Tùng
Nh¤t HÕnh
Sau khi thïnh ðßþc 107 tiªng ðÕi h°ng chung, chú Tâm Th¬ dùng cán v° chuông khë ði¬m hai tiªng keng keng trên lßng chuông ð¬ báo hi®u cho sß huynh là Tâm Hi«n r¢ng chï còn mµt tiªng ðÕi h°ng chung cu¯i cùng næa là chuông nh§p, và bu±i công phu sáng b¡t ð¥ø
Ðþi cho tiªng chuông thÑ 107 ngân hªt, chú m¾i thïnh ðªn tiªng chuông thÑ 108. T× góc thi«n ð߶ng chùa Pháp Vân ðã có tiªng bäng cüa chú Tâm Hi«n. Chú Tâm Th¬ ðáp lÕi ba tiªng bäng ð¥u b¢ng ba tiªng ðÕi h°ng chung và buông v° xu¯ng, trong khi ba h°i bäng cüa chú Tâm Hi«n kéo dภÐÕi chúng ðã sÇn sàng trên chánh ði®n ð¬ b¡t ð¥u công phu sáng.
Chú Tâm Th¬ khoác chiªc áo t½i lên vai cho ¤m r°i xu¯ng thang l¥u chuông, m· cØa ði ra ngoภSß½ng mù còn dày ð£c. Chú räo bß¾c v« phía tam quan chùa, n½i v¸ khách tång tá túc.
V¸ khách tång này t¾i chi«u hôm qua nhßng không vào chùa, chï xin nghï chân lÕi ngoài tam quan. Chú Tâm Th¬ ðã m¶i ông ta vào nghï · h§u liêu nhßng ông t× ch¯¸ Ông ta chï xin chú mµt mänh chiªu ð¬ ngü lÕi ngoài tam quan, nói r¢ng sáng s¾m khi sß½ng mù tan, ông ta ðã phäi lên ð߶ng s¾m. Chiªc áo nâu bÕc màu cüa khách tång dính ð¥y bøi ð߶ng. Tóc râu dài ra nhßng ông không cÕo, m£t mûi tay chân ông ð¥y cáu ghét, và t× ng߶i ông bay ra mµt mùi tanh hôi n°ng nñc. Chú Tâm Th¬ ðã vào chùa bßng ra mµt ch§u nß¾c và mµt chiªc khån taÜ R°i chú lÕi vào ðem ra mµt chiªc chiªu träi trên n«n tam quan. Ðþi v¸ khách tång rØa m£t rØa tay xong, chú bßng ra mµt chiªc mâm g², trên mâm có mµt bát cháo tr¡ng, mµt ít dßa cäi, mµt chén nß¾c tß½ng và mµt ðôi ðûÕ V¸ khách tång cäm ½n chú và thong thä ng°i ån chá÷ Chú ch¡p tay chào ông và khoan thai tr· vào chùÕ Ðµ mµt gi¶ sau, khi tr· ra tam quan, chú th¤y v¸ khách tång ðã n¢m cuµn tròn trong chiªc chiªu ngü. Chú cúi xu¯ng bßng chiªc khay lên và nh© nhàng ði vào nhà bªp.
Sáng nay ra t¾i tam quan, chú th¤y v¸ khách tång ðang yên l£ng ng°i thi«n. Ông không ng°i theo ki¬u kiªt già, chân phäi cüa ông co g¯i lên, bàn chân ð£t trên m£t ð¤t. Mình mçy v¸ khách tång hôi hám nhßng phong thái cüa ông th§t thanh ca÷ Tu±i ông vào khoäng b¯n mß½i låm, nåm mß½¸ Nét m£t cüa ông sáng süa, khä kính; tóc râu ông ra dài, có l¨ ðã nhi«u tháng chßa cÕ÷ Ðây là mµt du tång hành tung bí m§t chú Tâm Th¬ th¥m nghî. Có l¨ ông ta không mu¯n làm phi«n ðÕi chúng chß tång vì hình thÑc không chïnh ð¯n cüa ông, cho nên ðã t× ch¯i l¶i m¶i hôm qua cüa mình vào ngü trong h§u liêø Sáng nay nªu mình ðßþc nói chuy®n v¾i ông ta thì thª nào mình cûng biªt ðßþc chút ít hành tung cüa ông. Nghî thª, chú ð¸nh quay tr· vào chùa ð¬ mang ra mµt thau nß¾c ¤m cho v¸ khách tång rØa m£t. Nhßng chú chßa k¸p quay bß¾c thì v¸ khách tång ðã m· m¡t. Chú ch¤p hai tay lên ngñc làm l. V¸ khách tång ð¢ng h¡ng mµt tiªng nhö r°i lên tiªng.
- T× ðây ðªn núi CØu Lûng còn bao nhiêu ð߶ng ð¤t næa, thßa chú? Chú l phép ðáp:
- BÕch ngài, núi Cæu Lûng không còn xa, ch×ng nØa ngày ð߶ng thì t¾¸ Ь con vào l¤y nß¾c ¤m ra Ngài rØa m£t.
V¸ khách tång khoát tay ra d¤u không c¥n. Ông tña vào t߶ng, ðÑng d§y mµt cách m®t nh÷c và ðßa tay v¾i l¤y chiªc g§y trúc dñng · góc t߶ng.
- Cám ½n chú. Tôi phäi ði ngay këo lÞ không t¾i k¸p trß¾c khi tr¶i t¯¸
Nói xong ông ch¯ng g§y kh¤p kh¬nh ði ra khöi tam quan. Chú Tâm Th¬ theo sau lßng, ð¸nh tin v¸ khách tång xu¯ng ð°i, t§n ngä ba ð߶ng nú¸ Nhßng ông ta khoác tay ra hi®u cho chú ði lu¸ T×ng bß¾c kh¤p kh¬nh, ông l¥n xu¯ng ð°¸ "Ði nhß thª thì nØa ngày ð߶ng không t¾i ðßþc núi CØu Lûng." Nghî nhß v§y, chú Tâm Th¬ ch¡t lßÞi phàn nàn. "Ði xa mà cûng không có l¤y mµt chiªc tay nä¸ Tóc tai áo qu¥n ð¥y cä bøi ðö. Mình m¦y thì g¥y ¯m ðªn tr½ xß½ng. Không biªt ðªn núi CØu Lûng ð¬ làm gì mà vµi vàng ðªn thª." Chú có nghe nói ðªn ngôi chùa hay ng÷n tháp nào · núi ¤y ðâø Chính chú cûng chßa t¾i Cæu Lûng l¥n nào; chï nghe nói r¢ng ng÷n núi ¤y khá hoang vu và ðïnh núi cao ng¤t, l¤p trong mây mù, ít khi th¤y ðßþc ð߶ng nét mµt cách rõ r®t. Không biªt tÕi sao trong lòng chú Tâm Th¬ n¦y sinh mµt ni«m kính mªn ð¯i v¾i v¸ du tång lÕ kÏ kiÕ Dáng ði®u và phong thái cüa ông ta có mµt cái gì khiªn chú ßa mu¯n g¥n gûi và hi¬u biªt. Nhßng ông ta ðã ð¸ Chú chép mi®ng:
-V§y là mình không biªt thêm gì hành tung cüa v¸ du tång này cä. Chï biªt có mµt ði«u là ông ta ðang tìm t¾i núi CØu Lûng.
Nghî nhß v§y, chú thong thä ði vào chùa, cùng các chú khác lo cháo sáng cho chß tång, b·i vì bu±i công phu khuya s¡p kªt thúc.
V¸ du tång ði r¤t ch§m, bß¾c cao bß¾c th¤p. Ông có mµt møt ghë trên b¡p ðùi trái, l¾n b¢ng cä mµt quä bß·¸ Møt ghë làm ông ðau nhÑc không cùng, nhßng ông ch¸u ðñng không h« kêu lÕ Chï trong nhæng gi¤c m½ thïnh thoäng ông m¾i c¤t tiªng rên khe kh¨ mà thô¸ nghe chú ti¬u nói chï c¥n nØa ngày ð߶ng là t¾i núi CØu Lûng, ông hy v÷ng có th¬ ði su¯t ngày là t¾i ðßþc chân núi lúc tr¶i t¯¸ Nhßng møt ghë hành ông ðau nhÑc quá khiªn hôm ðó ông chï m¾i ði ðßþc hai ph¥n ba ð߶ng. Ông phäi nghï ðêm dß¾i mµt g¯c câÜ Ông nh¸n ðói ðã quen, b·i vì trong su¯t sáu tháng tr¶i du hành có nhi«u hôm ông phäi ngü dß¾i mµt g¯c cây và không có mµt hÕt c½m nào bö bøng. Nªu trên ð߶ng ði mà g£p mµt ngôi chùa vào lúc tr¶i t¯i thì ông xin tá túc lÕi, và khi nào cûng chï xin ngü nh¶ dß¾i mái tam quan. Th߶ng th߶ng ông ðßþc mµt chú ti¬u nhß chú Tâm Th¬ mang mµt bát cháo hay mµt bát c½m nguµi ra cúng d߶ng. Chú ti¬u h°i hôm th§t chu ðáo, ðã ðem cho ông mµt ch§u nß¾c ¤m và mµt chiªc chiªu còn th½m mùi n¡ng. T¯i nay ông ngü, g¯i ð¥u trên mµt chiªc r câÜ Khí h§u mi«n núi lÕnh l¨o quá khiªn ông co ro, tr¢n tr÷c cä ðêm không h« an gi¤c.
Tr¶i chßa sáng hÆn v¸ du tång ðã ch²i d§y ð¬ tiªp tøc cuµc hành trình. SÑc ông yªu quá, nhi«u lúc ông té quÜ, tß·ng không ðÑng d§y ðßþc næÕ Nhßng ông vçn c¯ g¡ng. Ði ðßþc vài tråm bß¾c, ông d×ng lÕi ng°i nghï trên mµt täng ðá. V×a m¾i l¤y lÕi ðßþc h½i th·, ông lÕi ch¯ng g§y ð¸ CÑ nhß thª cho ðªn lúc khoäng cu¯i gi¶ thân hôm ¤y thì ông ðªn ðßþc chân núi CØu Lûng.
Nhìn quanh, v¸ du tång không th¤y d¤u vªt nào cüa dân cß, làng mÕc. Không mµt làn khói lam nào bay lên ð¬ chÑng tö r¢ng ðàng xa kia có mµt nhà ti«u phu ðang th±i lØa n¤u c½m chi«ø Không th¤y ð߶ng nét ng÷n núi CØu Lûng, vì r×ng núi phía trên ðã b¸ sß½ng mù bao phü. Làm sao mà tìm kiªm ðßþc thäo am cüa ng߶i ông mu¯n g£p, trong khi núi ð°i thì bao la mà sß½ng mù thì dày ð£c?
"Ng߶i xßa · tÕi núi này
Mây mù che l¤p biªt rày tìm ðâü" (1)
V¸ du tång ðành ng°i xu¯ng nghï trên mµt täng ðá. Sáu tháng tr¶i l£n lµi m¾i lªt t¾i ðßþc chân núi CØu Lûng. Sß½ng mù dày ð£c quá, r×ng núi bao la quá, xÑ s· quÕnh hiu quá, biªt làm sao tìm höi ðßþc n½i cß trú cüa ng߶i xßä
Ng߶i xßa v¯n là mµt v¸ tång ng߶i n е tên là KaniskÕ Cách ðây m߶i sáu nåm, v¸ du tång, tên là tri Huy«n - ðã g£p kaniska tÕi mµt ngôi chùa c± · kinh ðô Tr߶ng an n½i ông tu h÷c. V¸ tång ng߶i n khi ghé chùa thì ðã b¸ ghë l· ð¥y ng߶i, hôi hám khó ch¸u, ai cûng lçn tránh. Chï có tri Huy«n ch¸u khó thân c§n và chåm sóc cho ng߶¸ Sáng nào th¥y tri Huy«n cûng bßng mµt ch§u nß¾c nóng t¾i phòng cüa KaniskÕ Th¥y bö mµt n¡m mu¯i bi¬n vào ch§u nß¾c, hòa mu¯i cho tan và b¡t ð¥u c·i áo cüa ông th¥y tu g¯c n và rØa ráy cho ông. Công vi®c rØa ráy xong xuôi, th¥y l¤y y sÕch m£c cho kaniska và ðem chiªc y m¾i thay ð¥y máu mü hôi hám ði gi£t và ðem ph½¸ Bu±i trßa, tri Huy«n lÕi mang c½m t¾i cho kaniska và bu±i chi«u th¥y lÕi t¾i mang trà nóng ðªn, r°i c¤t d©p khay bát cüa bu±i ån trßÕ ChÑng b®nh cüa kaniska không th¤y thuyên giäm, nhßng sñ chåm sóc cüa tri Huy«n ðã làm nh© b¾t sñ ðau kh± cüa ng߶i b®nh. Su¯t trong hai nåm tr¶i, tri Huy«n sån sóc cho kaniska nhß sån sóc cho mµt ng߶i anh ruµt, không có hôm nào th¥y bö quên ho£c làm s½ sót. Яi v¾i công vi®c ch¤p tác và tu h÷c tÕi chùa, tri Huy«n không ngày nào là không làm tròn b±n ph§n, vì v§y không ai có th¬ trách cÑ th¥y là chï biªt lo cho ông th¥y tu n е mà quên lãng trách nhi®m mình.
Nhßng mµt bu±i sáng, sau khi ðßþc rØa ghë và thay áo, ông th¥y tu n е nói v¾i tri Huy«n gi÷ng nhö nh©:
- M¤y nåm nay th¥y sån sóc cho tôi r¤t t§n tøy, tôi r¤t cäm ½n th¥Ü. B¡t ð¥u t× ngày mai, th¥y không c¥n sån sóc cho tôi næa, vì chi«u nay tôi s¨ r¶i khöi ch¯n nàÜ
Tri Huy«n sØng s¯t:
- Ngài ði ðâü Ðau yªu thª này thì l¤y ai sån sóc cho ngàï
Kaniska nhìn th¥y v¾i vë m£t d¸u hi«n. Ông ch§m rãi:
- Tôi có vi®c c¥n phäi lên ð߶ng. xin th¥y tri Huy«n ð×ng l÷ ðâu cûng có pháp læ, thª nào r°i cûng có ng߶i lo l¡ng cho tô¸
Th¤y tri Huy«n nét m£t ðßþm bu°n, ông tiªp:
- Nhân duyên giæa chúng mình vçn còn, chßa hªt ðâu mà bu°n. Thª nào chúng ta cûng lÕi g£p nhaø Tôi biªt th¥y là ng߶i thông tu®, sñ tu h÷c cüa th¥y s¨ thành công l¾n. R°i ðây th¥y s¨ tr· thành mµt v¸ cao tång, tiªng tåm l×ng lçÜ Tôi xin phép nh¡c v¾i th¥y r¢ng møc ðích cüa sñ tu hành là ð¬ ðÕt t¾i giäi thoát ch¾ không phäi là ð¬ n±i tiªng. Tình thâm giao giæa chúng ta khiªn cho tôi không ng¥n ngÕi mà nh¡n nhü v¾i th¥y nhß v§Ü
Tri Huy«n cúi ð¥u nh§n l¤y nhæng l¶i chï giáo cüa KaniskÕ Th¥y lÕi höi:
- Ngài có nói là trong tß½ng lai chúng ta s¨ g£p nhaø V§y thì bao gi¶ chúng ta g£p nhau, và g£p nhau · ch¯n nàö Tôi chï sþ sau này trên bß¾c ð߶ng hành hóa, Ngài không còn lßu lÕi mµt d¤u vªt ...
- Ðã có nhân duyên v¾i nhau thì dù có tr¯n nhau cûng vçn g£p nhaø Ð×ng l÷ Nµi trong kiªp này th¥y s¨ ðÕt ðßþc nhæng bß¾c l¾n trên ð߶ng sñ nghi®p. tuy v§y túc nh½n vçn còn vß¾ng víu và trong khoäng m߶i b¯n m߶i låm nåm næa thª nào th¥y cûng b¸ tai nÕn. Lúc ¤y hãy nh¾ mà tìm ðªn tôi, tôi s¨ giúp th¥Ü
- Nhßng lúc ðó thì biªt Ngài · ðâu mà tìm? tri Huy«n hö¸ Ðßa ti¬n tri Huy«n ra khöi phòng, v¸ tång sî g¯c n nói:
- CÑ tìm ðªn núi CØu Lûng · Bành Thành, ð¤t Tây Thøc là có tôi · ð¤Ü T× dß¾i chân núi nhìn lên th¤y ch² nào có hai cây tùng vß½n lên cao ng¤t thì ðó là n½i tôi ·. Th¥y nh¾ l¤y tên núi nhé, CØu Lûng S½n · ð¤t Thøc.
Thª r°i v¸ tång sî n ðã ra ði và t× ðó th¥y tri Huy«n không còn nghe ai nh¡c ðªn tên ng߶¸
Th¶i gian qua mau, tri Huy«n d¥n d¥n n±i tiªng là bác thông kinh sØ, m²i khi th¥y ðång ðàn thuyªt pháp là hàng ngàn ng߶i ðªn dñ. Фt Th¥n kinh thiªu gì cao tång, nhßng tiªng tåm pháp sß tri Huy«n l×ng lçy cho ðªn n²i mµt ngày kia vua Ý Tông cûng phäi lßu tâm ð¬ ý. Nåm ¤y nh¢m tiªt Ph§t Ðän, vua tri®u pháp sß tri Huy«n vào cung thuyªt pháp cho hoàng thái h§u, hoàng h§u, các thái tØ, công chúa và vån võ bách quan ngh© Trên pháp t÷a, pháp sß tri Huy«n tß¾ng mÕo ðoan nghiêm, ð©p nhß mµt v¸ Ph§t s¯ng; tiªng nói cüa ng߶i sang säng lôi cu¯n thính giä ði vào thª gi¾i cüa di®u pháp mµt cách say m® vua Ý Tông r¤t ð©p lòng, truy«n ban t£ng cho pháp sß mµt áo cà sa màu tíÕ T× ðó danh tiªng cüa tri Huy«n càng thêm l×ng lçÜ Lúc ¤y ông ðã ðßþc b¯n mß½i ba tu±¸. sau nhi«u l¥n tri®u thïnh pháp sß tri Huy«n vào cung thuyªt pháp, vua Ý Tông lÕy tôn ông làm qu¯c sß và tÑ cho tri Huy«n danh hi®u Ngµ ÐÕt, sØa soÕn chùa an Qu¯c · sát hoàng cung cho mÛ l® và rß¾c qu¯c sß Ngµ ÐÕt v« trú trì tÕi ðó ð¬ ti®n vi®c lui t¾i thåm höi ðÕo m¥ø
Danh tiªng cüa pháp sß tri Huy«n tÑc qu¯c sß Ngµ ÐÕt lên t¾i ðïnh cao nh¤t là vào mùa thu nåm qu¯c sß v×a ðúng b¯n mß½i låm tu±i, khi vua Ý Tông ban s¡c chï cho toàn qu¯c ch÷n ng߶i t¾i kinh ðô ð¬ nghe Ngµ ÐÕt Qu¯c Sß giäng kinh Pháp HoÕ Nåm ngàn ch² ng°i ðßþc ð¬ dành cho hoàng gia và bách quan, khách tång, và sî phu toàn qu¯c. Dân chúng · kinh ðô nô nÑc ðªn nghe qu¯c sß giäng kinh, ng߶i nghe pháp ðÑng ch§t cä hàng trong hàng ngoภHàng chøc ngàn ng߶i im l£ng nghe tiªng giäng kinh sang säng cüa qu¯c sñ Các bu±i giäng kinh Pháp hoa ðßþc kéo dài trong mµt tháng, và trong su¯t th¶i gian ¤y, vua Ý Tông không bö sót mµt bu±i nà÷
Hôm ðó là ngày bª mÕc khóa giäng Pháp HoÕ Nhân d¸p này, vua Ý Tông ð¸nh làm l dâng lên qu¯c sß mµt pháp t÷a b¢ng g² tr¥m hß½ng ð¬ pháp sß ng°i giäng bu±i giäng cu¯i cùng. Pháp t÷a ð£t r¤t cao ð¬ cho ðÕi chúng m¤y mß½i ngàn ng߶i ðßþc chiêm ngßÞng dung mÕo cüa qu¯c sñ Hôm ¤y nghi l thïnh sß ðßþc cØ hành th§t long tr÷ng. sau khi làm l dâng pháp t÷a tr¥m hß½ng, vua Ý Tông ðÑng d§y cùng thïnh qu¯c sß bß¾c lên pháp t÷a thì qu¥n chúng Ph§t tØ ð«u quÏ xu¯ng làm l, có ng߶i cäm ðµng ðªn r½i l®. Bu±i giäng kinh ðó là mµt bu±i giäng kinh mà su¯t ð¶i Ngµ ÐÕt s¨ không quên ðßþc. Bu±i giäng kinh ðó ðã ðánh d¤u mµt biªn chuy¬n l¾n lao trong ð¶i tu hành cüa Thích tri Huy«n.
Ng°i trên mµt täng ðá dß¾i chân núi CØu Lûng, v¸ du tång nh¾ lÕi lúc mình bß¾c lên vào pháp t÷a tr¥m hß½ng, trong khi hàng chøc ngàn ng߶i cúi rÕp mình làm l, trong ðó có vua Ð߶ng Ý Tông. Th¤y mình là ng߶i tu hành mà ðÕt ðªn mµt ð¸a v¸ cao tµt trong nhân gian nhß thª, Ngµ ÐÕt trong mµt giây phút ng¡n ngüi b²ng th¤y mµt ni«m tñ hào dâng lên trong lòng. Qu¯c sß biªt là tà ni®m ðã kh½i, m£t ðö b×ng, li«n ng°i xu¯ng pháp t÷a và nhiªp mình vào chánh ni®m. Nhßng ch§m m¤t r°¸ B²ng dßng, trong khoäng không có mµt v§t gì nhö bé, nhö b¢ng mµt hÕt cát, sáng trßng, bay x©t xu¯ng, trúng vào b¡p ðùi bên trái cüa qu¯c sß làm ðau nhói t¾i xß½ng tüÜ Không ch¸u ðñng n±i sñ ðau ð¾n tµt cùng ¤y, Ngµ ÐÕt buµt mi®ng la lên mµt tiªng, hai tay ôm l¤y b¡p ðùi bên trḠvua Ý Tông l§t ð§t ðÑng d§y, hô th¸ v® dìu qu¯c sß xu¯ng pháp t÷Õ Bu±i giäng kinh cu¯i cùng nhß v§y là b¸ bãi bö, qu¯c sß hình nhß ðã b¸ mµt loài rªt ðµc c¡n nh¢m b¡p ðùi, ðang lên c½n s¯t.
Ngµ ÐÕt biªt mình không h« b¸ rªt c¡n, cái hÕt bøi sáng loáng ¤y ðã t× trên không gian bay xu¯ng nhanh nhß mµt làn ch¾p, không làm thüng áo cà sa mà lÕi chui thÆng vào b¡p ðùi cüa mình. song ông im l£ng không nói, m£c cho các quan ngñ y giäi thích. B¡t ð¥u t× ð¤y vªt thß½ng trên b¡p chân qu¯c sß làm ðµc. Vªt thß½ng sßng tím cång phòng lên nhß mµt trái bß·i, ðau nhÑc không cùng. M߶i ngày sau ung nh÷t kh±ng l° nÑt në ra thành mµt møt ghë l¾n, máu mü chäy ra hàng bát, m²i ngày nhi«u b§n. Thu¯c thang trong u¯ng ngoài thoa do các ngñ y ðßa t¾i có t¾i hàng ngàn thÑ mà không thÑ nào chæa tr¸ ðßþc cho qu¯c sñ vua Ý Tông không ng¾t ra vào thåm höi và ra l®nh tri®u thêm th¥y hay, tìm thêm thu¯c giöi ðem v« kinh chæa tr¸ cho v¸ cao tång cüa cä tri«u ðình. Nhßng mµt nåm tr¶i ðã qua ði mà ung nh÷t kia vçn không x©p. Thân th¬ qu¯c sß g¥y ¯m trông th¤y và mµt l¥n n÷ ngñ giá ðªn chùa an Qu¯c thåm, vua Ý Tông ðã th¤y mµt gi÷t nß¾c m¡t long lanh trên mi qu¯c sñ
Vào mµt bu±i khuya sau khi ðã tr¢n tr÷c hàng canh trên gi߶ng, qu¯c sß Ngµ ÐÕt quyªt ð¸nh bö chùa an Qu¯c ra ð¸ Mµt nåm tr¶i n¢m trong ngôi qu¯c tñ ð¬ cho bao ng߶i phøc vø và h¥u hÕ, không làm nên ðßþc tích sñ gì cho qu¯c gia, Ngµ ÐÕt cäm th¤y trong lòng b¤t an và h± th©n. Ðïnh danh v÷ng ðã lên cao chót vót, h°i tüi nhøc bây gi¶ cûng ðã xu¯ng ðªn n½i thåm thÆm sâø Qu¯c sß bö chùa lén ra ði ngay trong bu±i khuya ðêm ¤y, trên thân hình chï có mµt chiªc áo tràng và trên tay mµt chiªc tích trßþng vua ban. B¡p chân ðau nhÑc, nhßng qu¯c sß ðã g¡ng ði su¯t ðêm. ra khöi kinh ðô thì tr¶i v×a hé sáng. Th¤y mµt khúc tre ai bö bên ð߶ng, qu¯c sß cúi xu¯ng nh£t lên làm g§y ch¯ng ði, và khi qua c¥u, ông ðã ném chiªc tích trßþng vua ban xu¯ng dòng sông chäy xiªt. Tích trßþng trôi tr· v« kinh ðô, còn qu¯c sß thì hß¾ng v« phía núi xanh c¤t bß¾c.
Trßa hôm ¤y ði ngang mµt cänh chþ quê, qu¯c sß ðßþc mµt ng߶i ðàn bà dâng cúng hai trái chu¯i và mµt gói xô¸ Sþ ån xôi thì møt ghë cång thêm mü nên qu¯c sß t× ch¯i gói xôi, chï nh§n hai trái chu¯¸ Ng°i trên mµt mô ð¤t, qu¯c sß l¤y bùn ð¤t trát vào m£t cho lem lu¯c këo sþ có ng߶i nh§n di®n ðßþc mình. Chßa biªt s¨ ði v« ðâu thì b²ng nhiên trong trí qu¯c sß hình änh Kaniska, v¸ du tång n е hi®n ðªn nhß mµt tia ch¾p gi§t. Qu¯c sß nh¾ lÕi nhæng ði«u cån d£n cüa v¸ tång sî g¯c n: trong vòng m߶i b¯n hay m߶i låm nåm næa, thª nào th¥y cûng b¸ tai nÕn. Lúc ¤y hãy tìm ðªn tôi, tôi s¨ giúp th¥Ü.. cÑ tìm ðªn núi CØu Lûng · Bành Thành ð¤t Tây Thøc..." L§p tÑc qu¯c sß ch¯ng g§y ðÑng d§y và höi ð߶ng v« ð¤t Thøc.
Ngày ði ðêm nghî, qu¯c sß quyªt tìm ðªn núi CØu Lûng, dù møt ghë hành hÕ không thô¸ Máu mü làm ß¾t süng ¯ng qu¥n, nhßng qu¯c sß không có qu¥n khác ð¬ thaÜ Máu mü ðã làm cho ¯ng qu¥n cüa Qu¯c Sß dày cþm nhß mo và mµt mùi tanh hôi xông lên n°ng n£c, nhßng qu¯c sß vçn c¯ g¡ng ch¸u ðñng. Chiªc áo tràng cûng dính ð¥y máu mü, cä vÕt trß¾c lçn vÕt saø Chiªc áo tràng sau nhi«u tháng du hành ðã tr· nên bÕc thªch và dính ð¥y bøi ð߶ng. M²i bu±i chi«u, lúc nghï chân trên mµt r cây hay mµt täng ðá, qu¯c sß th߶ng vén ¯ng qu¥n nhìn vào møt ghë. Møt ghë vçn l¾n nhß mµt trái bß·i to, có b¯n l± ðö choét: hai l± phía dß¾i g¥n ð¥u g¯i gi¯ng nhß mµt c£p m¡t, l± giæa gi¯ng mµt cái mûi và l± phía trên b¡p chân loét ra nhß mµt cái mi®ng. Qu¯c sß nhìn møt ghë nhß nhìn vào mµt m£t ng߶¸ Qu¯c sß ð¯i di®n v¾i møt ghë nhß ð¯i di®n v¾i mµt khuôn m£t con ng߶¸ Có khi møt ghë nhß mu¯n trþn m¡t m¡m môi ðe d÷a qu¯c sñ Møt ghë nhìn qu¯c sß nhß mµt kë thù, và qu¯c sß nhìn møt ghë nhß mµt khuôn m£t oan gia, ðau xót thì có nhßng oán h§n thì không. Qu¯c sß không nghî ðªn chuy®n l¤y nß¾c dß¾i sông rØa cho møt ghë. trong mµt nåm tr¶i, ng߶i ta ðã rØa møt ghë b¢ng ðü thÑ thu¯c, mà møt ghë có vì thª mà x©p h½n ho£c sÕch h½n ðßþc chút nào ðâü
Trên ð߶ng tìm ðªn xÑ Thøc, ðã nhi«u l¥n qu¯c sß ðßþc nghï ng½i ban ðêm trß¾c nhæng mái tam quan, nhßng không ai nh§n ra ðßþc qu¯c sß, b·i vì nhan s¡c cüa qu¯c sß ti«u tøy, áo qu¥n cüa qu¯c sß th¯c thªch, hôi hám... Ngày hôm kia, mµt chú ti¬u chùa Pháp Vân ðã sån sóc cho qu¯c sß mµt cách ân c¥n, cäm ðµng. Chú ðã ðem nß¾c nóng cho qu¯c sß rØa m£t và cháo tr¡ng cho qu¯c sß lót dÕ. Bây gi¶ qu¯c sß ðã t¾i ðßþc chân núi CØu Lûng.
V¸ du tång, chính là qu¯c sß Ngµ ÐÕt - gi§t mình. Có tiªng su¯i róc rách ðâu ðâÜ B²ng nhiên l¶i d£n cüa kaniska lÕi vang lên trong trí tß·ng: "T× dß¾i chân núi nhìn lên, th¤y ch² nào có hai cây tùng vß½n lên cao ng¤t, thì ðó là n½i tôi ·..." Ngµ ÐÕt ðßa m¡t nhìn lên. LÕ chßa, chót vót bên phía trái, mây mù ðã loãng d¥n và hình änh cüa hai cây tùng hùng vî lµ ra, vß½n thÆng d§y, ng÷n tùng vçn còn khu¤t trong mâÜ Ðích ðó là n½i h©n! Ngµ ÐÕt c¥m l¤y chiªc g§y trúc, t×ng bß¾c, t×ng bß¾c, ông tìm thª leo lên phía núi có dáng song tùng.
Sau mµt th¶i gian v×a lªt v×a trèo, Ngµ ÐÕt th¤y th¤p thoáng sau cành lá xanh r¶n cung vàng ði®n ng÷c cüa mµt ngôi phÕm vû trang nghiêm. Có tiªng chuông gió thanh tao nhß tiªng gió lay ðµng cây th¤t bäo mô tä trong kinh Vô Lßþng Th÷. Có tiªng chim lÕ, ho£c chính là tiªng ca Lång T¥n Già. Lên t¾i tam quan chùa, Ngµ ÐÕt g£p mµt chú ti¬ø Höi thì biªt ðây ðích thñc là phÕm vû n½i cß trú cüa tôn giä KaniskÕ Chú ti¬u vào thông báo và tôn giä kaniska thân hành ra c±ng nghênh tiªp. kaniska rÕng rÞ nhß mµt v¸ b° tát khiªn qu¯c sß Ngµ ÐÕt søp xu¯ng lÕÜ Tôn giä ðÞ qu¯c sß d§y, và dìu qu¯c sß vào khách ð߶ng.
(1) Chï tÕi thØ s½n trung, vân thâm b¤t tri xÑ. Th½ cüa Giä Ðäo