Chuy¬n Hóa Phi«n Gi§n, S¯ng жi an Vui
Pháp ThoÕi Cüa Thi«n Sß Nh¤t HÕnh tÕi trß¶ng trung h÷c Kenmore, Arlington, VA
ngày 25 tháng 10 nåm 1997
Xin m¶i quý v¸ th· theo tiªng chuông. trong khi các th¥y và các sß cô ni®m danh hi®u ðÑc B° Tát Quán Thª Âm, chúng ta không c¥n ni®m theo. Chúng ta chï c¥n th· nhæng h½i th· cho dài, cho sâu, ð¬ cho nång lßþng cüa ðÑc B° Tát Quán Thª Âm ði vào trong ngß¶i cüa chúng ta, và chúng ta s¨ ðßþc bäo hµ b·i nång lßþng ðó. M²i khi nghe tiªng chuông, chúng ta thñc t§p th· vào và th· ra có ý thÑc. Th· vào, tôi biªt là tôi ðang còn s¯ng. Th· ra, tôi mïm cß¶i v¾i sñ s¯ng trong tôi và chung quanh tôi. breathing in, i know that i am alive. breathing out, i smile to live within me and around me. Th· vào, tôi biªt là tôi ðang có m£t. Th· ra, tôi mïm cß¶i v¾i sñ s¯ng. M²i khi nghe tiªng chuông, chúng ta hãy th· nhß v§y và cäm th¤y mình ðang th§t sñ có nång lßþng cüa sñ s¯ng trong mình. Nhæng bài k® chuông mà chúng ta s¨ thñc t§p ð«u b¢ng tiªng Vi®t. Sß chú Pháp Hi«n s¨ ð÷c b¢ng tiªng Anh. Th¥y Pháp Ni®m s¨ xß¾ng lên b¢ng nhÕc ði®u c± truy«n tiªng Vi®t. M²i khi nghe tiªng chuông, chúng ta th· vào, th· ra có ý thÑc. Chúng ta biªt r¢ng chúng ta ðang có m£t, và chúng ta mïm cß¶i m²i khi th· ra. sau khi ðã thñc t§p nhæng bài k® nghe chuông, chúng ta s¨ l¡ng nghe danh hi®u cüa ðÑc B° Tát Quán Thª Âm. Chúng ta không c¥n phäi ni®m theo. Chúng ta chï c¥n th· và l¡ng nghe ð¬ cho nång lßþng cüa ðÑc B° Tát ði vào c½ th¬ và tâm h°n cüa chúng ta. khi quý v¸ nghe t¾i danh hi®u nam Mô B° Tát Quán Thª Âm, quý v¸ có th¬ ch¡p hai tay lÕi.

Nhæng bài k® chuông tiªng Vi®t và anh ngæ:

Body, speech, and mind in perfect oneness.
I send my heart along with a sound of the bell.
May the hearers awaken from forgetfulness and transcend the path of anxiety and sorrow.

Ba nghi®p l¡ng thanh t¸nh. GØi lòng theo tiªng chuông.
Nguy®n ngß¶i nghe tïnh thÑc. Vßþt thoát nëo ðau bu°n.
 

Listen, listen. this wonderful sound of the bell brings me back to my true home.

L¡ng lòng nghe, l¡ng lòng nghe.
Tiªng chuông huy«n di®u ðßa v« nh¤t tâm.
 

May the sound of this bell penetrate deeply into the cosmo.
Even in the darkest places, may living beings hear it clearly
So that understanding comes to their heart
And without hardship, they transcend the path of sorrow and anxiety.

Nguy®n tiªng chuông này vang pháp gi¾i.
Kh¡p n½i u t¯i m÷i loài nghe.
Siêu nhân vßþt thoát vòng sanh tØ.
Giác ngµ tâm tß mµt hß¾ng v«.
 

Listening to the bell, i feel the affliction in me begin to dissolve.
My mind becomes calm, my body relaxed
And the smile is born on my lips.
Following the sound of the bell, my breath guides me back to the safe island of mindfulness.
In the garden of my heart, the flower of peace blooms beautifully.

Nghe chuông phi«n não tan mây khói.
Ý l£ng, thân an, mi®ng mïm cß¶i.
H½i th· nß½ng chuông v« chánh ni®m.
Vß¶n tâm hoa tu® n· xinh tß½i.
 

The universal dharma door is opened.
The sound of the rising tide is clear, and the miracle happens.
A beautiful child appears in the heart of the lotus flower.
A single drop of the compassionate water is enough to bring back the refreshing springs to the mountains and rivers.
Namo Avalokitesvaraia.
 

Ph± môn v÷ng tiªng tri«u dâng.
Bé th½ xu¤t hi®n giæa lòng ðóa sen.
Cam Lµ mµt gi÷t tß¾i lên.
Xuân v« trên kh¡p m÷i mi«n núi sông.
Nam Mô B° Tát quan Thª Âm (3 l¥n)
 

Kính thßa quý v¸, có nhæng ngày chúng ta cäm th¤y là chúng ta không ðßþc may m¡n. Có th¬ là vì chúng ta vøng v« hay là chúng ta thiªu sñ chú ý, cho nên vô tình mà chúng ta gây ra nhæng l¥m lÞ. Chúng ta nói nhæng câu làm cho ngß¶i kia ðau bu°n mà thñc sñ ta không mu¯n nói nhæng câu nhß v§y. Chúng ta làm nhæng cØ chï làm cho ngß¶i kia ðau bu°n, nhßng thñc sñ chúng ta không mu¯n làm nhæng cØ chï nhß v§y. Chúng ta có ðü thông minh. Chúng ta có dß thông minh ð¬ biªt r¢ng nªu chúng ta ðã nói nhæng ði«u nhß v§y, nªu chúng ta ðã làm nhæng ði«u nhß v§y, thì chúng ta s¨ gây ð± vÞ trong chúng ta, và giæa chúng ta v¾i ngß¶i chúng ta thß½ng. Nhßng mà sñ thñc là chúng ta ðã làm cái ði«u ðó, và chúng ta ðã nói nhæng ði«u ðó, và chúng ta ðã gây nên nhæng ð± vÞ. sau khi sñ ð± vÞ ðã gây ra r°i, chúng ta r¤t h¯i h§n. Không biªt ma xui quÖ khiªn gì mà hôm ðó mình nói câu ðó, và mình làm ði«u ðó. Mình r¤t gi§n mình, và mình r¤t thành th§t h¯i cäi. Mình nói r¢ng kÏ sau nh¤t ð¸nh mình s¨ không nói nhæng câu nhß v§y næa, kÏ sau mình nh¤t ð¸nh không làm nhæng hành ðµng nhß v§y næa. Chúng ta r¤t thành th§t là có t± tiên, có Bøt, có các v¸ B° Tát chÑng giám. Chúng ta r¤t thành kh¦n. Chúng ta r¤t thành th§t v¾i mình. Chúng ta quyªt tâm r¢ng l¥n sau nh¤t ð¸nh s¨ không nói nhß v§y næa, s¨ nh¤t ð¸nh không làm nhß v§y næa. Nhßng mà cái ngày xui nó ðªn. Chúng ta lÕi nói lÕi nhæng câu nhß v§y, và chúng ta s¨ làm lÕi nhæng ði«u mà chúng ta ðã làm, và chúng ta ðau kh± næa. Ði«u này xäy t¾i r¤t nhi«u l¥n. Có khi chúng ta th¤t v÷ng. Chúng ta nghî r¢ng cái lñc lßþng ma quái ðó · trong ta nó xúi chúng ta nói nhæng câu nhß v§y, nó xúi chúng ta làm nhæng hành ðµng nhß v§y, ð¬ chúng ta gây ð± vÞ · trong gia ðình cüa chúng ta. Chúng ta gây ð± vÞ giæa ta và ngß¶i chúng ta thß½ng. Tiªng anh nói là "It's stronger than me". Cái ma quái ðó · trong ðÕo Bøt g÷i là t§p khí. T§p khí là mµt nång lßþng cüa thói quen. Nång lßþng ðó có th¬ ðã ðßþc trao truy«n t× nhæng thª h® t± tiên, qua cha m©, và ðªn chúng ta. Cái nång lßþng ðó ghê g¾m l¡m. C¯ nhiên t± tiên và cha m© ðã trao truy«n cho chúng ta nhæng nång lßþng t¯t, nhæng tài nång, nhæng hÕnh phúc, nhæng ðÑc hÕnh. Nhßng t± tiên và cha m© cûng ðã trao truy«n cho chúng ta nhæng nång lßþng tiêu cñc, nhæng t§p khí x¤u, nhæng thói quen x¤u. Và nªu chúng ta không có khä nång nh§n di®n ðßþc nång lßþng tiêu cñc ðó, thì nhæng nång lßþng ðó tiªp tøc xúi ta, thúc ð¦y ta làm nhæng ði«u mà ta không thñc sñ mu¯n làm, nói nhæng ði«u mà ta không thñc sñ mu¯n nói. Chúng ta ðã biªt r¢ng h­ nói ði«u ðó ho£c làm ði«u ðó là chúng ta gây ð± vÞ. V§y mà chúng ta vçn cÑ ðã nói, vçn cÑ ðã làm. Vì v§y chúng ta nên biªt r¢ng cái lñc lßþng ma quái ðó mÕnh h½n chúng ta.

ÐÑc Thª Tôn có dÕy r¢ng chúng ta phäi tu t§p ð¬ có ðßþc mµt nång lßþng thÑ hai, mµt nång lßþng m¾i có khä nång nh§n di®n ðßþc nång lßþng cüa t§p khí. M²i khi ta nh§n di®n ðßþc nång lßþng ma quái kia, thì nång lßþng kia không tác yêu tác quái ðßþc. Nªu chúng ta không thñc t§p thì thôi. Nªu chúng ta thñc t§p, thª nào chúng ta cûng ðÕt ðßþc cái kªt quä là chúng ta s¨ làm chü ðßþc tình trÕng, và chúng ta s¨ không ð¬ cho cái nång lßþng ma quái kia xúi ð¦y chúng ta nói và làm nhæng ði«u chúng ta không mu¯n nói và không mu¯n làm. Có mµt anh thi«n sinh hoa kÏ qua Làng mai tu t§p cách ðây mß¶i nåm. anh ta qua khóa tu mùa ðông, r°i anh ta qua khóa tu mùa hè. trong khóa tu mùa hè anh ta · trên Xóm Thßþng và ðã thñc t§p ba tu¥n l­ r¤t hÕnh phúc. Trên Xóm Thßþng có r¤t nhi«u th¥y, r¤t nhi«u sß chú, và có mµt s¯ các cß sî, trong ðó có các v¸ ðã th÷ gi¾i Tiªp Hi®n, các v¸ giáo th÷. trong ba tu¥n l­, anh thñc t§p r¤t hÕnh phúc vì ngày nào cûng ðßþc ði thi«n hành, cûng ån c½m trong chánh ni®m, cûng t§p th·, cûng làm vi®c trong bªp trong chánh ni®m, cûng n¤u c½m, cûng rØa bát, cûng quét nhà gi¯ng h®t nhß các th¥y và các sß chú, và các thi«n sinh khác. chung quanh anh ta có các v¸ xu¤t gia và các v¸ tÕi gia thñc t§p r¤t væng chãi, ði ðÑng trong chánh ni®m, làm vi®c trong chánh ni®m, ån u¯ng trong chánh ni®m, cho nên anh ta ðßþc th×a hß·ng cái nång lßþng t§p th¬ ðó. Vì v§y cho nên anh ta r¤t có hÕnh phúc. T¾i tu¥n thÑ tß, anh ðßþc các thi«n sinh bÕn ngß¶i MÛ phái anh ði chþ ð¬ mua thÑc ån v« n¤u mµt món ð¬ cúng t± tiên. TÕi Làng mai m²i mùa hè chúng tôi có t± chÑc mµt l­ g÷i là l­ TÕ ´n, "Thanks giving day" theo ki¬u Ph§t giáo. trong ngày l­ TÕ ´n ðó chúng ta tÕ ½n t± tiên, ông bà, cha m©, th¥y, bÕn bè, và t¤t cä m÷i loài chúng sanh, cây cö, và ð¤t ðá. TÑ ân là ½n cha m© t± tiên, ½n th¥y, ½n bÕn, và ½n chúng sanh. Bàn th¶ là bàn th¶ chung. Thi«n sinh m²i nß¾c tø t§p nhau lÕi ð¬ bàn cách n¤u mµt món có vë qu¯c h°n qu¯c túy và ð£t lên trên bàn th¶ ð¬ cúng. Thi«n sinh Hòa lan n¤u món Hòa Lan. Thi«n sinh Pháp n¤u món Pháp. C¯ nhiên thi«n sinh MÛ n¤u món MÛ. anh thi«n sinh hoa KÏ ðó ðßþc l®nh ðÕi di®n nhæng thi«n sinh MÛ ði ra chþ cüa thành ph¯ saint foy-la-grande ð¬ mua ð°. trong khi anh ðang ði mua ð° ån · ngoài chþ, tñ nhiên có mµt nång lßþng tiêu cñc phát hi®n. Nång lßþng ðó là cái nång lßþng vµi vã, h¤p t¤p, b¤t an, vøt chÕc. LÕ quá. trong ba tu¥n l­ mình · trong Làng, mình thñc t§p, chßa bao gi¶ cái nång lßþng n¥y trào lên hªt. Bây gi¶ m¾i ði ra ngoài chþ có nØa gi¶ ð°ng h°, cái nång lßþng vøt chÕc, h¤p t¤p, b¤t an ðã phát hi®n. Nhßng l¥n này, anh ð¯i xØ khác tÕi vì trong ba tu¥n l­ anh ta ðã thñc t§p chánh ni®m, theo dõi h½i th·, bß¾c nhæng bß¾c ði thi«n hành có ý thÑc. Vì v§y anh ta có ðßþc mµt ít nång lßþng g÷i là nång lßþng chánh ni®m, the energy of mindfulness, và nh¶ ðó cho nên anh ta nh§n di®n ðßþc cái nång lßþng tiêu cñc kia, cái nång lßþng vµi vã, vøt chÕc, h¤p t¤p, b¤t an · trong anh. Và anh ta phát giác ra r¢ng anh ta có mµt tu® giác: ðây là nång lßþng cüa má anh trao truy«n cho anh vì má anh luôn luôn là nhß v§y. Má anh luôn luôn vµi vã, vøt chÕc, h¤p t¤p, b¤t an. anh ðã th×a hß·ng cái nång lßþng tiêu cñc ðó cüa m©. khi anh th¤y ðßþc ði«u ðó, anh ta b¡t ð¥u th· vào, th· ra có ý thÑc, và anh ta g÷i tên má anh. anh ta g÷i "Hello mommy, i know you are there" thì tñ nhiên cái nång lßþng h¤p t¤p, b¤t an ðó biªn m¤t. Và t× ðó tr· v« sau anh ta c¦n th§n. anh ta bß¾c nhæng bß¾c r¤t là væng chãi. anh ta theo dõi h½i th·. T× lúc ðó cho ðªn khi mua thÑc ån xong và lên xe tr· v«, nång lßþng tiêu cñc ðó không phát hi®n lÕi mµt l¥n nào næa cä.

Qua câu chuy®n ðó chúng ta h÷c ðßþc cái gì? trong ngß¶i cüa chúng ta cái nång lßþng tiêu cñc có th¬ ðã ðßþc các thª h® cha m© trao truy«n lÕi. Nång lßþng ðó là mµt nång lßþng lâu ð¶i, và vì v§y nó âm th¥m chi ph¯i cách hành xØ cüa chúng ta. Nªu chúng ta không nh§n di®n ðßþc nó thì nó tiªp tøc tác yêu tác quái và xúi xØ chúng ta làm nhæng ði«u chúng ta không mu¯n làm, nói nhæng ði«u mà th§t sñ chúng ta không mu¯n nói. Và chúng ta gây ð± vÞ. Phß½ng pháp là phäi tu t§p ð¬ có mµt nång lßþng m¾i ð¬ có khä nång nh§n di®n ðßþc cái nång lßþng cû. Và m²i khi nh§n di®n ðßþc nhß v§y r°i, nång lßþng cû không làm ðßþc gì mình næa hªt. Mu¯n có cái nång lßþng m¾i ðó, nång lßþng chánh ni®m, chúng ta phäi biªt t§p ði thi«n hành, ði mà ý thÑc ðßþc t×ng bß¾c chân. Chúng ta phäi t§p th· chánh ni®m, th· vào biªt r¢ng chúng ta ðang th· vào, th· ra biªt là chúng ta ðang th· ra. M²i ðµng tác cüa chúng ta h¢ng ngày, chúng ta biªt và chúng ta th¤y rõ các ðµng tác ðó. khi ån thì mình biªt là mình ðang ån. khi ng°i mình biªt là mình ðang ng°i. Chánh ni®m là cái nång lßþng giúp cho mình biªt ðßþc cái gì ðang xäy ra trong phút giây hi®n tÕi. Tiªng anh g÷i là mindfulness. mindfulness is the kind of energy that helps us to know, to be aware of what is going on in the present moment. Ví dø tôi ðang u¯ng nß¾c. Nªu trong khi u¯ng nß¾c mà tôi biªt r¢ng tôi ðang u¯ng nß¾c thì lúc ðó là tôi có chánh ni®m. Nªu trong khi u¯ng nß¾c mà không biªt mình ðang u¯ng nß¾c, tâm mình 𬠷 ch² khác, tâm mình b¸ quá khÑ kéo ði, hay b¸ tß½ng lai kéo ði, hay b¸ nhæng lo l¡ng, s¥u muµn kéo ði, thì mình u¯ng nß¾c mà không biªt là mình ðang u¯ng nß¾c. Ðó g÷i là th¤t ni®m. Th¤t ni®m là m¤t chánh ni®m. Th¤t ni®m tiªng anh g÷i là forgetfulness. Trái lÕi nªu trong khi u¯ng nß¾c mà mình biªt là mình ðang u¯ng nß¾c, lúc ðó chánh ni®m có m£t. Ðó g÷i là u¯ng nß¾c có chánh ni®m. Tiªng anh g÷i là mindful drinking. trong khi mình ði có chánh ni®m thì g÷i là mindful walking. trong khi mình th·, nªu có chánh ni®m, thì g÷i là mindful breathing. Và ngß¶i tu là phäi thñc t§p mindfulness, nghîa là phäi có chánh ni®m trong khi ði, trong khi ðÑng, trong khi ng°i, trong khi làm vi®c. Có mµt l¥n có mµt nhà triªt h÷c ðªn thåm ðÑc Thª Tôn và ông ta höi Bøt nhß thª n¥y: "Thßa ngài, giáo lý cüa ngài ð£c bi®t · ch² nào?" Và sau khi höi câu ðó thì ông mu¯n höi mµt câu ch¡c ån h½n "nghîa là m²i ngày thì quý v¸ làm gì · trong tu vi®n KÏ Viên n¥y? what do you do exactly during the daily life in the bamboo ground?". ÐÑc Thª Tôn mïm cß¶i. Ngài nói r¢ng: "Thì chúng tôi cûng ði, cûng ðÑng, cûng n¢m, cûng ng°i, cûng gi£t áo, cûng rØa bát". Nhà triªt h÷c ðó nói: "Nhß v§y thì có khác gì chúng tôi ðâu. Ngoài ð¶i thì chúng tôi cûng ði, ðÑng, n¢m, ng°i, n¤u c½m, rØa bát". ÐÑc Thª Tôn nói "Khác, khác nhau nhi«u l¡m, tÕi vì trong khi chúng tôi ði, chúng tôi biªt r¢ng chúng tôi ðang ði; khi chúng tôi ng°i, chúng tôi biªt chúng tôi ðang ng°i; khi chúng tôi ðÑng, chúng tôi biªt chúng tôi ðang ðÑng; khi gi£t áo, chúng tôi biªt chúng tôi ðang gi£t áo. Tâm cüa chúng tôi hoàn toàn 𬠷 n½i giây phút hi®n tÕi, trong khi · ngoài ð¶i thì ngß¶i ta s¯ng không phäi nhß v§y". Nghîa là theo l¶i ðÑc Thª Tôn ngß¶i tu s¯ng trong chánh ni®m, ngß¶i không tu thß¶ng thß¶ng s¯ng trong th¤t ni®m. khi mình biªt s¯ng trong chánh ni®m, mình s¨ s¯ng t×ng giây phút cüa ð¶i s¯ng hi®n tÕi sâu s¡c. Ví dø mình ðang ðßþc ng°i ån c½m v¾i nhæng thành ph¥n khác cüa gia ðình mình. trong khi ån c½m mình chï ån c½m thôi. Mình không ð¬ trí óc mình suy nghî v¦n v½, lo bu°n, gi§n ghét, và nhæng chuy®n khác. trong khi ån c½m, mình chï chú ý t¾i thÑc ån và t¾i nhæng ngß¶i thân ðang ng°i quanh bàn ån mà thôi. Tâm cüa mình không rong ru±i v« quá khÑ, không phiêu lßu trong tß½ng lai, không b¸ cái gi§n, cái h¶n, cái v÷ng ðµng, hay nhæng dñ án xa v¶i kéo mình ði. Mình th§t sñ an trú trong hi®n tÕi. establish yourself in the present moment. an trú trong giây phút hi®n tÕi, dwelling peacefully in the present moment, là sñ thñc t§p cüa chúng ta. Nªu trong bæa c½m gia ðình mà quý v¸ có th¬ an trú trong hi®n tÕi, quý v¸ chú ý t¾i thÑc ån và nhæng ngß¶i thân chung quanh, thì cái hÕnh phúc cüa bæa c½m s¨ tång tiªn g¤p 10 l¥n ho£c là 20 l¥n. Nªu khi chúng ta ng°i ån c½m v¾i nhau mà tâm cüa chúng ta rong ru±i, chúng ta không có m£t tÕi ðó, thì bæa c½m ðó không có giá tr¸, và ch¤t lßþng cüa hÕnh phúc r¤t là th¤p. Cûng nhß khi chúng ta u¯ng trà v¾i ngß¶i bÕn t× phß½ng xa m¾i t¾i. Chúng ta pha mµt bình trà r¤t ngon, r¤t quý, và hai ngß¶i bÕn ng°i ð¯i di®n nhau. Ði«u ki®n cån bän ð¬ hai ngß¶i có hÕnh phúc là sñ có m£t cüa nhau. Tôi hoàn toàn có m£t, và anh cûng hoàn toàn có m£t. Thân và tâm cüa tôi hþp nh¤t. Thân và tâm cüa anh cûng hþp nh¤t. Và chúng ta thiªt l§p sñ có m£t cüa chúng ta væng chãi trong giây phút hi®n tÕi. Lúc ðó chén trà mà tôi pha m¾i có cái giá tr¸ cüa nó. Còn nªu tôi suy nghî, lo l¡ng, gi§n h¶n, bu°n bã, trách móc, anh cûng ðang suy nghî, lo l¡ng, gi§n h¶n, bu°n bã, trách móc, thì sñ có m£t cüa tôi ð¯i v¾i anh không có nghîa gì cä, và chén trà mà tôi dâng lên cho anh nó cûng không có nghîa gì cä. do ðó thiªt l§p sñ có m£t cüa mình mµt cách væng chãi trong giây phút hi®n tÕi là ði«u ki®n cån bän nh¤t cüa hÕnh phúc.

Chánh ni®m là nång lßþng giúp ta có m£t mµt cách ðích thñc trong giây phút hi®n tÕi. Và khi chúng ta ðã có m£t ðích thñc trong giây phút hi®n tÕi r°i thì chúng ta có th¬ nh§n di®n ðßþc b¤t cÑ cái gì ðang xäy ra trong giây phút hi®n tÕi. Ví dø nhß khi chúng ta ðang ðÑng ng¡m trång tròn v×a m¾i lên cùng v¾i mµt s¯ các bÕn ta. M£t trång r¤t tròn, r¤t tß½i mát, r¤t ð©p. Nhßng nªu chúng ta không có m£t th§t sñ, nghîa là tâm cüa chúng ta không có ðó, chúng ta ðang lo l¡ng v« tß½ng lai ho£c s¥u muµn v« quá khÑ, thì m£t trång m¥u nhi®m ðó không phäi là cho ta. Nhæng ngß¶i khác, vì h÷ không lo l¡ng, vì h÷ có m£t th§t sñ, cho nên h÷ có th¬ tiªp xúc v¾i m£t trång mµt cách sâu s¡c, và m£t trång là m£t trång cüa h÷. Còn v« ta, ta ðang lo l¡ng, ðang s¥u kh±, cho nên ta không tiªp xúc ðßþc v¾i m£t trång. Món quà quý giá nh¤t mà mình có th¬ t£ng cho ngß¶i thß½ng cüa mình là món quà gì? theo tôi món quà ðó là sñ ðích thñc có m£t cüa mình. Nªu mình thß½ng mà mình không có m£t cho ngß¶i ðó thì mình ðâu có thß½ng ðßþc. how can you love if you are not there? Mình có th¬ ði làm ðem v« r¤t nhi«u ti«n cho ngß¶i kia, nhßng mà không bao gi¶ có m£t cho ngß¶i ðó. Cái ðó không phäi là thß½ng. Thß½ng nghîa là hiªn t£ng cho ngß¶i mình thß½ng sñ có m£t cüa mình. Tôi nh¾ có mµt c§u bé mß¶i hai tu±i. Có mµt hôm b¯ nó nói: "Mai là ngày sinh nh§t cüa con, con mu¯n cái gì b¯ s¨ mua cho". C§u bé không biªt là mình mu¯n cái gì næa. B¯ cüa nó là mµt ngß¶i thß½ng gia r¤t giàu có. H­ nó mu¯n cái gì là b¯ nó có th¬ mua ðßþc li«n l§p tÑc. Nhßng mà nó không có thiªt mµt cái gì hªt. Nó chï c¥n có mµt cái thôi, mà cái ðó hình nhß là xa v¶i vô cùng. Ðó là sñ có m£t cüa b¯ nó. B¯ nó r¤t giàu. Và khi ngß¶i ta giàu, ngß¶i ta không có th¬ có nhi«u thì gi¶ ð¬ dành cho ngß¶i mình thß½ng. Phäi b§n b¸u t¯i ngày. Phäi dùng thì gi¶ và nång lßþng cüa mình ð¬ tiªp tøc làm giàu. Và vì v§y cho nên cái quý nh¤t mà ngß¶i thß½ng mình ðòi höi là sñ có m£t cüa mình bên h÷ thì mình không th¬ hiªn t£ng ðßþc. ÐÑa bé suy nghî mµt h°i r°i nói: "Daddy, i want you." ("con chï mu¯n b¯ thôi"). con không mu¯n món quà nào hªt. Thñc sñ là nhß v§y. khi mà mình thß½ng ai, món quà quý giá nh¤t mình t£ng cho ngß¶i ðó là sñ có m£t ðích thñc cüa mình. Và vì v§y cho nên nªu mình t§p ði thi«n hành, t§p th· cho có ý thÑc, và có m£t thñc sñ, r°i mình t¾i ng°i bên ngß¶i mình thß½ng và nói r¢ng: "Con ½i, b¯ ðang có m£t thñc sñ cho con ðây, con có b¢ng lòng không?" thì em bé s¨ r¤t hÕnh phúc. "Em ½i, anh ðang có m£t cho em ðây" thì ngß¶i thß½ng cüa mình s¨ có hÕnh phúc. "Anh ½i, em ðang có m£t cho anh ðây" thì ngß¶i thß½ng cüa mình s¨ có hÕnh phúc. "Darling, I'm here for you". "Tôi có m£t ðây" không phäi là mµt l¶i tuyên b¯ suông tÕi vì mình phäi thñc sñ có m£t m¾i ðßþc. Thân và tâm cüa mình phäi hþp nh¤t. Mình phäi th§t sñ có m£t v¾i ngß¶i thß½ng cüa mình thì mình m¾i có th¬ m· mi®ng nói: " I'm here for you". Nªu mình tuyên b¯ mình thß½ng mà mình không có m£t · ðó cho ngß¶i mình thß½ng, thì mình th§t sñ không có thß½ng gì hªt. Vì v§y nªu mình là mµt ngß¶i thß½ng ðích thñc, mình phäi thñc t§p chánh ni®m. Mình làm thª nào ð¬ cho mình thñc sñ có m£t, và mình ðem sñ có m£t ðó ð¬ hiªn t£ng cho ngß¶i mình thß½ng.

Khi mình có m£t r°i, mình có th¬ làm ðßþc công vi®c khác mà ngß¶i không có m£t không th¬ làm ðßþc: công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i mình thß½ng. Ðây là mµt hành ðµng thß½ng yêu ðích thñc. khi ngß¶i thß½ng cüa mình không chú ý ðªn mình, ngß¶i ðó không thñc sñ là ngß¶i yêu cüa mình. khi mình b¸ ngß¶i kia l½ là, ngß¶i kia không chú ý, mình ðâu có cäm tß·ng mình ðang ðßþc thß½ng. Vì v§y khi mình quä thñc ðang thß½ng, mình phäi làm thª nào ð¬ công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i mình thß½ng. Mình phäi t¾i v¾i ngß¶i mình thß½ng b¢ng sñ có m£t ðích thñc cüa mình, và mình nói v¾i ngß¶i ðó: "Anh ½i, em biªt anh ðang có m£t ðó. em ðang có hÕnh phúc". Mình phäi nói nhß v§y. "Darling, i know you are there, and I'm very happy". trong khi mình nói nhß v§y, mình phäi thñc t§p. Mình phäi thñc sñ có m£t, và mình s¨ ðem nång lßþng cüa chánh ni®m ôm l¤y ngß¶i mình thß½ng. Ngß¶i mình thß½ng lúc b¤y gi¶ n· ra nhß mµt bông hoa, vì ngß¶i ðó biªt r¢ng mình ðang có m£t cho ngß¶i ðó, mình ðang công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i ðó. Phß½ng pháp thñc t§p h½i th· có ý thÑc, phß½ng pháp ði thi«n hành bß¾c nhæng bß¾c chân có ý thÑc, có liên h® trñc tiªp t¾i ð¶i s¯ng h¢ng ngày cüa mình. Quý v¸ chï c¥n ði thi«n hành trong vòng nåm phút, m²i bß¾c chân væng chãi, thänh th½i và có chánh ni®m; quý v¸ chï c¥n thñc t§p th· vào và th· ra có ý thÑc trong nåm phút, m² h½i th· vào, m²i h½i th· ra væng chãi và sâu s¡c, thì quý v¸ ðã có th¬ ðem lÕi sñ có m£t ðích thñc cüa mình. Và sñ có m£t ðích thñc ðó là mµt món quà r¤t quý giá mà quý v¸ có th¬ ðem hiªn t£ng cho ngß¶i mình thß½ng. khi mình có m£t r°i, mình cûng công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i kia. khi mình nói: "Em ½i, anh biªt r¢ng em ðang có m£t, và anh r¤t l¤y làm hÕnh phúc", ngß¶i mình thß½ng s¨ n· ra nhß mµt bông hoa. Ngß¶i con công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i cha. Ngß¶i cha công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i con. Ngß¶i ch°ng công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i vþ, và ngß¶i vþ công nh§n sñ có m£t cüa ngß¶i ch°ng. Ðó là ði«u mình có th¬ làm trong ð¶i s¯ng h¢ng ngày. "I'm here for you. i know you are there, and i am very happy". Ðó là nhæng câu nói cüa tình thß½ng ðích thñc.

Trong khóa tu · trß¶ng ðÕi h÷c tÕi santa Barbara, có mµt ngß¶i cha trë t¾i khóc v¾i tôi và nói r¢ng: "Thßa Th¥y, con v×a m¾i m¤t mµt ðÑa con. con ðau kh± quá ch×ng". Ðó không phäi là thi«n sinh duy nh¤t than th· là mình v×a m¤t mµt ngß¶i thß½ng. Có r¤t nhi«u ngß¶i hoa KÏ trong khóa tu ðã t¾i khóc, ðã t¾i than th· r¢ng v×a m¤t mµt ngß¶i thß½ng. Nªu nhìn sâu vào trong bän ch¤t cüa ni«m ðau cüa ngß¶i v×a m¤t mµt ngß¶i thß½ng, mình s¨ tìm th¤y nhi«u lý do, nhi«u nguyên t¯ · trong ðó. trong khi ngß¶i mình thß½ng còn s¯ng, mình r¤t là l½ là. Mình không làm nhæng cái mình có th¬ làm ð¬ cho ngß¶i ðó có hÕnh phúc. Vì v§y khi ngß¶i ðó chªt ði, mình ðau kh± vô cùng. Ðau kh± không phäi chï vì mình m¤t ngß¶i ðó, mà ðau kh± là do mình h¯i h§n là trong th¶i gian ngß¶i ðó còn s¯ng, mình ðã s¯ng r¤t l½ là v¾i ngß¶i ðó, mình ðã không làm nhæng ði«u mình có th¬ làm ð¬ cho ngß¶i ðó có hÕnh phúc. Tôi th¤y có mµt gia ðình trong ðó t¤t cä nhæng ðÑa con ð«u giàu có. Nhæng ðÑa con gái ð«u ðã ði l¤y ch°ng, và ch°ng h÷ là nhæng ngß¶i r¤t giàu có. khi h÷ nghe tin là ngß¶i cha cüa h÷ chªt, h÷ tr· v« r¤t là ð¥y ðü. trong tang l­ h÷ khóc và ðau kh± vô cùng. Tôi höi thåm và biªt ðßþc ngu°n g¯c cüa sñ ðau kh± ðó. tuy h÷ giàu có nhß v§y, tuy h÷ có thß½ng cha cüa h÷, nhßng h÷ s¯ng cuµc ð¶i r¤t b§n rµn. H÷ không có thì gi¶ ð¬ chåm sóc cha cüa mình. Vì v§y khi cha chªt r°i, h÷ ðau kh± vì sñ h¯i h§n r¤t nhi«u. H÷ ð¤m ngñc. H÷ bÑt tóc. H÷ n¢m lån ra giæa ð¤t. H÷ khóc. H÷ gào. H÷ than. Tôi nhìn vào ðó thì tôi biªt r¢ng ph¥n l¾n ch¤t li®u cüa ðau kh± n¥y là sñ h¯i h§n. Nªu trong th¶i gian cha mình còn sanh ti«n mà mình c¯ g¡ng tìm ra ðßþc thì gi¶ t¾i ch½i v¾i ba mình, và có th¬ làm ðßþc b¤t cÑ cái gì mà mình có th¬ làm ð¬ cho ba mình có hÕnh phúc, thì ðªn khi ba mình qua ð¶i, mình không ðau kh± ðªn mÑc ðó. do ðó ta nên biªt r¢ng ta phäi nhìn cho ra bän ch¤t cüa sñ ðau kh±. Tôi nói v¾i ngß¶i kia: "Anh ðau kh± vì anh v×a m¤t mµt ngß¶i thân. Ði«u ðó tôi hi¬u. anh nói r¢ng vì cái ðau kh± ðó cho nên anh không ngü ðßþc, không ån ðßþc, không làm ån ðßþc gì hªt. Ði«u ðó tôi cûng hi¬u. Và tôi khuyên anh: "Anh nên nh¾ r¢ng anh v×a m¤t mµt ngß¶i thß½ng, nhßng mà anh vçn còn nhæng ngß¶i thß½ng khác ðang s¯ng. Nªu anh tiªp tøc không ån không ngü kh± ðau nhß v§y, anh ðang làm kh± nhæng ngß¶i thß½ng ðang còn s¯ng cüa anh. Tôi khuyên anh nên tr· v« chåm sóc cho nhæng ngß¶i thân cüa anh hi®n ðang còn s¯ng bên anh và làm nhæng gì anh có th¬ làm hôm nay ð¬ cho h÷ có hÕnh phúc. Nªu anh làm ðßþc ði«u ðó, ngß¶i khu¤t m£t s¨ mïm cß¶i ðßþc. Và ðªn khi mµt ngß¶i thân khác cüa anh qua ð¶i, anh s¨ không ðau kh± nhß anh ðang ðau kh± kÏ này". Ngß¶i ðó ðã hi¬u và ngß¶i ðó ðã b¾t ðau kh± r¤t nhi«u. Ngß¶i ðó ðã tr· v« làm theo nhæng ði«u tôi khuyên nhü.

Giáo hu¤n trên ðßþc cån cÑ vào tu® giác v« vô thß¶ng. Nªu chúng ta không t§p s¯ng sâu s¡c trong giây phút hi®n tÕi, sau n¥y chúng ta s¨ h¯i tiªc. Mu¯n s¯ng sâu s¡c ðßþc nhæng giây phút hi®n tÕi, chúng ta phäi t§p nhß thª nào ð¬ cho thân và tâm cüa chúng ta tr· v« trong giây phút hi®n tÕi: thân tâm nh¤t nhß. Nhæng phß½ng pháp ðÑc Thª Tôn ðã ðem ra ð¬ dÕy chúng ta r¤t là cø th¬. Có nhi«u ngß¶i trong chúng ta nghî r¢ng tu là phäi tøng kinh th§t nhi«u, ho£c là ð¯t nhang th§t nhi«u, ho£c là cúng chu¯i, cúng xôi cho th§t nhi«u, ho£c là lÕy cho th§t nhi«u. Tôi ðã h÷c Ph§t. Tôi ðã nghiên cÑu. Và tôi r¤t l¤y làm ngÕc nhiên th¤y r¢ng ðÑc Thª Tôn có dÕy r¤t nhi«u phß½ng pháp r¤t cø th¬, có th¬ làm cho tång tiªn hÕnh phúc trong ð¶i s¯ng h¢ng ngày r¤t là mau chóng mà r¤t ít ngß¶i thñc t§p. H÷ chï biªt lÕy, biªt cúng, biªt ð¯t nhang, biªt tøng kinh mà thôi. Bøt dÕy r¢ng chúng ta có th¬ s¯ng an lÕc và hÕnh phúc ngay trong giây phút hi®n tÕi. Cái giáo pháp ðó chæ nho g÷i là "hi®n pháp, lÕc trú", hi®n pháp là giây phút hi®n tÕi, lÕc trú là s¯ng hÕnh phúc. Ngài nói r¢ng anh và ch¸ có th¬ s¯ng an lÕc, hÕnh phúc ngay trong giây phút hi®n tÕi. Chúng ta có hi¬u ðßþc cái giáo lý ðó hay không? TÕi sao trong khi tu chúng ta cÑ m½ tß·ng t¾i cái an lÕc và hÕnh phúc trong tß½ng lai mà thôi. Chúng ta mu¯n c¥u v« cõi này ho£c cõi kia, mà ta không biªt cách làm thª nào ð¬ có th¬ s¯ng hÕnh phúc, an lÕc trong gi¶ phút hi®n tÕi. Giáo lý hi®n pháp lÕc trú chúng ta không có nghe và không có thñc t§p. ÐÑc Thª Tôn dÕy r¤t rõ. Ngài nói r¢ng ví dø chúng ta c¥m mµt cøc ðá và buông xu¯ng giòng sông thì cøc ðá s¨ chìm. Chúng ta l¤y cøc ðá nhö h½n, chï n£ng vài chøc gram thôi, và bö xu¯ng nß¾c. Nó cûng vçn chìm nhß thß¶ng. Nhßng nªu chúng ta có mµt chiªc thuy«n, chúng ta có th¬ ch· 200 ký lô ðá mà không chìm xu¯ng nß¾c. ÐÑc Thª Tôn nói r¢ng d¥u anh, d¥u ch¸ có nhæng n²i kh± ni«m ðau · trong lòng, nhßng nªu anh ch¸ biªt thñc t§p, thì anh ch¸ s¨ không b¸ ð¡m chìm vào bi¬n kh±. ÐÑc Thª Tôn dÕy nhæng ði«u nhß v§y. Dù trong tâm mình có ni«m ðau n²i kh± r¤t nhi«u, nªu mình biªt nß½ng tña vào Ph§t, vào Pháp, vào Tång, mình biªt thñc t§p hi®n pháp lÕc trú, mình vçn có th¬ có hÕnh phúc trong giây phút hi®n tÕi nhß thß¶ng. Nhæng giáo lý ðó tÕi sao chúng ta không nghe và không ðem vào ð¬ thñc t§p. Hi®n pháp là gì? Hi®n pháp tÑc là the present moment, là giây phút hi®n tÕi. Thß¶ng thß¶ng chúng ta nghî r¢ng hÕnh phúc là khi chúng ta ðÕt ðßþc, khi chúng ta thöa mãn v¾i nhæng tìm kiªm cüa chúng ta. Ðó là ð¯i tßþng cüa nhæng thèm khát cüa chúng ta. Trß¾c hªt là chúng ta thèm khát sñ giàu có, ti«n tài. R°i ðªn chúng ta thèm khát cái danh. Nªu không có cái danh ðó, nªu không có cái b¢ng c¤p ðó, nªu không có uy tín ðó, mình s¨ không có hÕnh phúc. Và thÑ ba là s¡c døc. Nªu chúng ta không thöa mãn ðßþc s¡c døc ðó thì ta không có hÕnh phúc. Và thÑ tß là thÑc ån ngon. Tài, s¡c, danh, thñc, thøy. Tài tÑc là money; s¡c là sex; danh là fame; thñc là good food. ta nghî r¢ng hÕnh phúc làm b¢ng nhæng ð¯i tßþng cüa sñ thèm khát và là ngû døc. ÐÑc Thª Tôn nói r¢ng ngß¶i ði tìm hÕnh phúc b¢ng cách chÕy theo ð¯i tßþng cüa sñ thèm khát cûng gi¯ng nhß ngß¶i c¥m ðu¯c mà ði ngßþc gió. Ng÷n lØa cüa cái ðu¯c ðó s¨ làm cháy tay mình. Có biªt bao nhiêu ngß¶i chÕy theo ð¯i tßþng cüa sñ thèm khát và nhæng ngß¶i ðó ð«u là nhæng ngß¶i ðang ðau kh±. Trái lÕi nªu chúng ta biªt bö, biªt d×ng lÕi và ð×ng chÕy theo ð¯i tßþng cüa nhæng sñ thèm khát, chúng ta biªt tr· v« v¾i giây phút hi®n tÕi, chúng ta s¨ khám phá ra r¢ng trong cái giây phút hi®n tÕi này ta có r¤t nhi«u nhæng yªu t¯ cüa hÕnh phúc. Và chúng ta s¨ ngÕc nhiên mà khám phá ra r¢ng nhæng ði«u ki®n cüa hÕnh phúc mà ta có, ta ðang có trong gi¶ phút hi®n tÕi nó nhi«u h½n là chúng ta c¥n t¾i, và chúng ta có th¬ s¯ng hÕnh phúc ngay bây gi¶ và · ðây v¾i nhæng ði«u ki®n hi®n tÕi. Ðó g÷i là hi®n pháp lÕc trú.

Bây gi¶ tôi xin chÑng minh cho quý v¸ b¢ng mµt vài sñ thñc t§p. Ví dø quý v¸ thñc t§p nhß thª này: tôi ðang th· vào và ý thÑc ðßþc r¢ng tôi có hai m¡t; tôi th· ra và mïm cß¶i v¾i hai m¡t cüa tôi. Ðó là mµt bài thñc t§p ðÑc Thª Tôn ðã ð« ngh¸ v¾i chúng ta: "breathing in, i am aware of my eyes; breathing out, i smile to my eyes". Mình th· nhß v§y ð¬ có nång lßþng chánh ni®m. V¾i nång lßþng chánh ni®m ðó, mình tiªp xúc ðßþc v¾i hai con m¡t cüa mình. khi có chánh ni®m, mình s¨ tìm ra r¢ng hai con m¡t cüa mình ðang t¯t, m· ra là có th¬ th¤y ðßþc tr¶i xanh, mây tr¡ng, và khuôn m£t cüa ngß¶i mình thß½ng. Ðó là mµt trong nhæng ði«u ki®n cüa hÕnh phúc. khi mình cß¶i v¾i hai m¡t mình, mình ðang cß¶i v¾i mµt ði«u ki®n cüa hÕnh phúc mình ðang có. Nhæng ai trong chúng ta ðã b¸ mù r°i thì ðâu còn cái hÕnh phúc ðó næa, không còn th¤y gì hªt. Còn chúng ta, nhæng ngß¶i ðang còn có hai m¡t t¯t, chï c¥n m· ra là s¨ th¤y ðßþc tr¶i xanh, mây tr¡ng, hoa cö, sông núi, và khuôn m£t cüa nhæng ngß¶i mình thß½ng. Chúng ta có mµt thiên ðß¶ng, mµt thiên ðß¶ng cüa m¥u s¡c, mµt thiên ðß¶ng cüa hình bóng nh¶ chúng ta có hai m¡t. Chúng ta chï c¥n ði vào trong r×ng vào mùa thu, m· hai m¡t ra, và nhìn nhæng ng÷n lá vàng, lá ðö r½i r¤t là ngoÕn møc. Chúng ta có th¬ có hÕnh phúc r¤t nhi«u, v¾i ði«u ki®n là trong khi ði t×ng bß¾c væng chãi trong r×ng thu, thân và tâm cüa ta an trú trong giây phút hi®n tÕi. Quý v¸ thØ ði, mùa thu ðang còn ðó. Hãy ð¬ mß¶i låm phút ði vào trong r×ng thu, ð×ng suy nghî v« quá khÑ, ð×ng suy nghî v« tß½ng lai, biªt r¢ng mình có ðôi m¡t ðang còn t¯t, hai chân ðang còn khöe, th· cho sâu s¡c và tiªp xúc v¾i r×ng thu, quý v¸ s¨ th¤y r¢ng quý v¸ có r¤t nhi«u hÕnh phúc. Còn nhæng ngß¶i ðã mù r°i, h÷ biªt r¢ng cái thiên ðß¶ng cüa màu s¡c ðã m¤t. Bây gi¶ nªu có mµt bác sî ðem lÕi cái th¤y cüa ngày xßa, h÷ s¨ th¤y nhß ðßþc tr· v« thiên ðß¶ng l¥n thÑ hai. Chúng ta là nhæng ngß¶i ðang · thiên ðß¶ng. Chúng ta ðang ch¯i t× thiên ðß¶ng cüa chúng ta vì chúng ta không biªt tr· v« v¾i giây phút hi®n tÕi. Chúng ta ð¬ cho chúng ta b¸ kéo theo b·i sñ cám d² cüa nhæng ð¯i tßþng thèm khát cüa chúng ta.

Tôi ðang th· vào và có ý thÑc v« trái tim cüa tôi. Tôi ðang th· ra và mïm cß¶i v¾i trái tim cüa tôi. Ðó là bài thñc t§p thÑ hai. khi mình th· nhß v§y, t¤t cä sñ chú tâm cüa mình, t¤t cä nång lßþng chánh ni®m cüa mình d°n vào trái tim. Chúng ta ôm trái tim cüa chúng ta v¾i nång lßþng chánh ni®m cüa chúng ta. breathing in, i am aware of my heart. breathing out, i smile to my heart. Nªu quý v¸ th· nhß v§y ch×ng ba b¯n l¥n, quý v¸ s¨ b¡t ð¥u th¤y ðßþc trái tim cüa quý v¸. Trái tim cüa quý v¸ ðang hoÕt ðµng bình thß¶ng. Ðó là mµt tin r¤t vui tÕi vì có nhæng ngß¶i trong chúng ta có trái tim không hoÕt ðµng bình thß¶ng. H÷ có th¬ b¸ ðÑng tim b¤t cÑ lúc nào. Sñ mong ß¾c sâu s¡c nh¤t cüa nhæng ngß¶i ðó là có mµt trái tim bình thß¶ng nhß trái tim cüa chúng ta. Chúng ta là nhæng ngß¶i ðang có trái tim bình thß¶ng. Chúng ta ðang có mµt ði«u ki®n r¤t l¾n cüa hÕnh phúc. Chúng ta ban ðêm có m¤y gi¶ ð°ng h° ð¬ ngü, còn trái tim cüa chúng ta phäi làm vi®c su¯t cä ngày ðêm ð¬ b½m máu t¾i các tª bào trong c½ th¬. Có th¬ ðây là l¥n ð¥u chúng ta tö lòng ßu ái cüa chúng ta ð¯i v¾i trái tim. Th· vào tôi có ý thÑc v« trái tim cüa tôi, th· ra tôi mïm cß¶i v¾i trái tim cüa tôi. Trái tim có th¬ nói: " Dæ không, bây gi¶ m¾i chú ý t¾i tôi. M¤y chøc nåm nay tÕi sao không chú ý mµt chút cho tôi nh¶". Mà kÏ thñc chúng ta s¯ng trong th¤t ni®m, cho nên chúng ta ð¯i xØ r¤t tàn t® v¾i nhæng ði«u ki®n hÕnh phúc cüa chúng ta. Chúng ta ðã ån, chúng ta ðã u¯ng nhæng ch¤t r¤t là ðµc hÕi cho trái tim. M²i l¥n chúng ta ð¯t lên mµt ðiªu thu¯c ð¬ phì phà, chúng ta ðang là kë thù cüa trái tim và lá ph±i cüa chúng ta. Hút thu¯c là mµt hành ðµng r¤t là thù ngh¸ch ð¯i v¾i ph±i và tim cüa mình. M²i khi chúng ta gi§n h¶n, chúng ta h§n thù, chúng ta thÑc khuya, là chúng ta ðang có nhæng thái ðµ thù ngh¸ch ð¯i v¾i trái tim cüa chúng ta. Chúng ta ðang làm hÕi trái tim cüa chúng ta m²i ngày mà chúng ta không biªt. Bây gi¶, nh¶ tr· v« ôm l¤y trái tim cüa mình b¢ng chánh ni®m, chúng ta b¡t ð¥u khám phá ra r¢ng chúng ta ðã không d­ thß½ng v¾i trái tim cüa chúng ta, và tñ nhiên chúng ta tr· thành giác ngµ. Chúng ta biªt r¢ng t× nay v« sau mình nên và không nên làm cái gì ð¬ cho trái tim cüa mình d­ th·, tÕi vì ðó là mµt trong nhæng ði«u ki®n cån bän cüa hÕnh phúc và an lÕc cüa mình.

Th· vào tôi có ý thÑc v« lá gan cüa tôi, th· ra tôi mïm cß¶i v¾i lá gan cüa tôi. Lá gan cüa mình có th¬ là b¯n nåm nåm nay ðang gØi cho mình mµt thông ði®p c¥u cÑu: "Ông ½i, ông ð×ng u¯ng rßþu næa, tôi kh± l¡m r°i". Mình không có nghe. "Ông ½i, ông ð×ng ån nhi«u ch¤t mÞ quá, tôi kh± l¡m r°i, ông có nghe không?" Vì mình s¯ng trong th¤t ni®m, mình không bao gi¶ nghe ðßþc thông ði®p cüa lá gan cüa mình. Bây gi¶ mình thñc t§p: th· vào tôi ý thÑc v« lá gan cüa tôi; th· ra tôi mïm cß¶i v¾i lá gan cüa tôi. Chánh ni®m ðßa mình t¾i sñ tïnh thÑc và mình nh§n ra ðßþc lá gan cüa mình trong tình trÕng hi®n tÕi. Mình b¡t ð¥u nghe ðßþc tiªng lá gan cüa mình, và mình b¡t ð¥u biªt r¢ng lá gan cüa mình nó mu¯n mình ngßng rßþu và ngßng ån nhæng ch¤t béo quá nhi«u.

Thñc t§p chánh ni®m là thñc t§p thß½ng yêu và hi¬u biªt. khi mình hi¬u ðßþc tình trÕng cüa ngß¶i mình thß½ng, tñ nhiên mình có th¬ thß½ng ðßþc. Ðã thß½ng r°i, mình có th¬ làm ðßþc nhæng ði«u mà trß¾c kia mình không làm ðßþc. Lá gan cüa tôi ½i, tôi biªt là em ðang có m£t ðó, tôi biªt là em ðang ðau kh±, và tôi s¨ c¯ g¡ng ð¬ cho em ð×ng ðau kh± næa. Lá gan nhß v§y ðâu có khác gì mµt ngß¶i mà mình thß½ng! Ngß¶i thß½ng cüa mình có th¬ ðang chªt d¥n chªt mòn vì mình ðang làm kh± ngß¶i ðó. Mình nghî là mình thß½ng, nhßng mình chßa biªt cách thß½ng, càng thß½ng càng làm cho ngß¶i ðó ðau kh±. Cûng nhß con cüa mình, mình tin ch¡c mµt tråm ph¥n tråm mình ðang làm nhæng ði«u ð¬ cho nó có hÕnh phúc. Nhßng có th¬ mình ðang làm cho con cüa mình cñc kÏ ðau kh± mà mình không biªt. Mình làm nhân danh tình thß½ng, nhßng ngß¶i con cüa mình ðang chªt vì tình thß½ng ðó. Vì v§y mình phäi nhìn cho kÛ. Mình phäi th¤y ðßþc, phäi hi¬u ðßþc tình trÕng cüa ngß¶i mình thß½ng. trong ðÕo Bøt, chúng ta h÷c ðßþc r¢ng cái thß½ng ðích thñc, true love, ðßþc làm b¢ng cái hi¬u. Nªu không hi¬u thì không th¬ thß½ng ðßþc. Càng thß½ng mình càng làm cho ngß¶i mình thß½ng ðau kh±. Cái hi¬u, danh t× là trí; cái thß½ng, danh t× là bi. Trí và bi viên mãn. Trí và bi ði ðôi v¾i nhau. understanding and love are two aspects of the same thing. Nªu mình thß½ng ngß¶i ðó mà mình không hi¬u ðßþc nhæng khó khån, nhæng ðau kh±, nhæng cái k©t cüa ngß¶i ðó, mình không th¤y ðßþc nhæng ß¾c m½ sâu s¡c cüa ngß¶i ðó, thØ höi làm sao mình có th¬ thß½ng ðßþc ngß¶i ðó và làm cho ngß¶i ðó có hÕnh phúc. Càng thß½ng ngß¶i kia th§t nhi«u, ngß¶i kia càng khô héo, càng chªt d¥n chªt mòn. cho nên mình phäi có thì gi¶, mình phäi có m£t th§t sñ, r°i mình chiªu ánh sáng cüa chánh ni®m vào ngß¶i mình thß½ng. Có th¬ mình có ý chí mu¯n thß½ng và mu¯n làm cho ngß¶i ðó có hÕnh phúc, nhßng vì mình chßa hi¬u ðßþc, chßa th¤y ðßþc, cho nên mình ðã không thß½ng mà mình còn làm cho ngß¶i ðó kh±. Mình ðã làm kh± trái tim cüa mình. Mình ðã làm kh± lá gan cüa mình. Và biªt ðâu mình ðã làm kh± r¤t nhi«u bµ ph§n khác trong c½ th¬ cüa mình, mà mình vçn tiªp tøc và nghî r¢ng mình ðang thß½ng mình.

ÐÑc Thª Tôn có nói r¢ng ph¥n l¾n ngß¶i ta nghî r¢ng mình là ngß¶i thß½ng s¯ mµt cüa mình. Nhßng nªu nhìn cho kÛ, mình có th¬ ðang là kë thù s¯ mµt cüa mình. Ðó là câu nói cüa ðÑc Thª Tôn nói v¾i vua ba Tß N£c. Và xin quý v¸ suy nghî. Mình có th¬ nghî r¢ng mình là ngß¶i thß½ng s¯ mµt cüa mình. Nhßng nªu nhìn kÛ, mình có th¬ khám phá ra r¢ng mình có th¬ ðang là kë thù s¯ mµt cüa chính mình. Mình ðang là ngß¶i làm cho mình kh± nh¤t trên ð¶i. Nªu mình cho mình là mµt ngß¶i thß½ng ðích thñc, mình là ngß¶i cha, ngß¶i ch°ng, ngß¶i m©, hay ngß¶i con, nªu mình nghî r¢ng mình có tình thß½ng ðích thñc, thì mình ð×ng có ch¡c l¡m. Mình phäi tr· v« ð¬ nhìn cho kÛ cách mình thß½ng, cách mình hi¬u, r°i mình s¨ th¤y r¢ng khi chúng ta không hi¬u ðßþc ngß¶i ta thß½ng, chúng ta không th¬ nào thñc sñ thß½ng và làm cho ngß¶i kia có hÕnh phúc. Tôi là mµt ngß¶i r¤t sþ trái s¥u riêng. Nªu quý v¸ thß½ng tôi mà ép tôi ån s¥u riêng thì quý v¸ làm cho tôi r¤t kh±. con cüa quý v¸ cûng v§y. Nªu quý v¸ không hi¬u con, thì càng thß½ng con quý v¸ càng làm kh± con. Nªu quý v¸ không hi¬u ch°ng, càng thß½ng ch°ng quý v¸ càng làm kh± ch°ng. Vì v§y cái hi¬u là ch¤t li®u ð¬ làm ra cái thß½ng. Tôi ð« ngh¸ là chi«u hôm nay quý v¸ v« nhà thñc t§p ng°i ðµ ch×ng ba b¯n phút, quý v¸ thñc t§p h½i th· chánh ni®m, th· vào tôi biªt là tôi ðang th· vào, th· ra tôi biªt là tôi ðang th· ra. Th· vào tâm tînh l£ng, th· ra mi®ng mïm cß¶i ch×ng ba b¯n phút. Ho£c là quý v¸ thñc t§p ði thi«n hành, ði t×ng bß¾c væng chãi, thänh th½i. R°i quý v¸ t¾i v¾i ngß¶i thß½ng cüa quý v¸ và höi mµt câu. Ngß¶i thß½ng cüa quý v¸ có th¬ là con trai ho£c con gái cüa quý v¸, có th¬ là ngß¶i hôn ph¯i cüa quý v¸. Quý v¸ höi: "Em ½i, em có nghî r¢ng anh hi¬u em không? trong khi anh thß½ng em, anh có làm em ðau kh± không?" Höi thØ ði. Có th¬ quý v¸ chßa bao gi¶ dùng ngôn t× nhß v§y, chßa bao gi¶ höi nhæng câu höi nhß v§y. Nhßng ðó là nhæng câu höi r¤t quan tr÷ng vì có th¬ trong nåm nåm ho£c mß¶i låm nåm v×a qua, mình ðang làm cho ngß¶i thß½ng mình ðau kh± mà mình không biªt. "Darling don't you think that i understand you enough? do you think that by loving you I'm making you suffer?" Höi nhß v§y ði r°i quý v¸ s¨ th¤y. Có th¬ sau khi nghe câu höi ðó, ngß¶i mình thß½ng b¡t ð¥u khóc nÑc n· vì ðã ch¸u ðñng bao nhiêu nåm. Ngß¶i mình thß½ng ðã không hi¬u gì mình hªt, ðã ép mình làm nhæng cái mà mình r¤t ðau kh±. Tôi còn nh¾ h°i ðó tôi còn trë l¡m, tôi ðang tøng kinh Pháp Hoa. Tôi tøng không n±i vì trên bàn th¶ có mµt trái s¥u riêng. Tôi không t§p trung tâm ý ðßþc ð¬ tøng cho xong ph¦m Pháp Hoa. Cu¯i cùng tôi ðÑng d§y và l¤y cái chuông úp trái s¥u riêng lÕi. sau khi tøng hªt ph¦m Pháp Hoa, tôi giäi phóng trái s¥u riêng. Bæa ðó tôi tøng b¢ng mõ chÑ không tøng b¢ng chuông. Nªu quý v¸ nói r¢ng tµi nghi®p th¥y Nh¤t HÕnh quá, ði dÕy nhi«u quá ch¡c là cñc l¡m, bây gi¶ phäi b¡t th¥y ån trái s¥u riêng, tôi s¨ ðau kh± vô cùng. Tôi nh¾ có mµt bæa trai tång, tôi ðang ôm bình bát v¾i các th¥y khác thì có mµt v¸ thí chü t¾i. H÷ có xôi s¥u riêng và r¤t l¤y làm hÕnh phúc ðßþc cúng dß¶ng th¥y xôi s¥u riêng. T× khi ngß¶i ðó chßa t¾i g¥n, tôi ðã biªt cái ðó là cái gì r°i. Tôi r¤t sþ nhßng không có lý mình nói tôi không nh§n. Ngß¶i ðó ðang có ni«m vui r¤t l¾n là ðßþc cúng dß¶ng mµt thÑ xôi r¤t ngon và r¤t quí. khi v¸ ðó bö vào bình bát cüa tôi miªng s¥u riêng, tôi r¤t ðau kh±, nhßng không dám nói ra vì sþ m¤t ni«m vui cüa ngß¶i ðó. T× ðó v« sau tôi không ån ðßþc miªng nào næa hªt. Cûng v§y, nªu chúng ta không hi¬u ðßþc ngß¶i ta thß½ng, chúng ta không th¬ nào ðem lÕi hÕnh phúc cho ngß¶i ta thß½ng ðßþc. Ngß¶i thß½ng phäi giúp nhau. Ngß¶i thß½ng phäi biªt höi nhau: "Tôi thß½ng em nhß v§y có ðßþc chßa? Tôi thß½ng em nhß v§y có làm cho em ðau kh± không? em nói ði, em giúp tôi ði". Nªu mình nói v¾i mµt tâm trÕng r¤t là thành kh¦n, v¾i ngôn t× r¤t hòa ái, ngß¶i kia s¨ nói cho mình biªt. Tôi nghî là quý v¸ thß½ng con. Ch¡c ch¡n là quý v¸ thß½ng r°i. cha m© nào mà không thß½ng con. Loài thú v§t còn biªt thß½ng con nó hu¯ng h° là loài ngß¶i. Ch¡c ch¡n là chúng ta thß½ng con chúng ta r°i. Nhßng cách mà chúng ta thß½ng con có làm cho con chúng ta có hÕnh phúc không? Ðó là câu höi. Chúng ta phäi nhìn lÕi cách chúng ta thß½ng con. Là ngß¶i cha hay ngß¶i m©, chúng ta có th¬ vçn höi con chúng ta: "N¥y con, cha r¤t mu¯n thß½ng con và mu¯n cho con có hÕnh phúc, mu¯n cho con nên ngß¶i, nhßng con hãy nói cho cha biªt là cha có hi¬u ðßþc con không? cha có hi¬u ðßþc nhæng khó khån, nhæng kh± ðau, nhæng ch² k©t cüa con không? cha có th¤y ðßþc nhæng ß¾c mu¯n sâu s¡c nh¤t cüa con không? con hãy nói lên ð¬ cho cha hi¬u vì cha biªt r¢ng nªu cha không hi¬u thì cha không th¬ nào thß½ng con ðßþc và làm cho con có hÕnh phúc". Nªu chúng ta biªt nói v¾i con ta b¢ng ngôn t× nhß v§y, chúng ta s¨ là ngß¶i thß½ng ðích thñc. Chúng ta s¨ l¡ng nghe. Ði«u n¥y cûng ðúng v¾i vþ, v¾i ch°ng, v¾i anh, v¾i em, v¾i bÕn cüa mình, vì chúng ta h÷c ðßþc bài h÷c là nªu không hi¬u thì không th¬ nào thß½ng ðßþc. Cái thß½ng ðßþc làm b¢ng cái hi¬u.

Chúng ta biªt r¢ng hÕnh phúc ðích thñc là khi chúng ta ðã ðßþc hi¬u và ðã ðßþc thß½ng. Chúng ta ai cûng ðói hai cái ðó. Ngß¶i nào cûng ðói ðßþc hi¬u và ðói ðßþc thß½ng. Nhßng chúng ta phäi höi câu höi r¢ng chúng ta có th¬ chª tác ðßþc hai ch¤t li®u ðó không? Chúng ta có khä nång hi¬u và khä nång thß½ng hay không? Trên thª gi¾i ngß¶i nào cûng c¥n ðßþc hi¬u và c¥n ðßþc thß½ng. Sñ thñc t§p giáo pháp cüa ðÑc Thª Tôn là sñ thñc t§p ð¬ chª tác ra hai ch¤t li®u ðó. Ch¤t li®u hi¬u tÑc là prajna (bát nhã) và ch¤t li®u thß½ng tÑc là karuna (t× bi). Vì v§y chúng ta phäi h÷c nhæng phß½ng pháp ð¬ có th¬ chª tác ðßþc nhæng ch¤t li®u ðó. Mu¯n thñc t§p chúng ta phäi có th¥y có bÕn ð¬ chï dçn cho chúng ta ðß¶ng ði nß¾c bß¾c, ð¬ làm thª nào ð¬ chúng ta có th¬ v« v¾i giây phút hi®n tÕi ð¬ chúng ta nh§n di®n ðßþc nhæng ði«u ki®n hÕnh phúc ðang có trong giây phút hi®n tÕi. khi ðã ðßþc nuôi dßÞng b¢ng nhæng ch¤t li®u cüa hÕnh phúc r°i, chúng ta m¾i có th¬ phân phát, chia së cái hÕnh phúc ðó cho nhæng ngß¶i khác. Nªu chúng ta không tr· v« ðßþc giây phút hi®n tÕi, nªu chúng ta tiªp tøc chÕy theo äo änh cüa hÕnh phúc, nªu chúng ta tiªp tøc chÕy theo ð¯i tßþng cüa sñ thèm khát lþi danh và s¡c døc, chúng ta s¨ làm tiêu mòn thân th¬, sÑc khöe, và tâm h°n cüa chúng ta. do ðó chúng ta không có gì hiªn t£ng cho ngß¶i ta thß½ng cä.

Hi®n pháp lÕc trú nghîa là tr· v« v¾i giây phút hi®n tÕi ð¬ khám phá và nh§n di®n ðßþc nhæng ði«u ki®n cüa hÕnh phúc ðang th§t sñ có m£t. khi nh§n di®n ðßþc r°i, chúng ta s¨ tñ kh¡c có hÕnh phúc li«n l§p tÑc. Có mµt hôm tôi ði lên ð°i. — trên Xóm Thßþng, tôi có mµt cái am nhö tên là Th¤t Ng°i Yên, có mµt con ðß¶ng ðßa lên ð°i. Tôi bß¾c t×ng bß¾c væng chãi, thänh th½i, chân dçm lên trên nhæng lá vàng cüa mùa thu. Chï c¥n ði 30 bß¾c tôi ðã lên ðßþc ch² ð°i ðó. M£t trång tròn hi®n ra r¤t là m¥u nhi®m. M²i bß¾c nhß v§y tôi tiªp xúc ðßþc v¾i m¥u nhi®m cüa sñ s¯ng có trong tôi và chung quanh tôi. M²i bß¾c nhß v§y ð«u có th¬ ðem lÕi hÕnh phúc. khi tôi th¤y m£t trång xu¤t hi®n, tôi nhìn lên và tôi th· theo phß½ng pháp chánh ni®m. Th· vào tôi biªt m£t trång có ðó; th· ra tôi mïm cß¶i v¾i m£t trång. Tôi thñc t§p câu mà tôi v×a m¾i chia së v¾i quý v¸. breathing in, i know you are there, the bright moon; breathing out, i feel very happy. M£t trång tròn là mµt trong nhæng m¥u nhi®m cüa sñ s¯ng. Nªu mình có m£t, m£t trång s¨ có m£t, và hàng tri®u ði«u ki®n khác cüa hÕnh phúc cûng s¨ có m£t. Mình dß sÑc ð¬ có hÕnh phúc. TÕi sao mình phäi ðu±i theo nhæng ð¯i tßþng cüa sñ thèm khát? khi ðã có khä nång s¯ng hÕnh phúc trong giây phút hi®n tÕi r°i, chúng ta biªt r¢ng nång lßþng chánh ni®m cüa chúng ta ðã ðü ð¬ chúng ta có th¬ ôm ¤p nhæng n²i kh± và ni«m ðau cüa chúng ta, và chuy¬n hóa nhæng n²i kh± và ni«m ðau ðó. khi lá gan cüa chúng ta ðang kh±, nªu chúng ta biªt dùng nång lßþng chánh ni®m ð¬ ôm lá gan, lá gan s¨ b¾t ðau kh± nhi«u. Chánh ni®m là nång lßþng có khä nång giúp mình hi¬u và giúp mình thß½ng. khi quý v¸ có mµt vùng ðau nhÑc trong c½ th¬, thß¶ng thß¶ng chúng ta ði kiªm mµt v¸ bác sî ð¬ ngß¶i bác sî ðó cho chúng ta mµt thÑ thu¯c u¯ng vào ð¬ tr× sñ ðau nhÑc, và hy v÷ng sñ ðau nhÑc ðó s¨ ði. Nhßng chúng ta cûng có th¬ giúp bác sî b¢ng cách sØ døng phß½ng pháp chánh ni®m. Th· vào, chúng ta ð¬ ý t¾i vùng ðau nhÑc ðó; th· ra, chúng ta gØi nø cß¶i và ni«m ßu ái cüa chúng ta t¾i vùng ðau nhÑc ðó. Nªu chúng ta tiªp tøc làm nhß v§y, chúng ta s¨ làm cho sñ ðau nhÑc thuyên giäm, sñ tr¸ li®u ði t¾i r¤t là mau chóng. Chúng ta biªt ôm ¤p l¤y n²i kh±, ni«m ðau · trong c½ th¬ chúng ta b¢ng sñ ßu ái cüa chúng ta mà ch¤t li®u cüa nó là chánh ni®m thì chúng ta có th¬ chæa tr¸ ðßþc nhæng kh± ðau · trong c½ th¬ b¢ng nång lßþng cüa chánh ni®m. Và khi chúng ta có nhæng vùng ðau nhÑc · trong tâm h°n, chúng ta cûng có th¬ làm nhß v§y vì nhæng vùng ðau nhÑc ðó c¥n t¾i sñ chú ý cüa chúng ta. khi chúng ta có nång lßþng chánh ni®m r°i, chúng ta có th¬ ðßa nång lßþng chánh ni®m ðó ôm l¤y ni«m ðau n²i kh±. khi chúng ta ôm l¤y ni«m ðau n²i kh± ðó b¢ng chánh ni®m, ni«m ðau n²i kh± ðó s¨ t× t× thuyên giäm.

Khi chúng ta gi§n, thß¶ng thß¶ng chúng ta mu¯n b¾t kh±. khi chúng ta gi§n ai, nh¤t là ngß¶i mà chúng ta thß½ng, chúng ta ðau kh± vô cùng. Nªu ngß¶i khác nói ði«u ðó và làm ði«u ðó, chúng ta s¨ ít gi§n h½n. Nhßng tÕi vì ngß¶i mà mình thß½ng nh¤t · trên ð¶i ðã nói ði«u ðó và làm ði«u ðó, chúng ta ðau kh± g¤p mß¶i l¥n. Thß¶ng khi ðau kh± nhß v§y, ta mu¯n làm cái gì ðó ð¬ cho ta b¾t kh±. Chúng ta mu¯n có mµt sñ thuyên giäm (relief). Và cách chúng ta hành xØ là chúng ta nói mµt câu r¤t n£ng, làm mµt hành ðµng r¤t n£ng ð¬ tr×ng phÕt ngß¶i kia. Chúng ta nghî r¢ng tr×ng phÕt ngß¶i kia thì tñ nhiên ta b¾t kh±. Nhßng thß¶ng thß¶ng m²i khi ta tr×ng phÕt ngß¶i kia, ngß¶i kia s¨ kh± h½n. khi kh± h½n r°i, ngß¶i kia cûng tìm cách ð¬ b¾t kh±. Ngß¶i kia s¨ nói lÕi mµt câu n£ng h½n næa làm ta kh± thêm, và chúng ta leo thang trong sñ làm kh± nhau. Chúng ta có nhi«u ngß¶i ðã l¾n r°i, có ngß¶i ðã trên 50 tu±i, 60 tu±i r°i, và chúng ta vçn theo cái phß½ng pháp con nít ðó, nghîa là khi kh± ðau, khi gi§n h¶n, chúng ta cÑ nghî r¢ng cÑ nói mµt câu cho th§t n£ng làm cho ngß¶i kia kh± cho nhi«u thì mình s¨ b¾t kh±. Chúng ta vçn tin mµt cách ngây th½ nhß v§y, dù chúng ta ðã biªt r¤t rõ và ðã có kinh nghi®m r¢ng làm nhß v§y chï gây thêm sñ ð± nát và làm cho cä hai bên kh±. ÐÑc Thª Tôn dÕy chúng ta ð×ng nên làm nhß v§y. khi gi§n ngß¶i kia, mình biªt r¢ng mình không nên nói ho£c làm gì hªt. Quý v¸ hãy phát nguy®n v¾i ðÑc Thª Tôn ði: "LÕy ðÑc Thª Tôn, con xin nguy®n v¾i ngài là t× nay tr· v« sau, m²i khi gi§n thì con s¨ không nói gì hªt và con không làm gì hªt. con tr· v« và dùng chánh ni®m cüa con ôm l¤y cái gi§n cüa con". Ðó g÷i là thñc t§p chánh ni®m v« cái gi§n, mindfulness of anger. Vì c½n gi§n là mµt vùng nång lßþng có th¬ gây ð± vÞ, nªu mình là mµt ngß¶i tu, mình phäi làm thª nào ð¬ chª tác mµt ngu°n nång lßþng khác, ngu°n nång lßþng cüa chánh ni®m, và dùng ngu°n nång lßþng chánh ni®m ðó ôm l¤y ngu°n nång lßþng cüa sñ gi§n h¶n. trong khi thñc t§p nhß v§y, mình phäi tiªp tøc ði thi«n hành, phäi tiªp tøc h½i th· có ý thÑc, ð¬ có th¬ duy trì ðßþc ngu°n nång lßþng thÑ hai ð¬ ôm ¤p l¤y ngu°n nång lßþng thÑ nh¤t. Cûng gi¯ng nhß khi luµc khoai hay luµc b¡p, quý v¸ phäi ð¬ lØa ít nh¤t là hai mß½i phút hay là hai mß½i låm phút thì khoai b¡p m¾i chín ðßþc, mà · trên phäi ð§y n¡p. Thñc t§p chánh ni®m cûng v§y. Nªu mình có mµt c½n gi§n mà chï ði thi«n hành ch×ng nåm ho£c mß¶i bß¾c r°i mình nghï, thì ðâu có ðü sÑc mà ôm ¤p cái gi§n. cho nên ch×ng nào còn gi§n, ch×ng ðó mình phäi ði thi«n hành và phäi thñc t§p h½i th· có ý thÑc. Ðó là l¶i cån d£n cüa ðÑc Thª Tôn. Nªu quý v¸ tñ nh§n mình là ð® tØ cüa ðÑc Thª Tôn, quý v¸ phäi làm nhß v§y, nghîa là khi mình gi§n lên, mình phäi l§p tÑc tr· v« thñc t§p h½i th· chánh ni®m và bß¾c chân chánh ni®m. H½i th· và bß¾c chân chánh ni®m liên tøc s¨ chª tác ra ch¤t li®u chánh ni®m và chúng ta s¨ dùng ch¤t li®u chánh ni®m ðó ôm l¤y ch¤t li®u cüa h¶n gi§n. embracing your anger with the energy of mindfulness. Cûng nhß cån phòng cüa mình, khi ði xa v« mình s¨ th¤y lÕnh bu¯t. Mình t¾i m· máy phóng nhi®t (radiator) ra. sau khi lò sß·i ðßþc m· ra, nhæng lu°ng không khí nóng ðßþc chª tác và ði ra. Nhæng lu°ng không khí nóng ðó không ðánh lµn v¾i không khí lÕnh. Chúng t¾i ôm l¤y nhæng lu°ng không khí lÕnh và sau ðó nØa gi¶ thì cån phòng mình ¤m lên. Cûng v§y, khi mình có nång lßþng cüa cái gi§n, cái bu°n, mình phäi chª tác ra mµt nång lßþng khác, nång lßþng cüa chánh ni®m, và dùng nång lßþng cüa chánh ni®m ôm l¤y nång lßþng cüa cái gi§n, cái bu°n. NØa gi¶ ð°ng h° sau mình s¨ b¾t gi§n, mình s¨ hªt gi§n. Ðó là sñ thñc t§p.

Nªu ðích thñc mình là con cüa ðÑc Thª Tôn, mình phäi hành sØ nhß v§y: m²i khi mình gi§n không ðßþc nói gì hªt, không ðßþc làm gì hªt, tÕi vì nói và làm trong khi gi§n s¨ gây ð± vÞ. Mình phäi tr· v« chåm sóc cái gi§n cüa mình. taking care of your anger. you have to go back to yourself and take care of your anger. — Làng mai có phß½ng pháp nhß thª này: khi mình gi§n, mình phäi thñc t§p. Mu¯n cho cái gi§n cüa mình xu¯ng mau, trong vòng 24 gi¶ ð°ng h° mình phäi cho ngß¶i kia biªt là mình ðang gi§n, ðang kh±. Ðôi khi sñ thñc t§p cüa mình chßa væng vàng, ð¬ quá 24 gi¶ ð°ng h°, c½n gi§n s¨ làm ðµc trong tâm cüa mình. Vì v§y trß¾c th¶i hÕn 24 gi¶, mình phäi nói cho ngß¶i kia biªt là mình ðang gi§n, ðang kh±, và phäi nói b¢ng ngôn t× r¤t bình tînh. Nªu t¾i 24 gi¶ ð°ng h° r°i mà chßa khôi phøc lÕi sñ bình tînh, sþ trong gi÷ng nói cüa mình có sñ oán trách, mình s¨ l¤y mµt miªng gi¤y và viªt: "Darling, i am angry at you. i suffer. anh ½i, em ðang gi§n anh và em ðang kh±". Mình s¨ ðßa miªng gi¤y cho ngß¶i ðó trß¾c th¶i hÕn 24 gi¶ ð°ng h° ð¬ cho ngß¶i ðó biªt. sau khi ðßa t¶ gi¤y r°i mình s¨ b¾t kh±, vì nªu mình ðau kh± mà ngß¶i thß½ng cüa mình không biªt, mình còn tiªp tøc ðau kh± lâu dài. "Em ½i, anh ðang gi§n em, anh ðang kh±, và anh mu¯n em biªt ði«u ðó". Nªu quý v¸ là mµt ngß¶i thñc t§p giöi h½n, quý v¸ thêm mµt câu thÑ hai: "anh ðang c¯ g¡ng thñc t§p theo l¶i th¥y dÕy, anh ðang ði thi«n hành ðây, anh ðang thñc t§p h½i th· ðây, anh ðang c¯ g¡ng ôm ¤p cái gi§n cüa anh b¢ng chánh ni®m ðây". Nªu quý v¸ viªt ðßþc câu thÑ hai, ngß¶i kia s¨ n¬ quý v¸ l¡m. Và nªu giöi h½n næa, quý v¸ viªt thêm câu thÑ ba: "em hãy giúp anh" hay "anh hãy giúp em". Phß½ng pháp này r¤t hay và có th¬ dùng cho cha con næa. Nªu con gi§n cha, con cûng có th¬ làm nhß v§y; cha gi§n con, cha cûng có th¬ làm nhß v§y. Vì t¤t cä chúng ta là ð® tØ cüa ðÑc Thª Tôn, chúng ta phäi làm theo l¶i ðÑc Thª Tôn. "Con ½i, ba ðang gi§n con, ba ðang kh±, ba mu¯n con biªt ði«u ðó". TÕi sao mình không th¬ làm nhß v§y ðßþc. con cüa mình là ngß¶i thß½ng cüa mình mà. "Con ½i, ba ðang gi§n con, ba ðang kh±, ba mu¯n con biªt ði«u ðó". Nªu mình giöi h½n, mình thêm câu thÑ hai: "ba ðang c¯ g¡ng thñc t§p theo l¶i th¥y dÕy". Nªu mình giöi h½n næa, mình thêm vào câu thÑ ba: "con hãy giúp ba", tÑc là chúng ta hai ngß¶i ð«u thñc t§p. Còn nªu quý bà mà gi§n quý ông, trong vòng 24 gi¶ ð°ng h°, quý bà phäi ðßa cho quý ông thông ði®p: "Anh ½i, em ðang gi§n anh, em ðang kh±, em mu¯n anh biªt ði«u ðó". Và quý bà có th¬ thêm câu thÑ hai: "em ðang thñc t§p, em ðang c¯ g¡ng". Nªu giöi h½n næa, quý bà thêm câu thÑ ba: "anh giúp em ði". Và nªu có nhi«u ký lô, quý bà có th¬ thêm mµt câu: "Anh li®u h°n". Nhßng câu này chï nên xài khi mình có nhi«u ký lô l¡m. Nªu không có nhi«u ký lô, ông s¨ nói: "Em ði ðâu thì em ði ði".

— trong nhà cüa chúng ta, chúng ta nên thiªt l§p mµt thi«n phòng nho nhö, mµt phòng th· (breathing room). trong nhà cüa chúng ta có ðü phòng cho t¤t cä m÷i thÑ, có phòng khách, có phòng ån, có phòng ngü, có nhà bªp, nhßng chúng ta không có mµt ch² nào ð¬ chúng ta khôi phøc ðßþc sñ an lÕc, tînh tâm cüa chúng ta. Vì v§y trong thª kÖ thÑ 21, m²i gia ðình g÷i là vån minh phäi có mµt cån phòng nhß là mµt chánh ði®n nho nhö. khi mình có kh± ðau và m¤t ði sñ thång b¢ng, ho£c khi mình b¤t an, mình vô ðó và thñc t§p. trong cån phòng ðó mình có th¬ có mµt tßþng Ph§t nho nhö và mµt cái chuông nho nhö. M²i khi ðau bu°n, gi§n h¶n và b¤t an, mình phäi tìm vào cån phòng ðó, xá tßþng Bøt, r°i mình ng°i xu¯ng. trong cån phòng ðó không c¥n phäi trang trí nhi«u. Chï c¥n có mµt cái bàn nho nhö ð¬ mµt bình bông và mµt cái chuông. Nªu có tßþng Ph§t ð©p thì mình nên thïnh, không thì mình nên ch¶ ðþi ch¾ ð×ng thïnh b¤t cÑ mµt tßþng Ph§t nào v«. Phäi ðþi khi th¤y ðßþc mµt tßþng Ph§t r¤t ð©p và hoan hÖ, mình m¾i thïnh v« mà thôi. M²i khi mình ðau bu°n, th¤t v÷ng, chán nän, mình phäi ði vào trong ðó, thïnh chuông, và th·. Thïnh mµt tiªng chuông r°i phäi th· ba h½i: th· vào tâm tînh l£ng, th· ra mi®ng mïm cß¶i, ho£c là l¡ng lòng nghe, l¡ng lòng nghe, tiªng chuông huy«n di®u ðßa v« nh¤t tâm. Thïnh ba tiªng chuông chúng ta s¨ có c½ hµi th· chín h½i th·, và tâm cüa chúng ta s¨ có c½ hµi l¡ng ð÷ng lÕi. Ví dø, ông v×a nói mµt câu gì có vë không d­ thß½ng, làm cho bà b¸ t±n thß½ng n£ng. thay vì nói lÕi mµt câu khác ho£c tö lµ sñ gi§n giæ, bà ðÑng d§y ði thi«n hành (tÑc là ði t×ng bß¾c væng chãi, theo dõi h½i th· cüa mình) vào phòng th·. Bà m· cØa phòng th· ðó ra, ng°i xu¯ng, thïnh chuông và th·. Nhß v§y, ông s¨ biªt là bà ðang kh± và ðang gi§n mình. Ông s¨ biªt r¢ng ông ðã nói, ðã làm gì cho bà kh±. Nªu bà làm gì ho£c nói gì làm cho ông kh±, thay vì la m¡ng hay nói n£ng bà, ông cûng ðÑng d§y và thong thä, nh© nhàng bß¾c t×ng bß¾c v« phòng th·. Ông m· cØa ra và ði vào trong ðó. Phòng th· ðó là lãnh th± cüa ðÑc Thª Tôn. khi bß¾c vào, mình bß¾c t×ng bß¾c trang nghiêm, trân tr÷ng, nhß bß¾c vào trong T¸nh е, và mình ðóng cØa r¤t nh© nhàng. M÷i ngß¶i trong gia ðình phäi ð°ng ý v¾i nhau là khi có mµt ngß¶i ðang thñc t§p trong phòng th·, ðang thïnh chuông, dß¾i bªp cûng nhß trong phòng khách m÷i ngß¶i phäi im l£ng, tôn tr÷ng sñ thñc t§p ðó. Nªu ðang coi tv mà nghe tiªng chuông cüa ngß¶i ðang thñc t§p trong phòng th·, mình phäi t¡t tv ði. Nªu ðang làm vi®c · dß¾i bªp mà nghe có ngß¶i thïnh chuông và ðang th·, mình phäi nh© tay lÕi ð×ng làm °n. hai vþ ch°ng và nhæng ðÑa con phäi cùng ký v¾i nhau mµt hi®p ß¾c là t¤t cä phäi tôn tr÷ng phòng th·. Ðó là tòa ðÕi sÑ cüa ðÑc Thª Tôn · trong nhà cüa mình. M²i khi có mµt ngß¶i trong gia ðình sØ døng phòng th·, thïnh chuông ð¬ th·, t¤t cä nhæng ngß¶i khác phäi giæ im l£ng, và nªu có th¬ ðßþc thì cûng theo dõi h½i th· và thñc t§p v¾i ngß¶i kia. M²i bu±i sáng trß¾c khi ông ði làm, m£c áo và chu¦n b¸ xong r°i, ông vào phòng th· và lÕy ðÑc Thª Tôn ba lÕy, r°i ng°i xu¯ng, thïnh tiªng chuông, th· ba h½i th·, r°i ông ði làm. Và ông dÕy cho cháu trß¾c khi cháu ði h÷c, c£p táp ð¥y ðü, m£c áo ð¥y ðü r°i, cháu ði vào trong phòng th·, cháu lÕy ðÑc Thª Tôn ba lÕy, ng°i xu¯ng, thïnh mµt tiªng chuông, và th· trß¾c khi ði h÷c. Ðó là mµt sñ thñc t§p r¤t là ð©p. Thß¶ng thß¶ng chúng ta hay chúc nhau là have a good day, have a wonderful day, have a great day. Nhßng ðó là sñ chúc tøng thôi. Nªu m²i bu±i sáng chúng ta b¡t ð¥u ngày cüa chúng ta b¢ng sñ thñc t§p h½i th· và nhæng bß¾c chân chánh ni®m, chúng ta thñc sñ b¡t ð¥u ngày cüa chúng ta r¤t là khôn ngoan, khéo léo, và ð©p ð¨. R°i bu±i t¯i trß¾c khi ði ngü, tÕi sao chúng ta không kéo nhau vào phòng th· ð¬ lÕy và ð¬ nghe chuông. khi mµt gia ðình cùng ng°i trong phòng th· ð¬ thñc t§p tiªng chuông và h½i th·, tôi th¤y ðó là mµt cänh tßþng r¤t là ð©p. Quý v¸ có th¬ có nhi«u ti«n. Quý v¸ có th¬ mua mµt bÑc tranh van gogh m¤y tråm ngàn ðô v« treo trong nhà. Nhßng bÑc tranh ðó vçn không ð©p b¢ng cänh tßþng cä nhà ng°i im l£ng, l¡ng nghe tiªng chuông, và th· v¾i nhau. Ðó là mµt khung cänh r¤t ð©p, và chúng ta tÕo ra mµt môi trß¶ng r¤t lành mÕnh cho con cháu chúng ta ðßþc nuôi dßÞng và l¾n lên trong truy«n th¯ng tâm linh cüa ð¤t nß¾c chúng ta.

Thßa quý v¸, kÏ này sang B¡c MÛ, chúng tôi may m¡n ðßþc có g¥n b¯n mß½i các v¸ xu¤t gia tháp tùng trong nhæng khóa tu và nhæng ngày chánh ni®m. KÏ này chúng tôi ðã t± chÑc nhi«u khóa tu cho ð°ng bào và cho ngß¶i hoa KÏ. Chúng tôi ðã b¡t ð¥u b¢ng mµt khóa tu tÕi mi«n nam california tÕi camp Sealy. Vì s¯ trë em quá ðông, chúng tôi phäi giäng b¢ng tiªng anh trong ph¥n ð¥u ð¬ cho các em hi¬u và thñc t§p ðßþc. Ph¥n thÑ hai cüa pháp thoÕi chúng tôi m¾i nói tiªng Vi®t, và khóa tu r¤t là hÕnh phúc. Chúng tôi cûng ðã t± chÑc mµt khóa tu khác cho ð°ng bào mi«n b¡c cali tÕi camp Swig, Saratoga. Vì khóa tu này tr­ h½n khóa tu kia nên không có trë em, và khóa tu r¤t sâu s¡c, r¤t hÕnh phúc. R°i chúng tôi t± chÑc mµt khóa tu cho ngß¶i MÛ tÕi university of california tÕi santa Barbara, có 2026 ngß¶i tham dñ trong khóa tu. Vì cß xá ðÕi h÷c có nhi«u ch² ·, chúng tôi có th¬ m· mµt khóa tu l¾n nhß v§y. Chúng tôi ðã ði thi«n hành · mµt bãi bi¬n r¤t là ð©p và có sñ chuy¬n hóa r¤t l¾n. Ph¥n l¾n nhæng thi«n sinh t¾i tham dñ khóa tu ðó là nhæng ð÷c giä sách cüa chúng tôi xu¤t bän b¢ng tiªng Anh. Vào ngày chót cüa khóa tu, nªu quý v¸ trông th¤y s¨ r¤t cäm ðµng, trên 600 ngß¶i ðã quÏ lên ð¬ tiªp nh§n tam quy và Ngû Gi¾i. TÕi mi«n b¡c, chúng tôi có t± chÑc mµt khóa tu cho 2026 ngß¶i MÛ tÕi omega institute · Rhinebeck, mi«n b¡c ti¬u bang Næu ¿¾c. Khóa tu ðó m¾i ch¤m dÑt cách ðây có m¤y hôm thôi, và s¯ ngß¶i quy y và th÷ nåm gi¾i là nåm tråm m¤y chøc ngß¶i. Nói nhß v§y không có nghîa là nhæng ngß¶i kia không th÷ gi¾i. Nhæng ngß¶i kia, r¤t nhi«u ngß¶i ðã th÷ tam quy và Ngû Gi¾i trong nhæng khóa tu trß¾c. TÕi new york city, chúng tôi có t± chÑc mµt bu±i thuyªt giäng cho ngß¶i MÛ tÕi lincoln center có 2500 ngß¶i ðªn tham dñ. TÕi santa Monica, mi«n nam Cali, có mµt bu±i thuyªt giäng cho 3000 ngß¶i MÛ. TÕi thành ph¯ berkeley chúng tôi ðã có mµt bu±i thuyªt giäng cho 4000 ngß¶i MÛ ng°i ð¥y ch§t ních thính ðß¶ng. Có mµt ông nhà báo t¶ san francisco chronicle t¾i nghe bu±i thuyªt giäng ¤y. sau ðó ông ta t¾i tu vi®n kim S½n ð¬ phöng v¤n tôi. Ông ta nói r¢ng tÕi sao có 4000 ngß¶i mà im l£ng t¾i cái mÑc ðó, ch¡c quý v¸ phäi ðè nén dæ l¡m m¾i có th¬ im l£ng nhß v§y. Tôi nói r¢ng ðâu có ðè nén gì ðâu, sñ im l£ng ðó r¤t là d­ ch¸u. Lâu lâu m¾i ðßþc im l£ng nhß v§y. Ông ta ðã ðång bài phöng v¤n ð¥y hªt mµt trang t¶ san francisco Chronicle. Có mµt ngày tu · spirit rock · mi«n b¡c california cho 2800 ngß¶i t× 7 gi¶ sáng t¾i 6 gi¶ chi«u, r¤t hÕnh phúc. KÏ này tính ra nhæng ngß¶i t½i tu h÷c trñc tiªp v¾i chúng tôi trong nhæng khóa tu là 25000 ngß¶i. Khóa tu chót chúng tôi s¨ c¯ng hiªn cho ngß¶i hoa KÏ là khóa tu cho các nhà tâm lý tr¸ li®u (psycho-therapists) · tÕi key west · Florida. sau khi ðã có ngày quán ni®m và bu±i thuyªt giäng cho ngß¶i hoa KÏ tÕi washington DC, chúng tôi s¨ ði florida ð¬ hß¾ng dçn khóa tu v« tâm lý tr¸ li®u cüa ðÕo Bøt, vì n«n tâm lý h÷c cüa ðÕo Bøt r¤t sâu s¡c và m¥u nhi®m. Có khoäng 600 ngß¶i ho£c là h½n 600 ngß¶i thuµc m÷i gi¾i, bác sî, y tá, tâm lý tr¸ li®u, và nhæng ngß¶i trong gi¾i g÷i là helping profession, s¨ t¾i h÷c v« phß½ng pháp tâm lý h÷c áp døng cüa ðÕo Bøt ð¬ có th¬ thành công h½n trong vi®c chæa tr¸ và sån sóc b¸nh nhân cüa h÷. xong khóa tu ðó chúng tôi s¨ bay v« Pháp.