Phøc thÑ, tu B° Ы! B° Tát ß pháp, ßng vô s· trø, hành ß b¯ thí. S· v¸ b¤t trø s¡c b¯ thí, b¤t trø thinh hß½ng v¸ xúc pháp b¯ thí. tu B° Ы! B° Tát ßng nhß th¸ b¯ thí, b¤t trø ß tß¾ng. Hà dî c¯? Nhßþc B° Tát b¤t trø tß¾ng b¯ thí, kÏ phß¾c ðÑc b¤t khä tß lßþng. tu B° Ы! ¿ ý vân hà? Ðông phß½ng hß không khä tß lß½ng phü? Ph¤t dã, Thª Tôn! tu B° Ы! nam Tây B¡c phß½ng tÑ duy thßþng hÕ hß không, khä ß tß lßþng phü? Ph¤t dã, Thª tôn! tu B° Ы! B° Tát vô trø tß¾ng b¯ thí, phß¾c ðÑc di®c phøc nhß th¸ b¤t khä tß lßþng. tu B° Ы! B° Tát ðän ßng nhß s· giáo trø.

LÕi næa, Tu-b°-ð«! B°-tát ð¯i v¾i pháp nên không có ch² trø (vô s· trø) mà làm vi®c b¯ thí.

Có nghîa là b¯ thí mà chÆng trø s¡c, b¯ thí mà chÆng trø thanh, hß½ng, v¸, xúc, pháp.

Tu-b°-ð«! B°-tát nên b¯ thí nhß thª, chÆng trø n½i tß¾ng.

Vì sao? Nªu B°-tát b¯ thí mà chÆng trø tß¾ng, thì phß¾c ðÑc không th¬ suy l߶ng ðßþc. Tu-b°-ð«! Ý ông nghî sao?

Hß không · phß½ng ðông, có th¬ suy l߶ng ðßþc chång?

Thßa không, Thª-tôn!

Tu-b°-ð«! có th¬ suy l߶ng hß không · phß½ng nam, tây, b¡c, b¯n phß½ng góc và trên dß¾i, ðßþc chång?

Thßa không, Thª-tôn!

Tu-b°-ð«! B°-tát b¯ thí mà không trø tß¾ng, thì phß¾c ðÑc cûng nhß v§y, không th¬ suy l߶ng ðßþc.

Tu-b°-ð«! B°-tát phäi trø ðúng theo l¶i dÕy nhß thª.

Lßþc giäi:

ÐoÕn kinh này g÷i là ph¥n "Di®u hÕnh vô trø". Vô trø nghîa là không ðßþc ch¤p trß¾c, chÆng ch¤p trß¾c thì s¨ ðßþc giäi thoát, giäi thoát tÑc là s¨ ðßþc tñ do, tñ do nghîa là không có cái gì trói buµc.

— trên ðã t×ng giäng r¢ng B°-tát phäi lìa m÷i tß¾ng, không ch¤p các tß¾ng ngã, nhân, chúng sanh, th÷ giä. Nªu B° tát còn ch¤p trß¾c b¯n tß¾ng tÑc chÆng phäi là ðã chân chánh phát B° ð« tâm. Bây gi¶ lÕi giäng rõ thêm v« ý nghîa này næa.

LÕi næa, Tu-b°-ð«! B°-tát ð¯i v¾i pháp nên không có ch² trø (vô s· trø) mà làm vi®c b¯ thí.

Không nhæng B°-tát phäi lìa tß¾ng, mà · trong pháp b¯ thí cûng không nên có ch² trø (vô s· trø), nghîa là phäi ðü yªu t¯ cüa "tam luân th¬ không." tam luân th¬ không là thª nào? ThÑ nh¤t, trong lòng không còn ý tß·ng là ta b¯ thí. ThÑ hai, không còn ý tß·ng ng߶i ðßþc b¯ thí là ai. quan ni®m v« nång và s· cüa b¯ thí ð«u không còn næa. ThÑ ba là hình tß¾ng cüa v§t ðem b¯ thí, là ti«n bÕc hay b¤t cÑ v§t døng gì khác cûng ð«u không vß¾ng m¡c và lìa ðßþc. Thñc hi®n ðßþc các yªu t¯ cüa tam luân th¬ không này thì m¾i g÷i là b¯ thí không ch¤p tß¾ng. B¯ thí mà lìa tß¾ng b¯ thí, m¾i là chân chánh b¯ thí. Còn nhß b¯ thí mà ch¤p tß¾ng thì chÆng có công ðÑc gì. Phäi là không ch¤p tß¾ng m¾i ðßþc công ðÑc là vô lßþng. Nên kinh nói ð×ng trø n½i pháp.

Nghîa là b¯ thí mà chÆng trø s¡c, b¯ thí mà chÆng trø thanh, hß½ng, v¸, xúc, pháp.

ChÆng nhæng không ch¤p tß¾ng, mà b¯ thí cûng chÆng th¬ trø vào s¡c, vào thanh, hß½ng, v¸, xúc, pháp, cä sáu tß¾ng cüa løc tr¥n cûng là không cä. Nªu nhß ta b¯ thí mà còn ch¤p trø vào s¡c, ch¤p trø vào thanh, hß½ng, v¸, xúc, pháp, thì công ðÑc chï có gi¾i hÕn mà thôi. Phäi không có ch² nào ch¤p trß¾c, công ðÑc m¾i có th¬ vô hÕn lßþng.

Tu-b°-d«! B°-tát nên b¯ thí nhß thª, chÆng trø n½i tß¾ng.

B° tát b¯ thí mà không ch¤p tß¾ng, ví dø nhß ta quyên ðßþc cho chùa n÷ nåm ngàn ð°ng, thì không nên nghî r¢ng công ðÑc cüa ta nhß v§y là không nhö! Ho£c giä, ta cúng cho c½ quan t× thi®n nào ðó mµt tråm ngàn ð°ng, cûng không nên nghî ðó là công ðÑc l¾n. Cúng ðßþc ðªn mµt tråm ngàn ð°ng, mà trong lòng còn mãi cái tråm ngàn ð°ng ðó, thì cái s¯ ti«n này trß¾c sau cûng chï là mµt tråm ngàn ð°ng, không th¬ tång thêm næa. khi hªt s¯ mµt tråm ngàn ð°ng, thì công ðÑc cûng theo ðó mà tiêu ma không còn gì. Nói ngßþc lÕi, nªu b¯ thí không ch¤p tß¾ng, thì mµt ph¥n ti«n nào ðó bö ra cûng s¨ mang lÕi công ðÑc vô lßþng vô biên. Làm b¯ thí, phäi nên hi¬u cho rõ cách b¯ thí, nªu không y chiªu ðúng phß½ng pháp mà tu hành, thì d¥u có tu trong bao nhiêu ðÕi kiªp nhi«u nhß s¯ cát bøi, cûng không sao thành công. TÕi sao v§y? Gi¯ng nhß n¤u cát ð¬ thành c½m, thì n¤u ðªn khi nào m¾i thành c½m ðßþc?

Vì sao? Nªu B°-tát b¯ thí mà chÆng trø tß¾ng thì phß¾c ðÑc không th¬ suy l߶ng ðßþc. Tu-b°-ð«! Ý ông nghî sao?

Ph§t bäo: "B°-tát b¯ thí không nên ch¤p tß¾ng, vì sao? Nªu nhß B°-tát không ch¤p tß¾ng mà làm vi®c b¯ thí, thì phß¾c ðÑc ðó không sao có th¬ suy tính và ðo l߶ng ðßþc. Ông Tu-b°-ð«! Ý ông thª nào?"

Hß không · phß½ng ðông, có th¬ suy l߶ng ðßþc chång?

Thßa không, Thª-tôn!

Tu-b°-ð«! Hß không · phß½ng nam, tây, b¡c, b¯n góc, trên, dß¾i, có th¬ suy l߶ng ðßþc chång?

Thßa không, Thª-tôn!

TÕi làm sao lÕi nói r¢ng b¯ thí mà không ch¤p tß¾ng thì phß¾c ðÑc không th¬ nghî l߶ng ðßþc? Bây gi¶ l¤y mµt thí dø: Chï l¤y riêng hß không · phß½ng ðông thôi, ta có th¬ tß·ng tßþng ra hß không ðó rµng l¾n ch×ng nào chång? Ông Tu-b°-ð« nghe Ph§t höi nhß v§y li«n ðáp: "Thßa không, chÆng th¬ nghî l߶ng ðßþc." Ph§t li«n höi tiªp: "Hß không · phß½ng ðông không th¬ nghî l߶ng ðßþc, v§y hß không · phß½ng nam, tây, b¡c, b¯n góc, trên và dß¾i, có th¬ nghî l߶ng ðßþc chång?" Ông Tu-b°-ð« ðáp: "Thßa không, không th¬ nghî l߶ng."

Tu-b°-ð«! B° tát b¯ thí mà không trø tß¾ng, thì phß¾c ðÑc cûng nhß v§y, không th¬ nghî l߶ng.

Ph§t lÕi bäo ông Tu-b°-ð« mµt l¥n næa r¢ng, B° tát mà không ch¤p tß¾ng làm vi®c b¯ thí, thì phß¾c ðÑc cûng không th¬ nghî l߶ng, gi¯ng nhß hß không · các phß½ng ðông, tây, nam, b¡c, b¯n góc, trên và dß¾i. Công ðÑc ðó vînh vi­n t°n tÕi. Còn nhß b¯ thí mà ch¤p tß¾ng, tÑc là có hình tß¾ng, dî nhiên không th¬ t°n tÕi mãi mãi.

Tu-b°-ð«! B°-tát phäi trø ðúng theo l¶i dÕy nhß thª.

Ông Tu-b°-ð«! B°-tát s½ phát tâm b°-ð«, phäi y theo l¶i dÕy nhß thª ð¬ tu, ð¬ hành trì. Phäi b¯ thí, nhßng b¯ thí r°i thì phäi quên ði, ðó là không ch¤p tß¾ng. Ph§t biªt rõ tâm cüa t¤t cä các chúng sanh, biªt rõ chúng ta không quên nhæng vi®c b¯ thí ðã làm, không quên nhæng công ðÑc cüa chính mình, nên Ph§t khöi c¥n ghi nh¾ công ðÑc ðó. Ch¶ khi nào ta quên, Ph§t m¾i nh¾ lÕi cho. Quý v¸ có ch¡c mình ghi nh¾ kÛ không? hay Ph§t nh¾ giùm cho thì ch¡c h½n? Bäo r¢ng mình quên và Ph§t cûng quên thì sao? V§y là không còn công ðÑc gì næa hªt sao? Cái ðó sai r°i! Ð×ng có sþ! Quý v¸ có quên chång, Ph§t vçn ghi nh¾ mãi. TÕi sao v§y? ÐoÕn sau kinh kim cang có nói: "T¤t cä tâm tß·ng cüa chúng sanh nhß thª nào, Nhß-lai ð«u biªt." trong lòng ta nghî ra sao, Ph§t ð«u nh¾, ð«u hay biªt. ta chï nghî ta có công ðÑc, thì Ph§t và B°-tát nghî ngay r¢ng: "À! Ngß½i ðã ghi nh¾ công ðÑc cüa ngß½i r°i. Thôi! ta chÆng c¥n ghi nh¾ làm chi næa, ngß½i ráng nh¾ l¤y cho mình."

Khi làm ði«u gì t¯t, thì lòng ta ghi nh¾, còn làm ði«u gì không t¯t, quý v¸ có nh¾ không? Bình th߶ng làm mµt chuy®n gì không t¯t xong, ta nghî r¢ng ta quên luôn nó ði, chï khi làm chuy®n t¯t ta m¾i nh¾. Nay, làm chuy®n t¯t, chúng ta nên quên, vì có quên m¾i tÕo c½ hµi ð¬ ta làm thêm chuy®n t¯t. Làm chuy®n không t¯t thì lÕi nên ghi nh¾, vì có nh¾ thì ta m¾i tránh không gây thêm chuy®n không t¯t næa. Cûng gi¯ng nhß chúng ta nay tu h÷c Ph§t-pháp, m²i l¥n g£p ngày vía cüa ÐÑc Ph§t, các v¸ B°-tát và các v¸ xu¤t gia chÑng ðÕo, ta nên hªt lòng hªt sÑc tÕo thêm công ðÑc. Ðã ðành nhæng ngày th߶ng ta phäi làm công ðÑc, nhßng ðªn các ngày vía cüa Ph§t và B°-tát thì công ðÑc s¨ g¤p bµi, g¤p tråm ngàn vÕn l¥n h½n. sao lÕi thª? Ví dø nhß hôm nay, ðúng ngày kÖ ni®m ÐÑc Ph§t a di Ðà, quý v¸ nh¾ t¾i, ðªn làm công ðÑc, thì ðÑc a di Ðà Ph§t tÕi cõi t¸nh ðµ Th߶ng t¸ch quang, Ngài s¨ biªt t¾i: "À! TÕi cái ngày kÖ ni®m sinh nh§t cüa Ph§t a di Ðà, nhæng thi®n tín này ðã làm công ðÑc, công ðÑc ðó g¤p ngàn vÕn l¥n công ðÑc lúc bình th¶i."

Hôm nay, ngày 22 tháng 12 nåm 1968, làm l­ khai quang Ph§t a di Ðà, tôi nói b¯n câu k® sau, b¯n câu này không có · trong sách nào hªt:

Di-ðà ph± vân vô lßþng quang
Kim nh§t khai quang quang vô lßþng
Vô lßþng quang chiªu vô lßþng qu¯c
Nh¤t thiªt chúng sanh vô lßþng quang.

Hôm nay khai quang vía cüa Ngài, quang này sáng vô lßþng vô biên, b·i Ngài là vô lßþng quang (quang là ánh sáng) nên quang ðó là vô lßþng. quang vô lßþng thì ra làm sao? quang mà vô lßþng thì chiªu soi vô lßþng qu¯c, do ðó t¤t cä các chúng sanh ð«u biªn thành vô lßþng quang cä.

Hôm nay ngày khai quang cûng là ngày ðän sanh cüa ðÑc a di Ðà Ph§t, chúng ta là nhæng ng߶i tin Ph§t, nên nhân ðó mà làm công ðÑc. Có ti«n thì quyên ti«n, có lñc thì xu¤t lñc, m²i ng߶i chúng ta cÑ thª mà b¯ thí công ðÑc. Làm b¯ thí nhßng không ch¤p tß¾ng, ð×ng nghî t¾i nó, m¾i th§t là b¯ thí chân chánh.

(còn tiªp)