M¤y khúc th½ lòng 00 B¯n câu trong Minh-Tâm cüa Nho-Giáo, nói lên ý nghîa chæ "Kh±" cüa ð¶i, tôi xin tÕm d¸ch ra 2 th¬ : Ngû-ngôn và Løc-bát ð¬ cùng chiêm nghi®m . (bài ðã ðång trong báo pgvn Úc-Châu 1987).
Nguyên vån :
V¸ qui tam xích th±
Nan bäo nhÑt sanh thân.
Dî qui tam xích th±
Nan bäo bách niên ph¥n.
Vi®t d¸ch :
Th¬ ngû-ngôn :
Chßa vào trong lòng ð¤t
Su¯t ð¶i khó yên thân.
Ðã vào trong lòng ð¤t
Tråm nåm nát mµ ph¥n.
* * *
M¤y khúc th½ lòng 00
Th¬ løc bát :
Xác thân chßa l¤p ð¤t vàng
M¤y ai giæ ðßþc thân an su¯t ð¶i.
N¢m yên trong cõi tàn h½i !
Tråm nåm khó giæ mµ ph½i lÕnh lùng .
Na-La-Diên
VÕn nh§n thß½ng s½n bách xích lâu
Tây phong xuy t¯ng mãn lâm thu
S½ chung diêu lÕc không ðình lý
Яi thØ thân ngßng tÕi c¯ s½n.
Thi hào Ðàm-ThØ-Ngang.
Tiªng chuông v×a r½i vào trong ðình v¡ng Thi-sî "ngßng ð÷ng" · ðó. Ít ra thi-sî ðã"Thi«n".Tiªng chuông dÕo qua "Tâm"ông. Tiªng chuông ðã hòa V¾i không-gian, tuy âm ba "thÑc tînh" lß¾t ði trong vô-t§n, nhßng thi-sî ðã "ngßng". Gi¶ phút nh§p di®u, chï riêng mình ông, ông biªt mà thôi.
Tôi xin d¸ch ra 2 th¬ "Song th¤t løc bát " và Løc bát, ð¬ các bÕn nào thích sñ " rung cäm sâu kín" cüa th½. Thæ "ngßng" nhß Thi-sî nhà Ð߶ng xem sao.
Vi®t D¸ch :
1. song th¤t løc bát :
*Núi xanh ðá nh÷n l¥u tråm thß¾c
Gió Tây th±i ng§p kh¡p r×ng thu,
Chuông ngân dÕo trß¾c sân ðình
LÕ lùng ngßng lÕi bên mình c¯ s½n.
Løc Bát :
*Muôn ngàn ðá nh÷n ngút tr¶i
L¥u cao tråm thß¾c ch½i v½i ðïnh cùng
Gió Tây phü kín núi r×ng
Thu v« lá røng ng§p ng×ng li®ng quanh
Chuông chùa buông gi÷ng t× thanh
DÕo qua sân v¡ng dÕo gành thß½ng-s½n
Nghe chuông, buông bö oán h¶n
Thân Tâm ngßng ð÷ng "c¯ s½n" ðây r°i.
* * *
G£p bÑc tranh có bài th½ mang í nh¾ quê nhà.
Thi tÑ lÕi hay !...... thi không ð« tña, nhßng n±i
ni«m tß½ng tñ... ....Tôi tÕm d¸ch ð¬ tñ thß·ng, tñ
bu°n thêm mµt mùa xuân ly hß½ng næa ! ð¬ cùng
hòa nh¸p v¾i bÑc tranh c± "Nh¾ v« quê m©" khi
Hoàng Hôn Bên Su¯i V¡ng .
Dî th¤t Ba-Lång vû
Do phùng thøc bän nê
Thiên khai tà cänh biªn
S½n xu¤t vãn vân ðê
Dß th¤p do chiªm thäo
Tàn lßu thßþng nh§p khê
Kim tiêu hæu minh nguy®t
Hß½ng tß vin thê thê.
Thi nhân Ngô-ThÕch-Thu¤n.
Vi®t D¸ch :
*Ba-lång mßa tÕnh lâu r°i
D¤u bùn còn ð÷ng bên ð°i Thøc-s½n
Chi«u nghiêng n¡ng r÷i vài c½n
Mây v¥n xu¯ng th¤p t§n ch½n núi ð°i
Cö cây sß½ng ß¾p m¤y t×ng
Nß¾c còn tuôn chäy vào r×ng thâm khê
Ðêm nay có ánh trång v«
N²i ni«m quê cû lÕnh tê t¤t lòng.
Rõ ràng Thi-sî ðã ði t× Ba-Lång · ð¤t Thøc, qua
s߶ng núi Thøc-s½n. B¤y gi¶ chi«u ðã xª tà, có
vài tia n¡ng r÷i xuyên mây, và thi-sî ði qua khe
núi. Ð߶ng khu¤t trong cây r×ng , ánh trång v«
ðêm, làm sáng to ül¯i ði...thì ra, Thi-sî ðã ngâm
mình trong th¶i gian khá dài, v¾i n²i lòng "yêu
nh¾ c¯ hß½ng". Tôi d¸ch lÕi th¬ Ngû-Ngôn ð¬
giæ nguyên í cüa Thi-nhân :
Ba-Lång mßa ðã tÕnh
Bùn v¦n d¤u còn ðây
Tr¶i chi«u tia n¡ng r÷i
Là là m¤y v¥ng mây
Nß¾c còn chäy vào khe
Sß½ng ð÷ng ð¥y cö cây
Ðêm nay trång vçn sáng
Nh¾ nhà lòng ð¡ng cay.
* * *
Mßþn, Trä
Khi bß¾c vào ð¶i "Mßþn" mµt thân
Khi ra khöi ð¶i "Trä" lÕi thân
Mßþn Trä quanh quanh qua sáu nëo
Thôi ð×ng "Mßþn" næa hªt tr¥m luân.
Mùa Tâm ni®m an cß Ph§t-Ðän 2026. KÖ-t¸ 1989.
* * *
Ng߶i M¤t G¯c ?
Có mµt th¢ng cha, tay d¡t ðÑa con , ði chung
v¾i M© cüa nó. G£p mµt ng߶i trung niên b¢ng
tu±i nó. Nó và M© nó cúi ð¥u g÷i b¢ng " cha" ?
Nhßng Không phäi ông Nµi ðÑa béù!
LÕi không phäi là "ch°ng" cüa M© Nó !
V§y ng߶i trung niên ðó, Là ai ?
Có l¡m kë không ðiên sao ngµ quá
Khúm núm trình gã tu±i bé b¢ng "cha" !
-Ô ! , thì ra,
Gã núp mình trong mänh áo diêm la
Vì m¤t g¯c g÷i "cha" buông m¤t m© !
Cha cüa Nó, Nó không h« tôn kính
Gã ðen kia ! Nó lÕi khúm núm trình
Nó bö "Cha" bán "M©" v¾i tiªt trinh,
Và chüng tµc ông bà cho lû gi£c.
ÐÕo t£c.
Huy«n-Tôn
M¤y khúc th½ lòng 11
Tß·ng Ni®m Nhà Bác H÷c Galileo
Hòa Thßþng Huy«n Tôn
Ðã b¸ bÕo lñc phi nhân c¥m tù,vì ðã khám phá sñ th§t cüa Vû-Trø.
Tß·ng ni®m tình ông th§t bao la.
иa-c¥u tinh tú cõi h¢ng sa,
Vin v÷ng ông nhìn trông t§n m£t,
Ngu hèn chúng chï th¤y quanh da !
Chúng gieo thi¬n-c§n ð¥y u-ám !
Ôâng träi vån-minh kh¡p häi-hà.
Siêu nhân thánh chúa sao mà thª ?
Trái ð¤t hình " vuông " ôi xót xa.
M¤y khúc th½ lòng 12
GALILEO h·i nhà Bác h÷c,
M߶i mµt nåm trong ch¯n lao lung!
Trái ð¤t hình tròn ông khám phá,
Nhân loÕi nh¶ ông hi¬u t§n cùng.
M¡t ông mù nhßng ông không khóc!
B÷n ngu si che d¤u l¾p hành tung.
Dùng bÕo lñc b¡t giam ông vào ngøc,
Chúng xßng th¥n nhßng th§t quá cu°ng ngông.
H·i các bÕn , yêu công lý, không ch¤p nh§n bÕo lñc hãy cùng tß·ng ni®m nhà Bác-h÷c galileo cùng nh¤t t« ðòi Công-lý bình-ðÆng, b°i ð«n oan khiên cho ti«n nhân cüa thª-gi¾i. Chân-lý phäi cùng bäo v® ! phi lý phäi tr· v« v¾i phÕm trù mê tín cüa nó, ð¬ cho thiên kÖ 2026 nªp s¯ng tâm linh cüa Nhân-loÕi phäi sáng lÕn và không b¸ ý ð° ðen t¯i mê m¶ cän tr· con ð߶ng khoa-h÷c tiªn bµ trên ðà thång hoa cüa trí tu®..
M¤y khúc th½ lòng 13
Xuân Hòa Bình
Xuân v« mang cä vÕn l¶i hß½ng s¡c
Khách læ hành thôi d×ng bß¾c phiêu linh.
B§c nhân-giä ðã v« n½i s· ð¡c,
Tích trßþng r«n vang ba cõi l£ng thinh.
Bài pháp không l¶i sáu ð߶ng ngã t¡t.
Chúc qua chúc lÕi m· cØa chiªn chinh.
Dùi mõ, mi®ng chuông núm th¢ng ðÕo t£c,
V¤t lên thiên ð߶ng bäo nó tøng kinh...
Thª gi¾i hòa-bình chúng sinh an lÕc.
M¤y khúc th½ lòng 14
TÕo hoá là ai ?
HÞi tÕo hóa tên ông là gì nhî
Ng߶i hay th¥n hay loÕi qüi vô danh
Là ngu ð¥n gian ác lßu manh
Hay hi«n h§u tr½ tr½ nhß cøc ð¤t
Nhà cüa ông v÷i cao cao ch¤t ng¤t
Hay chï là hang nhö bé tí teo
Ông mµt mình tñ tÕi ngü ngáy pheo pheo
hay ràng buµc b¥y vþ con lû khü
Ông có tài sinh ra muôn vÕn lû
Chó Mèo heo Ngña Dª B÷-hung
Kh¡p ðông tây và kh¡p cä núi r×ng
Sông và b¬ m¸t mùng trong vû trø
Ông là tây là tàu,là tôi hay là chü
Là bao g°m cä vÕn thÑ danh xßng ?
Nªu th§t ông là ð¤ng tÕo-hóa lçy l×ng
Thôi d×ng lÕi, ð×ng hóa thêm nhæng thÑ ng߶i vô døng.
Hay chúng ph¸a ra ông,r°i r§p ð¥u nhau ca tøng
Dø con ng߶i, ð¬ v½ vét hªt lß½ng tri
M¤y khúc th½ lòng 16
Ån bánh mê ng¾ ng¦n l¨ th¸ phi
Cha v¾i m© lµn xà ng¥u mµt thÑ
Ông nÞ tÕo dñng lên loài hung dæ
Ь con ng߶i m¶ m¸t cä tß½ng lai
Thôi ð×ng hù, "nhân loÕi chªt nay mai "
Ông chä ðßþc mµt cái gì ráo trÕo
иa-ngøc,Thiên-ðàng ð«u là n½i tàn bÕo
Nhæng danh t× r²ng tuªch quá dã man
S¯ng tñ do ðó chính cõi thiên ðàng
DÕi quÏ løy van xin ông ban phß¾c
Phß¾c cüa ông, là cä cuµc ð¶i tri«n phßþc
Nhân loÕi ng߶i, thôi d×ng bß¾c phiêu lßu
Dñng nhân bän ð¬ cuµc ð¶i chung giäi thoát
Bö tham sân, bö cä oán c×u và tµi ác
Bö nhæng l¥m ðen bÕc giæa thª nhân
Hãy quay v« tÕo hóa cüa chân tâm,
Và,mÛ-t× TÕo hoá ðó ,chính là Ng߶i .
Ng߶i, m¾i là chân tÕo hóa.
Melbourne, may 2026.
HT.Thích Huy«n Tôn