Tr· LÕi ÐÕo trong Lòng ÐÕo

L H

- Nªu có ng߶i lÕc ð߶ng nào g¥n chªt khát trong sa mÕc mà lÕi ð± lon nß¾c cu¯i cùng ði vì tß·ng l¥m là có chÑa thu¯c ðµc ...
- Nªu có ng߶i ðam mê ti«n bÕc nào mà lÕi ð¯t bö t¤m vé s¯ trúng lô ðµc ð¡c vì tß·ng l¥m là vé s¯ tr§t ...
- Nªu có ng߶i ðàn bà mê kim cß½ng nào mà lÕi li®ng hÆn mµt gói hµt xoàn xu¯ng bi¬n vì tß·ng là gói ðá cuµi ...
..... thì sñ m¤t mát ð¯i v¾i h÷ s¨ ðáng tiªc là bao nhiêu !
...........................................................................................

Tôi cûng ðã suýt r½i vào mµt trong nhæng hoàn cänh ¤y. may thay, nghi®p duyên cüa tôi ch¡c cûng nh©, nên tôi ðã n¡m k¸p mµt bàn tay nhö, th¤p thôi, cüa ðÑc Ph§t Thiên Thü Thiên Nhãn, và may m¡n ðßþc Ngài cÑu ra khöi mê lµ, ð¬ hôm nay còn có d¸p h¥u chuy®n quý v¸.

Tôi xin kính g·i l¶i tri ân sâu xa ðªn quý v¸ soÕn giä, d¸ch giä, các nhà bình giäi ðã d¥y công nghiên cÑu, ¤n loát mµt s¯ sách trong kho tàng kinh Ph§t, r×ng Thi«n, ð¬ gØi ðªn ng߶i ð÷c nhß là nhæng ngón tay giúp chï ð߶ng dçn l¯i cho chúng sinh ðªn b¶ giác. Nh¶ v§y mà tôi ðã góp nh£t ðßþc t× n½i ðây mµt chút, n½i kia vài ý, ðan lÕi thành chiªc nón che ð¥u, ch¸u ðñng v¾i cái n¡ng chói chang, khô c¢n cüa th¶i ðÕi máy móc. T¤m nón ðan b¢ng Ý Thi«n trong sñ hi¬u biªt nông cÕn cüa tôi ðã giúp tôi rü bö ðßþc bao n²i bån khoån, thao thÑc, bao c½n phi«n xu¤t phát t× "cái tôi" to l¾n, luôn luôn là t¤m màn vô minh, gây nghi®p chß¾ng cho kiªp ng߶i. Và cûng t× cái c½ duyên g£p ðßþc ðÕo ¤y, t× t¤m lòng chân thành yêu thß½ng quý m÷i ng߶i, t× cái cäm thông sâu xa v¾i n±i kh± cüa cuµc ð¶i, tôi xin ðßþc tâm tình v¾i quí v¸ ðµc giä v« chính kinh nghi®m s¯ng cüa tôi trên con ð߶ng "Tr· lÕi ÐÕo ngay khi ðang s¯ng trong lòng ÐÕo"

* * *

Gia ðình tôi theo ðÕo Ph§t vì truy«n th¯ng. Bà nµi tôi r¤t mµ ðÕo. KÛ ni®m v« bà tôi trong lòng tôi là hình änh mµt cø già ðµi nón thúng l¾n, c± quàng chu²i hÕt B° Ы, tay xách giö ðñng áo tràng, thong thä lên chùa. Ho£c hình änh bà tôi ng°i xªp b¢ng l¥n t×ng tràng hÕt trß¾c bàn th¶ Ph§t. di sän mà bà tôi truy«n cho tôi là bài kinh CÑu Kh±, tôi thuµc lòng t× thu· bé, vì bà tôi dÕy :

- con ð÷c càng nhi«u thì càng ðßþc nhi«u phúc. "Tøng ð÷c nh¤t thiên biªn, nh¤t thân ly kh± nÕn, tøng ð÷c nh¤t vÕn biªn, toàn gia ly kh± nÕn". con c¯ ð÷c ð¬ cÑu cä nhà trong th¶i loÕn này.

Tôi ðã ð÷c nhß máy su¯t th¶i th½ ¤u, m²i khi có d¸p. D¥u v§y, anh trai tôi vçn chªt ngoài m£t tr§n. em trai tôi chªt trong mµt tai nÕn xe cµ. Và chính bà tôi, chªt cô ð½n, bu°n tüi trong tay h÷ hàng chòm xóm, không có m£t thân nhân ruµt th¸t, không ðßþc hai ng߶i con trai ch¯ng g§y ti­n ðßa (mµt ði«u mà bà tôi sþ nh¤t, lúc sinh th¶i). hai cây g§y treo lüng lÆng dß¾i cây ðòn ðám tang theo bà tôi ra ð°ng giæa tiªng súng th¶i loÕn!

Cha tôi sau này, khi v« hßu cûng r¤t mµ ðÕo Ph§t. Ngoài nhæng ngày r¢m, m°ng mµt âm l¸ch, và nhæng bu±i sáng chü nh§t t¾i chùa, cha tôi thiªt l§p bàn th¶ Ph§t tÕi gia, ngày ngày tøng kinh và ån chay. cha tôi r¤t thuµc kinh Ph§t. khi tøng kinh, cha tôi không c¥n nhìn vào m£t chæ. Nhßng tôi không tin r¢ng cha tôi hi¬u ý nghîa cüa nhæng l¶i kinh chæ PhÕn ¤y. Có l¥n cha tôi giäng C¤p Cô еc Viên là v߶n cüa ông h÷ C¤p s¯ng cô ðµc! cha tôi say sßa ð÷c kinh, chú vào s¯ lßþng, nên tôi e r¢ng cha tôi không có thì gi¶ ð¬ nghiên cÑu nµi dung kinh. Chuy®n ¤y xäy ra cûng là bình th߶ng, không lÕ. ngay ðªn Thi«n Sß Pháp ÐÕt xßa kia, mà nªu không g£p ðßþc Chân Sß khai m· cho, thì cûng chï là mµt cu¯n magnetic tape, ð÷c kinh nhß cái máy mà thôi, chÑ cûng ðâu có tìm Chân Lý!

Cha tôi ðinh ninh r¢ng cÑ tinh tiªn tu hành thì khi qua ð¶i, vong h°n s¨ phiêu diêu mi«n T¸nh е, ho£c Niªt Bàn, nghîa là mi«n cñc lÕc, m÷i ng߶i ð«u sung sß¾ng, là cõi mà t¤t cä ð° v§t, nhà cØa ð«u làm b¢ng vàng bÕc, châu báu, chä ai còn tham lam cüa ai. Trên con ð߶ng tích cñc ði tìm ðÕo ¤y, cha tôi g£p ðßþc ng߶i mà cha tôi g÷i là minh Sß. Ông minh Sß này hß¾ng dçn cha tôi tu hành theo con ð߶ng cüa ông, mà ông g÷i là ð߶ng t¡t, cûng nhß h÷c nh¦y, ð¯t ðßþc nhi«u giai ðoÕn, s¾m ðÕt ðªn b§c th¥n thông, có th¥n nhãn, th¥n nhî, có th¬ nhìn th¤y kh¡p tam thiên ðÕi thiên thª gi¾i, th¤y cä t× kiªp trß¾c ðªn kiªp sau, soi ðßþc cä h°n (!?). cha tôi kh·i sñ ng°i thi«n m²i nØa ðêm, t× 12 gi¶ ðªn 1 gi¶ sáng. sau m¤y nåm ng°i thi«n, cha tôi nói có ðêm cha tôi ðã xu¤t h°n ði g£p ðßþc Ph§t Bà. Tôi tin cha tôi hoàn toàn. Ng߶i không nói d¯i. Nhßng có th¬ là chï do nguy®n v÷ng tha thiªt cüa cha tôi mà thành äo giác v§y chång ?

Cha tôi rü m© tôi ng°i thi«n ð¬ có th¬ xu¤t h°n, m© tôi trä l¶i :

- Tôi không c¥n th¤y kiªp trß¾c kiªp sau làm gì. Tôi cûng không mu¯n th¤y tam thiên ðÕi thiên thª gi¾i ...

* * *

Không hi¬u cha tôi có bao gi¶ th¤y tam thiên, ðÕi thiên thª gi¾i không ? Có ði«u ch¡c là cha tôi vß¾ng vào b®nh lao ph±i sau mµt th¶i gian chuyên chú tham thi«n.

Mµt em gái tôi cûng là ð® tØ cüa minh Sß. em tôi thành th§t tin tß·ng · mµt tß½ng lai có th¥n nhãn, th¥n nhî, có th¬ nhìn th¤y nhæng n½i xa cä nghìn d£m. S¯ng v¾i Cµng Sän, em tôi vçn truy«n bá tß tß·ng ¤y m£c d¥u em tôi t¯t nghi®p ðÕi h÷c và dÕy ð® nh¸ c¤p trung h÷c. Nhà tr߶ng theo dõi em tôi, làm báo cáo là em tôi h½i ðiên, không nên ð¬ dÕy h÷c. Chuy®n ¤y dù ðem ra hµi ð°ng nhà tr߶ng thì cûng không ai bênh em tôi ðßþc vì ngay chính chúng ta ðây, không theo duy v§t chü nghîa, ðã m¤y ai tin nhæng chuy®n lÕ lùng ðó. em tôi còn k©t · quê nhà, trong bàn tay Cµng Sän, th¤t nghi®p, r¤t g¥y ¯m và cûng vß¾ng vào b®nh suy nhßþc c½ th¬.

Tôi ðau lòng trình bày chuy®n chính gia ðình tôi ð¬ mong mõi quí v¸ có trách nhi®m ho¢ng dß½ng ðÕo pháp nhìn th¤y nhæng v¤n ð« thñc tª hi¬n nhiên, mà tìm phß½ng cách tích cñc h½n ð¬ giúp ðÞ nhæng Ph§t tØ chï vì d¯c lòng tin vào ðÕo giäi thoát, ðÕo thi«n mà lÕc l¯i, ði t¾i tít mù kh½i. cha tôi vçn ðinh ninh là ng߶i theo ðÕo Thi«n, ng߶i không ng¶ r¢ng t± thÑ sáu cüa ðÕo Thi«n ðã phê bình loÕi ng°i thi«n tß½ng tñ nhß cách cüa cha tôi là :

Khi s¯ng, ng°i chÆng n¢m
Chªt r°i, n¢m chÆng ng°i
Mµt bµ xß½ng møc th¯i
Có gì g÷i công phu

Løc T± còn phän ð¯i thái ðµ "tà mê" cüa nhæng ng߶i cÑ b¡t tß tß·ng phäi d×ng lÕi, b¡t ð¥u óc phäi tr¯ng r²ng, ngài coi ðó là "hành xác vô ích", là b®nh hoÕn. Thi«n sß nam NhÕc còn nói : "H÷c ng°i thi«n hay h÷c ng°i Ph§t ? Nªu h÷c ng°i thi«n thì thi«n không · vi®c n¢m ng°i. Nªu h÷c ng°i Ph§t thì Ph§t không có hình tß¾ng nh¤t ð¸nh, · n½i pháp vô trø, chÆng giæ, chÆng bö. Ông h÷c ng°i Ph§t tÑc giªt Ph§t; b¢ng ch¤p vào tß¾ng ng°i thì chÆng ðÕt lý."

Thi«n chü trß½ng phá ch¤p ð¬ giäi phóng tß tß·ng. Ю tØ cüa minh Sß, cha tôi thì lÕi ch¤p, không chï có ng°i, mà còn cä gi¶ gi¤c, bao nhiêu h½i th· v.v...Ch¤p ðªn tuy®t ð¯i !

* * *

M© tôi cûng r¤t mµ ðÕo Ph§t, chåm ði l­ chùa và thuµc kinh Cñu Kh± nhß t¤t cä các anh ch¸ em tôi. D¥u v§y, m© tôi chÆng bao gi¶ nghî ðªn chuy®n mong mõi ðßþc thành Ph§t, thành Tiên gì cä, dù r¢ng m© tôi r¤t hi«n và t¯t bøng, hay b¯ thí và làm vi®c thi®n. Vì yêu quí m© tôi, nên có l¥n cha tôi thiªt tha khuyên m© tôi nên theo ông tu hành, ð¬ sau này còn g£p lÕi nhau · cõi Phß¾c. M© tôi chï c߶i :

- Thì ông cÑ tu ði r°i sau mà lên Niªt Bàn. Tôi ch¡c con cái mình chÆng tu hành gì hªt r°i ðªn xu¯ng ð¸a ngøc hªt m¤t. Thôi, ð¬ tôi xu¯ng ð¤y v¾i chúng cho chúng khöi b½ v½.

M© tôi hay dçn chúng ta ðªn chùa tøng kinh m²i khi có thân nhân hay bè bÕn làm l­ c¥u siêu cho ng߶i quá c¯. M© tôi giäng r¢ng :

- Làm chay, c¥u siêu nhß v§y thì vong h°n ng߶i chªt m¾i ðßþc nß½ng vào cØa Ph§t, khöi phäi v¤t vß·ng liªm cháo thí · nhæng mänh lá ða mà ng߶i ta cúng cô h°n ngoài ð߶ng ...

Tôi th¡c m¡c trong lòng. L¨ nào Ph§t, v¯n ðßþc m®nh danh là ÐÕi T× Bi, lÕi chï cho nhà giàu, có phß½ng ti®n cúng kiªn, c¥u siêu, ðßþc nß½ng theo Ph§t. Còn nhà nghèo không c¥u siêu thì vong h°n phäi liªm lá ða cháo thí !

V¯n liªng ðÕo Ph§t cüa tôi chï vön v©n vài ba t× ngæ nhß "tham, sân, si", "bát chánh ðÕo", "bi, trí, dûng", "nh¤t thiªt chúng sinh giai hæu Ph§t tính", "Ta là Ph§t ðã thành, chúng sinh là Ph§t s¨ thành" v.v... Cûng vì có s¯ v¯n nhö nhoi, bé m÷n ¤y mà tôi còn ph¤n ð¤u trong r×ng cây nhi«u nhánh, d­ lÕc cüa Ph§t Giáo Vi®t nam th¶i c§n ðÕi. Tôi không tin r¢ng Ph§t Giáo lÕi h©p hòi, b¤t công nhß v§y. cho nên tôi máy mó, tìm tòi ...

Mâu thu¦n l¾n lao nh¤t trong ð¥u tôi là sñ trái ngßþc giæa kinh ði¬n và phß½ng pháp truy«n giáo. Sñ hi¬u biªt dù r¤t nông cÕn cûng ðü cho tôi hi¬u r¢ng ðÕo Ph§t chü trß½ng tiêu di®t lòng tham lam, sân h§n, ðßa t¾i u mê cüa con ng߶i. Thª nhßng, tôi lÕi ðßþc nhà truy«n giáo giäng v« sñ lþi lÕc cho thí chü nªu cúng kiªn nhi«u, mua h§u, ho£c in kinh. trong mµt s¯ kinh, còn in dçn chÑng b¢ng nhæng kªt quä cø th¬. Thí dø bà kia in 2026 cu¯n, ðáng l¨ không có con, lÕi ðßþc Ph§t phù hµ, cho 1 ðÑa con trai. Ông n÷ ¤n t¯ng 1000 cu¯n, sau con ð² ðÕt t¾i Tiªn Sî. Cô kia in 500 cu¯n phát không. Kªt quä là l¤y ðßþc ch°ng phúc h§u sau lÕi có 3 ðÑa con trai bø bçm. Tôi r¤t khó ch¸u v« nhæng thành tích cø th¬ ¤y, v¾i cái cäm giác trái ngßþc là mµt bên thì dÕy phäi di®t lòng tham, di®t "cái tôi" ði thì m¾i di®t kh± ðßþc. Mµt bên thì lÕi nói toàn b¢ng nhæng kªt quä lþi lµc v§t ch¤t, y nhß nhæng vi®c in kinh, cúng d߶ng ð«u là hoÕt ðµng thß½ng mÕi, bö v¯n ra s¨ có lþi g¤p bµi ! Nªu nhß v§y thì nhà giàu và t± tiên h÷ s¨ lên Niªt Bàn và ð¶i ð¶i kiªp kiªp con cháu s¨ giàu mãi vì có nhi«u ti«n tung ra làm vi®c thi®n c¥u phß¾c. Còn nhà nghèo, lo ån còn chßa ðü, không có ti«n cúng vào chùa, ¤n t¯ng kinh sách, thì s¨ càng nghèo thêm, cha m© t± tiên không ðßþc c¥u siêu thì phäi vào ð¸a ngøc. Tôi lÕi ðßþc nghe mô tä v« ð¸a ngøc. — ðó, có c¥u vòng không tay v¸n, ng߶i chªt leo lên mà té xu¯ng thì · dß¾i ðã có cä b¥y chó ngao ch¥u chñc sÇn ð¬ c¡n xé mà ån th¸t, nào là vÕc d¥u sôi ð¬ ném ng߶i có tµi vào, bàn chông nh÷n ð¬ tµi nhân ng°i lên, máu tuôn nhß su¯i, lÕi có c¯i ð¬ giä nát tµi nhân làm thành giò. Thß½ng thân nhân thì làm l­ c¥u siêu, xin Ph§t giúp phá ngøc ð¬ giäi thoát cho h÷ !

Chung quanh chuy®n Niªt Bàn, ð¸a ngøc có biªt bao l¶i gi­u cþt. Ng߶i ta höi r¢ng ðã có ai t× ð¸a ngøc v« chßa mà t߶ng thu§t nhi«u chi tiªt ly kÏ quá v§y. R°i ng߶i ta lÕi phàn nàn v« sñ sáng tác quá l¯, cho r¢ng tÕo nên ðßþc nhæng hình änh tàn nhçn ¤y phäi do mµt bµ óc b®nh hoÕn nhß nhà ðµc tài hitler chÆng hÕn, chÑ ng߶i lành mÕnh nào mà lÕi nhçn tâm nghî ra nhæng hình phÕt rùng rþn ¤y.

Th¶i ðÕi này, th¶i gi¶ ðßþc tính b¢ng ti«n. Ng߶i ta chï có th¬ bö ít thì gi¶ ra mà gi­u cþt ðùa ch½i, chÑ ít ng߶i mu¯n m¤t thì gi¶ tìm hi¬u chuy®n h÷ th¡c m¡c.

V« ph¥n tôi, tôi tìm tòi và hi¬u ðßþc r¢ng Niªt Bàn v¾i ng÷c ngà châu báu và иa Ngøc v¾i hình phÕt khüng khiªp chï ðßþc bày ra ð¬ làm mµt phß½ng ti®n ðßa chúng sinh vào chính ðÕo mà thôi. Cách ðó g÷i là Dø. Cûng ví nhß nªu có mµt ng߶i · trong mµt cån nhà ðang b¸ cháy t× trên nóc xu¯ng. H÷ · trong, nên không biªt. Mình · ngoài, trông th¤y nguy, g÷i h÷ ra, thì h÷ lÕi không tin r¢ng nhà ðã cháy r°i. cho nên mình phäi l§p cách nói khác, nói là có ng÷c ngà châu báu · ngoài, mi­n sao h÷ ra khöi n½i nguy hi¬m, thì h÷ s¨ th¤y ðßþc thñc tª, thª là nhi®m vø cÑu h÷ ðã hoàn t¤t. Nhà truy«n giáo dùng chuy®n thß·ng phÕt · Niªt Bàn, иa Ngøc c¯t ð¬ ng߶i Ph§t tØ lo làm lành tránh ði«u ác, tÕo nhân lành thì hái quä lành, gây nghi®p thi®n thì lãnh kªt quä thi®n, bö tà theo chánh, s¨ ðßþc s¯ng trong ni«m vui vë hoan lÕc.

Trong quá trình truy«n giáo, ðÕo Ph§t ðã kh·i ði t× xÑ „n е huy«n bí, qua nß¾c trung hoa mênh mông, lan rµng mãi. T× nhæng ngày dân chúng còn tin · nhæng ði«u huy«n ho£c, cho ðªn thª h® ð¥u thª kÛ 20, nhà truy«n giáo cüa ðÕo Ph§t, dù nh§n biªt r¢ng ðÕo Ph§t là mµt chü thuyªt s¯ng thñc ti­n, sinh ðµng, vçn phäi phü lên Ph§t Giáo mµt t¤m màn th¥n bí, vì nhu c¥u tÕo nên ni«m tin tß·ng n½i qu¥n chúng, dña theo v¾i trình ðµ cüa ð¯i tßþng. Møc tiêu t¯i h§u cûng là ðßa chúng sinh vào con ð߶ng tÕo nghi®p lành, ð¬ h÷ länh h§u quä t¯t, mà thôi. Ph§t ngàn m¡t ngàn tay cûng trong cái ý nghîa tùy duyên phß½ng ti®n ¤y, ð¬ có th¬ cäm Ñng v¾i m÷i giai t¥ng khác nhau trong xã hµi mà cÑu v¾t.

Ki¬u Dø này thì cûng có th¬ so sánh v¾i thí dø nhß có c§u bé rång b¸ sâu, ng߶i l¾n bäo c§u nh± rång ði nªu không cä hàm s¨ b¸ lây. C§u không tin. Nên ng߶i l¾n phäi dø c§u r¢ng nªu ð¬ rång sâu thì ðêm ông Ngáo "p s¨ vào b¡t. Còn nªu nh± thì ðßþc t£ng nhi«u ð° ch½i. C§u bé sþ Ngáo "p và ham ð° ch½i bèn nh± rång. Thª là møc tiêu giúp c§u khöi ðau rång ðã ðÕt ðßþc. L¯i dø, ho£c tùy duyên phß½ng ti®n là mµt hình thÑc linh ðµng, phß½ng ti®n phäi phù hþp v¾i ð¯i tßþng. khi c§u bé còn nhö, d÷a Ngáo "p, c§u ta sþ. Nhßng nªu hai chøc nåm sau mà c§u ta vçn còn sþ Ngáo "p thì cûng không phäi là ði«u ðáng m×ng cho c§u bé. Thª h® các cø trß¾c tin tß·ng ma quî ð¸a ngøc là chuy®n bình th߶ng, nhßng nªu thª h® thanh thiªu niên ngày nay mà quá tin tß·ng chuy®n ma quÛ thì có lë cûng chßa ch¡c ðã là ði«u coi là bình th߶ng ! khi tôi còn nhö, có l¥n cha tôi mang cái máy hát (tÑc là máy quay dîa) v« mµt làng quê, m· ra, cä làng ðªn xem, tr¥m tr°, có ng߶i còn tß·ng là có phép lÕ nên máy nói ðßþc. Ngày nay k¬ lÕi chuy®n ¤y, ch¡c còn có v¸ tß·ng tôi b¸a chuy®n næa, chÑ sao lÕi có ng߶i kh¶ khÕo v§y.

Tß tß·ng con ng߶i b¸ hoàn cänh xã hµi tác ðµng r¤t nhanh; cho nên phß½ng ti®n truy«n giáo cûng c¥n phäi ðßþc linh ðµng, ðáp Ñng k¸p th¶i v¾i sñ thay ð±i cüa hoàn cänh, ð¬ tránh trì tr®, ngßþc dòng. Có nhæng phß½ng ti®n thích Ñng v¾i thª h® cû, nhßng ngày nay r¤t c¥n thay ð±i ð¬ phù hþp v¾i sñ chuy¬n biªn cüa tß tß·ng m¾i. Cûng nhß ngón tay chï m£t trång, cûng có lúc ngón tay chï v« phía trái là m£t trång, cûng có khi vì quä ð¤t quay, ngón tay phäi ngã sang tay m£t. Nªu cÑ ðÑng cÑng ng¡c mµt ch², gi½ tay lên nhß khúc g², thì cûng có khi không còn chï trúng m£t trång næa.

Phß½ng ti®n truy«n giáo hi®n nay · häi ngoÕi cûng nói lên tính ch¤t tiêu cñc ¤y ph¥n nào. Ph§t tØ ðªn chùa, ph¥n l¾n là quí v¸ trung niên tr· lên. Ы tài thäo lu§n v« ðÕo giäi thoát thì hiªm, mà ph¥n l¾n câu chuy®n th߶ng loanh quanh trong m¤y v¤n ð« khoe con cái h÷c giöi, thi ð§u cao, lß½ng b±ng h§u, làm ðám cß¾i l¾n, nhà m¾i mua nhi«u ti®n nghi, ði du l¸ch xài sang, s¯ng quí phái, ån ð° ngon v.v... khi nói ðªn nhæng chuy®n ðó, ít ai nghî r¢ng · góc kia, có ng߶i Ph§t tØ nghèo ðang tüi thân, phía n÷ có bà m© con h÷c d¯t, ðß½ng cäm th¤y nhß kim châm vào ngñc. Ph§t dùng cä cuµc ð¶i tìm ðÕo giäi thoát, kêu g÷i con ng߶i d©p "cái tôi" ði, thì cØa Ph§t là n½i "cái tôi" không th¬ quá l¾n ðªn làm ðau lòng ng߶i khác ! „y là chßa k¬ ðªn nhæng chuy®n thñc tª xäy ra. Thí dø nhß · MÛ nhà cØa r¤t ð¡t. Nhà truy«n giáo mu¯n có n½i th¶ Ph§t và tø h÷p tín ð° ð¬ giäng ðÕo thì phäi mua nhà. Ðây là m¯i phi«n não l¾n nh¤t, không còn thª nào là B° Ы ðßþc næa. H¢ng tháng phäi trä ðü loÕi bills, t× ti«n nhà, nß¾c, ði®n, gas, ði®n thoÕi, bäo hi¬m v.v... T¤t cä ð«u trông vào ti«n cúng d߶ng cüa Ph§t tØ. Ph§t tØ nào cúng nhi«u ti«n là giúp cho nhà chùa cái bè l¾n sang b¶ yên tâm cüa tháng ðó. Ph§t tØ t¾i chùa là ngu°n lþi tÑc. Dî nhiên nhà chùa cûng cäm ðµng ð¯i v¾i ng߶i bö ra nhi«u ti«n ð¬ giúp nhà chùa qua ðßþc khó khån, thanh toán bills. Và dî nhiên là có bi®t nhãn v¾i h÷, nªu không nói thÆng là quá v°n vã v¾i h÷, xØ khác hÆn cách xØ v¾i ng߶i nghèo ðóng góp ít. Chuy®n ¤y là chuy®n th߶ng tình thª gian. Nhßng nªu nhà truy«n ðÕo giäi thoát mà lÕi xØ sñ ki¬u th߶ng tình thª gian nhß v§y thì còn gì là tính ch¤t cüa mµt b§t th¥y, ng߶i hß¾ng dçn chúng sinh trên con ð߶ng giäi thoát næa.

Ъn ðây, mµt v¤n ð« m¾i näy ra. Ðó là tình trÕng chia rë âm th¥m giæa các t¥ng l¾p Ph§t tØ. Mµt bên, ph¥n nhi«u g°m các cø già, ðªn chùa ð¬ trß¾c là ni®m Ph§t tøng kinh, c¥u Ph§t phù hµ cho mình và cho con cháu, m½ ß¾c mµt cänh Niªt Bàn cñc lÕc vînh vi­n khi qua ð¶i, ð°ng th¶i cûng ð¬ g£p lÕi bÕn bè, ôn chuy®n xßa tích cû, tâm tình chuy®n m¾i, sß·i ¤m lòng nhau lúc tha hß½ng. Bên cÕnh ðó, có mµt s¯ Ph§t tØ tích cñc h½n, nhìn th¤y n«n ðÕo ðÑc xÑ ng߶i coi bµ không ðáng tin c§y, lo sþ änh hß·ng x¤u vào cµng ð°ng, bèn níu l¤y chùa nhß ng߶i s¡p chªt ðu¯i níu cái phao, hy v÷ng Ph§t Giáo s¨ là cây cµt ch¯ng cån nhà rung rinh giæa c½n bão táp. K©t mµt n²i, thi®n chí ¤y cûng lÕi ph¯i hþp vào cái phß½ng ti®n truy«n giáo cû kÛ, thiªu sinh khí, quanh qu¦n lÕi vçn chuy®n xây chùa sao cho to, ð©p h½n chùa khác, in kinh cho nhi«u mi¬n c± ðµng bà con ¤n t¯ng nhi«u là phß¾c ðÆng hà sa, còn chuy®n kinh k® có là con ð߶ng giäi thoát hay không, ðµc giä hi¬u nhß thª nào thì không c¥n ð¬ ý t¾i. Có v¸, khi ðßþc höi v« ý nghîa cüa kinh, thì bèn suýt xoa sþ hãi :

- kinh này khó l¡m, không th¬ hi¬u ðßþc. Nói b§y phäi tµi chªt ð¤y !

Nªu kinh khó quá ðªn không ai hi¬u ðßþc, mà lÕi còn có khä nång mang tai vÕ "phäi tµi chªt" thì ð÷c phöng có ích lþi gì ngoài chuy®n tin r¢ng "ð÷c mµt nghìn l¥n thì mình thoát tai nÕn, ð÷c 10 ngàn l¥n thì cä nhà thoát tai nÕn !"

Trong khi ðó, có mµt l¾p Ph§t tØ khác, änh hß·ng n«n vån minh c½ khí, cäm th¤y bª t¡c trong xã hµi kÛ thu§t, mu¯n tìm v« tôn giáo nhß là ch² dña tinh th¥n. L¾p ng߶i này vì không thoä mãn v¾i l¶i giäi ðáp n½i mµt s¯ chùa chi«n, tr· thành ng߶i læ hành cô ðµc trong r×ng Thi«n, r°i ðªn mµt ngày nào ðó, trong khi cång thÆng, m®t möi, thì "Minh Sß" hi®n ra v¾i nhæng l¶i ð߶ng m§t v« mµt tß½ng lai rñc r·, tu ít mà lÕi thành Tiên, có phép th¥n thông !!! trong lúc cô ð½n, h÷ dña vào "Minh Sß" nhß là ng߶i vßþt bi¬n leo lên ðßþc t¥u v¾t, ðâu có ng¶ t¥u v¾t là t¥u ..... Liên Sô !

LÕi có mµt l¾p Ph§t tØ khác, cao ngÕo tñ coi mình nhß ðÕi di®n cho trí thÑc, tñ tôn mình thuµc hàng Thi«n Sß, theo cách hi¬u nhß ðó là hàng ngû cüa nhæng b§c phi th߶ng, b¤t khä tß nghì. H÷ trình bày Thi«n b¢ng cái dÕng th§t là khó hi¬u t¯i mò. Ng߶i ð÷c chï còn cách t¤m t¡c khen ð¬ khöi mang tiªng d¯t. Nhæng b§c "Thi«n giä" th߶ng di­n ðÕt tß tß·ng trong nhæng bài th½ Thi«n. Tôi ðã ðßþc hân hÕnh ð÷c vài bài. Ôi chao ! Hình änh th§t là thô tøc hªt ch² nói. Ch¡c có th¬ có v¸ chê r¢ng tôi không ðü khä nång triªt h÷c ð¬ hi¬u các v¸ thi«n sß ¤y ! Tôi lÕi nh¾ ðªn mµt câu chuy®n v« Ph§t ðã có l¥n trong lúc ði qua r×ng, Ngài c¡m mµt n¡m lá cây höi Ph§t tØ nghî gì ? Có ng߶i nói r¢ng m¾ lá cây ¤y so v¾i lá cây trong r×ng thì quá ít. Ph§t m¾i nói :

- M£c d¥u ði«u ta tìm hi¬u ðßþc nhi«u nhß lá cây r×ng, các th¥y tÏ khßu chï nên tìm hi¬u ít nhß ðám lá này so v¾i cây r×ng mà thôi. R¢ng:

- B·i vì nhæng ði«u kia không giúp gì cho sñ giäi thoát con ng߶i cä. Các th¥y tÏ khßu ð×ng nên tìm hi¬u nhæng chuy®n nhß : thª gi¾i là hæu hÕn, thª gi¾i là vô cùng. Ði«u ðó chßa quan tr÷ng. Ði«u quan tr÷ng là ta dÕy các th¥y v« Sñ Kh±, Ngu°n G¯c Sñ Kh±, ÐÕo Di®t Kh± và con Ð߶ng Ði Ъn Di®t Kh±. Nhæng ði«u ðó có ích vì ch¡c ch¡n s¨ ðßa các ngß½i ðªn Giác Ngµ và Giäi Thoát v§y.

Ph§t thì mu¯n ð½n giän hoá cuµc ð¶i ð¬ c¤t cái gánh n£ng tr¥n gian cho chúng sinh. Giá nhß quí v¸ Ph§t tØ trí thÑc, noi gß½ng t× ái cüa Ngài, thß½ng chúng sinh ðang ðiên ðäo trong vòng nghi®p chß¾ng, dùng ßu ði¬m bác h÷c cüa mình mà phát quang l¯i Thi«n giúp chúng sinh d­ dàng trên ð߶ng Giäi Thoát thì hay biªt m¤y. Nhßþc b¢ng quí v¸ mu¯n tu theo ð߶ng l¯i r¯t ráo dÑt nghi®p, m¤t mµt sþi lông chân ð¬ cÑu mµt ng߶i cûng không làm, nhß mµt v¸ thi«n sß ðã nói, thì xin quí v¸ ¤y c¤t nhæng loÕi vån th½ ð¥y hình änh tøc tïu ði, këo mà lÕi hóa ra tÕo nghi®p ác ð¤y.

T× nhæng v¸ trí khác bi®t, Ph§t tØ nhìn nhau xa lÕ. Ðôi khi còn näy tß tß·ng ngã mÕn trong ð¥u, r¤t hÕi cho nghi®p quä. L¾p trë m¾i l¾n ði chùa thì mang m£c cäm ð¥u óc còn mê tín d¸ ðoan, có khi phäi gi¤u giªm, ho£c nói tránh :

- TÕi m© mình cÑ ðòi mình phäi ði. Thôi thì chìu cø cho cø vui !

TÕi sao lÕi thª ? ÐÕo Ph§t là mµt chü thuyªt sinh ðµng, tích cñc, phá ch¤p ð¬ khai phóng tâm linh, giæ cho con ng߶i s¯ng ðµc l§p, công b¢ng, không ð¬ løy cho ng߶i khác. Thi«n Sß Bách Trßþng cß½ng quyªt : "Mµt ngày không làm, là mµt ngày không ån". ÐÕo Ph§t r¤t bình ðÆng. Ph§t không h« tÕo ra b¤t cÑ sñ mê tín nào, Ngài còn phá bö sñ sùng bái vô lý giæa ng߶i này v¾i ng߶i kia. Có câu chuy®n k¬ r¢ng : "Mµt hôm Ph§t g£p mµt ng߶i gánh phân. Ph§t mu¯n höi chuy®n thì anh ta c¯ chÕy tr¯n. Mãi Ph§t m¾i b¡t k¸p. anh ta bèn søp lÕy Ph§t mà thßa :

- BÕch Ph§t, Ngài thì cao cä, con thì gánh phân hôi th¯i, nên con không dám ðÑng lÕi sþ d¤y ra Ngài.

Ph§t bèn v² bøng, cä c߶i :

- i dà ! ChÑ bµ tß·ng ta không có phân sao ? Ð¥y mµt bøng ðây này !

Ði«u ðó nói lên tinh th¥n bình ðÆng và thái ðµ thß½ng yêu chân thành cüa Ngài ð¯i v¾i chúng sinh, coi nhß là ruµt th¸t.

T× mµt con ð߶ng thênh thang nhß v§y mà chï vì thiªu ng߶i tiªp tøc d÷n cö, biªn ðÕo Ph§t tr· thành mµt ðÕo ð¥y tính ch¤t bí hi¬m, khiªn cho có nhæng ng߶i trë không mu¯n tñ cho mình vào hàng ngû mê tín d¸ ðoan, phäi ch¯i bö, ðáng tiªc ng¥n nào. Dî nhiên là cûng có mµt s¯ thanh niên Ph§t tØ trë, hi¬u rö v¤n ð«, ðang länh vai trò hß¾ng dçn gia Ðình Ph§t TØ · mµt s¯ chùa. Nhßng nªu quí v¸ länh ðÕo không tìm ra mµt ð߶ng l¯i m¾i ð¬ m· rµng cØa vào nhà Ph§t, ð¬ m÷i ng߶i th¤y mu¯n ðªn chùa ð¬ ðßþc an üi ph¥n tinh th¥n, ðßþc khai m· tâm linh, tß tß·ng, thì nhæng gia Ðình Ph§t TØ ít öi hi®n nay cûng nhß vài con chim én làm sao tÕo nên mùa Xuân. Nªu tình trÕng chùa chi«n cÑ kéo dài theo chi«u hß¾ng hi®n nay v¾i nhæng sinh hoÕt thiªu sinh ðµng, và thanh niên g°m ph¥n l¾n là các cø già, thiªu hÆn tính ch¤t lôi cu¯n tu±i trë, là tu±i ham tìm hi¬u, thì mµt ngày không xa, vài chøc nåm næa thôi, khi các cø v« Niªt Bàn, thª h® tiªp theo li®u có th¬ th¤y g¥n gûi v¾i chùa, có th¤y c¥n n½i nß½ng tña tinh th¥n là cØa Ph§t, hay h÷ ðã hoàn toàn xa lÕ v¾i ðÕo Ph§t r°i.

Có th¬ có mµt s¯ nhà truy«n giáo không c¥n ð¬ ý ðªn chuy®n này, vì các ngài tñ nhü r¢ng khi ðó các ngài cûng ðã v« Niªt Bàn. Nhßng lß½ng tâm quí ngài có th¤y bån khoån trß¾c sñ hy sinh gian kh± to l¾n cüa mµt v¸ Thái TØ quen s¯ng trong nhung løa, vÑt bö l¥u son gác tía, lao vào sñ kh± s· ð¬ tìm ð߶ng giäi thoát cho ð¶i. ÐÑc Ph§t ðã v§n døng bao nhiêu tâm c½ m¾i tìm ra ð߶ng, có lý nào h§u du® cüa Ngài nh¤t là quí th¥y, lÕi có th¬ l½ là ð¬ m£c cho ð߶ng thi«n m÷c ð¥y gai góc. Chßa nói ðªn lÕi còn có v¸ ðem gai tr°ng lên r×ng thi«n, làm Ph§t tØ phäi sþ cä ðªn chùa, höi r¢ng tµi ác ¤y l¤y gì mà cân ?

Tôi phäi tr· lÕi ðÕo ngay trong lòng ðÕo. Nhßng có bao nhiêu ng߶i may m¡n nhß tôi, k¸p nhìn th¤y hoa th½m cö lÕ trong r×ng Thi«n ? Chï nói v« mµt gia ðình Ph§t tØ mµ ðÕo ði¬n hình là gia ðình bà tôi, mà bß¾c ði cüa m²i ng߶i l®ch lÕc, ngã nghiêng nhß v§y !

Tôi phäi ðem chuy®n nhà ra tâm tình n½i ðây, v¾i t¤m lòng thiªt tha mong ðßþc các b§c thi«n sß cäm th¤u, mong quí ngài tìm ra giäi pháp m¾i, phß½ng ti®n m¾i, phù hþp v¾i bß¾c ði cüa l¸ch sØ, ð¬ truy«n bá ðÕo Giác Ngµ.

Trong l¶i nh¡n nhü cu¯i cùng trß¾c khi qua ð¶i, ðÑc Ph§t tha thiªt : " ... Các con hãy vì lòng t× bi rµng l¾n ði gieo r¡c kh¡p cho ð¶i. Ð×ng ði trùng nhau trên mµt ngã ð߶ng. Các con hãy truy«n ðÕo m¥u nhi®m cho ð¶i hi¬u thª nào là cuµc s¯ng cao cä, trong sÕch, hoàn toàn và gß½ng mçu." (Kinh di Giáo)

ÐÑc Ph§t tin tß·ng, g·i g¤m, trao nhi®m vø thiêng liêng cao cä cho quý v¸. ÐÑc Ph§t tiªc nu¯i cä ðªn th¶i gian mà quí v¸ ði trùng v¾i nhau thì phí phÕm cho ð¶i.

Tôi lÕi cûng xin t¤t cä chß v¸ Ph§t tØ, nªu có lòng thß½ng mình, thß½ng ð¶i, xin ð×ng coi công cuµc truy«n giáo là vi®c riêng cüa quý th¥y. Løc T± Hu® Nång ðßþc truy«n y bát khi chßa t×ng là v¸ sß. Nhi®m vø làm v½i n²i ðau kh± cho loài ng߶i là nhi®m vø chung cüa m÷i ng߶i. Nªu chúng ta tin r¢ng ðÕo Ph§t là ðÕo di®t kh±, hãy ðÑng lên, tñ chúng ta tìm cách làm v½i n±i kh± cüa t×ng ng߶i quanh chúng ta, ðó là nhi®m vø thiêng liêng, vinh dñ mà ðÑc ÐÕi Giác Ngµ ðã trao cho chúng ta. 

L H

KÛ Thu§t vi Tính:  Trí ÐÕt