V×a r°i Häi thi ÐÕo Nh½n · gia Hßng có chuy¬n ðªn cho tôi phong th½ cüa các hÕ. xem xong, biªt các hÕ t× lâu ðã gia công tu Tiên, ch² s· ð¡c r¤t thâm, nay lÕi mu¯n höi môn T¸nh е là pháp cÑu cánh trong ðÕo Ph§t. „y có th¬ g÷i là ng߶i t× kiªp trß¾c ðã tr°ng sâu cån lành ð¯i v¾i Ph§t Pháp, nên không ch¤p theo sñ câu kiªn cüa th¥n Hà Bá, mà biªt nghî tìm trong bi¬n giáo, bªn giäi thoát hoàn toàn. Nhßng các hÕ ðã quen biªt v¾i Häi thi ÐÕo Nh½n, sao không höi ng߶i, lÕi bö ch² cao minh tìm n½i th¤p kém, e r¢ng có phø v¾i s· v÷ng chång? Häi thi v¯n là b§c kiêm thông tông giáo, g°m tu Thi«n T¸nh, chính là chiªc thuy«n ðÕi nguy®n trong bi¬n sanh tØ ðó. Vì ng߶i quá khiêm t¯n, nên l¤y chæ thi tñ ð£t tên, th§t ra nªu trong bi¬n sanh tØ mà g£p ðßþc cái tØ thi ¤y, quyªt s¨ mau lên b¶ giác, yên ±n tr· lÕi quê nhà. Nhß thª chÆng h½n tìm höi „n quang là kë dung tång, ð¯i v¾i pháp môn kém ph¥n hi¬u biªt hay sao? Nhßng các hÕ ðã tß·ng l¥m höi ðªn, tôi cûng xin tùy ch² thi¬n kiªn ðáp lÕi, ho£c may có th¬ vì ng߶i giäi chút nghi ng¶ chång?

Thiªt nghî trong th¬ ðÕo Ph§t, Tiên, vçn ð°ng ngu°n, nhßng v« chi phái th§t ra cách nhau xa khác. ÐÕo Ph§t dÕy ng߶i trß¾c tiên tu phép quán TÑ Ni®m XÑ, quán thân không sÕch, th÷ là kh±, tâm vô th߶ng và pháp vô ngã. khi ðßþc biªt thân, th÷, tâm, pháp là không sÕch, kh±, vô th߶ng, vô ngã, ð«u giä d¯i nhß mµng huy­n, thì tánh ch½n nhß s¨ tñ hi®n bày. ÐÕo Tiên ß¾c v« lúc chánh truy«n ban ð¥u, cûng không chuyên chü n½i sñ luy®n ð½n v§n khí ð¬ c¥u tr߶ng sanh, nhßng ng߶i sau tu hành lÕi l¥m cho ðó là tông chï ch½n chánh. ÐÕo Ph§t bao trùm t¤t cä pháp, chÆng nhæng ð¯i v¾i v¤n ð« thân tâm tánh mÕng, phát huy rõ ràng, mà các vi®c nhö cüa thª ðª nhß hiªu, ð­, trung, tín, l­, nghîa, liêm, sï, cûng không bö sót. duy v« vi®c luy®n ð½n v§n khí, trong Ph§t Pháp tuy®t không nói ðªn mµt chæ, lÕi còn rån c¤m là khác næa. Vì l¨ bên Tiên thì khiªn cho ng߶i giæ gìn thân tâm làm chân th§t, bên Ph§t lÕi chï rõ thân tâm v¯n giä d¯i, theo duyên sanh di®t, không phäi là bän hæu chân tâm. Phép luy®n ð½n chÆng phäi không b± ích, song chï có th¬ làm cho ng߶i s¯ng lâu, nhçn ðªn thành Tiên sanh lên tr¶i, nªu nói v« sñ giäi thoát luân h°i thì vçn còn là vi®c mµng. Các hÕ ðã biªt Tiên có s¯ kiªp, Ph§t th÷ không cùng, thì trong lúc tu±i cao n¥y, phäi chuyên tâm g¡ng sÑc n½i pháp môn T¸nh е. Vi®c tham h÷c thi«n, giáo, nên giän lßþc qua, b·i các pháp ¤y rµng l¾n sâu xa không d­ gì nghiên cÑu, dù tìm ðªn ch² cùng cñc, cûng phäi tr· v« môn Ni®m Ph§t m¾i có th¬ trong hi®n ð¶i giäi quyªt ðßþc sñ sanh tØ. Phàm nhæng kinh lu§n v« T¸nh е, các hÕ phäi g¤p g¤p tìm xem, y theo ðó thñc hành, tin ch¡c l¶i cüa Ph§t, T±, không nên vì ch² mình chßa hi¬u ðªn vµi ðem lòng nghi. Nªu có th¬ ð¥y ðü cä Tín Nguy®n HÕnh, tñ nhiên s¨ ðßþc nh¶ sÑc t× cüa Ph§t tiªp dçn v« Tây Phß½ng. Mµt khi ðã vãng sanh thì g¥n ðÑc di Ðà, bÕn cùng häi chúng, l¥n l¥n chÑng quä vô sanh, lên ngôi B± XÑ. Ch×ng ¤y nhìn lÕi vi®c thành Tiên làm kë tùy thuµc cho Thiên Ъ, sánh v¾i ð¸a v¸ hi®n tÕi, th§t cách nhau nhß vñc thÆm tr¶i xa!

Quy¬n Mµng Ðông Ngæ Løc và các thuyªt cüa Bành Thi®u Thång mà các hÕ nói, ch¡c là sñ trµm vån sØa ð±i cüa nhà luy®n ð½n, không phäi chính th§t trong nguyên th½. B·i nhà luy®n ð½n cûng có kë cho ng°i v§n khí là tham thi«n, nên m¾i nói 'ni®m Ph§t cùng tham thi«n ð°ng, chï h½i khác v¾i ðÕo pháp.' Câu 'chï h½i khác v¾i ðÕo pháp', chính là bên ðÕo gia thêm vào. Tr× câu này ra, toàn vån tuy nghîa lý không quá sai l¥m, nhßng vçn lüng cüng m½ h°. trong Mµng Ðông Ngæ Løc tuy®t không có vån n¥y, ¤y là do nhà luy®n ð½n trµm l¤y vån nghîa biên chép ra, sñ th§t chính h÷ cûng không hi¬u næa. Nhßng nay chÆng c¥n bi®n rõ vi®c ¤y làm chi, xin tìm xem quy¬n Mµng Ðông Ngæ Løc s¨ tñ biªt. Ъn nhß ch² h÷ dçn nhæng l¶i cüa Bành Nh¸ Lâm cß sî cûng ð°ng v¾i vi®c trên ðây, song sñ sai l¥m lÕi càng nhi«u h½n. ÐoÕn nói: 'B¯n chæ a di Ðà Ph§t d­ ni®m, chï c¥n m²i ni®m n¯i nhau mµt lòng không loÕn, m¾i có th¬ nh¤t khí tu¥n hoàn. Ch×ng ¤y tinh khí th¥n gom lÕi mµt ch², lâu ngày thành xá lþi tØ, lâu næa kªt làm b° ð« châu mà thành Ph§t.' Trên ðây là ðem phép ni®m Ph§t làm phép luy®n ð½n. Nh¸ Lâm cß sî quyªt không nói nhæng l¶i ¤y. Ðó là do hÕng chánh nhãn chßa m·, nên l¤y chánh làm tà. M¤y quy¬n Hu® MÕng Kinh, Tiên Ph§t Hi®p Tông cüa h÷ viªt ra, sñ sai l¥m lÕi càng quá l¡m. HÕng ng߶i tà ngøy ¤y dçn l¶i cüa ng߶i, cäi ð¥u sØa ðuôi ð¬ chÑng minh cho lý thuyªt mình. Tµi trÕng khinh mi®t chánh lý, vu kh¯ng b§c ti«n hi«n, mê ho£c ng߶i ð¶i cüa h÷ th§t không bút mñc nào tä ra cho xiªt! Nhæng kë ðó chï c¥u hß danh trong mµt th¶i, ðâu dè v« sau phäi ch¸u nhi«u sñ kh¯n kh±, nên ðÑc Nhß lai g÷i là hÕng ng߶i ðáng xót thß½ng!

Ъn nhß ch² lu§n v« phép 'h°i quang phän chiªu', tuy không ðªn ð²i tr· ngÕi, song câu 'hai m¡t chåm nhìn ð¥u ngón tay' ch¡c có l¨ dçn l¥m câu 'hai m¡t chåm nhìn n½i chót mûi.' Ho£c khi ðó là cách thÑc cüa Nh¸ Lâm cß sî l§p ra, nhßng ch¡p tay lâu không khöi möi nh÷c, ðâu b¢ng quán ánh sáng tr¡ng n½i chót mûi ðßþc tñ tÕi an vui h½n? B·i ng߶i m¾i t§p ð¸nh, ni®m khó quy nh¤t, nªu th߶ng quán n½i chót mûi thì tâm không còn chÕy theo cänh bên ngoài. Ðây là phép quán thi¬n c§n cüa kë s½ c½ v§y. Quy¬n Mµng Ðông Ngæ Løc do cß sî Ti«n y am trích nhæng ðoÕn chuyên chï T¸nh е trong bµ Mµng Ðông di T§p in ra, cho lßu thông · phß½ng nam, ð¬ giúp sñ ðòi höi cüa nhæng ng߶i t× lâu mong mªn bµ ¤y mà không ðßþc g£p. Toàn t§p · B¡c kinh m¾i ðü, phß½ng nam duy có quy¬n lßþc bän cüa Ti«n y am sao ra mà thôi. Quy¬n Ngæ Løc ¤y l¶i l¨ tinh di®u, là mµt tác ph¦m ðÑng vào b§c nh¤t t× ngài Ngçu Ích và Tînh am v« sau. V¾i quy¬n này, nªu các hÕ có th¬ ði ðªn cùng, tin ch¡c không nghi, quyªt s¨ cäm ðßþc sen vàng n· trong ao báu, khi lâm chung thác ch¤t n½i ðó mà làm khách m¾i · cõi Tây Phß½ng. Quy¬n di Ðà Yªu Giäi là cây kim chï nam cüa ng߶i tu T¸nh Nghi®p, kinh này · ph¥n ð¥u bµ T¸nh е Th§p Yªu. T¸nh е Th§p Yªu là thành ph¥n cüa nhæng giáo pháp r¤t hþp lý hþp c½ do ngài Ngçu Ích sßu t§p trong các kinh sách T¸nh е viªt ra, g°m có m߶i loÕi nên g÷i là Th§p Yªu. ÐÕi Sß ð¬ quy¬n di Ðà Yªu Giäi · trß¾c là tö ý tôn tr÷ng kinh.

Xá Lþi, v¯n tiªng PhÕn, d¸ch nghîa: thân c¯t ho£c linh c¯t, là kªt tinh cüa sÑc tu gi¾i ð¸nh hu®, không phäi do luy®n khí th¥n mà thành. Ðó cûng là bi¬u tß¾ng cüa ng߶i tu ðªn cänh tâm cùng Ph§t hi®p. Nhßng xá lþi chÆng phäi chï do th¸t, xß½ng, tóc biªn thành trong lúc thiêu thân, mà sñ xu¤t hi®n cüa nó có nhi«u tr߶ng hþp khác nhau. Nhß thu· xßa có v¸ cao tång ðang khi t¡m gµi b²ng ðßþc xá lþi. Tuyªt nham Khâm Thi«n Sß lúc cÕo ð¥u, tóc Ngài biªn thành mµt xâu xá lþi. Có kë chí tâm ni®m Ph§t, xá lþi t× trong mi®ng v÷t ra. Mµt ng߶i thþ kh¡c vån long Th½ T¸nh е, xá lþi hi®n trong bän cây. Có v¸ tín næ thêu Ph§t, thêu kinh, ðßþc xá lþi dß¾i mûi kim. LÕi có kë ði xa v«, ng§m ngùi thß½ng cäm tª l­ trß¾c tßþng, n½i tßþng b²ng hi®n ra xá lþi. Thi«n Sß Tr߶ng Khánh Nhàn, khi t¸ch r°i thiêu hóa, nh¢m lúc tr¶i n±i gió l¾n, khói bay xa ba b¯n mß½i d§m, khói ðªn ch² nào n½i ¤y ð«u có xá lþi, lßþm gom lÕi ðßþc h½n b¯n thÕch. Thª thì biªt xá lþi do ðÕo lñc hóa hi®n, nhà luy®n ð½n không rõ, l¥m tß·ng là luy®n tinh khí th¥n kªt thành. B·i h÷ th¤y nhæng danh tß¾ng trong Ph§t Pháp, không ch¸u tìm hi¬u cån nguyên, vµi ðem phø hµi mµt cách sai lÕc vào sñ luy®n ð½n cüa mình. Chï nghe nói chÑng quä b° ð« m¾i ðßþc thành Ph§t, chßa t×ng có vi®c luy®n tinh khí th¥n, trß¾c thành xá lþi tØ, sau kªt làm b° ð« châu mà thành Ph§t bao gi¶! Tánh và mÕng cüa nhà luy®n ð½n nói, ð«u là l¯i tu ch¤p trß¾c trên th¥n thÑc, s¡c thân. H÷ không hi¬u l¨ ¤y, tr· lÕi chê ðÕo Ph§t chï tu tánh không biªt tu mÕng, ðâu dè vi®c làm cüa h÷ chính là ch² phá tr× bên Ph§t giáo. V« vi®c n¥y, các hÕ tìm xem ðoÕn quán TÑ Ni®m XÑ trong kinh Ph§t s¨ tñ rõ.

B° Tát Quán Thª Âm t× kiªp lâu xa v« trß¾c ðã thành Ph§t, hi®u là Chánh Pháp Minh. Vì lòng t× bi sâu thiªt, nên tuy · cõi Th߶ng T¸ch, Ngài hóa hình n½i ba cõi: Thñc Báo, Phß½ng Ti®n, аng Cß; tuy th߶ng h¥u c§n ðÑc a di Ðà, mà vçn kh¡p hi®n thân Ph§t, B° Tát, thanh Vån, Duyên Giác, cho ðªn thân løc ðÕo trong m߶i phß½ng pháp gi¾i. Nhæng vi®c lþi ích, Ngài ð«u làm, chúng sanh ðáng dùng thân nào ðßþc ðµ, Ngài hi®n thân ¤y mà nói pháp. non Ph± Ðà chính là n½i Ñng tích cüa B° Tát. Vì mu¯n cho chúng sanh có ch² bày tö lòng thành, ðÑc Quán Thª Âm m¾i th¸ t¸ch tÕi núi này, ðâu phäi B° Tát chï · Ph± Ðà mà không · nhæng n½i khác ß? Nhß chï duy mµt v¥ng trång trên tr¶i mà bóng in kh¡p ngàn muôn sông h°, t× bi¬n cä cho ðªn gi÷t sß½ng, nhæng n½i có nß¾c trong là có trång hi®n. song nªu nß¾c ðøc, bóng trång s¨ m¶ khu¤t. Tâm tánh ta ví nhß nß¾c, nªu chúng sanh mµt lòng chuyên ni®m ðÑc Quán Thª Âm, B° Tát li«n dùng ðü cách thu§n, ngh¸ch, ¦n, hi¬n, khiªn cho ðßþc lþi ích. Trái lÕi, nªu không chuyên nh¤t, tÑc là nß¾c tâm l¶ ðøc, t¤t nhiên khó mong nh¶ Ngài cÑu ðµ. Nghîa n¥y r¤t thâm, xin xem ðoÕn 'Ph± Ðà S½n Chí', trong bµ Vån sao cüa tôi s¨ tñ rõ. B° Tát khi còn · trong nhân, do quán tánh nghe mà chÑng viên thông, lúc · trên quä, do quán tiªng chúng sanh xßng danh hi®u mà tìm ðªn cÑu ðµ, nên g÷i là Quán Thª Âm. LÕi, B° Tát ðÕo pháp rµng l¾n không ng¢n, tùy theo cån tánh cüa t¤t cä chúng sanh, nói ðü pháp ð¬ giáo hóa, không riêng l§p mµt môn nào, nên pháp môn cüa Ngài g÷i là Ph± Môn.

Trên ðây là vi®c thi¬n c§n, vì các hÕ chßa nghiên cÑu ðªn, nên không rõ. Tôi cûng tùy l¶i höi mà ðáp, th§t ra ðó không phäi là môn T¸nh е, mµt giáo pháp có th¬ ðem lÕi cho các hÕ sñ ích lþi hoàn toàn. Nhßng nªu nói rõ vi®c ¤y ra ðây, lÕi e lòng dòng thêm phí gi¤y mñc. Các hÕ nên thïnh kinh Vô Lßþng Th÷, kinh Quán Vô Lßþng Th÷, T¸nh е Th§p Yªu, T¸nh е Thánh Hi«n Løc, Tri®t Ngµ Ngæ Løc mà xem, sñ lý tu chÑng thª nào, trong ¤y có nói ðü t¤t cä.