Vô minh T× Ðâu Ra?
Nhß Thüy
4
Ba Bà Hoàng H§u
Ngày xØa, ngày xßa, có mµt ông vua trë. ÐÑc vua cai tr¸ mµt vß½ng qu¯c giàu có, xinh ð©p, nhßng ð©p nh¤t có l¨ là ba bà hoàng h§u cüa ðÑc vua.
Ba v¸ hoàng h§u này v×a có s¡c lçn có tài, nên cä ba ð«u ðßþc ðÑc vua süng ái nhß nhau, " M²i ngß¶i mµt vë, mß¶i ph¥n v©n mß¶i". cho ðªn mµt hôm, nhà vua b²ng näy ra mµt ý nghî: trong ba mÛ nhân này thª nào cûng có mµt ngß¶i tuy®t dim h½n hai ngß¶i kia, nhßng ta không tài nào nh§n ra ðßþc, có l¨ vì mình nhìn mãi nó quen m¡t ði chång? hay là ta höi ý kiªn b÷n cung phi v§y".
ÐÑc vua bèn m· cuµc trßng c¥u dân ý tÕi h§u cung ð¬ tìm xem trong ba mÛ nhân ai là ngß¶i ð©p nh¤t. Kªt quä cûng không l¤y gì làm sáng süa cho l¡m, vì ai cûng cho r¢ng cä ba v¸ hoàng h§u ð«u ð©p ngang nhau. Kë tám lÕng, ngß¶i nØa cân v§y.
Nhà vua lÕi ðem nµi vø ra bàn v¾i ðình th¥n. Kªt quä cûng tß½ng tþ nhß trên. quan t¬ tß¾ng khuyên ðÑc vua nên d×ng cuµc giäo nghi®m lÕi, vì e nó chÆng ích lþi gì mà ðôi khi mang ðªn h§u h÷a khó lß¶ng ðßþc.
Thay vì nghe l¶i khuyên sáng su¯t cüa v¸ trung th¥n lão thành ¤y thì ðÑc vua cüa chúng ta lÕi n±i c½n th¸nh nµ, truy«n l¸nh cho quan t¬ tß¾ng phäi giäi quyªt cho xong công vi®c trong vòng ba hôm. sau mµt lúc im l£ng, quan t¬ tß¾ng kính c¦n tâu:
- Muôn tâu b® hÕ, th¥n trµm nghî r¢ng, b÷n hÕ th¥n chï s· trß¶ng v« chuy®n cung kiªm vån th½, còn chuy®n ð©p x¤u tß¾ng häo ra sao thì ch¡c phäi nhß¶ng cho các v¸ b¯c sß n±i tiªng. hay là b® hÕ cho v¶i y vào, y s¨ phân bi®t rõ ràng h½n không?
Nhà vua nguôi gi§n. Mµt ông th¥y bói ðßþc l§p tÑc tri®u vào cung ð¬ chiêm ngßÞng dung nhan ba ngß¶i ð©p. V¸ b¯c sß không ch¸u cho biªt kªt quä ngay mà xin kh¤t lÕi ngày hôm sau ð¬ v« "tra tñ ði¬n" lÕi.
Lão b¯c sß ði r°i, quan t¬ tß¾ng bèn tâu nhö v¾i ðÑc vua:
- Muôn tâu thánh thßþng! HÕ th¥n trµm nghî r¢ng qúi ðÑc bà, m²i ngß¶i có mµt v¨ ð©p riêng, tùy theo nhãn quan và s· thích cüa t×ng ngß¶i. Ý kiªn cüa chúng th¥n có th¬ b¤t ð°ng nhau, nhßng vì sþ uy quy«n cüa quí ðÑc bà, nên b÷n hÕ th¥n không dám nói lên ý kiªn cüa mình mà chï kªt lu§n chung chung r¢ng, cä ba ðÑc bà ð«u tài s¡c nhß nhau. Nªu th¥n không l¥m thì lão b¯c sß này cûng lâm vào mµt tình thª khó xØ nhß b÷n hÕ th¥n, nên lão m¾i xin kh¤t lÕi vào ngày mai ðó thôi.
- Thª thì khanh giäi quyªt b¢ng cách nào?
- Muôn tâu! ngu th¥n có mµt kª m÷n là b® hÕ giä mÕo bÑc thß, ký tên cüa ba ðÑc bà, h©n lão ¤y ðªn ba ð¸a ði¬m riêng. Nªu y ðªn ð¸a ði¬m nào thì ðÑc bà ¤y s¨ là ngß¶i ð©p nh¤t.
- hay l¡m, khanh hãy thi hành ngay cho tr¦m.
Ba bÑc thß tÑc t¯c ðßþc g·i ði và lão b¯c sß ði ðªn ch² h©n v¾i bà hoàng ð©p nh¤t.
ÐÑc vua truy«n l®nh chém ð¥u lão th¥y bói ... Và t× ðó ngài ð£c bi®t süng ái v¸ hoàng h§u vào chung kªt n¥y.
Hai bà hoàng h§u còn lÕi vô cùng tÑc t¯i, h÷ âm mßu v¾i nhau dùng ðµc dßþc giªt chªt bà hoàng h§u ð©p nh¤t.
Chuy®n bÕi lµ, ðÑc vua truy«n l®nh xØ tØ luôn hai bà hoàng h§u còn lÕi.
Ba v¸ hoàng h§u xinh ð©p nh¤t nß¾c ð«u chªt hªt, ðÑc vua còn lÕi mµt mình ð¬ th¤y hoàng cung sao mà tr¯ng träi lÕnh l¨o, b¤t k¬ Xuân HÕ thu Ðông.
L¶i bàn:
Em thân mªn!
VÕn pháp trên thª gian này, m²i pháp ð«u có mµt ð£c tính riêng, nhßng khi chúng ta b¡t ð¥u "ßu tiên mµt" cho pháp nào, tÑc là ð¬ tâm vào nó, thì sñ vi®c b¡t ð¥u tr· nên r¡c r¯i. Có l¨ vì v§y mà ðÑc Ph§t thß¶ng khuyên chúng ta là hãy ð¬ yên cho các pháp trø · bän v¸ cüa nó. Ch¾ xen vào phân bi®t ð¬ tñ chu¯c kh± cho mình và làm di hoÕ cho ngß¶i chung quanh.
Cûng thª, trong cuµc tß½ng giao v¾i bÕn bè lân c§n, m²i ngß¶i bÕn cüa chúng ta ð«u mang mµt cái tính riêng bi®t, chiªm mµt v¸ trí, cách thª khác nhau, chÆng ai gi¯ng ai. Và chúng ta cûng khó mà kªt lu§n r¢ng ai quan tr÷ng h½n ai. Mùa Xuân có hoa lan, mùa thu có hoa cúc, m²i loài hoa ð«u có hß½ng s¡c riêng cüa nó, không th¬ nào b¡t loÕi hoa này phäi b¡t chß¾c hoa kia ðßþc. em có th¤y r¢ng s¯ ph¥n rüi ro luôn luôn ðªn v¾i ngß¶i mà chúng ta ð£c bi®t ßu ái hay không?
V§y thì, ta có nên ngu muµi ðem cái ý thÑc phân bi®t cüa mình xen vào các m¯i tß½ng giao ¤y, ð¬ cäm th¤y cuµc ð¶i này sao mà lÕnh l¨o b¤t k¬ b¯n mùa Xuân, HÕ, Thu, Ðông hay không?