- a nan ! Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Tß·ng „m, nhæng mµng tß·ng bình th߶ng tiêu sÕch, thÑc, ngü th߶ng nhß mµt, chÆng còn ðu±i theo cänh tr¥n, cái giác minh v¡ng l£ng nhß hß không, th¤y các núi sông, ð¤t ðai cüa thª gian nhß bóng hi®n trong gß½ng, tùy duyên chiªu soi, · ði ð«u chÆng dính m¡c, biªt hªt các t§p khí xßa, cái ngu°n g¯c cüa sanh di®t t× ðây ðßþc hi¬n lµ, th¤y kh¡p 12 loÕi chúng sanh trong m߶i phß½ng, dù chßa thông su¯t manh m¯i cüa t×ng loÕi, nhßng ð«u t× mµt ngu°n g¯c phát sanh ra, gi¯ng nhß bøi tr¥n lång xång, ¤y là ch² cån cÑ ð¸a cüa ngû cån, ðây g÷i là phÕm vi cüa Hành „m. Nhßng tánh cüa Hành „m v¯n chÆng lång xång, s· dî lßu chuy¬n chÆng ng×ng là do t§p khí cüa nhi«u kiªp, nªu tánh ¤y tr· v« v¡ng l£ng, t§p khí dÑt sÕch, tß¾ng lßu chuy¬n hªt, nhß làn sóng l£ng tr· v« nß¾c yên, g÷i là Hành „m hªt, thì lúc ¤y ðßþc siêu vi®t Chúng sanh Trßþc. Nhßng quán xét nguyên nhân là do b·i U-†n V÷ng Tß·ng (l) làm g¯c (Hành „m lßu chuy¬n vi tª, ðµng mà chÆng ðµng nên g÷i là U-¦n )

l. a nan nên biªt ! trong lúc thi«n ð¸nh, khi ðßþc chánh tri, chánh tâm sáng su¯t, m߶i loÕi thiên ma chÆng còn ðßþc d¸p qu¤y phá, m¾i ðßþc truy cÑu cùng tµt cµi g¯c sanh di®t cüa các loài. Quán xét cái cµi g¯c ðó mà kh·i tâm so ðo, thì ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào hai loÕi Vô Nhân Lu§n :

a. Th¤y sñ b¡t ð¥u vô nhân. TÕi sao v§y ? Ng߶i ¤y ðã dÑt ðßþc tß·ng sanh di®t, nh¶ 800 công ðÑc cüa Nhãn cån, th¤y ðßþc t¤t cä chúng sanh t× 8 vÕn kiªp, theo nghi®p xoay vòng, chªt ðây s¯ng ðó, luân chuy¬n không ng×ng, còn ngoài 8 vÕn kiªp thì m¸t mù chÆng th¬ th¤y ðßþc, bèn cho là t× 8 vÕn kiªp ðªn nay, m߶i phß½ng chúng sanh trên thª gi¾i vô nhân mà tñ có. do so ðo n¥y, tñ làm m¤t chánh biªn tri, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы.

b. Th¤y sñ cu¯i cùng vô nhân. TÕi sao v§y ? Ng߶i ¤y ðã biªt ðßþc cån bän cüa sñ sanh, nhß ng߶i sanh ng߶i, chim sanh chim, xßa nay con quÕ vçn ðen, con cò vçn tr¡ng, tr¶i ng߶i vçn ðÑng thÆng, thú v§t vçn ðÑng ngang, tr¡ng chÆng do t¦y mà thành, ðen chÆng do nhuµm mà nên, t× 8 vÕn kiªp nay vçn không d¶i ð±i, nay ðªn t§n hªt hình th¬ n¥y cûng vçn nhß thª. B±n lai cüa ta chÆng th¤y B° Ы thì làm sao lÕi có sñ tu thành B° Ы ! Vì mê l¥m cho t¤t cä sñ v§t ð«u v¯n vô nhân, do so ðo n¥y, tñ làm m¤t chánh biªn tri, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы. „y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ nh¤t l§p Vô Nhân Lu§n.

2. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm sáng su¯t, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá, quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, th¤y luôn luôn nhß v§y chÆng biªn ð±i, ngay n½i ðó kh·i tâm so ðo, ch¤p ðó là th߶ng, thì ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào b¯n thÑ Ch¤p Th߶ng Lu§n :

a. Ng߶i ¤y xét th¤y cùng tµt bän tánh cüa tâm và cänh, hai n½i ð«u không có nhân, do tu t§p biªt ðßþc t¤t cä sñ sanh di®t cüa m߶i phß½ng chúng sanh, t× hai vÕn kiªp ðªn nay vçn lßu chuy¬n không h« tan m¤t, bèn ch¤p cho là th߶ng.

b. Ng߶i ¤y xét cùng tµt cµi g¯c cüa tÑ ðÕi, b¯n thÑ tánh ¤y th߶ng trø, do tu t§p biªt ðßþc t¤t cä. Sñ sanh di®t cüa m߶i phß½ng chúng sanh, t× b¯n vÕn kiªp ðªn nay cái th¬ vçn th߶ng còn, không h« tan m¤t, bèn ch¤p cho là th߶ng.

c. Ng߶i ¤y xét cùng tµt cµi g¯c cüa løc cån, theo tánh ch¤p thø cüa thÑc thÑ b¦y, trong tâm-ý-thÑc, ch² ngu°n g¯c cån bän, tánh th߶ng nhß v§y. do tu t§p biªt ðßþc t¤t cä chúng sanh t× tám vÕn kiªp n¥y, dù có luân h°i, v¯n là th߶ng trø, cu¯i cùng chÆng m¤t bän tánh, nên ch¤p cho là th߶ng.

d. Ng߶i ¤y ðã dÑt ðßþc tß·ng ¤m chÆng còn cái tß·ng sanh di®t cho là tâm sanh di®t, nay ðã vînh di®t, tñ nhiên thành chÆng sanh di®t, vì tâm so ðo nên ch¤p cho là th߶ng.

- do so ðo này, tñ làm m¤t chánh biªn tri, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ hai l§p Viên Th߶ng Lu§n.

3. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá, quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, kh·i tâm so ðo giæa ta và ng߶i, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào b¯n thÑ kiªn ch¤p ðiên ðäo, mµt ph¥n vô th߶ng, mµt ph¥n ch¤p th߶ng lu§n :

a. Ng߶i ¤y quán tâm di®u minh kh¡p cõi m߶i phß½ng cho là th¥n ngã ch½n th§t, t× ðó sanh ch¤p, cho ta cùng kh¡p m߶i phß½ng, trÕm nhiên sáng su¯t chÆng ðµng, t¤t cä chúng sanh · n½i tâm ta tñ sanh tñ di®t, v§y thì tâm tánh ta là th߶ng, còn sñ sanh di®t ¤y là ch½n vô th߶ng.

b. Ng߶i ¤y chÆng quán tñ tâm mà quán kh¡p m߶i phß½ng h¢ng sa qu¯c ðµ, th¤y ch² kiªp hoÕi (t× cõi tam thi«n tr· xu¯ng) thì g÷i là chüng tánh ch½n vô th߶ng, còn ch² kiªp chÆng hoÕi ðßþc (t× cõi tÑ thi«n tr· lên, kiªp hoÕi chÆng ðªn ðßþc) thì g÷i là ch½n th߶ng.

c. Ng߶i ¤y chï quán riêng tâm mình, th¤y tinh m§t vi tª nhß vi tr¥n, lßu chuy¬n m߶i phß½ng, khiªn thân n¥y li«n sanh li«n di®t mà tâm tánh chÆng d¶i ð±i, ngã tánh chÆng hoÕi, g÷i ta là tánh th߶ng, sanh tØ cüa t¤t cä chúng sanh t× ta mà ra thì g÷i là tánh vô th߶ng.

d. Ng߶i ¤y ðã dÑt ðßþc Tß·ng „m, th¤y hành ¤m lßu chuy¬n th߶ng xuyên, g÷i là tánh th߶ng : s¡c, th÷, tß·ng ba ¤m nay ðã di®t hªt thì g÷i là vô th߶ng.

- do so ðo n¥y, mµt ph¥n vô th߶ng, mµt ph¥n là th߶ng, nên b¸ lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ ba l§p Mµt Ph¥n Th߶ng Lu§n.

4. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá, quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, trong phân v¸

(2) kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào b¯n thÑ Hæu Biên Lu§n :

a. Ng߶i ¤y trong tâm so ðo cái g¯c sanh lßu chuy¬n chÆng ng×ng, ch¤p quá khÑ v¸ lai g÷i là hæu biên, ch¤p tâm tß½ng tøc g÷i là vô biên.

b. Ng߶i ¤y quán t× tám vÕn kiªp ðªn nay thì th¤y có chúng sanh, t× tám vÕn kiªp tr· v« trß¾c thì chÆng th¤y chÆng nghe, bèn cho ch² chÆng th¬ th¤y nghe ¤y g÷i là vô biên, ch² có chúng sanh g÷i là hæu biên.

c. Ng߶i ¤y ch¤p r¢ng ta biªt cùng kh¡p, ðßþc tánh vô biên ; t¤t cä m÷i ng߶i ðang trong cái hay biªt cüa ta, mà ta chÆng t×ng biªt cái tánh biªt cüa h÷, ¤y g÷i là h÷ chÆng ðßþc cái tâm vô biên, chï ðßþc tánh hæu biên thôi.

d. Ng߶i ¤y quán ðªn cùng tµt Hành „m r²ng không, so ðo trong tâm cái s· th¤y cüa mình, cho là · trong mµt thân cüa t¤t cä chúng sanh ð«u là phân nØa sanh phân nØa di®t, cho ðªn t¤t cä hi®n hæu trong thª gi¾i n¥y cûng ð«u phân nØa hæu biên, phân nØa vô biên.

- do so ðo n¥y, hæu biên vô biên, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ tß l§p Hæu Biên Lu§n.

5. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá, quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, · n½i tri kiªn kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào b¯n thÑ : ðiên ðäo, b¤t tØ, càn loÕn, biªn kª hß lu§n :

a. Ng߶i ¤y quán xét cµi g¯c cüa sñ biªn hóa th¤y ch² lßu chuy¬n thì g÷i là biªn, th¤y ch² n¯i nhau thì g÷i là th߶ng, th¤y ch² th¤y ðßþc thì g÷i là sanh, th¤y ch² chÆng th¤y ðßþc thì g÷i là di®t, cái nhân n¯i nhau chÆng gián ðoÕn thì g÷i là thêm, khi ðang n¯i nhau, · giæa có ch² gián ðoÕn thì g÷i là b¾t, ch² sanh cüa m÷i v§t thì g÷i là hæu, ch² di®t cüa m÷i v§t thì g÷i là vô ; dùng lý quán xét thì th¤y ð°ng, dùng tâm thì th¤y khác. Có ng߶i ðªn c¥u pháp höi nghîa thì ðáp : ©ta nay cûng sanh cûng di®t, cûng có cûng không, cûng thêm cûng b¾tª, b¤t cÑ lúc nào ð«u nói ðäo loÕn nhß thª, khiªn ng߶i nghe r°i cûng nhß không nghe.

b. Ng߶i ¤y quán xét tâm h÷ ðªn ch² Vô, vì v§y nên chÆng có chÑng ð¡c, h­ có ng߶i ðªn höi chï ðáp mµt chæ "Vô" ngoài ra không nói gì cä.

c. Ng߶i ¤y quán xét tâm h÷ ðªn ch± Hæu, vì v§y mà có sñ chÑng ð¡c, h­ có ng߶i ðªn höi thì chï ðáp mµt chæ "Hæu", ngoài ra không nói gì cä.

d. Ng߶i ¤y hæu vô cùng th¤y, do cänh r¶i rÕc nên tâm cûng b¸ r¯i loÕn, h­ có ng߶i ðªn höi thì ðáp : "Cûng có tÑc là cûng không, · trong cûng không, chÆng phäi cûng có" T¤t cä càn loÕn, chÆng th¬ höi ra kªt quä.

- do so ðo n¥y, hß vô càn loÕn, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ðây g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ nåm ch¤p b¯n thÑ Ðiên Ðäo, B¤t TØ, Càn LoÕn, Biªn Kª Hß Lu§n.

6. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá, quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, trong dòng sanh di®t vô t§n kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào tß tß·ng ðiên ðäo, ch¤p sau khi chªt có tß¾ng : ho£c tñ giæ cái s¡c thân, cho s¡c thân là ta ; ho£c th¤y ta bao trùm kh¡p các cõi nß¾c, thì cho ta có s¡c ; ho£c th¤y duyên cänh xßa theo ta luân h°i thì cho s¡c thuµc v« ta ; ho£c th¤y cái ta nß½ng theo hành ¤m mà tß½ng tøc, thì cho ta · n½i s¡c, xoay chuy¬n nhß v§y thành m߶i sáu tß¾ng, t× ðó sanh ra cái ch¤p ©có phi«n não th§tª, và ©B° Ы th§tª, hai tánh ¤y ði song song mà chÆng ðøng chÕm nhau, do so ðo n¥y, ch¤p sau khi chªt có tß¾ng, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ sáu trong ngû ¤m ch¤p sau khi chªt có tß¾ng, l§p Tâm Ðiên Ðäo Lu§n.

7. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiªn c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá. Quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, trong nhæng ch² s¡c, th÷, tß·ng, ðã di®t t× trß¾c, kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào tß tß·ng ðiên ðäo, ch¤p sau khi chªt chÆng tß¾ng. Th¤y S¡c Di®t r°i thì hình th¬ chÆng có nhân, th¤y tß·ng di®t r°i thì tâm chÆng bó buµc, th¤y th÷ di®t r°i thì chÆng còn ch² n¯i li«n, tánh ¤m tiêu tan, dçu có sñ sanh mà chÆng có th÷, tß·ng, ð°ng nhß cây cö, cái th¬ ch¤t hi®n hæu n¥y còn b¤t khä ð¡c, hu¯ng chi chªt r°i thì ðâu còn hình tß¾ng nào ! theo ðó suy l߶ng, xoay chuy¬n thành tám thÑ vô tß¾ng, cho r¢ng nhân quä, Niªt Bàn, t¤t cä ð«u không, chï có danh tñ, cu¯i cùng ðoÕn di®t. do so ðo n¥y, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ bäy trong ngû ¤m ch¤p sau khi chªt chÆng tß¾ng,l§p Tâm Ðiên Ðäo Lu§n.

8. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá. Quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, trong ch² hành ¤m còn mà th÷ tß·ng ðã di®t, cho Có, Không ð°ng th¶i cùng hi®n nên tñ th¬ phá nhau, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào ðiên ðäo lu§n, ch¤p sau khi chªt chÆng phäi "Có" cûng chÆng phäi "Không", trong s¡c, th÷, tß·ng, th¤y có chÆng phäi là có, n½i hành ¤m lßu chuy¬n, th¤y không chÆng phäi là không, xoay chuy¬n nhß v§y cùng t§n ¤m gi¾i, thành tám thÑ tß¾ng "chÆng phäi có chÆng phäi không", dù g£p mµt duyên nào ð«u nói sau khi chªt cûng có tß¾ng cûng không tß¾ng. LÕi ch¤p hành ¤m tánh hay thay ð±i, tâm phát thông ngµ, th¤y "Có, Không" ð«u chÆng phäi, hß và th§t ð«u không ch² cån cÑ, do so ðo n¥y, làm cho m¸t mù chÆng th¬ nói ðßþc, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ tám trong ngû ¤m ch¤p sau khi chªt chÆng có cûng chÆng không, l§p Tâm Ðiên Ðäo Lu§n.

9. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá. Quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, · n½i H§u-H§u-Vô (3) kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào bäy thÑ ÐoÕn Di®t Lu§n : ho£c ch¤p cái thân di®t, ho£c døc t§n di®t, ho£c kh± t§n di®t, ho£c cñc lÕc di®t, ho£c cñc xä di®t, xoay chuy¬n nhß thª t§n cùng bäy n½i, cái thân hi®n ti«n khi tiêu di®t r°i chÆng còn sanh næa, do so ðo n¥y, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ chín trong ngû ¤m ch¤p sau khi chªt ðoÕn di®t, l§p Tâm Ðiên Ðäo Lu§n.

10. trong lúc thi«n ð¸nh, chánh tâm kiên c¯, ma chÆng ðßþc d¸p qu¤y phá. Quán xét cùng tµt cµi g¯c cüa sanh di®t, · n½i H§u H§u Hæu (4) kh·i tâm so ðo, ng߶i ¤y b¸ ð÷a vào nåm thÑ Niªt Bàn Lu§n : ho£c nh§n døc gi¾i là n½i Chánh Chuy¬n Y, vì th¤y cänh viên minh nên tâm sanh ái mµ, ho£c nh§n s½ thi«n vì tánh không còn lo, ho£c nh§n nh¸ thi«n, vì tâm không còn kh±, ho£c nh§n tam thi«n, vì r¤t vui ð©p, ho£c nh§n tÑ thi«n vì kh± vui ð«u m¤t, chÆng b¸ luân h°i sanh di®t v§y. Mê l¥m cõi tr¶i hæu l§u cho là quä vô vi, nåm n½i an ±n ¤y là n½i Th¡ng T¸nh Y, xoay chuy¬n · nåm ch² n¥y, cho là cÑu cánh, do so ðo n¥y, lÕc vào ngoÕi ðÕo, mê l¥m tánh B° Ы, ¤y g÷i là ngoÕi ðÕo thÑ m߶i trong ngû ¤m ch¤p nåm thÑ Niªt Bàn, l§p Tâm Ðiên Ðäo Lu§n.

- a nan ! M߶i thÑ thi«n ð¸nh cu°ng giäi trên ð«u do Hành „m và døng tâm giao tranh lçn nhau mà hi®n ra, chúng sanh ngu mê chÆng tñ xét kÛ, g£p nhân duyên n¥y, mà chÆng tñ biªt, nh§n sñ mê l¥m cho là giäi thoát, tñ nói chÑng thánh, thành ðÕi v÷ng ngæ, ð÷a ngøc A-TÏ.

- sau khi Nhß lai nh§p di®t, n½i th¶i mÕt pháp, các ngß½i phäi theo l¶i dÕy bäo nhß trên khai th¸ kh¡p t¤t cä chúng sanh, khiªn ð«u tö ngµ nghîa n¥y, ch¾ cho tâm ma tñ kh·i nghi®p chß¾ng, hµ trì cho h÷ dÑt bö tà kiªn, khiªn thân tâm ðßþc m· mang, giác ngµ nghîa ch½n th§t, thành Vô Thßþng ÐÕo, chÆng b¸ lÕc ð߶ng, chÆng ðßþc ít cho là ðü, làm bia chï ð߶ng giäi thoát cüa Ph§t.

- a nan ! Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, các tính sanh di®t lång xång chuy¬n ðµng cüa thª gian b²ng ðßþc tan rã, các nghi®p báo luân h°i, sñ cäm Ñng vi tª nhß chï t½ g¥n ðßþc ðoÕn dÑt, s¡p ðßþc minh ngµ n½i cõi Niªt Bàn, nhß gà gáy l¥n chót, tr¶i b¡t ð¥u rÕng ðông. Løc cån hß t¸nh, chÆng còn giong ru²i cänh tr¥n, trong ngoài trÕm nhiên sáng su¯t, cho ðªn nh§p vô s· nh§p : th¤u su¯t cµi g¯c th÷ mÕng cüa 12 loÕi chúng sanh trong m߶i phß½ng, ch¤p vào cái cµi g¯c ðó, các loài chÆng ðªn v¾i nhau, mà · n½i m߶i phß½ng ð«u ð°ng mµt cµi g¯c, sñ phát hi®n ch² ¦n bí ðó, nhß tr¶i g¥n sáng mà chßa sáng, rÕng ðông kéo dài, ðây g÷i là phÕm vi cüa ThÑc „m. Nªu · ch² ð°ng ¤y, nh¶ sÑc thi«n ð¸nh mài giûa løc cån, ðªn th¤y nghe thông nhau, sñ døng cüa løc cån mu¯n hþp hay tách ra ð«u ðßþc tñ do thành tñu, trong ngoài sáng su¯t nhß lßu ly, g÷i là thÑc ¤m hªt, thì lúc ¤y ðßþc siêu vi®t M®nh Trßþc. Nhßng quán xét nguyên nhân là do b·i Võng Tßþng (m߶ng tßþng) Hß Vô, Ðiên Ðäo V÷ng Tß·ng (5) làm g¯c.

l. a nan ! Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc hành ¤m, tr· v« ch² cµi g¯c cüa ThÑc „m, sanh di®t ðã di®t mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, có th¬ khiªn løc cån thông døng lçn nhau, cûng thông v¾i cái giác tri cüa các loài trong m߶i phß½ng, do sñ thông døng ¤y m¾i ðßþc ði vào ch² cµi g¯c cüa ThÑc „m. Nªu · ch² tr· v« mà l§p cái nhân Ch½n Th߶ng, sanh tâm thù th¡ng, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Nång nhân, s· nhân", làm bÕn v¾i b÷n ngoÕi ðÕo tóc vàng, nh§n ch² ©cån bän cüa vô minhª làm n½i s· quy, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t, ¤y g÷i là l§p cái tâm s· ð¡c, thành cái quä s· quy, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng ngoÕi ðÕo thÑ nh¤t.

2. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · ch² cµi g¯c cüa thÑc „m, ôm làm tñ th¬ cüa mình, cho t¤t cä 12 loÕi chúng sanh kh¡p hß không ð«u phát xu¤t t× thân ta, sanh tâm thù th¡ng, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Nång phi nång" (6), làm bÕn v¾i b÷n ma dân hay hi®n thân vô biên · cõi S¡c gi¾i, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t, ¤y g÷i là l§p cái tâm nång vi, thành cái quä nång sñ, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, sanh ÐÕi MÕn Thiên, thành gi¯ng ch¤p ngã thiên viên thÑ hai (thiên viên chßa ðßþc viên thông, chï có mµt nØa).

3. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · n½i cµi g¯c cüa thÑc ¤m kh·i tâm nß½ng tña, tñ nghi thân tâm mình t× ðó mà ra, m߶i phß½ng hß không ð«u t× ðó sanh kh·i, bèn nh§n ch² ðó là cái th¬ ch½n th߶ng, là n½i chÆng sanh di®t. — ch² sanh di®t ch¤p là th߶ng trø, chÆng nhæng chÆng th¤y tánh ch½n b¤t sanh di®t, mà còn nh§n l¥m tánh sanh di®t hi®n tÕi, an trø tÕi ch² mê l¥m n¥y, sanh tâm thù th¡ng, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "th߶ng phi th߶ng", làm bÕn v¾i b÷n · cõi tr¶i Tñ TÕi Thiên, mê l¥m tánh B° Ы lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là l§p cái tâm nhân y (cái nhân nß½ng tña) thành cái quä v÷ng kª (v÷ng ch¤p th߶ng trø), trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn thành gi¯ng ðiên ðäo viên thông thÑ ba (nói viên thông mà chßa ðßþc viên thông).

4. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · n½i s· tri, kiªn l§p tri giäi, cho các loài cây cö m߶i phß½ng ð«u g÷i là hæu tình, v¾i ng߶i chÆng khác ; cây cö làm ng߶i, ng߶i chªt r°i lÕi thành cây cö, cho ðªn loài vô tình ð«u có sñ giác tri, hæu tình vô tình chÆng có phân bi®t, sanh tâm thù th¡ng, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Tri vô tri", làm bÕn v¾i hai thÑ ngoÕi ðÕo Bà tra và Ti®n Ni, ch¤p t¤t cä ð«u có sñ giác tri, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là l§p cái tâm viên tri, thành cái quä hß v÷ng, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng Ðiên Ðäo tri thÑ tß.

5. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · n½i løc cån dung thông lçn nhau ðã ðßþc tùy thu§n vô ngÕi, r°i nß½ng theo viên dung n¥y, cho là tÑ ðÕi hay biªn hóa t¤t cä, nên t× n½i tÑ ðÕi ham c¥u tánh sáng su¯t cüa höa ; thích tánh trong sÕch cüa thüy ; ßa tánh chu lßu cüa phong, quán tánh thành tñu cüa tr¥n, m²i m²i ð«u tôn sùng, l¤y các tr¥n ¤y nh§n làm bän nhân, ch¤p cho là th߶ng trø, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Sanh vô Sanh", làm bÕn v¾i b÷n ngoÕi ðÕo ca Diªp ba và Bà la Môn, siêng tâm ép xác, th¶ lØa th¶ nß¾c ð¬ c¥u ðßþc ra khöi sanh tØ, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là ch¤p trß¾c, th¶ phøng, mê tâm theo v§t, l§p cái nhân v÷ng c¥u, c¥u cái quä v÷ng mong, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng cüa tÕo hóa ðiên ðäo thÑ nåm.

6. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · trong viên minh ch¤p là hß vô, bác bö các sñ tÕo hóa, l¤y cái vînh di®t làm ch² quy y, sanh tâm th¡ng giäi, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Quy vô quy"(cho vô quy là Quy), làm bÕn v¾i b÷n Thu¤n Nhã Ða (th¥n hß không) · cõi Vô Tß·ng Thiên, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là ch¤p cái tâm hß vô thành quä Không Vong, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng ðoÕn di®t thÑ sáu.

7. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, nªu · n½i viên th߶ng sanh lòng cüng c¯ cái thân n¥y, cho là th߶ng trø ð°ng v¾i tánh ¤y, mãi không tiêu di®t, sanh tâm th¡ng giäi, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "Tham phi tham"(7), làm bÕn v¾i b÷n a Tß Ðà (chÆng ai b¢ng), tham c¥u tr߶ng th÷, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là ch¤p trß¾c mÕng cån, l§p cái nhân c¯ v÷ng (kiên c¯ cái v÷ng thân), c¥u quä th߶ng trø, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng v÷ng diên thÑ bäy (v÷ng diên : v÷ng mu¯n kéo dài).

8. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, xét thÑc ¤m là mÕng cån cüa các loài dung thông lçn nhau, b²ng sþ tiêu di®t, mu¯n giæ lÕi tr¥n lao, bèn · ch² ðó ng°i cung liên hoa, hóa ra r¤t nhi«u châu báu và mÛ næ, buông lung tâm mình, sanh tâm th¡ng giäi, thì b¸ ð÷a vào cái ch¤p "ch½n vô ch½n" (cho vô ch½n là ch½n), làm bÕn v¾i cõi tha Hóa Thiên, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là phát cái nhân tà tß·ng, l§p quä tr¥n lao hßng th¸nh, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng thiên ma thÑ tám.

9. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông. — trong ngu°n g¯c cüa thÑc ¤m, kh·i tâm phân bi®t tinh, thô, ch½n, ngøy, nhân quä trä nhau, chï c¥u sñ cäm Ñng, trái ngßþc ðÕo thanh t¸nh, ch¤p cái kh±, t§p, di®t, ðÕo cüa TÑ Thánh Ъ, cho là ðªn ch² di®t r°i là xong, chÆng c¥u tiªn thêm, sanh tâm th¡ng giäi, thì b¸ ð÷a vào ð¸nh tánh thanh Vån, làm bÕn v¾i kë tång thßþng mÕn nhß TÏ kheo Vô Vån, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là l§p cái tâm cäm Ñng tinh vi, thành quä t¸ch di®t, trái xa viên thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, thành gi¯ng Tri«n Không thÑ chín (Tri«n Không : b¸ ràng buµc · ch² Không).

10. Ng߶i tu thi«n ð¸nh, khi dÑt ðßþc Hành „m, sanh di®t ðã di®t, mà n½i tinh di®u cüa t¸ch di®t chßa ðßþc viên thông, · n½i tánh giác minh, viên dung thanh t¸nh, truy cÑu sñ thâm di®u, bèn ch¤p ðó là Niªt Bàn, chÆng c¥u tiªn thêm, sanh tâm th¡ng giäi, thì b¸ ð÷a vào ð¸nh tánh Bích Chi, làm bÕn v¾i nhæng ng߶i Duyên Giác và еc Giác, chÆng biªt h°i tâm hß¾ng v« ÐÕi Th×a, mê l¥m tánh B° Ы, lÕc m¤t tri kiªn Ph§t. „y g÷i là l§p cái tâm âm th¥m hþp v¾i viên giác (8), thành cái quä trÕm minh, trái xa viên-thông, ngßþc ðÕo Niªt Bàn, sanh cái giác viên minh, thành gi¯ng B¤t Hóa Viên thÑ m߶i (B¤t Hóa Viên : ch¤p vào n½i viên mà chÆng thª hóa giäi ðßþc).

- a nan ! M߶i thÑ cänh gi¾i thi«n ð¸nh trên, giæa ch×ng thành ðiên, là do nß½ng theo mê ho£c, · n½i chßa cÑu cánh ch¤p cho là ðü, ¤y ð«u do thÑc ¤m v¾i døng tâm giao tranh lçn nhau mà hi®n ra, chúng sanh ngu mê chÆng tñ xét kÛ, g£p nhân duyên n¥y hi®n ti«n, m²i m²i ð«u dùng tâm mê ch¤p nhæng t§p quán ßa thích cû cüa mình, cho là cÑu cánh mà ng×ng nghï tÕi ðó, tñ nói ðã ð¥y ðü ðÕo Vô Thßþng B° Ы, thành ðÕi v÷ng ngæ, lÕc vào tà ma ngoÕi ðÕo, khi hªt nghi®p báo chiêu cäm, b¸ ð÷a ngøc a TÏ, còn hàng thanh Vån Duyên Giác thì chÆng c¥u tiªn thêm. Các ngß½i ðã phát tâm theo ðÕo Nhß Lai, sau khi ta nh§p di®t, n½i th¶i mÕt pháp, phäi ðem pháp môn n¥y truy«n dÕy cho ð¶i sau, khiªn t¤t cä chúng sanh ð«u rõ biªt nghîa n¥y, ch¾ ð¬ cho kiªn ma (tñ ch¤p tri kiªn cüa mình thành ma), tÕo nghi®p chìm ð¡m, hµ trì cho h÷ dÑt bö tà duyên, khiªn thân tâm h÷ nh§p tri kiªn Ph§t, t× b¡t ð¥u ðªn khi thành tñu chÆng b¸ lÕc ð߶ng.

- Chß Ph§t trong quá khÑ h¢ng sa kiªp ð«u nh¶ pháp môn n¥y mà khai ngµ, thành ðÕo Vô Thßþng. Nªu dÑt ðßþc thÑc ¤m r°i thì løc cån cüa các ngß½i h² døng lçn nhau, do h² døng n¥y ðßþc vào c¤p b§c kim cang Càn Hu® B° Tát, · trong ðó phát kh·i ch½n trí, trong su¯t nhß m£t trång · trong ng÷c lßu ly, t× ðó cho ðªn siêu vi®t th§p tín, th§p trø, th§p hÕnh, th§p h°i hß¾ng, tÑ gia hÕnh và kim cang th§p ð¸a, ÐÆng Giác viên minh vào trong bi¬n Di®u trang Nghiêm cüa Nhß Lai, B° Ы viên mãn, quy v« Vô S· Сc.

- Ðây là nhæng ma vi tª trong lúc tu t§p thi«n ð¸nh mà chß Ph§t ðã giác ngµ t× ð¶i quá khÑ, cänh ma hi®n ti«n, các ngß½i nh§n biªt ðßþc li«n t¦y tr× tâm c¤u nhi­m cüa mình, chÆng l÷t vào tà kiªn, thì ¤m ma tiêu di®t, thiên ma vÞ nát, ðÕi lñc quÖ th¥n hoäng sþ chÕy tr¯n. Các loÕi yêu tinh ly mÜ chÆng còn sanh ra, nhæng cån hÕ li®t cûng ðßþc tinh t¤n, tâm chÆng mê l¥m n½i ÐÕi Niªt Bàn, thÆng ðªn B° Ы, chÆng gì thiªu sót.

- Nªu các chúng sanh ngu ðµn trong ð¶i mÕt pháp chßa hi¬u Thi«n Na, chÆng biªt Ph§t pháp mà ßa tu tam muµi, e h÷ m¡c phäi tà kiªn, nên mµt lòng khuyên h÷ trì chú Ph§t Ðänh Ðà la ni cüa ta ; nªu chßa th¬ tøng trì, thì viªt n½i thi«n ð߶ng, ho£c ðeo trong thân, nhß thª, t¤t cä tà ma ð«u chÆng ðµng ðªn ðßþc. Ngß½i nên kính vâng l¶i dÕy sau cùng v« ð߶ng tu r¯t ráo cüa m߶i phß½ng Nhß Lai.

- a nan nghe Ph§t dÕy bäo, li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y, ðänh l­ kính vâng, ghi nh¾ chÆng sót, lÕi bÕch Ph§t r¢ng :

- Nhß l¶i Ph§t dÕy, trong tß¾ng ngû ¤m, nåm thÑ hß v÷ng v¯n là bän tâm, chúng con bình th߶ng chßa ðßþc Nhß lai khai th¸ tÖ mÖ nhß thª. LÕi ngû ¤m n¥y là tiêu tr× mµt lßþt hay theo thÑ l¾p mà di®t tr× ? Nåm l¾p n¥y ðªn ðâu là b¶ bªn ? xin Nhß lai phát lòng ðÕi t×, khiªn tâm và m¡t cüa ðÕi chúng ðßþc trong sáng, và làm ðÕo nhãn tß½ng lai cho t¤t cä chúng sanh trong ð¶i mÕt pháp.

Ph§t bäo a nan :

- Di®u tâm sáng tö, b±n giác trong sÕch, v¯n chÆng có sanh tØ và nhæng tr¥n c¤u, t¤t cä chúng sanh, cho ðªn hß không, ð«u do v÷ng tß·ng mà sanh kh·i. Cái b±n giác v¯n sáng tö trong sÕch n¥y, v÷ng sanh các tß¾ng thª gian, nhß Di­n Nhã ÐÕt Ða mê ð¥u nh§n bóng. V÷ng v¯n chÆng nhân, lÕi n½i v÷ng tß·ng l§p tánh nhân duyên, kë mê nhân duyên cho là tñ nhiên, th§t ra, tánh hß không còn là huy­n hóa, nhân duyên và tñ nhiên ð«u do v÷ng tâm cüa chúng sanh tÕo thành. a Nan, biªt ch² v÷ng kh·i, thì nói v÷ng duyên, nªu v÷ng v¯n không, thì các v÷ng nhân duyên v¯n chÆng th¬ có, hu¯ng là chÆng biªt lÕi cho là tñ nhiên. Vì thª, Nhß lai phát minh : Bän nhân cüa ngû ¤m ð«u là v÷ng tß·ng.

- Thân ngß½i trß¾c tiên, do ni®m tß·ng cüa cha m© sanh ra, tâm ngß½i nªu chÆng có ni®m tß·ng thì chÆng th¬ ðªn hþp v¾i tß·ng cüa cha m© mà th÷ sanh. Nhß trß¾c ta ðã nói, tß·ng tßþng v¸ chua thì tiªt ra nß¾c miªng, tß·ng tßþng leo d¯c thì lòng bàn chân ghê rþn, d¯c cao chÆng có, v§t chua chßa ðªn, thân ngß½i nªu chÆng cùng loÕi v¾i hß v÷ng thì làm sao nghe nói chua lÕi tiªt ra nß¾c miªng ? Nên biªt s¡c thân hi®n ti«n cüa ngß½i, g÷i là Kiên C¯ V÷ng Tß·ng thÑ nh¤t.

- Nhß trên ðã nói, tß·ng tßþng leo d¯c thì khiªn thân th§t ch¸u ghê rþn ; vì cái nhân ni®m tß·ng cäm th÷, lay ðµng s¡c thân, nay trß¾c m¡t ngß½i ham thu§n chán ngh¸ch, hai hi®n tßþng n¥y giao tranh v¾i nhau, g÷i là Hß minh V÷ng Tß·ng thÑ hai.

- B·i do ni®m tß·ng sai khiªn s¡c thân ; nªu s¡c thân v¾i ni®m tß·ng chÆng cùng loÕi, thì tÕi sao thân ngß½i lÕi theo ni®m tß·ng sai khiªn ? Ðü thÑ hi®n tßþng tß½ng ßng v¾i ni®m tß·ng, h­ tâm sanh thì thân nh§n, lúc thÑc là ni®m tß·ng, lúc ngü thành chiêm bao. V§y thì ni®m tß·ng cüa ngß½i lay ðµng v÷ng tình, g÷i là Dung Thông V÷ng Tß·ng thÑ ba.

- Lý tÕo hóa chÆng ng×ng, âm th¥m d¶i ð±i, móng dài, tóc m÷c, sÑc mòn, hình nhån, ngày ðêm thay ð±i mà không h« hay biªt. a Nan, ¤y nªu chÆng phäi là ngß½i, thì tÕi sao thân ngß½i lÕi d¶i ð±i ? Nªu ¡t phäi là ngß½i, thì sao ngß½i lÕi chÆng hay biªt ? V§y thì, hành ¤m cüa ngß½i ni®m ni®m chÆng ng×ng, g÷i là U †n V÷ng Tß·ng thÑ tß.

- LÕi, ch² tánh thÑc trong l£ng chÆng lay ðµng cüa ngß½i, cho là th߶ng còn ¤y, · n½i thân ngß½i chÆng ra ngoài Kiªn, Vån, Giác, Tri, nªu cho là ch½n th§t, thì chÆng th¬ huân t§p sñ v÷ng, tÕi sao các ngß½i ðã t×ng xem mµt v§t lÕ t× nåm xßa, träi qua nhi«u nåm, nh¾ quên chÆng còn ; v« sau b²ng th¤y v§t lÕ ðó, thì nh¾ lÕi rõ ràng, chßa t×ng lÕc m¤t ?

- V§y n½i tánh thÑc trong l£ng chÆng lay ðµng n¥y, ðâu có suy tính, mà ni®m ni®m ch¸u sñ huân t§p ! a nan nên biªt, tánh trong l£ng n¥y chÆng th§t, nhß dòng nß¾c chäy g¤p, trông nhß t¸ch l£ng, ¤y là vì chäy g¤p mà chÆng th¤y, chÑ chÆng phäi không chäy ; nªu chÆng phäi là cµi g¯c cüa ni®m tß·ng, thì ðâu th¬ huân t§p sñ v÷ng ? Nªu løc cån chßa ðßþc h² døng tñ tÕi, thì v÷ng tß·ng n¥y chÆng bao gi¶ di®t tr× ðßþc.

- V§y nên hi®n nay cái Kiªn, Vån, Giác, tri cüa ngß½i, hòa hþp v¾i t§p khí vi tª, thành m߶ng tßþng hß vô n½i tánh TrÕm Li­u, g÷i là tß¾ng vi tª cüa Ðiên Ðäo V÷ng Tß·ng thÑ nåm.

- a nan ! Ngû ¤m n¥y do nåm thÑ v÷ng tß·ng k¬ trên mà thành. nay ngß½i mu¯n biªt b¶ bªn sâu cÕn, thì S¡c v¾i Không là b¶ bªn cüa S¡c „m ; Xúc v¾i Lìa là b¶ bªn cüa Th÷ „m ; Nh¾ v¾i Quên là b¶ bªn cüa Tß·ng „m, Di®t v¾i sanh là b¶ bªn cüa Hành „m ; TrÕm nh§p hþp TrÕm, là b¶ bªn cüa ThÑc „m.

Trß¾c kia, a nan höi v« ngû ¤m ðªn ðâu là b¶ bªn, · ðây Ph§t giäi thích kÛ càng, có nguyên nhân có b¶ bªn, t× cÕn vào sâu.

S¡c chÆng tñ S¡c, vì Không hi¬n S¡c, nên s¡c v¾i Không là b¶ bªn cüa S¡c „m. Th÷ chÆng tñ Th÷, vì Xúc có Th÷, nên Xúc v¾i Lìa là b¶ bªn cüa Th÷ „m ; Tß·ng chÆng phäi Tß·ng, vì ghi nh¾ g÷i là Tß·ng, nên Nh¾ và Quên là b¶ bªn cüa Tß·ng „m ; Hành chÆng phäi Hành, vì sanh di®t chÆng ng×ng, g÷i là Hành, nên sanh v¾i Di®t là b¶ bªn cüa Hành „m ; ThÑc g÷i là TrÕm Li­u (trong l£ng sáng su¯t), là ðã di®t sanh di®t, tánh ThÑc nh§p vào ch² cµi g¯c trong l£ng, mà hþp v¾i trÕm nhiên, có nh§p có hþp, tÑc là b¶ bªn cüa ThÑc „m.

Vì TrÕm Nh§p là ThÑc „m, TrÕm Xu¤t là Hành „m. Ch½n Tánh chÆng g÷i là TrÕm Nh§p, là vì cùng kh¡p pháp gi¾i, nên chÆng có xu¤t nh§p, nay TrÕm Nh§p d¥n d¥n ði vào, cho ðªn nh§p vô s· nh§p, tÑc ðªn ch² chÆng sanh di®t v§y. L¿”C GIÄI HŠT

- Cµi g¯c cüa ngû ¤m t×ng l¾p sanh kh·i ; sanh do thÑc mà có, di®t theo s¡c mà tr× ; Lý thì Яn Ngµ, theo ngµ cùng tiêu. Sñ chÆng th­ b²ng di®t, phäi d¥n d¥n m¾i ðßþc dÑt sÕch.

- ta ðã khai th¸ cho ngß½i v« th¡t kªt cüa khån bông, tÕi sao còn chÆng rõ mà lÕi höi næa ! Ngß½i ð¯i v¾i cµi g¯c v÷ng tß·ng n¥y, n½i tâm ðßþc khai ngµ, r°i m¾i có th¬ truy«n dÕy cho ng߶i tu hành trong ð¶i mÕt pháp, khiªn h÷ biªt sñ hß v÷ng, tñ sanh nhàm chán, biªt có Niªt Bàn, chÆng lßu luyªn tam gi¾i.

- a nan ! Nªu có ng߶i ðem th¤t bäo ch¤t ð¥y m߶i phß½ng hß không ð¬ cúng d߶ng vô s¯ Ph§t, tâm chÆng buông lung, ý ngß½i thª nào, ng߶i ¤y do nhân duyên cúng d߶ng Ph§t n¥y, có ðßþc phß¾c nhi«u chång ?

A nan ðáp r¢ng :

- Hß không vô t§n, th¤t bäo vô biên. Xßa kia có ng߶i cúng Ph§t bäy xu, còn ðßþc phß¾c báo làm Chuy¬n Luân Vß½ng, hu¯ng là dùng th¤t bäo ð¥y kh¡p hß không ð¬ cúng d߶ng ; th¤t bäo ¤y su¯t kiªp ðªm mãi còn chÆng th¬ hªt, làm sao phß¾c ¤y lÕi có b¶ bªn !

Ph§t bäo a nan :

- L¶i nói cüa chß Ph§t chÆng có hß v÷ng, nªu có ng߶i gây các tµi TÑ Tr÷ng (Sát, ðÕo, dâm, v÷ng), Th§p ba la Di, phäi träi qua ð¸a ngøc A-TÏ phß½ng n¥y phß½ng kia, cho ðªn cùng tµt các ngøc a TÏ m߶i phß½ng trong sát na, chÆng n½i nào không träi qua, nªu ng߶i ¤y dùng mµt ni®m ðem pháp môn n¥y khai th¸ cho ng߶i s½ h÷c trong ð¶i mÕt pháp, li«n ðßþc tµi chß¾ng tiêu di®t, biªn cái nhân kh± ð¸a ngøc thành cõi an lÕc ðßþc phß¾c siêu vi®t h½n ng߶i cúng d߶ng trß¾c kia g¤p tråm ngàn l¥n, ngàn vÕn Ñc l¥n nhß thª cho ðªn toán s¯ thí dø ð«u chÆng th¬ so b¢ng.

L¿”C GIÄI: theo ðoÕn trên nói, PhÕm tµi TÑ Tr÷ng, Th§p ba la di là cái tµi cñc ác, phäi ch¸u cái quä báo cñc kh± cho ðªn cùng tµt t¤t cä ð¸a ngøc A-tÏ. Kë phÕm tµi nhß v§y tÕi sao chï c¥n dùng ©mµt ni®m ðem pháp môn này khai th¸ cho ng߶i s½ h÷c trong ð¶i mÕt pháp li«n ðßþc tµi chß¾ng tiêu di®t, biªn cái nhân kh± ð¸a ngøc thành cõi an lÕcª. V§y nªu th§t nhß thª thành không có nhân quä sao ? Nªu ng߶i hi¬u l¥m vi®c này thì cho là làm cái nhân cñc ác cûng không sao! Vì chï c¥n biªt thuyªt pháp thì tµi l¾n ðªn mÑc nào cûng tiêu ngay lÕi còn ðßþc phß¾c báo vô cùng t§n.
ChÑng ÐÕo ca nói: "Li­uthì nghi®p chß¾ng v¯n là không, chßa li­u vçn phäi trä nþ xßa".
Li­u là li­u ngµ tÑc là · trong chiêm bao thÑc tïnh, thì nghi®p chß¾ng · trong chiêm bao tñ tiêu di®t, còn chßa li­u thì còn · trong chiêm bao phäi ch¸u nghi®p báo trong chiêm bao không th¬ tiêu li«n ðßþc. kinh nói dùng " Mµt ni®m ðem pháp môn này khai th¸ cho ng߶i s½ h÷c trong ð¶i mÕt pháp li«n ðßþc tµi chß¾ng tiêu di®t, biªn cái nhân kh± ð¸a ngøc thành cõi an lÕc", ¤y là ám chï ng߶i li­u ngµ m¾i có th¬ li«n tiêu nghi®p chß¾ng.
"Y vån giäi nghîa, tam thª Ph§t oan", ð÷c giä hãy tñ xem xét cho kÛ.

*****

- a nan ! Nªu có chúng sanh hay tøng trì kinh n¥y và chú n¥y nhß ta ðã nói, thì phß¾c báo cùng tµt s¯ kiªp cûng chÆng th¬ hªt; nªu nß½ng theo l¶i dÕy cüa ta mà tu hành, thì thÆng ðªn B° Ы chÆng còn nghi®p ma.

Ph§t thuyªt kinh n¥y xong, các v¸ TÏ Kheo, TÏ kheo Ni, ¿u Bà T¡c, ¿u Bà Di, t¤t cä cõi tr¶i, ng߶i, a tu la trong thª gian, v¾i các v¸ B° Tát, Nh¸ Th×a, Th¥n tiên, ð°ng tØ · cõi khác, và ðÕi lñc quÖ th¥n m¾i phát tâm, ð«u r¤t vui m×ng , ðänh l­ ra v«.

GHI CHÚ

(l) U-†n V÷ng Tß·ng và Chúng sanh Trßþc : Hành „m tÕi sao g÷i là u †n V÷ng Tß·ng ? Vì cái v÷ng tß·ng cüa Hành „m u nhàn ¦n m§t, khó mà tñ phát giác ðßþc, g÷i là u †n V÷ng Tß·ng. Chúng sanh Trßþc là sanh di®t chÆng ng×ng, nghi®p báo th߶ng lßu chuy¬n, luân h°i thành ðü thÑ chúng sanh, dña theo ðó mà sanh ra tri kiªn ch¤p th§t, nên g÷i là Chúng sanh Trßþc.

(2) Phân V¸ : Lu§n v« th߶ng, vô th߶ng, nói v« tánh thì thuµc kiªn ph¥n ; biên vô biên. Nói v« phân v¸ thì thuµc tß¾ng ph¥n. B¯n thÑ Hæu Biên Lu§n nói v« phân v¸ : Mµt là phân v¸ tam tª, quá khÑ, hi®n tÕi, v¸ lai, hai là phân v¸ kiªn vån, ba là phân v¸ nhân ngã, b¯n là phân v¸ sanh di®t, ð«u b¸ k©t trong phân v¸ cüa Hành „m mà sanh ra v÷ng tâm so ðo.

(3) H§u H§u Vô : Vì trß¾c kia th¤y có hành ¤m mà chÆng có th÷ tß·ng, sau n¥y hành ¤m cûng chÆng có ; trß¾c kia th¤y sau khi chªt chÆng tß¾ng là chï nói v« mµt ch² thân di®t mà thôi, nay truy cÑu hªt bäy ch² t§n di®t chÆng sanh næa : thân di®t thuµc døc gi¾i, g°m cõi tr¶i và cõi ng߶i, s¡c døc di®t thuµc S½ thi«n, kh± di®t thuµc Nh¸ thi«n, cñc lÕc di®t thuµc tam Thi«n, cñc xä di®t thuµc TÑ Thi«n, dù chï nói 5 ch² di®t, kÏ th§t g°m hai cõi Vô S¡c (Không Vô Biên XÑ và Vô S· Hæu XÑ) là bäy ch² di®t. Ðây là l÷t vào Vô Tß·ng Thiên ngoÕi ðÕo, gi¯ng nhß TÏ kheo Vô Vån, ð°ng mµt ðoÕn kiªn, tñ nói chÑng quä, chÆng th÷ sanh næa, nên l§p sau khi chªt ðoÕn-di®t-lu§n.

(4) H§u H§u Hæu : Trß¾c ðã nói là H§u H§u Vô, r°i nay tÕi sao lÕi nói H§u H§u Hæu ? B·i vì cái cµi g¯c sanh di®t lång xång n¥y là chÆng th¬ di®t ðßþc vì chßa ðªn ch² ch½n t¸ch di®t, mà v÷ng th¤y ch² di®t có sñ chÑng ð¡c, nên nói H§u H§u Hæu. Vì Hành „m ðßþc tÕm ngßng sát na tánh viên minh h½i hi®n, bèn cho là chÆng sanh di®t, tÑc là Niªt Bàn, do so ðo thành có nåm ch² Niªt Bàn v§y.

(5) Ðiên Ðäo V÷ng Tß·ng vä M®nh Trßþc : ThÑc „m tÕi sao g÷i là Ðiên Ðäo V÷ng Tß·ng ? Vì ch¤p võng tßþng hß vô, "Võng"thì gi¯ng nhß là không. "Tßþng" thì gi¯ng nhß là có, nhß có nhß không, tr· thành hß vô. Hß vô là th¬ cüa Ch½n Nhß, chÆng sanh chÆng di®t, nay có võng tßþng là bóng sanh di®t cüa thÑc thÑ tám. Nªu nß½ng theo Ch½n Nhß thì g÷i là Chánh Giác, nªu nß½ng theo thÑc thÑ tám thì g÷i là v÷ng giác, vì ch¤p cái võng tßþng hß vô n¥y, nên thành ðiên ðäo v÷ng tß·ng. sinh m®nh là do sñ hô h¤p, sÑc ¤m cüa c½ th¬ và ý thÑc ba thÑ hòa hþp mà thành, dña theo ðó mà sanh ra tri kiªn ch¤p th§t, nên g÷i là M®nh Trßþc.

(6) Nång phi Nång : Ch¤p ta nång sanh t¤t cä chúng sanh (tâm nång vi), nhßng sñ th§t thì chÆng có cái nång lñc ¤y (quä nång sñ).

(7) tham phi tham : Thân v¯n vô th߶ng, chÆng th¬ tham ðßþc, nay kh·i tâm ch¤p th§t, tham c¥u tr߶ng th÷,tham cái không th¬ tham g÷i là tham phi tham.

(8) L§p tâm viên giác thành cái quä trÕm minh. L¤y cái giác làm viên minh: cho là "viên" thì b¸ k©t · n½i viên, cho là "minh", thì b¸ k©t n½i minh. Là"minh" thì chÆng mê · n½i nhân quä cäm Ñng ; là "viên" nên chÆng mê vào ch² "di®t r°i là xong", t× ðó truy cÑu sñ thâm di®u, thâm lÕi càng thâm, chÆng ð÷a n½i hæu, di®u lÕi thêm di®u, chÆng ð÷a n½i Vô, thì · ch² "Phi hæu phi vô" n¥y l§p cái Niªt Bàn chÆng sanh chÆng di®t, c¯ ch¤p không th¬ hóa giäi ðßþc, nên chÆng c¥u tiªn thêm, thành quä ð¸nh tánh Bích Chi. ghi CHÚ HŠT