V« vi®c ông Hoàng H§u Giác, hi®n tßþng ¤y r¤t có lþi ích cho ng߶i h÷c Ph§t. Sñ kªt quä ðßþc vãng sanh hay b¸ ð÷a lÕc cüa ông, hãy tÕm gác qua mµt bên; nªu quä ng߶i ni®m Ph§t biªt ðªn hi®n tßþng cüa ông lúc lâm chung, quyªt không dám hæng h¶ v¾i con ð߶ng giäi thoát.

Xem qua thành tích, d߶ng nhß ông là ng߶i có tâm chí thành. Nhßng nhìn vào cänh tßþng hi®n ra lúc lâm chung, ta xét th¤y lúc bình th¶i ông chßa th§t tâm døng công trong sñ tu ni®m. Hi®n tßþng ¤y ph¥n nhi«u là do nhæng nghi®p bön sën ti«n cüa ho£c l¶i nói l¥m hÕi mÕng ng߶i xui khiªn ra. (Bön sën l¶i nói l¥m hÕi mÕng ng߶i là nhß mình biªt ch² kia có gi£c và biªt n½i khác có th¬ tr¯n lánh ðßþc, mà vì không lòng t× bi, ßa th¤y ng߶i mang h÷a, nên không ch¸u nói ra. Tâm hÕnh ¤y làm xúc ðµng sñ h¶n gi§n cüa quï th¥n, nên khiªn cho khi lâm chung hi®n ra cänh tßþng: nói không ðßþc và ghét nghe tiªng ni®m Ph§t). LÕi næa, sñ hi®n ra tß¾ng trÕng mµt ðôi gi¶ trån tr· không ch¸u chªt, ð¬ ðþi ðªn khi nhæng ng߶i trþ ni®m ði r°i, chßa bao lâu li«n chªt, hoàn toàn hþp v¾i cänh nghi®p cüa kë bön sën ti«n cüa cùng l¶i nói l¥m hÕi mÕng ng߶i. TrÕng thái ¤y chÑng tö dù không ð÷a vào loài ngÕ quï, cûng là khí ph¥n cüa ngÕ quï. Mµt v¸ nào ðó cån cÑ n½i sÑc trþ ni®m b¢ng chú lñc cüa cß sî Di®c TØ Tu¤n bäo r¢ng ông Giác ðßþc vãng sanh, song theo ý tôi: chú lñc tuy không th¬ nghî bàn, nhßng nªu nghi®p lñc n£ng cûng không d­ gì ðßþc lþi ích. Nªu nhß ông Giác ðßþc vãng sanh, t¤t phäi có tß¾ng trÕng gì khác ð¬ chÑng th§t, v§y cûng không nên Ñc ðoán sai l¥m. Có v¸ lÕi quä quyªt r¢ng, ông ¤y ðã ð÷a vào ð߶ng ngÕ quï. theo nhß hi®n tßþng cüa ông Giác, thì l¶i nói sau n¥y tþ h° có ch² y cÑ. Nhßng ho£c nh¶ con cháu thành kh¦n và các cß sî trþ ni®m, ho£c do chính ông ¤y sám h¯i trong tâm, có th¬ tµi cüa ông ðßþc giäm khinh, không ðªn n²i ð÷a ngay vào ð߶ng ngÕ quï.

Hi®n th¶i, vi®c ðáng làm là con cái cùng quyªn thuµc cüa ng߶i quá vãng phäi nghî ðªn sñ kh± cüa vong nhân, phát lòng lþi mình lþi ng߶i thay vì kë chªt ni®m Ph§t, c¥u Ph§t thß½ng xót tiªp dçn vãng sanh. Nªu lòng thành kh¦n ðßþc ðªn cùng thì sñ vãng sanh có th¬ dñ ðoán, b·i l¨ cha con thiên tánh quan h® lçn nhau, và tâm Ph§t có cäm t¤t li«n Ñng. Nhß ng߶i trong quyªn thuµc l½ l½ láo láo làm cho xong vi®c thì vong nhân nghi®p chß¾ng không tiêu và khó mong ðßþc tiªp dçn. Ði«u n¥y quan h® phi th߶ng vì sai mµt ly lÕc ði ngàn d£m.

Vi®c trên ðây nh¡c nh· cho ta biªt ng߶i ni®m Ph§t ð¯i v¾i mình phäi thiªt th§t sØa tr× tâm tánh x¤u xa, v¾i ng߶i phäi dùng phß½ng ti®n giúp ðÞ. Nhæng ði«u ðáng nói, tuy kë cùng ta có oán thù cûng phäi vì h÷ nói, khiªn cho kë ¤y sanh phß¾c khöi h÷a, lìa kh± ðßþc vui. Lúc bình th¶i phäi khång khång thiªt thiªt vì ng߶i nói vi®c luân h°i nhân quä, ni®m Ph§t vãng sanh. LÕi nên dÕy d² con cái, vì nó l§p n«n täng væng ch¡c an lành. Phäi giæ làm sao cho l¶i nói không m½ h°, tâm nhß dây cung thÆng, vi®c làm không trái l¨ tr¶i, t¤m lòng có th¬ phô trß½ng cùng th¥n quï. Ðßþc nhß thª thì khi lâm chung quyªt không có hi®n tßþng ðáng thß½ng xót kia. Và nhß thª thì ông Hoàng H§u Giác lÕi chính là b§c th¥y khuyên dçn cüa các ng߶i ni®m Ph§t; các v¸ nh¶ ông m¾i ðßþc sñ lþi ích l¾n v« sau, mà ông cûng nh¶ tâm lñc cüa các v¸, ðßþc hªt tµi, sanh v« Cñc LÕc. „n quang tôi nói ðây chÆng phäi là l¶i bông lông, chính là mµt ð¸nh lu§t không h« sai suy¬n. Nhß có ai chÆng cho là phäi, thì xin ch¤t chánh v¾i b§c cao minh Pháp Sß, ho£c thïnh v¤n n½i b§c th¥n thông ðÕi thánh....