Có mµt dòng sông r¤t ð©p chäy qua núi ð°i và ð°ng cö xanh tß½¸. Dòng sông ca hát nhäy nhót tung tång t× trên núi xu¯ng ð°ng b¢ng. Xu¯ng ð°ng b¢ng, dòng sông chäy ch§m lÕi, m£t nß¾c trong xanh êm mát. Lúc ¤y dòng sông còn trë l¡m, và dòng sông mu¯n chäy mau ra bi¬n cä. Dòng sông càng l¾n càng ð©p ra, lßþn khúc yêu ki«u ven ð°i và b¶ lúÕ

Mµt ngày kia dòng sông chú ý ðªn sñ có m£t cüa nhæng ðám mây trong lòng nß¾c. Mây ðü màu s¡c, hình th¬, ð©p quá ch×ng, nên su¯t ngày dòng sông cÑ mi®t mài chÕy ðu±i theo nhæng ðám mây, mong b¡t ðßþc mµt ðám mây cho riêng mình. Nhßng mây cÑ l½ lØng t¥ng cao khó mà b¡t ðßþc, nh¤t là mây cÑ thay hình ð±i dÕng không ng×ng. Vì mây vô th߶ng nhß v§y nên dòng sông r¤t ðau kh±. ChÕy ðu±i b¡t theo mây thì vui nhßng sau ðó thì dòng sông ð¥y th¤t v÷ng, u s¥u và tÑc gi§n.

Mµt ngày kia, mµt c½n gió l¾n ði qua, quét sÕch mây trên tr¶¸. B¥u tr¶i tr· nên quang ðãng không còn mµt bóng mâÜ. Dòng sông não n« tuy®t v÷ng, không còn mu¯n s¯ng næÕ "Không còn mây ð¬ chÕy theo, ta s¯ng ð¬ làm gì?" T¯i hôm ðó, l¥n ð¥u tiên trong ð¶i, dòng sông quay tr· v« tiªp xúc v¾i chính mình. Lâu nay dòng sông chï ðu±i theo nhæng cái bên ngoài mà không bao gi¶ th¤y ðßþc chính mình.

T¯i hôm ðó, l¥n ð¥u tiên dòng sông nghe tiªng mình khóc, âm thanh sóng vÞ vào b¶. Dòng sông l¡ng nghe tiªng cüa mình và khám phá ra mµt ði«u r¤t quan tr÷ng. Dòng sông nh§n ra r¢ng cái mà lâu nay mình theo ðu±i ðã n¢m sÇn trong lòng mình. Tß·ng mây là gì, ðâu ng¶ mây cûng chï là nß¾c. Mây sinh ra t× nß¾c và bây gi¶ mây tr· lÕi thành nß¾c. Và dòng sông tñ bao gi¶ cûng vçn là nß¾c nhß mµt ðám mâÜ Sáng hôm sau, khi m£t tr¶i lên cao, dòng sông khám phá ra thêm mµt ði«u th§t ð©p. Ðây là l¥n ð¥u tiên dòng sông th¤y ðßþc b¥u tr¶i xanh thÆm. Lâu nay dòng sông chï chú ý ðªn mây, không chú ý ðªn b¥u tr¶¸.

Bây gi¶ sông m¾i hi¬u r¢ng b¥u tr¶i là quê hß½ng cüa các ðám mâÜ Mây luôn luôn thay ð±i nhßng b¥u tr¶i không bao gi¶ thay ð±¸. Và b¥u tr¶i cao ðã có m£t trong lòng sông tñ thu· nà÷. Cái th¤y này ðem lÕi cho dòng sông mµt ngu°n an lÕc l¾n. Dòng sông hi¬u r¢ng bao gi¶ b¥u tr¶i xanh còn có m£t, ni«m an lÕc cüa dòng sông s¨ mãi mãi væng b«n. Trßa hôm ðó, các ðám mây lÕi løc tøc tr· v« nhßng dòng sông không còn có nhu yªu mu¯n ðu±i b¡t næÕ. Ðám mây nào ði qua, dòng sông cûng th¤y ð©p và cûng vçy tay chà÷

Dòng sông không còn th¤y bu°n tüi hay lßu luyªn. B·i ðám mây nào cûng là mµt dòng sông, chÆng còn phäi ch÷n lñÕ. Mµt ni«m an vui hài hòa ðã kªt hþp mây và sông. T¯i hôm ðó mµt ði«u th§t tuy®t di®u ðã xäy rÕ Dòng sông m· rµng lòng ðón m£t trång r¢m -- m£t nguy®t tròn vành vÕnh và sáng rñc rÞ nhß mµt viên bäo châu trong dòng nß¾c trong v¡t.

Có mµt bài k® miêu tä hình änh ð©p ðó : Bøt là v¥ng trång mát ði ngang tr¶i thái không h° tâm chúng sanh l£ng trång hi®n bóng trong ng¥n

(B° tát thanh Lß½ng nguy®t

Du ß t¤t cänh không

Chúng sanh tâm c¤u t§n

B° ð« änh hi®n trung)

Dòng sông trong v¡t ðã làm hi®n rõ bóng trång và trång ðã cùng mây nß¾c d¡t tay nhau ði thi«n hành v« bi¬n cä. ChÆng có gì phäi chÕy ðu±i the÷. Chï c¥n tr· v« v¾i mình, tr· v« v¾i h½i th· và nø c߶i, tr· v« n½i mình ·, n½i có thông reo, chim hót và n¡ng ban mai, còn n½i nào ð©p h½n næä.

Thích Nh¤t HÕnh (2026)