N½i quê hß½ng cüa các hÕ ðßþc biªt pháp môn Ni®m Ph§t, là do Lâm Gi¾i sanh thïnh kinh sách T¸nh е ðem v« truy«n bá. Nªu trong ð¶i trß¾c các v¸ cß sî không tr°ng cån lành ð¯i v¾i pháp môn ¤y, thì ðâu có th¬ l¤y gß½ng xßa làm th¥y, sau khi nghe r°i li«n sanh lòng tín nguy®n, tñ tu và khuyên ng߶i ß? Và, ðâu có th¬ trong vòng không ð¥y m߶i låm nåm, ðÕo pháp lan rµng nhß thª ß?

Xét v« thiên tß và cänh duyên cüa các hÕ ð¯i v¾i th¶i c½ pháp v§n hi®n nay, thì chï nên giæ nåm gi¾i ð¬ hµ trì tam Bäo, truy«n T¸nh е mà khuyên chúng vãng sanh, là hþp lý hþp th¶i và c¥n yªu h½n hªt. TÕi sao tôi lÕi nói nhß thª? Vì, các hÕ tu±i ðã h½n b¯n mß½i, cån tánh chßa phäi là b§c thßþng, nªu mu¯n nghiên cÑu TÕng Kinh, tham höi hàng tri thÑc, e cho pháp môn quá rµng, ngày tháng chÆng nhi«u, r°i khi tr· tay không k¸p, có sñ ån nån. LÕi hi®n nay tuy có b§c tri thÑc, song tång chúng ph¥n nhi«u ð«u ô lÕm, bÕn ð°ng hÕnh ít ng߶i (ð°ng hÕnh: bÕn giúp ðÞ v« ph¥n tu t§p, có th¬ khi¬n trách lçn nhau, khiªn cho ðÕo hÕnh tiªn thêm), nªu khi chí hß¾ng thßþng suy kém, t¤t sñ biªng tr­ cûng nß½ng theo, khó b« g¡ng gßþng. Nhß tôi nåm hai mß½i m¯t tu±i, t× cha m© xu¤t gia, cûng có th¬ g÷i là l§p chí mÕnh và phát tâm ch½n. Nhßng ðªn nay tu±i ðã nåm mß½i ba, mà bên tông bên giáo ð«u không s· ð¡c chi cä. Nghî tüi th©n lu¯ng phø ½n m© cha, u±ng làm con ðÑc Ph§t! song cûng may, ð¯i v¾i môn T¸nh е, khi m¾i xu¤t gia h÷c kinh a di Ðà, tôi ðã sanh lòng tin, th§t chßa nh¶ b§c tri thÑc nào chï dÕy. Vì lúc ðó th¥y th÷ nghi®p và các v¸ tri thÑc chï chuyên v« sñ tham cÑu, nhæng l¶i khai th¸ ð«u phá môn T¸nh е. Tôi lßþng biªt sÑc mình, nên không lay chuy¬n theo ai, dù Ph§t, T± hi®n thân cûng chÆng ð±i ý, hu¯ng næa là l¶i nói cüa b§c tri thÑc bên tông Thi«n? LÕi hi®n nay, chánh yªu tà mÕnh, vi®c hµ trì Ph§t Pháp, v¾i tøc thì d­, v¾i tång lÕi khó. Nªu các hÕ giæ ch¡c nåm gi¾i, chuyên ni®m Ph§t, v« ph¥n tu thân l¶i và hÕnh hi®p nhau, thì có th¬ truy«n bá chánh pháp, làm lþi ích cho m÷i ng߶i. song ch¾ nên · ð¸a v¸ th¥y mà tñ cao, và th÷ ti«n cüa ð¬ lþi dßÞng. Phäi ðem l¨ chánh khuyên bäo nhæng kë thân s½, t¤t m÷i ng߶i ð«u mªn ðÑc vâng theo l¶i. Ðó g÷i là: 'sØa mình ðßþc chánh, tuy không bäo ng߶i cûng theo, nhß cö · trß¾c ng÷n gió t¤t phäi thu§n chi«u v§y.' L®nh lang không tin ðÕo Ph§t, cûng chÆng nên ép, ðþi khi nào cänh ngµ ð¦y ðßa khiªn cho tánh thiên ch½n phát lµ, ch×ng ¤y chï dùng mµt l¶i nh¡c bäo, tñ nhiên t¤m lòng cüa y s¨ ph½i ph¾i hß¾ng v« chánh pháp, khó n²i cän ngån.

Liên xã m¾i m· phäi có quy t¡c nh¤t ð¸nh và th§n tr÷ng v« vi®c cho ng߶i næ dñ vào. ChÆng nên b¡t chß¾c theo các n½i khác, th¶ ½ không ki¬m ß¾c, ð¬ ðªn ð²i mµt pháp v×a l§p tråm m¯i t® sanh theo, ði«u ¤y r¤t c¥n yªu. Không c½ duyên ðßþc l­ bái xá lþi và g¥n gûi tòng lâm, vi®c ¤y có hÕi gì? Nªu khi th¤y tßþng Ph§t, tß·ng nhß Ph§t s¯ng, th¤y kinh Ph§t, l¶i T±, tß·ng nhß Ph§t, T± ð¯i trß¾c mình chï dÕy, t¤m lòng kïnh sþ không dám biªng tr­, tÑc là tr÷n ngày ðßþc th¤y Ph§t và g¥n gûi các b§c B° Tát, T± Sß, thi®n tri thÑc. Nhß thª, xá lþi và tòng lâm có th¤m vào ðâu? V« t§p quán thô l², ð×ng nói hàng cß sî, nªu ng߶i xu¤t gia mà không ch½n tu, lÕi còn quá h½n thª tøc. Mu¯n tr× bö tánh ¤y, trß¾c phäi nh§n rõ các pháp giæa ð¶i ð«u là kh±, không, vô th߶ng, vô ngã, ho£c nh½ nh¾p, thì ba ng÷n lØa tham, gi§n, mê, s¨ d¸u t¡t l¥n. Nªu chßa dÑt ðßþc, phäi dùng lòng ngay th§t, xót thß½ng, nhçn nhøc, tha thÑ mà ð¯i tr¸. Thäng ho£c còn chßa dÑt, cÑ tß·ng r¢ng mình ðã chªt, thì bao nhiêu sñ nóng bÑc ð«u hóa thành mát më tß½i nhu¥n. kinh Báo Ân dÕy phäi l¥n lßþt th÷ gi¾i, ng߶i xu¤t gia khi th÷ gi¾i cûng y theo thÑ ð®: gi¾i sa Di, TÏ kheo và B° Tát. Nhßng ng߶i xßa th÷ gi¾i là phát tâm vì dÑt sñ sanh tØ, trái lÕi, ng߶i ð¶i nay ph¥n nhi«u ð«u mu¯n cho ra vë mµt v¸ ðÕi tång, ð¡c gi¾i hay không, chÆng c¥n nghî ðªn. Vì thª, m¤y ông sß thiªu h÷c thiªu tu bên ngoài, ð«u là nhæng ng߶i ðã th÷ qua ba ðàn ðÕi gi¾i cä. Sñ t® ðó do b·i vua Thª T± nhà thanh bö ðµ ði®p, bãi l® thí tång mà ra. cho ðªn nhæng kë xßng là th¥y ng߶i, song chï c¥u danh lþi, tham quyªn thuµc, cûng xu¤t phát t× nguyên nhân ¤y. Tôi e chß tång · quí ð¸a không rõ ði«u n¥y, bäo r¢ng ðµ ng߶i xu¤t gia là vi®c r¤t t¯t, ð¬ cho hÕng vô lÕi lçn vào cØa Ph§t phá hüy chánh pháp, nên chÆng sþ t¸ hi«m mà nói thÆng ra.

Môn T¸nh е là pháp r¤t m¥u nhi®m, viên ð¯n nh¤t trong mµt ð¶i th¶i giáo cüa ðÑc Nhß Lai. (Viên ð¯n: mµt pháp ðü t¤t cä pháp là viên, hi®n ð¶i tu, hi®n ð¶i giäi thoát là ð¯n). HÕng phàm phu th¤p kém ð«u ðßþc dñ vào, b§c ÐÆng Giác B° Tát cûng không th¬ vßþt ra ngoài pháp ¤y. Th§t là con ð߶ng r¤t t¡t ð¬ mau ði ðªn quä Ph§t cho thßþng thánh hÕ phàm. chß Ph§t, chß T± ð«u dùng môn n¥y làm chiªc thuy«n t× ð¬ ðµ kh¡p t¤t cä chúng sanh. Яi v¾i mµt pháp nhß thª mà chÆng sanh lòng tin, ho£c tin mà không ch½n thiªt, ðó là ng߶i nghi®p chß¾ng sâu n£ng, không ßng ðßþc giäi thoát, s¨ phäi ch¸u kh± luân h°i không biªt lúc nào ra khöi. khi ðã · trong vòng sanh tØ, dù có ðßþc làm thân tr¶i, ng߶i cûng ng¡n ngüi nhß læ khách nghï n½i quán tr÷. Trái lÕi, ph¥n ð÷a vào ác ðÕo, th¶i gian r¤t lâu dài, nhß ng߶i · yên n½i quê nhà. M²i khi tôi nghî ðªn ði«u này, b¤t giác cä sþ, nên chÆng nài möi nh÷c, kh¦n thiªt tö v¾i ð°ng nhân. nay xin dçn mµt b¢ng chÑng rõ ràng, ð¬ các hÕ phát thêm lòng tín nguy®n và ðem ra khuyên bäo m÷i ng߶i.

Nhæng kinh chuyên nói v« tông T¸nh е, có ba quy¬n: Ph§t Thuyªt a di Ðà, Quán Vô Lßþng Th÷ và Vô Lßþng Th÷ Kinh. Ngoài ra, các kinh ði¬n ÐÕi Th×a ph¥n nhi«u ð«u phát minh pháp môn n¥y. Nhß kinh hoa Nghiêm là khi ðÑc Ph§t m¾i thành ðÕo, vì các b§c pháp thân ÐÕi Sî trong b¯n mß½i m¯t v¸: Th§p Trø, Th§p HÕnh, Th§p H°i Hß¾ng, Th§p иa, ÐÆng Giác, nói pháp cao cä v« gi¾i ngoÕi, hàng phàm phu và nh¸ th×a ð«u không th¬ biªt ðßþc. sau r¯t, trong ph¦m Nh§p Pháp Gi¾i, Thi®n Tài ð°ng tØ vâng l¶i dÕy cüa ðÑc Vån Thù, ði tham phöng kh¡p các b§c tri thÑc. (аng tØ: danh t× xßng t£ng b§c dÑt ho£c chÑng ch½n, phá vô minh tr· v« bän tánh, tâm hÕnh trong sÕch chân th§t ví nhß kë ð°ng tØ. Ng߶i ð¶i không biªt, v¨ hình tßþng nhi ð°ng là sai l¥m. Nhß ðÑc Vån Thù, trong kinh hoa Nghiêm có ch² g÷i là Vån Thù аng TØ. Các kinh khác ðôi khi cûng dùng danh t× n¥y ð¬ xßng nhæng b§c B° Tát). ban ð¥u аng TØ ra m¡t ngài ÐÑc Vân nghe pháp môn Ni®m Ph§t, li«n chÑng b§c S½ Trø. Kª ðó l¥n lßþt tham h÷c m÷i n½i ð«u ðßþc chÑng, cho ðªn v¸ tri thÑc thÑ nåm mß½i ba là ðÑc Ph± Hi«n. B¤y gi¶, B° Tát Ph± Hi«n dùng oai th¥n gia b¸, khiªn cho ch² chÑng cüa аng TØ b¢ng mình và chß Ph§t, (ðây g÷i là ÐÆng Giác B° Tát) r°i khuyên ngài Thi®n Tài cùng häi chúng B° Tát trong cõi hoa TÕng phát m߶i nguy®n rµng l¾n, ðem công ðÑc ¤y h°i hß¾ng v« Tây Phß½ng Cñc LÕc, ð¬ c¥u mau phß½ng tròn quä Vô Thßþng B° Ы. LÕi, chß½ng HÕ Ph¦m HÕ sanh trong kinh Quán Vô Lßþng Th÷ nói: 'Nhæng chúng sanh tÕo nåm tµi ngh¸ch, m߶i ði«u ác, làm ðü nhæng vi®c chÆng lành, s¨ phäi ð÷a vào ð¸a ngøc, träi qua nhi«u kiªp ch¸u sñ kh± vô cùng. Nhßng nªu kë ¤y khi s¡p chªt g£p b§c thi®n tri thÑc khuyên bäo ni®m Ph§t, li«n vâng l¶i ni®m ðü m߶i câu, tÑc thì tµi chß¾ng tiêu tr×, ðßþc vãng sanh.' Nhß Trß½ng Thi®n Hòa, Trß½ng chung Quì, trong long Th½ T¸nh е Vån chính là hÕng ng߶i ðó. Thª thì, trên nhß ðÑc Vån Thù, Ph± Hi«n là nhæng b§c ÐÕi B° Tát, dß¾i nhß kë phÕm nåm ngh¸ch m߶i ác s¡p ð÷a tam ð°, ð«u thuµc v« c½ nhiªp hóa cüa môn T¸nh е. bao nhiêu ðó cûng ðü th¤y pháp môn này quäng ðÕi không bö sót mµt ai, và ðÑc a di Ðà hÕnh nguy®n rµng sâu, xem chúng sanh bình ðÆng. Tôi th߶ng có ðôi li­n:

'Bö ð߶ng t¡t Tây Phß½ng, chín cõi chúng sanh khó th¬ ðßþc tròn nên quä giác.

R¶i cØa m¥u T¸nh е, m߶i phß½ng chß Ph§t không v©n toàn ðµ kh¡p hàng mê.'

Các hÕ g¡ng phát lòng mÕnh m¨ tinh tiªn, ðäm ðß½ng pháp này. Nên ðem nhæng ngôn lu§n hþp c½ v« sñ truy«n dß½ng T¸nh е cüa ng߶i xßa, giäng lÕi cho trong thôn ¤p nghe. Làm sao cho · tr¥n không nhi­m, n½i tøc tu ch½n, m¾i hþp v¾i danh nghîa hai chæ dung thoát. Vì dung thoát là lçn v¾i tr¥n mà thoát khöi tr¥n v§y. Ðó là ý kiªn quê hèn cüa tôi, các hÕ nghî thª nào? xin suy gçm lÕi.