p trë h÷c và làm vi®c Ph§t, t± chÑc cüa Ngài ðã thu nh§n gi¾i trë vào làm vi®c cho các c½ s· ho¢ng Pháp, H÷c vi®n, in ¤n và phát hành kinh... ðã có r¤t nhi«u cß sî tham gia và ðã tr· thành nhæng ng߶i lãnh ðÕo các hµi ðoàn cß sî Ph§t tØ, n±i b§t trong s¯ hi®n nay có các ðÕo hæu nhß mess tan gin Soon, leong kok Hing, ang choo Hong, charlie chia và victor Wee, t¤t cä ð«u ðßþc änh hß·ng ðªn ðÕo ðÑc và tác phong làm vi®c cüa HT. Dhammananda. 

Sñ th×a nh§n và tán dß½ng v« công hÕnh ho¢ng Pháp:

Ь th×a nh§n và tuyên dß½ng các công ðÑc ho¢ng pháp cüa HT. dhammananda tÕi Mã Lai, Tång th¯ng pg Thái Lam, ÐÕi lão Hòa thßþng amunugama rajaguru sri vipassi maha nayaka thera · Chùa Rång Ph§t (Buddha tooth Relic), ðã phong ban cho Ngài danh hi®u "ÐÕi ðÕo sß" (Chief sangha nayaka Thera) cüa pg Mã lai vào nåm 1965. 

Ngài cûng ðßþc cung thïnh vào ban chÑng minh cho ðÕi hµi l¥n thÑ 9 cüa Hµi Liên Hæu pg Thª gi¾i nhóm tÕi kuala lumpur t× ngày 13 ðªn 20 tháng 4 nåm 1969. trong kÏ ðÕi hµi, Ngài cûng ðßþc tuyên dß½ng là mµt danh tång cüa pg Mã Lai.

Vào nåm 1970, HT. dhammananda kh·i xß¾ng và làm c¯ v¤n tinh th¥n cho Hµi thanh Niên Ph§t TØ Mã lai (The young buddhist association of malaysia (YBAM) ðây là mµt t± chÑc ðÕi di®n cho t¤t cä các hµi ðoàn Ph§t tØ trë tu±i tÕi Mã Lai, hi®n nay vçn còn hoÕt ðµng r¤t mÕnh.

T× nåm 1970 ðªn 1975, HT. dhammananda kh·i ð¥u nhæng chuyªn ði ho¢ng Pháp thª gi¾i. Trß¾c hªt ngài ðªn anh qu¯c giäng tÕi lancaster University, hull University, manchester university và oxford University. sau ðó Ngài ðªn hoa KÏ và ðßþc thïnh giäng tÕi dhamma realm university và Tr߶ng university of oriental Studies, trong d¸p này Tr߶ng ðÕi h÷c Pháp gi¾i (Dhamma realm University) này ðã phong t£ng b¢ng Tiªn sî danh dñ (Honorary doctor of philosophy degree) ð¬ ghi nh§n và tán thán công hÕnh ho¢ng Pháp và nhæng công trình sáng tác cüa Hòa thßþng. B¢ng c¤p này cûng ðßþc các ðÕi h÷c khác phong tång cho ngài ðÕi h÷c Ðông Phß½ng (University of oriental Studies) nåm 1975, ðÕi h÷c nalanda · Pháp vào nåm 1976 và ðÕi h÷c benares Hindu, „n е nåm 1980, và ðÕi h÷c · sri lanka vào nåm 1991, ban t£ng c¤p b¢ng Tiªn sî vån chß½ng (D. Litt.) ð¬ th×a nh§n nhæng tác ph¦m Ph§t h÷c giá tr¸ cüa Ngài ðã mang lÕi nhi«u lþi ích thiªt thñc n«n giáo døc tôn giáo tÕi Tích Lan.

Thiªt l§p chß½ng trình ðào tÕo tång tài · Mã Lai: 

Vào tháng 12 nåm 1976, HT. dhammananda ðã kh·i xß¾ng và làm giám ð¯c chß½ng trình ðào tÕo tång tài cho pg Mã Lai, chß½ng trình ðã ðßþc kh¡p n½i · Mã lai áp døng và thành công ðáng k¬, ngay cä · singapore cûng làm theo chß½ng trình này. Ъn nay chß½ng trình vçn ðßþc duy trì và s¯ thanh niên Mã lai phát tâm xu¤t gia ng¡n hÕn ngày càng ðông.

Vào ngày 25 tháng 3 nåm 1977, HT. dhammananda ðã thành l§p Vi®n Ph§t H÷c paramadhamma · Tích lan ð¬ tång sî kh¡p n½i trên thª gi¾i. Chß½ng trình ðào tÕo t× ba ðªn nåm nåm, ho£c nhæng khóa ng¡n hÕn cho nhæng tång sî ho£c cß sî l¾n tu±i ð¬ ðßa ði ho¢ng pháp ngay sau khóa h÷c.

Nhæng ðóng góp cho xã hµi:

Ngoài nhæng hoÕt ðµng Ph§t sñ, HT. dhammananda còn có nhi«u ðóng góp ð¬ phát tri¬n cµng ð°ng. Nåm 1960, Ngài là mµt trong nhæng v¸ lãnh ðÕo pg Mã lai ðÑng lên ðòi höi chính phü Mã lai tuyên b¯ ngày l­ Ph§t Ðän là ngày nghï cüa toàn dân, l¶i yêu c¥u ðã ðßþc ch¤p thu§n và vçn duy trì cho ðªn ngày nay. Giæa nhæng nåm 1960, Ngài hoÕt ðµng tích cñc v¾i T± chÑc liên tôn giáo Mã lai (Malaysian inter-religious organisation MIRO) ð¬ kêu g÷i các tôn giáo có m£t · Mã lai nên sinh hoÕt trong sñ hài hòa và tß½ng kính lçn nhau.

Nåm 1984, Ngài là mµt trong nhæng thành viên sáng l§p cüa Hµi ð°ng Tß V¤n Tôn giáo (Religious consultative Council), bao g°m PG, H°i giáo, ky Tô giáo ð¬ giúp cho chính quy«n có nhæng chính sách ðúng ð¡n ð¯i v¾i các tôn giáo. do nhæng hoÕt ðµng tích cñc ðóng góp cho xã hµi này mà ngày 7 tháng 6 nåm 1991, Hoàng ðª cüa Mã lai ðã phong t£ng cho Ngài tß¾c v¸ cao quý "Johan setia Mahkota". 

Kªt lu§n:

Không còn nghi ng¶ gì næa, Hòa thßþng dhammananda ðã có nhæng ðóng góp ý nghîa ð¬ phøc hßng lÕi pg Mã lai trong b¯n th§p niên qua. Nhi«u tång sî therevada g¯c Mã lai ðã xu¤t gia tu h÷c và tr· thành nhæng v¸ tång tài giöi nhß ðÕi ðÑc Mahinda, ðÕi ðÑc K. L. dhammajothi và ðÕi ðÑc Sujivo, ð«u do công ðào tÕo cüa Ngài.

Ngài cûng có trách nhi®m m¶i g÷i nhæng nhà truy«n giáo khác nhß các v¸ Hòa Thßþng pandit p pemaratana nayaka Thera, Hòa Thßþng tiªn sî h gunaratana Thera, Hòa Thßþng wimalajothi Thera, Hòa Thßþng dhammaratana Thera, và nhi«u tång sî khác ðªn Mã lai ð¬ giúp Ngài trong công tác truy«n giáo. Ngài cûng ðã hþp tác và g¥n gûi v¾i nhæng nhà truy«n giáo ÐÕi th×a khác nhß c¯ Pháp sß Tuyên Hóa, ðªn t× hoa KÏ; HT. tinh Vân, ðªn t× Ðài Loan; ÐÑc dalai lama ðªn t× „n е... ð¬ ðem lÕi lþi ích cho qu¥n chúng Mã Lai.

Ngài ðßþc xem là mµt tång sî nam Tông phóng khoáng, c·i m· và hþp tác v¾i nhæng tông phái khác cüa PG. khi tham dñ di­n ðàn ''Hai b§c Th¥y mµt l¶i dÕy" (Two masters one Message) t± chÑc · Penang, v¾i sñ tham dñ cüa các nhà lãnh ðÕo pg ðªn t× nhi«u tông phái. Ngài ðã tuyên b¯ r¢ng: do nhu c¥u cüa con ng߶i mà pg có Ti¬u Th×a và ÐÕi Th×a. ÐÑc Ph§t chï nói Pháp, chÑ không dÕy giáo lý cho Ti¬u Th×a và ÐÕi Th×a ho£c kim Cß½ng Th×a. 

Dù sinh ra và l¾n lên · Tích Lan, nhßng Ngài ðã c¯ng hiªn tr÷n ð¶i mình cho sñ nghi®p giáo hóa tÕi Mã lai trong tinh th¥n v¸ tha và vô phân bi®t ð¯i v¾i Ph§t tØ thuµc nhi«u s¡c tµc, màu da và truy«n th¯ng khác nhau tÕi xÑ s· này. Ðó là lý do tÕi sao Ngài nh§n ðßþc nhi«u sñ üng hµ và kính phøc cüa cµng ð°ng pg và nhi«u cµng ð°ng khác · Mã lai và trên thª gi¾i. Rõ ràng là Ngài có ð¥y ðü bäy ph¦m hÕnh cüa mµt b§c ðÕi nhân (Seven noble qualities of a great Man) mà ÐÑc Ph§t ðã nói trong kinh sakha sutta (A.N. 4:31) r¢ng: "Ngài là ng߶i ðáng yêu, ðáng kính tr÷ng, h÷c thÑc, là mµt c¯ v¤n, mµt ng߶i ch¸u khó l¡ng nghe, sâu s¡c trong ðàm lu§n và không bao gi¶ chü trß½ng mµt cách vô cån cÑ" (He is lovable, respectable, cultured, a counsellor, a patient listener, profound in discourse and never exhorting groundlessly)./.

Hi®n nay HT. dhammanda vçn không m®t möi trong sÑ m®nh giáo hóa · Mã Lai. Có r¤t nhi«u ng߶i ðã ðÕt ðßþc an lÕc và hÕnh phúc qua công lao ho¢ng Pháp cüa HT. Dhammananda. Cách t¯t nh¤t ð¬ m÷i ng߶i ð«n ðáp công ½n ¤y là nghiêm trì Ph§t hÕnh và chia xë nhæng lþi ích ¤y cho ng߶i khác. Nguy®n c¥u m߶i phß½ng chß Ph§t gia hµ cho Ngài ðßþc pháp th¬ khinh an, trø thª lâu dài ð¬ cho tÑ chúng nß½ng tña tu h÷c./.

Theo tài li®u: a brief introduction on his life and contributions to malaysian buddhism by benny liow woon Khin, 1999, và nhi«u tài li®u khác.
 

Computer typesetting: Ng÷c Dung