Tâm ta có hai ph¥n: ph¥n tàng thÑc là n½i c¤t giæ nhæng hÕt gi¯ng và ph¥n ý thÑc là n½i mà các hÕt gi¯ng bi¬u hi®n. Ví dø trong tàng thÑc ta có mµt hÕt gi¯ng cüa cái gi§n. khi nhân duyên ð¥y ðü thì hÕt gi¯ng ðó phát hi®n thành mµt nång lßþng g÷i là c½n gi§n. Nó ð¯t cháy ta và làm ta ðau ð¾n. ta không còn vui khi hÕt gi¯ng ðó phát hi®n trên ph¥n ý thÑc ta.

M²i khi xu¤t hi®n, cái gi§n lÕi nuôi dßÞng thêm nhæng hÕt gi¯ng gi§n h¶n trong trong tàng thÑc cüa ta. Nªu cái gi§n kéo dài trong nåm phút thì biªt bao nhiêu hÕt gi¯ng chÑa ðñng cái gi§n lÕi ðßþc sinh sôi trong su¯t th¶i gian nåm phút ðó. Vì v§y ta phäi hªt sÑc c¦n th§n ð¬ lña ch÷n l¯i s¯ng cûng nhß nhæng cäm xúc cüa ta. khi ta n· mµt nø c߶i thì hÕt gi¯ng hÕnh phúc ðßþc bi¬u lµ. khi bi¬u lµ, nó gieo thêm nhæng hÕt gi¯ng tß½i vui xu¯ng tàng thÑc. Nªu ta không thñc t§p c߶i trong nhi«u nåm, hÕt gi¯ng ðó s¨ yªu ði và ta s¨ không còn có khä nång ð¬ c߶i ðßþc næa.

Tàng thÑc ta chÑa ðñng m÷i hÕt gi¯ng, t¯t cûng nhß x¤u. Mµt s¯ do ta gieo tr°ng trong ð¶i s¯ng hàng ngày, mµt s¯ do ông bà cha m© và xã hµi trao truy«n. Mµt hÕt lúa nhö xíu chÑa ðñng cái biªt cüa bao nhiêu thª h® cây lúa v« cách thÑc ðâm ch°i, tr± lá, ra hoa và hình thành bông lúa. Thân th¬ và tâm thÑc ta cûng v§y, ðßþc trao truy«n cho ta t× bao nhiêu thª h®; ông bà cha m© ðã gieo tr°ng trong ta biªt bao hÕt gi¯ng an vui, hÕnh phúc và cä nhæng hÕt gi¯ng kh± ðau, bu°n gi§n v.v...

M²i khi ta thñc t§p chánh ni®m là ta gieo tr°ng và cüng c¯ nhæng hÕt gi¯ng lành mÕnh ðã có sÇn trong ta. Nhæng hÕt gi¯ng này cûng nhß nhæng kháng th¬. khi có mµt con vi khu¦n chÕy vào máu ta, l§p tÑc thân th¬ ta có phän Ñng, nhæng kháng th¬ chÕy t¾i bao quanh con vi khu¦n b¡t nó phäi biªn dÕng. Cûng v§y, nªu trong ta có nhi«u hÕt gi¯ng tß½i mát lành mÕnh, nhæng hÕt gi¯ng này s¨ biªt cách ð¯i phó v¾i nhæng hÕt gi¯ng không t¯t mà không c¥n ðþi ta ra l®nh. do ðó, ði«u ta c¥n làm là dñ træ cho th§t nhi«u nhæng hÕt gi¯ng t¯t.

Mµt ngày n÷, chúng tôi ðßþc tin ông bÕn láng gi«ng cüa chúng tôi, ông Mounet, qua ð¶i. Ông là ng߶i Pháp và s¯ng · cÕnh Làng H°ng. Ông là mµt ng߶i r¤t hi«n hòa, d­ mªn, ông ðã giúp chúng tôi r¤t nhi«u trong vi®c xây dñng Làng. Ông chªt trong ðêm vì b®nh tim, và sáng hôm sau chúng tôi ðßþc tin. nghe qua chúng tôi r¤t bàng hoàng, v×a cäm th¤y h¯i h§n ðã không ð¬ nhi«u thì gi¶ tiªp xúc và sinh hoÕt v¾i ông.

T¯i hôm ðó tôi khó ngü. M¤t mµt ng߶i bÕn nhß ông là mµt ði«u ðau ð¾n. Sáng hôm sau, tôi phäi nói pháp thoÕi nên ðêm ðó tôi c¯ g¡ng d² gi¤c ngü b¢ng cách ni®m h½i th·. Tr¶i mùa ðông r¤t lÕnh. N¢m trong chån ¤m, tôi nghî ðªn ba cây tùng loÕi hy Mã LÕp S½n tôi tr°ng trong sân cüa s½n c¯c cách ðó ðã tám nåm. Bây gi¶ cä ba cây ð«u l¾n và r¤t ð©p. M²i khi ði thi«n hành tôi ð«u d×ng lÕi ð¬ v×a ôm cây v×a theo dõi h½i th·. Tôi tin r¢ng m¤y cái cây cûng ðáp Ñng lÕi cái ôm cüa tôi. N¢m trong chån, tôi t§p th· và th¤y mình v×a là ba cây tùng v×a là h½i th·. Tôi th¤y d­ ch¸u h½n nhßng vçn chßa ngü ðßþc. Cu¯i cùng tôi nghî ðªn bé Trúc. Bé ðªn làng lúc hai tu±i, bé r¤t kháu khïnh nên ai cûng mu¯n b°ng mu¯n Æm, nh¤t là các em nhö. Bây gi¶ bé ðã sáu tu±i. m bé trên tay ai cûng cäm th¤y mình tß½i mát nhß bé. cho nên tôi ðã m¶i bé hi®n lên trong ý thÑc cüa tôi. Tôi th· và mïm c߶i v¾i bé. Mµt lúc sau thì tôi thiªp ði.

M²i ng߶i chúng ta nên có mµt kho dñ træ nhæng hÕt gi¯ng lành, ð©p và mÕnh ð¬ khi ta g£p khó khån, chúng có th¬ ðªn giúp ta. Ðôi khi ni«m ðau quá l¾n nên dù có bông hoa trß¾c m¡t ta cûng không thß·ng thÑc ðßþc. Nhßng nªu ta có mµt cái kho dñ træ nhæng hÕt gi¯ng lành mÕnh, ta có th¬ m¶i chúng ðªn giúp ta. Cûng nhß khi mình có mµt ng߶i bÕn thân biªt hi¬u và thß½ng mình, ðßþc ng°i g¥n ng߶i ðó, dù không nói tiªng nào, mình vçn cäm th¤y khöe kho¡n. Và nhæng lúc khó khån mình th߶ng nghî v« ng߶i ðó ð¬ "cä hai" cùng im l£ng th· và mình th¤y d­ ch¸u h½n.

Nªu lâu ngày ta không g£p ng߶i bÕn kia thì hình änh v« ng߶i ¤y có th¬ phai m¶. Mà nªu ng߶i ¤y là ng߶i duy nh¤t có th¬ giúp ta thì ta chï còn cách mua vé xe lØa ðªn g£p ng߶i ¤y. Ng߶i ¤y s¨ hi®n ra b¢ng xß½ng b¢ng th¸t chÑ không phäi chï là mµt hÕt gi¯ng trong ti«m thÑc.

Th¶i gian ðßþc · g¥n ng߶i ¤y, ta phäi biªt s¯ng cho tïnh thÑc, ð×ng ð¬ phí mµt giây phút nào, b·i ta ðâu có ðßþc · lâu v¾i ng߶i ¤y, lý do là ta còn phäi v« nhà. Ng߶i ¤y giúp ta l¤y lÕi sñ quân bình nhßng chính ta cûng phäi tÕo cho ta sñ væng chäi bên trong, nªu không thì lúc tr· v« mµt mình, ta lÕi cäm th¤y ch¾i v¾i. cho nên lúc g¥n gûi ng߶i ðó, ta ð×ng nên k¬ l¬ than vãn nhi«u, hãy chia s¨ ni«m vui ðßþc có nhau, ðßþc ng°i bên nhau, hãy ði dÕo v¾i nhau. Ь khi tr· v« nhà, ta s¨ có nhi«u kÖ ni®m ð©p, nhi«u hÕt gi¯ng tß½i mát t¯t lành, ð¬ khi hæu sñ, g£p chuy®n bu°n phi«n, chúng có th¬ giúp ta vßþt qua nhæng khó khån.