PH†M QUÁN CHÚNG sanh THº BÄY

B¤y gi¶, Vån Thù höi duy ma C§t r¢ng:

-B° Tát nên quán chúng sanh nhß thª nào?

Duy ma C§t nói:

-Ví nhß nhà huy­n thu§t th¤y ngß¶i huy­n cüa mình hóa ra. B° Tát nên quán chúng sanh nhß thª. Nhß ngß¶i trí th¤y trång trong nß¾c, th¤y hình trong gß½ng, nhß dß½ng di®m, nhß tiªng vang, nhß mây giæa tr¶i. cho ðªn nhæng v§t chÆng th¬ tß·ng tßþng nhß: lông rùa, s×ng thö, v.v... B° Tát nên quán chúng sanh nhß thª.

Vån Thù nói:

-Nªu B° Tát quán nhß thª làm sao hành vi®c T×?

Duy ma C§t nói:

-B° Tát quán nhß thª r°i tñ nghî r¢ng: ta nên vì chúng sanh thuyªt pháp này. „y tÑc là hÕnh T× ch½n th§t. HÕnh T× t¸ch di®t vì v¯n vô sanh. HÕnh T× chÆng nóng näy vì vô phi«n não. HÕnh T× bình ðÆng vì tam thª bình ðÆng. HÕnh T× vô tranh vì vô s· kh·i. HÕnh T× b¤t nh¸ vì trong ngoài b¤t hþp. HÕnh T× chÆng hoÕi vì v¯n là không th§t. HÕnh T× kiên c¯ vì tâm chÆng hoÕi di®t. HÕnh T× trong sÕch vì pháp tánh trong sÕch. HÕnh T× vô biên vì nhß hß không. HÕnh T× a la Hán vì phá kªt t£c phi«n não. HÕnh T× B° Tát vì cho chúng sanh yên tâm. HÕnh T× Nhß lai vì ð¡c tß¾ng Nhß Nhß. HÕnh T× Chß Ph§t vì giác ngµ chúng sanh. HÕnh T× tñ nhiên vì vô nhân mà ð¡c. HÕnh T× B° Ы vì bình ðÆng nh¤t v¸. HÕnh T× vô ðÆng vì ðoÕn dÑt ái nhi­m. HÕnh T× ðÕi bi vì dçn d¡t theo ÐÕi Th×a. HÕnh T× chÆng nhàm chán vì quán pháp Không -Vô Ngã. HÕnh T× pháp thí vì chÆng luyªn tiªc. HÕnh T× trì gi¾i vì ðµ ngß¶i phá gi¾i. HÕnh T× nhçn nhøc vì hµ cho mình và ngß¶i. HÕnh T× tinh t¤n vì gánh vác chúng sanh. HÕnh T× thi«n ð¸nh vì chÆng th÷ thi«n v¸. HÕnh T× trí hu® vì vô s· b¤t tri. HÕnh T× phß½ng ti®n vì th¸ hi®n t¤t cä. HÕnh T× chÆng ¦n d¤u vì tâm trong sÕch ngay thÆng. HÕnh T× thâm tâm vì chÆng hành tÕp nhi­m. HÕnh T× chÆng d¯i vì chÆng hß giä. HÕnh T× an lÕc vì khiªn ngß¶i ðßþc an vui cüa Ph§t. HÕnh T× cüa B° Tát là nhß thª.

Vån Thù lÕi höi:

-Thª nào là Bi?

Ðáp:

-Công ðÑc s· hành cüa B° Tát ð«u cùng chung v¾i t¤t cä chúng sanh.

-Thª nào là Hï?

-Hoan hï làm vi®c chúng sanh mà chÆng h¯i tiªc.

-Thª nào là Xä?

-Dù làm vi®c phß¾c ðÑc mà chÆng có mong c¥u chi cä.

Vån Thù lÕi höi:

-Яi v¾i sanh tØ ðáng sþ, B° Tát nên y n½i ðâu?

Ðáp:

-Nên y n½i sÑc công ðÑc cüa Nhß Lai.

-B° Tát mu¯n y sÑc công ðÑc cüa Nhß lai phäi trø n½i nào?

-Nên trø n½i ðµ thoát chúng sanh.

-Mu¯n ðµ thoát chúng sanh phäi tr× nhæng gì?

-Mu¯n ðµ thoát chúng sanh, nên tr× phi«n não cüa h÷.

-Mu¯n tr× phi«n não phäi hành thª nào?

-Nên hành n½i chánh ni®m.

-Thª nào là hành n½i chánh ni®m?

-Nên hành chÆng sanh, chÆng di®t.

-Pháp nào chÆng sanh, pháp nào chÆng di®t?

-B¤t thi®n chÆng sanh, thi®n pháp chÆng di®t.

-Thi®n v¾i b¤t thi®n l¤y gì làm g¯c?

-L¤y thân làm g¯c.

-Thân l¤y gì làm g¯c?

-L¤y tham døc làm g¯c.

-Tham døc l¤y gì làm g¯c?

-L¤y hß v÷ng phân bi®t làm g¯c.

-Hß v÷ng phân bi®t l¤y gì làm g¯c?

-L¤y ðiên ðäo tß·ng làm g¯c.

-Ðiên ðäo tß·ng l¤y gì làm g¯c?

-L¤y Vô trø làm g¯c.

-Vô trø l¤y gì làm g¯c?

-Vô trø thì chÆng có g¯c.

Nói ðªn ðây, duy ma C§t li«n nh¤n mÕnh r¢ng:

-Vån Thù! T× g¯c Vô trø l§p t¤t cä các pháp. Nhß thª là th§t Vô S· Trø v§y.

B¤y gi¶, trong phòng duy ma C§t có mµt Thiên næ th¤y các v¸ Tr¶i ngß¶i ðang nghe thuyªt pháp, li«n hi®n hình thiên næ rãi hoa trên thân các B° Tát và ðÕi ð® tØ. hoa ðªn thân các B° Tát li«n r½i xu¯ng ð¤t, ðªn các ðÕi ð® tØ thì dính trên thân chÆng r½i xu¯ng. T¤t cä ð® tØ dùng th¥n lñc phüi hoa cûng chÆng phüi r¾t.

Lúc ¤y, thiên næ höi Xá Lþi Ph¤t r¢ng:

-TÕi sao phüi hoa?

Ðáp:

-Hoa n¥y chÆng ðúng pháp nên phüi.

Thiên næ nói:

-Ch¾ bäo hoa này chÆng ðúng pháp. TÕi sao? Vì hoa này chÆng có phân bi®t, tÕi nh½n giä tñ sanh phân bi®t tß·ng mà thôi. Ngß¶i · n½i Ph§t pháp xu¤t gia, có tâm phân bi®t là chÆng ðúng pháp, nªu chÆng phân bi®t tÑc là ðúng pháp. nay thØ xem các v¸ B° Tát chÆng dính hoa là vì ðã ðoÕn di®t phân bi®t tß·ng v§y. Ví nhß ngß¶i ðang có khiªp sþ thì phi nh½n m¾i ðßþc d¸p mê ho£c. Cûng thª, các v¸ ð® tØ vì ðang sþ sanh tØ thì s¡c, thanh, hß½ng, v¸, xúc m¾i ðßþc d¸p mê ho£c. Kë ðã lìa ðßþc khiªp sþ thì t¤t cä ngû døc ð«u chÆng th¬ mê ho£c. Kë kiªt t§p (t§p khí trói buµc) chßa sÕch, hoa m¾i dính vào thân. Kë kiªt t§p ðã sÕch thì hoa chÆng dính v§y.

Xá Lþi Ph¤t höi:

-Thiên næ · trong phòng này ðßþc bao lâu?

Ðáp:

-Tôi · trong phòng này lâu nhß ông ðßþc giäi thoát.

-— ðây lâu chång?

-Nhß ông giäi thoát cûng có lâu mau sao?

Xá Lþi Ph¤t im l£ng chÆng ðáp.

Thiên næ höi:

-TÕi sao b§c kÏ cñu ÐÕi Trí lÕi nín l£ng?

Ðáp:

-Sñ giäi thoát v¯n chÆng ngôn thuyªt, nên tôi chÆng biªt nói gì.

Thiên næ nói:

-Ngôn thuyªt vån tñ ð«u là tß¾ng giäi thoát. TÕi sao? Vì sñ giäi thoát chÆng · trong, ngoài và khoäng giæa. Vån tñ cûng nhß thª. cho nên, Xá Lþi Ph¤t! ChÆng có sñ lìa vån tñ mà thuyªt pháp giäi thoát. TÕi sao? Vì t¤t cä các pháp là tß¾ng giäi thoát r°i.

Xá Lþi Ph¤t höi:

-ChÆng c¥n lìa tham sân si mà ðßþc giäi thoát ß?

Ðáp:

-Ph§t vì ð¯i v¾i kë tång thßþng mÕn mà nói lìa tham sân si là giäi thoát mà thôi. Nªu kë chÆng phäi tång thßþng mÕn thì Ph§t nói tánh tham sân si tÑc là giäi thoát v§y.

Xá Lþi Ph¤t nói:

-Lành thay! Lành thay! Nàng ð¡c ðßþc gì, chÑng ðßþc gì mà bi®n tài nhß thª?

Thiên næ ðáp:

-Tôi vô ð¡c vô chÑng nên bi®n tài nhß thª. TÕi sao? Vì kë có ð¡c có chÑng · n½i Ph§t pháp g÷i là tång thßþng mÕn.

Xá Lþi Ph¤t höi:

-Nàng · n½i tam th×a có chí c¥u gì?

Ðáp:

-Dùng pháp thanh Vån hóa ðµ chúng sanh thì tôi làm thanh Vån. Dùng pháp nhân duyên hóa ðµ chúng sanh thì tôi làm Duyên Giác. Dùng pháp ðÕi bi hóa ðµ chúng sanh thì tôi làm ÐÕi Th×a.

Xá Lþi Ph¤t! Nhß ngß¶i vào r×ng huÏnh hoa, chï ngØi mùi hß½ng huÏnh hoa, chÆng ngØi mùi hß½ng khác. Cûng thª, nªu vào phòng này, chï ngØi mùi hß½ng cüa công ðÑc Ph§t, chÆng ßa ngØi mùi hß½ng cüa công ðÑc nh¸ th×a.

Xá Lþi Ph¤t! Nhæng v¸ Thích PhÕm TÑ Thiên Vß½ng và Thiên Long, quÖ, th¥n, v.v... vào trong phòng này, ðßþc nghe Thßþng nh½n giäng thuyªt chánh pháp, ð«u ßa mùi hß½ng công ðÑc Ph§t mà phát tâm ÐÕi Th×a.

Xá Lþi Ph¤t! Tôi · phòng này mß¶i hai nåm, chßa t×ng nghe pháp nh¸ th×a, chï nghe Ph§t pháp ðÕi t× ðÕi bi b¤t khä tß nghì cüa B° tát.

Xá Lþi Ph¤t! Phòng này thß¶ng hi®n tám thÑ pháp khó ð¡c, chßa t×ng có. Tám thÑ ¤y là:

1) trong phòng thß¶ng có ánh sáng màu vàng ngày ðêm chiªu soi, chÆng nh¶ ánh sáng nh§t nguy®t.

2) Kë vào phòng này chÆng b¸ các c¤u b¦n làm cho phi«n não.

3) trong phòng này thß¶ng có Thích PhÕm TÑ Thiên Vß½ng và B° Tát · n½i phß½ng khác ðªn tø hþp chÆng gián ðoÕn.

4) Phòng này thß¶ng thuyªt sáu ba la M§t và pháp b¤t th¯i chuy¬n.

5) Phòng này thß¶ng tr²i âm nhÕc b§c nh¤t cüa tr¶i ngß¶i, vang ra vô lßþng pháp âm.

6) Phòng này có b¯n kho tàng l¾n chÑa ð¥y bØu v§t, cÑu giúp kë nghèo, h­ c¥u li«n ðßþc.

7) Phòng này vô lßþng chß Ph§t n½i mß¶i phß½ng nhß Ph§t Thích Ca, Ph§t a di Ðà cho ðªn Ph§t Sß TØ Hß·ng, Ph§t Nh¤t Thiªt Lþi Thành v.v... khi Thßþng nh½n kh·i ni®m, li«n ð«n rµng thuyªt pháp tÕng bí m§t cüa chß Ph§t, thuyªt xong tr· v«.

8) Phòng này t¤t cä cung ði®n cüa chß Thiên và cõi T¸nh ðµ cüa chß Ph§t ð«u hi®n trong ðó.

„y là tám thÑ pháp chßa t×ng có.

Xá Lþi Ph¤t! Phòng này thß¶ng hi®n tám pháp nhß thª. Ngß¶i th¤y vi®c b¤t khä tß nghì này, ðâu còn ßa pháp thanh Vån næa!

Xá Lþi Ph¤t höi:

-Nàng sao chÆng chuy¬n biªn thân næ ði?

Thiên næ ðáp:

-Tôi t× mß¶i hai nåm c¥u tß¾ng ngß¶i næ tr÷n b¤t khä ð¡c mà chuy¬n cái gì? Ví nhß nhà huy­n thu§t hóa ra huy­n næ. Nªu có ngß¶i höi sao chÆng chuy¬n biªn thân næ ðó ði, v§y ngß¶i höi ðó có ðúng không?

Xá Lþi Ph¤t nói:

-Không Õ! Huy­n chÆng tß¾ng nh¤t ð¸nh, làm sao mà chuy¬n.

Thiên næ nói:

-T¤t cä pháp chÆng có tß¾ng nh¤t ð¸nh cûng nhß thª, sao lÕi höi chÆng chuy¬n biªn thân næ ði!

TÑc thì thiên næ dùng sÑc th¥n thông biªn Xá Lþi Ph¤t thành Thiên næ, tñ mình hóa thân nhß Xá Lþi Ph¤t mà höi r¢ng:

-Sao chÆng chuy¬n biªn thân næ ði?

Xá Lþi Ph¤t mang tß¾ng thân næ mà ðáp r¢ng:

-Nay tôi chÆng biªt tÕi sao chuy¬n biªn làm thân næ?

Thiên næ nói:

-Nªu Xá Lþi Ph¤t chuy¬n ðßþc thân næ này, thì t¤t cä thân næ cûng chuy¬n ðßþc. Nhß Xá Lþi Ph¤t chÆng phäi ngß¶i næ mà hi®n thân næ, t¤t cä ngß¶i næ cûng nhß thª, dù hi®n thân næ mà chÆng phäi ngß¶i næ. cho nên ph§t thuyªt: T¤t cä pháp phi nam, phi næ.

TÑc thì Thiên næ thu nhiªp th¥n lñc lÕi, thân Xá Lþi Ph¤t tr· lÕi nhß cû. Thiên næ höi Xá Lþi Ph¤t r¢ng:

-Tß¾ng thân næ cüa ông nay còn ðâu?

Xá Lþi Ph¤t nói:

-Tß¾ng thân næ chÆng còn, chÆng không còn.

Thiên næ nói:

-T¤t cä pháp cûng nhß thª, chÆng còn, chÆng không còn. Sñ chÆng còn, chÆng không còn ðó là do Ph§t s· thuyªt.

Xá Lþi Ph¤t höi Thiên næ:

-Nàng di®t n½i ðây, r°i s¨ sanh n½i nào?

Ðáp:

-Ph§t biªn hóa s· sanh. Tôi cûng theo ðó sanh.

Nªu Ph§t biªn hóa s· sanh thì chÆng phäi di®t và sanh. Chúng sanh cûng chÆng phäi di®t và sanh.

Xá Lþi Ph¤t höi:

-Nàng bao lâu s¨ ð¡c Vô Thßþng B° Ы?

Ðáp:

-Khi Xá Lþi Ph¤t tr· lÕi phàm phu thì tôi s¨ thành Vô Thßþng B° Ы.

Xá Lþi Ph¤t nói:

-Tôi làm phàm phu thì chÆng có ch² ðúng.

-Tôi ð¡c Vô Thßþng B° Ы cûng chÆng có ch² ðúng. TÕi sao? B° Ы chÆng n½i trø, nên chÆng có kë ð¡c.

Xá Lþi Ph¤t nói:

-Nay chß Ph§t ð¡c Vô Thßþng B° Ы, ðã ð¡c, s¨ ð¡c nhß h¢ng sa. Nhæng vi®c này g÷i là gì?

-„y là dùng vån tñ, s¯ lßþng cüa thª tøc mà nói có tam thª, chÑ chÆng phäi B° Ы có quá khÑ, hi®n tÕi, v¸ lai.

-Xá Lþi Ph¤t! Ông ð¡c ðÕo a la Hán ß?

Ðáp:

-Vì vô s· ð¡c mà ð¡c.

Thiên næ nói:

-Chß Ph§t B° Tát cûng thª. Vì vô s· ð¡c mà ð¡c.

B¤y gi¶ duy ma C§t nói v¾i Xá Lþi Ph¤t r¢ng:

-Thiên næ này ðã t×ng cúng dß¶ng chín mß½i hai Ñc chß Ph§t. Ðã ð¡c du hí th¥n thông cüa B° Tát, nguy®n lñc ð¥y ðü, ð¡c Vô sanh Pháp Nhçn, trø n½i chÆng th¯i chuy¬n. Vì theo b±n nguy®n, nên tùy ý th¸ hi®n ð¬ giáo hóa chúng sanh.

Xem Tiªp Ph¦m ThÑ 8
Tr· V« trang Møc Løc kinh duy ma C§t