Có mµt khoa h÷c g÷i là Ph§t h÷c, ðó là h÷c v« cuµc ð¶i cüa Bøt. Bøt là mµt nhân v§t có th§t trong l¸ch sØ. Bøt sinh ra · thành kapilavatsu (Ca Tì la V®), g¥n biên gi¾i „n е và Nepal. Ngài thành hôn, có mµt con, xu¤t gia, giác ngµ, và chia së giáo pháp cüa Ngài cho ðªn nåm tám mß½i tu±i Ngài t¸ch. Nhßng cûng có mµt v¸ Bøt · trong m²i ng߶i chúng ta, không tùy thuµc vào th¶i gian và không gian. Ðó là ÐÑc Bøt S¯ng, v¸ Bøt cüa sñ th§t sau cùng, vßþt trên các ý nghî và khái ni®m, và lúc nào chúng ta cûng g£p ðßþc. V¸ Bøt S¯ng ðó không sinh ra · kapilavatsu và cûng không tÕ thª · Kushinagar.

Ki Tô H÷c là môn h÷c v« cuµc ð¶i Chúa ki Tµ khi nói Chúa ki Tô, chúng ta cûng c¥n biªt ðang nói v« Chúa Giêsu trong l¸ch sØ hay ÐÑc ki Tô H¢ng S¯ng. Chúa ki Tô trong l¸ch sØ sinh tÕi Bê Lem, con cüa mµt ng߶i thþ mµc. Ngài r¶i quê hß½ng xa, tr· thành mµt ðÕo sß, và b¸ ðóng ðinh trên th§p tñ vào nåm ba mß½i ba tu±¸ ÐÑc ki Tô H¢ng S¯ng là con cüa Thßþng Ъ, ðã phøc sinh, và nay vçn còn tiªp tøc s¯ng. trong ki Tô Giáo, bÕn phäi tin vào sñ Phøc Sinh, nªu không thì bÕn không phäi tín ð°. Tôi e r¢ng ði«u ki®n n¥y làm nhi«u ng߶i e ngÕi, không ch¸u nhìn sâu vào cuµc ð¶i Chúa Giêsø Th§t ðáng tiªc, vì chúng ta có th¬ h÷c höi cä n½i Chúa Giêsu trong l¸ch sØ lçn Chúa Giêsu nhß mµt cánh cØa tuy®t ð¯¸

Khi chúng ta theo dõi và tiªp xúc mµt cách sâu s¡c v¾i cuµc ð¶i và giáo lý cüa Chúa Giêsu, chúng ta có th¬ thâm nh§p vào sñ th§t cüa Thßþng Ъ. Tình yêu, sñ hi¬u biªt, lòng can ðäm, sñ bao dung, là nhæng bi¬u hi®n cüa cuµc ð¶i Chúa Giêsø Thßþng Ъ xu¤t hi®n v¾i chúng ta qua Giêsu ki Tµ V¾i Thánh linh và Nß¾c Chúa · trong Ngài, Giêsu ðã tiªp xúc v¾i m÷i ng߶i s¯ng cùng th¶i cüa NgภNgài ðã nói chuy®n v¾i nhæng cô gái ðiªm, nhæng ng߶i thâu thuª, Ngài có can ðäm làm b¤t cÑ vi®c gì c¥n thiªt ð¬ chæa các cån b®nh cüa th¶i ðÕi NgภNhß là ðÑa con cüa m© maria và thánh Giuse, Giêsu là con cüa Ng߶i, Ng߶i nam và Ng߶i Næ. Nhß mµt ng߶i s¯ng v¾i Thánh Linh, Ngài là con cüa Thßþng Ъ. Nói r¢ng Chúa Giêsu v×a là con cüa Ng߶i, v×a là con cüa Thßþng Ъ, các Ph§t tØ có th¬ ch¤p nh§n không khó gì. Chúng ta có th¬ th¤y ÐÑc Chúa cha và ÐÑc Chúa con là mµt, b¤t nh¸, vì nªu không có ÐÑc Chúa cha · trong Ngài thì không có ÐÑc Chúa Con. tuy nhiên, trong ki Tô Giáo, Giêsu th߶ng ðßþc g÷i là con Mµt cüa Thßþng Ъ. Tôi th¤y chúng ta phäi quán chiªu m÷i hành ðµng và m÷i l¶i dÕy cüa Chúa Giêsu trong cuµc ð¶i Ngài, nhß mµt mçu mñc ð¬ chúng ta tu t§p. Giêsu s¯ng ðúng nhß l¶i dÕy cüa Ngài, cho nên suy gçm cuµc ð¶i Chúa Giêsu là ði«u t¯i c¥n thiªt ð¬ hi¬u giáo lý cüa NgภTôi nghî cuµc ð¶i Chúa Giêsu là bài h÷c cån bän nh¤t cüa Ngài, quan tr÷ng h½n cä sñ phøc sinh và tính vînh cæø

S¯ng tïnh thÑc là Bøt

Bøt là ng߶i giác ngµ, nghîa là không còn b¸ ràng buµc vào thª tøc. Nhßng khi nhi«u ng߶i nói r¢ng h÷ tin Bøt, h÷ ðang nói v« ni«m tin vào v¸ Bøt th¥n thông, huy«n di®u, không phäi ni«m tin vào giáo lý hay cuµc ð¶i cüa v¸ Bøt l¸ch sØ. H÷ tin vào sñ m¥u nhi®m cüa Bøt, và th¤y nhß v§y là ðü. Nhßng các thí dø trong cuµc ð¶i th§t cüa Bøt và Chúa Giêsu quan tr÷ng h½n, vì khi các Ngài s¯ng nhß nhæng con ng߶i th§t, chúng ta có th¬ b¡t chß¾c, s¯ng theo mçu ð¶i s¯ng cüa các Ngà¸

Khi chúng ta ð÷c, "CØa tr¶i m· rµng và Thánh linh giáng xu¯ng Ngài nhß mµt con chim b° câu," chúng ta có th¬ th¤y hình änh Chúa Giêsu ðã giác ngµ. Ngài ðã tiªp xúc ðßþc v¾i sñ th§t cüa ð¶i s¯ng, ngu°n su¯i cüa tïnh thÑc, cüa minh triªt và trí tu® · trong NgภÐó là ði«u phân bi®t Ngài v¾i ng߶i phàm tøc. khi Ngài sinh ra trong mµt gia ðình ng߶i thþ mµc, Ngài là con cüa Ng߶¸ khi Ngài m· rµng trái tim, cánh cØa thiên ð߶ng ðã m· ra cho NgภThánh linh ðã ngñ xu¯ng Ngài nhß mµt con chim b° câ, và Ngài bi¬u hi®n nhß là con cüa Thßþng Ъ - r¤t thiêng liêng, sâu s¡c, và vî ðÕ¸

Nhßng Thánh linh không phäi chï ngñ xu¯ng Giêsu không thôi, mà cho t¤t cä chúng tÕ trong nhãn quan Ph§t Giáo, ai không phäi là con cüa Thßþng Ъ? Ng°i dß¾i g¯c cây b° ð«, nhæng hÕt gi¯ng thiêng liêng và huy«n di®u · trong Bøt b×ng n·. Ngài là mµt ng߶i, nhßng ð°ng th¶i Ngài cûng th¸ hi®n tâm linh nhân loÕi ðªn mÑc cao nh¤t. khi chúng ta tiªp xúc ðßþc v¾i tâm linh t¯i thßþng trong chúng ta, chúng ta là Bøt. Chúng ta mang ½n Thánh Linh, và chúng ta tr· nên r¤t bao dung, r¤t c·i m·, sâu xa, và thông cäm.

Nhæng cánh cØa m· ra cho các thª h® sau

Kinh Thánh Mathi½ tä Nß¾c Chúa gi¯ng nhß mµt hÕt cäi nhö xíø Ði«u ðó có nghîa là hÕt gi¯ng cüa Nß¾c Chúa · sÇn trong chúng tÕ Nªu chúng ta biªt vun tr°ng hÕt gi¯ng ðó trong mänh ð¤t m¥u cüa cuµc s¯ng h¢ng ngày, nó s¨ l¾n lên và thành mµt cây cao cho chim chóc ðªn trú ¦n. Chúng ta không c¥n phäi chªt ði m¾i t¾i ðßþc cØa thiên ðàng. Th§t ra chúng ta c¥n phäi s¯ng ðích thñc. Vi®c tu t§p là tiªp xúc sâu xa v¾i sñ s¯ng ð¬ Nß¾c Chúa tr· thành sñ th§t. Ðây không phäi là chuy®n sùng tín. Ðây là chuy®n thñc t§p. Có th¬ vào Nß¾c Chúa bây gi¶ và · ðâÜ Nhi«u ðoÕn trong Phúc Âm cûng có cách nhìn n¥Ü Chúng ta ð÷c kinh LÕy Cha, r¢ng chúng ta không ði t¾i Nß¾c Chúa, nhßng Nß¾c Chúa s¨ ðªn v¾i chúng ta: "Nß¾c Ngài s¨ t¾i ..." Giêsu nói, "Ta là cánh cØa và÷" Ngài tñ mô tä là cánh cØa cüa Nß¾c ChúÕ Vì ÐÑc Chúa con ðßþc tÕo nên b¢ng ÐÑc Thánh Linh, Ngài là cánh cØa ð¬ chúng ta vào Nß¾c ChúÕ

Bøt cûng ðßþc mô tä nhß là mµt cánh cØa, là v¸ ðÕo sß chï ð߶ng cho ta s¯ng trong 𶸠Ph§t tØ tu h÷c con ð߶ng ðó mµt cách sâu xa ð¬ giúp ta s¯ng trong chánh ni®m, t× bi, và an lÕc. kinh sách nói có 84 ngàn pháp môn, cánh cØa cüa sñ tu h÷c. Nªu bÕn may m¡n tìm th¤y mµt cánh cØa, và cho r¢ng cánh cØa cüa bÕn là cánh cØa duy nh¤t, thì ðó không phäi là tinh th¥n ðÕo Bøt. Th§t ra, chúng ta phäi m· ra thêm nhi«u cánh cØa m¾i cho các thª h® tß½ng la¸ Chúng ta ð×ng sþ có quá nhi«u cánh cØa - ðúng ra, ta nên lo ngÕi không có thêm nhæng cánh cØa m¾¸ Th§t tµi nghi®p cho con cháu chúng ta, và con cháu cüa h÷, nªu chúng ta hài lòng v¾i 84 ngàn cánh cØa hi®n có. M²i ng߶i chúng ta, v¾i sñ tu t§p và tâm t× bi, có th¬ m· ra nhæng Cánh CØa Pháp m¾¸

Xã hµi ðang biªn ð±i, con ng߶i thay ð±i, ð¶i s¯ng chính tr¸ và kinh tª ngày nay không còn gi¯ng nhß th¶i Bøt và Chúa næÕ Bøt trông c§y n½i chúng ta ð¬ Giáo Pháp tiªp tøc phát tri¬n nhß mµt thñc th¬ s¯ng ðµng - không phäi mµt giáo pháp cÑng ð÷ng, mà là mµt Pháp Thân (Dharmakaya), mµt thñc th¬ giáo lý thiêng liêng.

Bà m© sinh ra các v¸ Bøt

Bøt dÕy Pháp thân cüa Ngài quan tr÷ng h½n nhøc thân. Ngài mu¯n dÕy chúng ta phäi thñc hành Giáo Pháp ð¬ ðÕt t¾i Niªt Bàn · ðây và bây gi¶. Giáo Pháp sinh ðµng không phäi là nhæng thß vi®n chÑa kinh ði¬n hay các bång thâu nhæng bài giäng haÜ Pháp sinh ðµng là s¯ng tïnh thÑc trong chánh ni®m, bi¬u hi®n trong cuµc s¯ng h¢ng ngày cüa Bøt cûng nhß cüa quý v¸. khi tôi nhìn th¤y quý v¸ bß¾c ði v¾i chánh ni®m, tôi tiªp xúc ðßþc v¾i sñ an lÕc, v¾i sñ hi®n di®n cüa quý v¸ mµt cách sâu xÕ khi quý v¸ sån sóc các anh ch¸ em cüa mình, tôi nhìn th¤y Giáo Pháp s¯ng ðµng trong quý v¸. Nªu có chánh ni®m, quý v¸ có th¬ tiªp xúc v¾i Pháp thân cüa Bøt.

Bøt mô tä nhæng hÕt gi¯ng cüa tïnh thÑc trong m²i chúng ta là "Nhß lai Mçu" (tathagatagarbha). Chúng ta ð«u là "m© cüa Nhß Lai" vì trong lòng chúng ta ð«u mang sÇn hÕt gi¯ng cüa tïnh thÑc. Nªu chúng ta ð«u sån sóc v¸ Bøt s½ sinh trong mình b¢ng sñ thñc t§p tïnh thÑc m²i ngày, mµt ngày nào ðó Фng Giác Ngµ s¨ ðªn v¾i chúng tÕ Các Ph§t tØ nhìn Bøt nhß mµt v¸ th¥y và mµt ng߶i anh, không phäi là mµt th¥n linh. Chúng ta ð«u là Pháp huynh Pháp ð® cüa Bøt. Chúng ta cûng nói Trí Tu® Bát Nhã (Prajnaparamita) là m© cüa t¤t cä các v¸ Bøt. trong l¸ch sØ, các giáo phái tin Lành giäm b¾t hình änh M© trong Thßþng Ъ và ð« cao vai trò cha cüa Ngài, nhßng trong Giáo hµi Công Giáo có sñ sùng kính Maria, ÐÑc M© Chúa Tr¶¸

Th§t ra M© và cha là hai phß½ng di®n cüa cùng mµt thñc th¬. Hình änh ng߶i cha hi®n rõ h½n trong Trí Tu® và Hi¬u Biªt, ng߶i M© trong Tình Thß½ng và T× B¸ trong ðÕo Bøt, hi¬u biªt (prajna) là cån bän cüa thß½ng yêu (maitri). Nªu không có hi¬u biªt thì không có tình thß½ng ðích thñc, và không có tình thß½ng thì không có hi¬u biªt ðích thñc.

Ng߶i con gái cüa Thßþng Ъ

Ng߶i ta g÷i Bøt b¢ng m߶i danh hi®u, m²i danh hi®u bi¬u lµ mµt ph¦m ch¤t. danh hi®u thÑ nh¤t, Nhß lai (Tagatatha), tÑc là "v¸ ðªn v¾i chúng ta trên ð߶ng chánh", "v¸ ðªn t× sñ th§t m¥u nhi®m cüa sñ s¯ng và s¨ tr· v« sñ th§t m¥u nhi®m ðó", hay "v¸ ðªn t× cõi nhß v§y, · trong cõi nhß v§y, và quay v« cõi nhß v§y". Nhß là danh t× Ph§t giáo nói ðªn Chân Nhß, bän ch¤t cüa sñ v§t, hay sñ th§t t¯i h§ø Ðó là bän th¬ hay n«n täng cüa sñ hi®n hæu, ví nhß nß¾c là bän th¬ cüa sñ s¯ng. Cûng nhß Bøt, chúng ta cûng t¾i t× Chân Nhß, · tÕi Chân Nhß, và s¨ quay v« Chân Nhñ Chúng ta t× cõi Không mà ðªn và s¨ tr· v« cõi Không.

Trong mµt bài kinh, Ph§t nói r¢ng hình s¡c chúng ta thây là do các nhân duyên tÕo thành, khi không ðü nhân duyên thì chúng ta không th¤Ü khi có ðü nhân duyên thì chúng ta nh§n ra mµt hi®n tßþng, chúng ta th¤y hi®n tßþng là có th§t. Nhßng khi mµt trong các nhân duyên v¡ng m£t, chúng ta không nh§n ra hi®n tßþng ðó næÕ ta không th¤y nên nói là nó không hi®n hæø Nhßng ði«u ðó không ðúng. Vào m²i tháng Tß · Làng H°ng, chúng ta không nhìn th¤y hoa hß¾ng dß½ng n·, chúng ta có th¬ nói hoa hß¾ng dß½ng không hi®n hæø Nhßng các nông dân · ngôi làng tÕi mi«n nam nß¾c Pháp này ðã gieo hàng ngàn hÕt gi¯ng xu¯ng ð¤t. khi nhìn ng÷n ð°i tr½ tr÷i, h÷ có th¬ th¤y các hoa hß¾ng dß½ng r°¸ hoa hß¾ng dß½ng ðã có m£t · ðó. Chúng chï còn thiªu các nhân duyên cüa m£t tr¶i, sÑc nóng, mßa, và th¶i gian. Không phäi vì ta không th¤y mà hoa hß¾ng dß½ng không hi®n hæø

Cûng theo cách ðó, chúng ta nói ÐÑc Nhß lai không t× ðâu t¾i mà cûng không ði v« ðâu cä. Ngài t¾i t× cõi Chân Nhß và tr· v« Chân Nhß, không phø thuµc vào th¶i gian và không gian. Nªu quý v¸ ði qua thØa ruµng bên Làng H°ng vào tháng Tß, và xin cánh ð°ng cho quý v¸ th¤y Chân Nhß, th¤y Nß¾c Chúa, các thØa ruµng b²ng nhiên s¨ phü ð¥y hoa hß¾ng dß½ng vàng chói rñc rÞ. khi Thánh phan xi Cô (St Francis) nhìn quán chiªu sâu xa mµt cây hÕnh nhân vào giæa mùa ðông và bäo cây hãy nói cho ngài nghe v« Thßþng Ъ, cây b²ng b×ng n· ð¥y hoÕ

Danh hi®u thÑ hai cüa Bøt là a la Hán, v¸ xÑng ðáng ðßþc tôn kính. danh hi®u thÑ ba là Thi®n Th®, v¸ hoàn toàn tïnh thÑc. ThÑ tß là minh HÕnh Túc, v¸ có trí tu® và ðÑc hÕnh ð¥y ðü. ThÑ nåm là Vô Thßþng Sî, v¸ dçn ð߶ng không ai h½n. ThÑ sáu là Thª gian Giäi, ng߶i biªt rõ thª gi¾i n¥Ü ThÑ bäy là Ði«u Ngñ Trßþng Phu, ng߶i ði trên con ð߶ng tñ tÕ¸ ThÑ tám là Thiên Nhân Sß, th¥y cüa th¥n linh và ng߶¸ danh hi®u thÑ chín cüa Ngài là Bøt (Buðha, Ph§t Ðà), b§c giác ngµ. danh hi®u thÑ m߶i là ÐÑc Thª Tôn, b§c ð¥y phúc báø

M²i khi chúng ta quy y, quay v« nß½ng tña Bøt, chúng ta tìm nß½ng tña vào mµt v¸ có ðü m߶i ðÑc tính trên, ðó cûng là hÕt nhân có sÇn trong m²i ng߶¸ Thái tØ T¤t ÐÕt Ða (Siðharta) không phäi là v¸ Bøt duy nh¤t. M÷i v§t trong thª gi¾i cây cö, muông thú và khoáng ch¤t ð«u là các v¸ Bøt tß½ng la¸ T¤t cä chúng ta ð«u chÑa sÇn m߶i ðÑc tính cüa Bøt trong thâm cån cüa mình. Nªu chúng ta th¬ hi®n ðßþc m߶i ðÑc tính ðó thì s¨ ðßþc tôn kính.

Tôi th¤y trong Phép RØa Tµi là sñ công nh§n cüa m²i ng߶i, khi m· lòng ra ðón Thánh Linh, ð«u có khä nång th¬ hi®n m߶i ðÑc tính trên, ðó cûng là nhæng ðÑc tính ð¬ tr· thành các ng߶i con cüa ChúÕ trong ðÕo Bøt, chúng ta không nói ðªn Tµi T± Tông, nhßng nói ðªn các Chüng TØ B¤t Thi®n, là nhæng hÕt gi¯ng có sÇn trong m²i ng߶i - hÕt gi¯ng cüa tham lam, h§n thù, gi§n dæ, ngu si, c¯ ch¤p, v.v... - và chúng ta nói ðªn các hÕt gi¯ng trên có th¬ ðßþc chuy¬n hóa khi chúng ta tiªp xúc v¾i các ðÑc tính cüa Bøt. Các ðÑc tính ðó cûng có sÇn hÕt gi¯ng trong chúng tÕ Tµi t± tông cûng có th¬ ðßþc chuy¬n hóa khi mµt ng߶i tiªp xúc v¾i Thánh Linh. Giêsu là con cüa Thßþng Ъ và con cüa Ng߶¸ Chúng ta cûng là con cüa Thßþng Ъ và cüa song thân chúng tÕ Nghîa là chúng ta thuµc v« cùng mµt thñc tÕi nhß Giêsø Ði«u này có th¬ coi nhß là tà thuyªt ð¯i v¾i mµt s¯ ng߶i ki Tô Giá÷ Nhßng tôi tin nhæng nhà th¥n h÷c ðã nói là không c¥n phäi nghî nhß v§Ü Giêsu không phäi chï là Chúa cüa chúng tÕ Ngài còn là Cha, là Th¥y, là Anh, và là Chính chúng tÕ N½i duy nh¤t chúng ta có th¬ tiªp xúc v¾i Giêsu và Nß¾c Chúa là · trong nµt tâm mình.

Chúng ta tiªp tøc ra ð¶i

Khi chúng ta làm l­ Chúa Giáng sinh hay l­ Ph§t Ðän, chúng ta m×ng sñ ra ð¶i cüa nhæng hài nhi ð£c bi®t. Sñ giáng sinh cüa Chúa và ðän sinh cüa Bøt là các biªn c¯ quan tr÷ng trong l¸ch sØ loài ng߶¸ M¤y ngày sau khi Bøt ra ð¶i, nhi«u ng߶i · kapilavatsu ðªn kính thåm, trong ðó có mµt ðÕo sî già tên là AsitÕ sau khi nhìn ng¡m Bøt s½ sinh, asita b§t khóc. vua cha kinh ngÕc höi: "Thßa ðÕo sî, tÕi sao ông lÕi khóc? con tôi s¨ có s¯ ph§n không may chång?" ÐÕo sî trä l¶i: "Thßa ÐÑc Vua, không phäi v§Ü Vi®c ra ð¶i cüa Thái tØ T¤t ÐÕt Ða th§t là m¥u nhi®m. con trai hoàng thßþng s¨ thành mµt v¸ th¥y quan tr÷ng cüa thª gi¾¸ Nhßng tôi bây gi¶ ðã già quá r°i, ch¡c không s¯ng ðßþc ðªn ngày ðó næÕ Ðó là lý do tÕi sao tôi khóc."

Trong kinh Thánh cûng có mµt câu chuy®n tß½ng tñ. "Tám ngày sau khi sinh ra, Chúa Hài аng ðßþc ðßa ðªn ð«n th¶ ð¬ làm l­ c¡t bì. khi mµt ng߶i tên simeon nhìn th¤y Chúa, Ông ta th¤y là Ngài s¨ thay ð±i cuµc s¯ng nhân loÕi mµt cách l¾n la÷ "

Khi ðªn ngày làm l­ thánh t¦y theo lu§t cüa mai sen (Moses), ng߶i ta bª Ngài ðªn Giê ru sa lem ð¬ trình Ngài lên Thßþng Ъ ... và ng߶i ta theo lu§t cüa Thßþng Ъ làm l­ hiªn sinh hai b° câu nhö. Lúc ðó có mµt ng߶i · Giê ru sa lem tên là Simeon. Ng߶i ðó là mµt ng߶i công chính và sùng tín, ði tìm ð߶ng cÑu r²i dân Israel, ðßa Thánh linh · cùng ng߶i ðó. ÐÑc Thánh linh ðã báo cho simeon biªt r¢ng ông ta s¨ ðßþc nhìn th¤y messiah (Фng CÑu Thª) trß¾c khi chªt. theo hß¾ng dçn cüa Thánh Linh, simeon ði t¾i ð«n th¶, và khi cha m© Chúa Hài аng bª Chúa t¾i trao cho ông theo lu§t thánh, simeon bª Chúa trong hai tay, và ca ngþi Thiên Chúa r¢ng: "LÕy Chúa, nay Ngài có th¬ cho tôi t¾ Ngài ðßþc yên nghï theo l¶i Ngài ðã phán, vì nay tôi ðã th¤y ðßþc sñ cÑu r²i mà Ngài ðã chu¦n b¸ trß¾c sñ chÑng kiªn cüa m÷i ng߶i, ánh sáng mÕc khäi cho dân ngoÕi và vinh quang cho dân Chúa, dân tµc Israel.' cha và m© cüa hài nhi kinh ngÕc khi nghe simeon nói thª."

M²i khi tôi ð÷c chuy®m asita và Simeon, tôi lÕi ß¾c chi khi m²i ng߶i chúng ta sinh ra lÕi có mµt v¸ hi«n giä ðªn thåm viªng. M²i trë s½ sinh ra ð¶i ð«u quan tr÷ng, không kém gì vi®c ðän sinh cüa Bøt. Chúng ta cûng là Bøt, mµt v¸ Bøt tß½ng lai, và chúng ta tiªp tøc ra ð¶i trong m²i giây phút. Chúng ta cûng ð«u là con cüa Thiên Chúa và là con cüa cha m© tÕ Chúng ta phäi chåm sóc m²i ðÑa trë m¾i ra ð¶¸

Tiªp xúc v¾i t± tiên

Tôi không biªt tôi là chính tôi hay tôi cûng là anh ruµt tô¸ Trß¾c khi tôi ra ð¶i, mµt em bé trai khác ðã ð¸nh sinh ra, nhßng m© tôi b¸ x¦y tha¸ Nªu ng߶i con trai ðó còn s¯ng, ch¡c tôi ðã có mµt ng߶i anh. hay tôi ðã là anh tô¸ T× nhö tôi vçn nghî ngþi v« ði«u nàÜ

Nhæng b§c cha m© s¡p có con nên c¦n tr÷ng vì h÷ ðang mang mµt hài nhi có th¬ tr· thành mµt ÐÑc Bøt hay mµt Chúa Giêsø H÷ phäi tïnh táo biªt nhæng thÑ gì h÷ ðang ån, u¯ng, ði«u h÷ nghî, vi®c h÷ làm. Cách thÑc h÷ chåm sóc thân th¬ và cäm th÷ cüa h÷ änh hß·ng ðªn sñ an lÕc cüa ðÑa trë trong bøng m©. cha m© chúng ta cho chúng ta ðßþc ra ð¶i và hi®n gi¶ vçn tiªp tøc ban sñ s¯ng cho chúng tÕ M²i khi g£p khó khån, tôi ð«u kh¤n cha m© tôi và lúc nào tôi cûng ðßþc phù hµ.

Các t± tiên v« tâm linh cüa chúng ta cûng ban cho chúng ta sñ s¯ng và cûng vçn còn tiªp tøc m㸠— nß¾c tôi, chúng tôi th߶ng nói mµt v¸ th¥y ðích th§t có th¬ cho môn ð® sñ s¯ng. Nªu quý v¸ có ðü bän lãnh, quý v¸ s¨ tÕo nên sñ s¯ng cüa nhæng ðÑa con tinh th¥n, và qua sñ tu t§p và cuµc s¯ng, quý v¸ s¨ tiªp tøc ban sñ s¯ng cho nhi«u ng߶i, cä sau khi ðã qua 𶸠Chúng ta có th¬ nói các ng߶i con t× mi®ng Bøt ra ð¶i vì Bøt ðã ban cho h÷ các l¶i dÕy, tÑc là Pháp. Có nhi«u cách ð¬ mang Pháp t¾i cho cuµc s¯ng tinh th¥n cüa mµt ðÑa trë s¡p ra 𶸠Cách thông th߶ng nh¤t là dùng l¶i nó¸ M²i ngày tôi vçn tu t§p ð¬ tiªp xúc v¾i các t± tiên huyªt th¯ng và các t± tiên tâm linh cüa tô¸ M²i khi tôi th¤y mình yªu ðu¯i, tôi lÕi kêu g÷i h÷ phù trþ, và bao gi¶ các ngài cûng t¾i giúp.

Kh± và con ð߶ng dÑt kh±

Ngay t× khi còn nhö, T¤t ÐÕt Ða và Guêsu ð«u nh§n th¤y ð¶i nhi«u n²i kh±. Bøt ðã th¤y r¤t s¾m n²i kh± cüa m÷i loภChúa Giêsu cûng phäi nhìn th¤y nhß v§y, vì các Ngài ð«u tìm ð߶ng giúp nhân loÕi dÑt kh± ðaø Chúng ta cûng phäi tìm mµt l¯i s¯ng giúp cho ð¶i v½i kh±. Sñ th§t v« kh± lúc nào cûng có m£t, · chung quanh và · trong ta, và chúng ta phäi tìm ð߶ng giäm b¾t n²i kh±, biªn kh± ðau thành an lÕc, hòa bình.

Chß tång ni tu t§p theo truy«n th¯ng cüa h÷, ðã tøng kinh, ng°i thi«n, ði thi«n hành, th÷ trai trong yên l£ng, và tu t§p nhi«u phß½ng pháp khác ð¬ di®t kh±. S¯ng cuµc ð¶i cüa mµt v¸ tång hay ni, có th¬ ng°i im l£ng quán chiªu v« sñ kh± và ð߶ng di®t kh±, là mµt ði«u quý báu hiªm có. Quý v¸ có th¬ ng°i quán chiªu sâu xa v« thân và tâm cüa mình, nhß gà m© ðang ¤p trÑng. Mµt ngày nào ðó, trÑng s¨ n· ra mµt gà con. Nªu quý v¸ không tôn quý nhæng gi¶ thñc t§p, thì dù là tång ni, quý v¸ cûng không c¯ng hiªn gì ðßþc cuµc ð¶¸

Nåm hai mß½i chín tu±i Bøt xu¤t gia, tu±i tß½ng ð¯i còn trë, ðªn nåm ba mß½i låm Ngài thành ðÕ÷ Chúc Giêsu cûng s¯ng nhi«u ngày mµt mình trong sa mÕc. Chúng ta ð«u c¥n nhæng gi¶ phút suy ngçm và làm m¾i lÕi mình. Nhæng ng߶i không phäi tång ni s¨ th¤y khó kiªm ðßþc thì gi¶ thi«n quán hay c¥u nguy®n, nhßng ðó là mµt vi®c quan tr÷ng phäi làm. trong nhæng khóa tu, chúng ta t§p s¯ng ý thÑc v« m²i vi®c mình làm, r°i tiªp tøc áp døng ði«u ðó trong cuµc s¯ng h¢ng ngàÜ Thñc hành nhß thª, chúng ta có th¬ quán chiªu sâu xa v« bän ch¤t cüa kh± và tìm ra ð߶ng thoát kh±. Ðó là bài giäng thÑ nh¤t cüa Bøt tÕi V߶n nai · Sanarth: "Häy quán chiªu sâu xa bän ch¤t cüa kh± ð¬ tìm nguyên nhân gây ra kh± và con ð߶ng di®t kh±." Ng߶i ði tu hay ng߶i tÕi gia ð«u có th¬ thñc t§p ði«u ðó.

Ta là con ð߶ng

ÐÕo Bøt trong truy«n th¯ng theravada (Nam Tông) nh¤n mÕnh vào các bài giäng cüa v¸ Bøt l¸ch sØ, v¸ Bøt ðã s¯ng và ðã qua 𶸠sau n¥y ý ni®m v« Bøt sinh ðµng phát tri¬n trong truy«n th¯ng mahayana (B¡c Tông). khi Bøt s¡p nh§p di®t, nhi«u v¸ ð® tØ bu°n r¥u vì s¡p phäi xa NgภNgài ðã tr¤n an h÷ r¢ng: "Nhøc thân cüa ta s¨ không còn næa, nhßng Pháp thân cüa ta vçn luôn luôn · bên các con. Hãy quy y Pháp ð¬ làm hòn ðäo cho các con nß½ng tñÕ" L¶i Bøt dÕy r¤t rõ ràng. Giáo Pháp cüa Ngài là häi ðäo cho chúng ta nß½ng tña, là bó ðu¯c soi ð߶ng cho chúng tÕ khi Giáo Pháp còn t°n tÕi, thì chúng ta không c¥n phäi lo bu°n. Mµt v¸ sa môn lúc ðó ðang b®nh, ngö ý tiªc không th¬ ðªn g£p Bøt, Bøt nh¡n v¾i th¥y ðó r¢ng: "Nhøc thân cüa ta không quan tr÷ng. Nªu th¥y có Pháp thân v¾i th¥y, nªu th¥y tin Pháp, thñc t§p Giáo Pháp, thì ta luôn luôn · bên th¥Ü" Chúa Giêsu cûng t×ng nói: "Khi có hai, hay ba ng߶i h÷p nhau trong tên ta, ta · ðó cùng h÷."

Ta luôn luôn · ðó cùng ng߶i

Sau khi Bøt nh§p di®t, ng߶i ta yêu và sùng kính Ngài quá nên ý ni®m Pháp thân v¯n b¡t ð¥u là các giáo lý ðã biªn thành mµt v¸ Bøt huy hoàng, b¤t di®t, lúc nào cûng giäng Giáo Pháp. trong truy«n th¯ng B¡c Tông, Bøt lúc nào cûng còn s¯ng, vçn tiªp tøc giäng Giáo Pháp. Nªu quý v¸ chú ý l¡ng nghe, quý v¸ có th¬ nghe tiªng nói cüa Pháp t× mµt hòn söi, mµt lá cây, mµt ðám mây baÜ ÐÑc Bøt th߶ng t°n ðã tr· thành Bøt s¯ng, v¸ Bøt cüa ni«m tin. Cûng gi¯ng nhß Chúa ki Tô cüa ðÑc tin, Chúa ki Tô s¯ng. Nhà th¥n h÷c paul tillich mô tä Thiên Chúa nhß là n«n täng cüa hi®n hæø Ng߶i ta cûng có khi mô tä Bøt nhß v§Ü

Th¤y ÐÕo là th¤y ta

G£p mµt v¸ minh sß cûng có giá tr¸ nhß h÷c ngài hàng thª kÖ, vì trong ngài chúng ta th¤y t¤m gß½ng s¯ng cüa sñ giác ngµ. Làm sao chúng ta ðßþc g£p Bøt hay Chúä Ði«u ðó tùy thuµc chính tÕ Nhi«u ng߶i nhìn vào m¡t Bøt hay Chúa mà không th¤Ü Có mµt th¥y kia h¯i hä ði tìm g£p Bøt, vµi quá ðªn n²i d÷c ð߶ng nhìn mà không th¤y mµt ng߶i ðàn bà ðang ðau kh± c¥n giúp ðÞ. khi v¸ ðó t¾i tu vi®n g£p Bøt, ông ta cûng không nhìn th¤y Bøt. Quý v¸ th¤y Bøt hay không là do quý v¸ ðang s¯ng trong trÕng thái nà÷

Ta là trí tu®, là t× bi

Bøt töa ra hào quang cûng nhß các nhân v§t siêu phàm khác. khi chúng ta g£p các nhân v§t ðó chúng ta cäm th¤y bình yên, tình thß½ng, th¤y sÑc mÕnh n½i h÷ và trong chúng tÕ Có câu ngÕn ngæ trung hoa r¢ng: "Thánh hi«n · ðâu thì nß¾c su¯i · ðó trong h½n, cây c¯i · ðó cûng xanh h½n." Câu ðó mô tä không khí bao quanh b§c thánh nhân. khi quý v¸ ðªn bên mµt hi«n giä, quý v¸ cäm th¤y bình an và sáng láng. khi quý v¸ ðªn g¥n Chúa Giêsu và nhìn thÆng vào m¡t Ngài - dù quý v¸ có th¤y hay không - quý v¸ có nhi«u hy v÷ng ðßþc cÑu r²i h½n là chï ð÷c l¶i nói cüa NgภNhßng khi quý v¸ không th¬ ðích thân g£p Chúa, thì còn nhæng bài h÷c cüa Chúa, ð£c bi®t là nhæng bài h÷c v« cuµc ð¶i cüa Ngà¸

Thoát khöi nhæng khái ni®m

M²i khi tôi ð÷c kinh ði¬n, dù là kinh ðÕo Chúa hay ðÕo Bøt, tôi luôn luôn ghi nh¾ r¢ng nhæng ði«u các Ngài nói là nói cho mµt ng߶i hay mµt thính chúng nào ðó, trong mµt hoàn cänh nào ðó. Tôi c¯ suy ngçm sâu xa v« khung cänh cüa l¶i dÕy ð¬ hi¬u cho ðúng h½n. Ði«u các Ngài nói có khi không quan tr÷ng b¢ng cách nó¸ khi chúng ta biªt nhß v§y, chúng ta g¥n Chúa và Bøt h½n. Còn nªu nhß chúng ta phân tích kÛ lßÞng l¶i dÕy cüa các Ngài mà không hi¬u tß½ng quan gi×a ng߶i nói và ng߶i nghe thì có th¬ chúng ta ðã hi¬u l¥m. Nhi«u nhà th¥n h÷c cûng có khi m¡c l²i n¥Ü

Khi ð÷c kinh Thánh, chúng ta th¤y sñ can ðäm vô cùng cüa Chúa Giêsu khi Ngài c¯ thay ð±i xã hµi chung quanh. khi ð÷c kinh Ph§t, chúng ta cûng th¤y Bøt có mµt nhân cách r¤t mÕnh. Xã hµi „n е th¶i Bøt không nhi«u bÕo lñc b¢ng xã hµi trong ðó Chúa Giêsu sinh ra, cho nên chúng ta có cäm tß·ng các phän Ñng cüa Bøt không quyªt li®t b¢ng, nhßng ði«u ðó là vì trong xã hµi cüa Bøt khä dî có th¬ tìm ra phß½ng cách khác. Hãy xem phän Ñng cüa Bøt ð¯i v¾i sñ sa ð÷a cüa các tu sî theo phái V® Ðà chÆng hÕn, cûng r¤t quyªt li®t. Thí dø khái ni®m v« Tñ Ngã (Atman), mµt tr÷ng ði¬m cüa giáo lý V® Ðà, là mµt nguyên nhân cüa tình trÕng b¤t công xã hµi th¶i ðó - nhß h® th¯ng ðÆng c¤p, cách ð¯i xØ b¤t nhçn v¾i nhæng ng߶i vô ðÆng c¤p, và sñ ðµc quy«n v« giáo ði«u cüa nhæng ng߶i không ch¡c có giá tr¸ tinh th¥n nhßng lÕi hß·ng nhæng cuµc s¯ng sung túc nh¤t. Phän Ñng lÕi, Bøt ðã nh¤n mÕnh ðªn giáo lý Vô Ngã. Ngài nói: "M÷i sñ v§t không có tñ tánh riêng bi®t, ðµc l§p. Nhìn vào tñ tánh cüa mµt bông hoa, quý v¸ th¤y ðó là sñ tr¯ng r²ng." Ъn khi các ð° ð® b¡t ð¥u sùng bái giáo lý Vô Ngã, Ngài lÕi nói: "Thà r¢ng tin · tñ ngã cüa mµt bông hoa còn h½n là vß¾ng m¡c vào tính vô ngã cüa bông hoÕ"

Bøt không trình bày mµt h÷c thuyªt có tính cách tuy®t 𯸠Ngài dÕy v« vô ngã ð¬ ð¯i tr¸ v¾i v¤n ð« cüa th¶i ðÕi ðó. Ðó là mµt ð« tài thi«n quán. Nhßng nhi«u Ph§t tØ v« sau b¸ vß¾ng m¡c vào ý ni®m vô ngã. H÷ l¥m phß½ng ti®n v¾i cÑu cánh, l¥m cái bè qua sông v¾i b¶ sông bên kia, l¥m ngón tay chï m£t trång v¾i m£t trång. Có ði«u quan tr÷ng h½n cä thuyªt vô ngã. Ðó là sñ giäi thoát khöi khái ni®m v« Ngã và v« Vô Ngã. Mµt ng߶i theo ðÕo Bøt mà ð¬ b¸ vß¾ng m¡c vào mµt lý thuyªt, dù là lý thuyªt Ph§t giáo, là làm ngßþc l¶i Bøt dÕÜ L¶i nói và khái ni®m không quan tr÷ng. Ði«u quan tr÷ng là sñ khai ngµ cüa chính chúng ta v« bän ch¤t cüa sñ v§t và cách thÑc chúngta ð¯i tr¸ v¾i sñ th§t ðó. Nªu Bøt sinh ra · xã hµi mà chúa Giêsu ðã sinh ra, tôi nghî ch¡c Ngài cûng b¸ ðóng ðinh trên th§p tñ.

Th¤y ÐÕo, lên ð߶ng

Khi Chúa Giêsu nói: "Ta là con ð߶ng" Ngài mu¯n bäo nªu mu¯n g¥n Thiên Chúa chúng ta phäi tu t§p con ð߶ng cüa Ngภtrong Tân ¿¾c, ta th¤y các ng߶i theo Thiên Chúa Giáo ð¥u tiên, nhß tä trong sách Tông а Møc Vø, th߶ng nói ðªn ðÑc tin cüa h÷ nhß là "Con Ð߶ng - ÐÕ÷" Tôi nghe câu nói "Ta là con Ð߶ng" hay h½n câu "Ta biªt con Ð߶ng." Ðây không phäi là mµt con ð߶ng träi nhñÕ Nhßng chúng ta phäi phân bi®t chæ "Ta" trong l¶i Chúa và chæ "Ta" mà ng߶i nghe vçn nghî. Chúa nói "Ta" là nói v« жi S¯ng, ð¶i s¯ng cüa Ngài, ðó là ÐÕ÷ Nªu quý v¸ không nhìn vào ð¶i s¯ng cüa Ngài, quý v¸ không th¤y ÐÕo cüa NgภNªu quý v¸ chï ca ngþi mµt danh hi®u, dù là danh hi®u Chúa, ðó chßa phäi là tu h÷c theo cuµc ð¶i cüa ChúÕ Nªu mu¯n sáng danh Chúa Giêsu chúng ta phäi t§p s¯ng sâu xa, thß½ng yêu và hành ðµng bác ḠÐÕo, con Ð߶ng, chính là Chúa chÑ không phäi là mµt vài ý Chúa nói rÕ Giáo lý ðích thñc có tính ðµng. Ðó không phäi là l¶i nói mà thôi nhßng là ð¶i s¯ng th§t. Nhi«u ng߶i không có ðÕo lçn ð¶i s¯ng mà vçn b¡t ép m÷i ng߶i theo cái mà h÷ tß·ng là ðÕ÷ Nhßng ðó chï là l¶i nói mà không dính d¤p gì ðªn ð¶i s¯ng th§t hay con ð߶ng th§t.

Khi chúng ta hi¬u và thñc hành sâu xa cuµc ð¶i và giáo pháp cüa Bøt, cuµc ð¶i và tín lý cüa Chúa Giêsu, chúng ta bß¾c ðßþc vào trong cánh cØa cüa cån nhà Bøt s¯ng và Chúa s¯ng, và ð¶i s¯ng h¢ng cØu s¨ ðªn v¾i tÕ

Thân ta là mình Chúa

Khi mµt v¸ møc sß nói tôi là ng߶i không biªt ½n (vì không tÕ ½n Chúa khi ån c½m), ông ðang nói mµt ngôn ngæ khác v¾i ngôn ngæ ng߶i theo ðÕo Bøt. Ông nghî tình thß½ng yêu chï có th¬ bi¬u tßþng vào mµt ng߶¸ Vì v§y, sñ Phøc sinh là mµt tín lý r¤t quan tr÷ng trong ki Tô Giá÷ Nªu Giêsu chªt ði r°i không phøc sinh, ai s¨ mang tình yêu thß½ng vînh cæu cüa Ngài t¾i cho chúng tä Nhßng Thßþng Ъ có c¥n phäi bi¬u hi®n thành mµt ng߶i không? do Thái Giáo và Thiên Chúa Giáo luôn luôn dùng hình änh cüa mµt ng߶¸

Trong ðÕo Bøt, chúng ta cûng hay di­n tä các ði«u th® nguy®n cüa mình b¢ng hình änh cüa mµt ng߶i, nhß sñ tïnh thÑc (Bøt Thích Ca), trí tu® (B° tát Vån Thù Sß Lþi), và tình yêu (Bøt di L£c), nhßng ngay cä khi không có Thích ca Mâu Ni, Vån Thù Sß Lþi, di L£c, chúng ta vçn tiªp xúc ðßþc v¾i tïnh thÑc, trí tu® và yêu thß½ng. Ю tØ Bøt là sñ tiªp n¯i cüa Bøt. Chúng ta có th¬ bi¬u hi®n tïnh thÑc, trí tu® và thß½ng yêu qua các nhân v§t th¶i ðÕi cüa mình, ngay cä qua chính mình. Chúng ta không c¥n tin Bøt hay B° tát s¨ s¯ng lÕi b¢ng sñ thñc hành tïnh thÑc, trí tu® và thß½ng yêu trong chúng tÕ

Chúa ki Tô s¯ng là ÐÑc ki Tô cüa Tình Yêu, m²i lúc ð«u tÕo dñng nên tình yêø khi giáo hµi bi¬u hi®n sñ hi¬u biªt, bao dung, và t× bi, Chúa Giêsu ðang · ðó. Nhæng tín ð° Thiên Chúa Giáo c¥n giúp th¬ hi®n Chúa Giêsu trong ð¶i s¯ng cüa h÷, cho nhæng ng߶i chung quanh th¤y r¢ng ta có th¬ ðÕt t¾i tình thß½ng, sñ hi¬u biªt và bao dung. Ði«u ðó không th¬ làm ð¥y ðü qua sách v· và bài giäng. Phäi th¬ hi®n trong ð¶i s¯ng. trong ðÕo Bøt cûng v§y, ðÑc Bøt s¯ng Ngài dÕy chúng ta t× bi chï có th¬ th¬ hi®n b¢ng cách chúng ta s¯ng.

Nh¶ công phu hành trì cüa nhi«u thª h® ng߶i theo ðÕo Bøt và ðÕo Chúa, sÑc mÕnh t× Bøt và t× Chúa ðã ðßþc truy«n t¾i ð¶i chúng tÕ Nh¶ thª chúng ta có th¬ tiªp xúc v¾i Bøt s¯ng và Chúa s¯ng. Chúng ta biªt ta là biªn thân cüa thân Bøt và mµt ph¥n cüa thân huy«n nhi®m cüa ChúÕ Chúng ta có c½ hµi tuy®t v¶i làm cho Bøt và Chúa tiªp tøc s¯ng m㸠Nh¶ thân th¬ và ð¶i s¯ng cüa chúng ta mà ta có th¬ tu t§p. Nªu quý v¸ ghét thân th¬ cüa quý v¸, nghî r¢ng ðó là ngu°n g¯c cüa bu°n phi«n, nó chï chÑa ðñng các hÕt gi¯ng cüa gi§n dæ, thù h§n và tham lam, quý v¸ không hi¬u r¢ng thân th¬ cüa quý v¸ cûng là thân Bøt, thân th¬ quý v¸ cûng là mµt ph¥n thân ChúÕ

Hãy vui hß·ng sñ s¯ng

Th· và biªt r¢ng mình s¯ng th§t là ði«u tuy®t v¶¸ Vì ta còn s¯ng, nên ta còn bao nhiêu chuy®n có th¬ làm. Tång thân, cµng ð°ng cüa nhæng ng߶i tu t§p có th¬ tiªp tøc. Giáo hµi có th¬ tiªp tøc. xin ð×ng phí mµt giây phút nà÷ M²i giây phút ð«u là d¸p ð¬ th· sñ s¯ng vào Bøt, Pháp, và Tång. M²i giây phút ð«u cho ta c½ hµi ð¬ th¬ hi®n Cha, Con, và Thánh Th¥n.

"Có mµt ng߶i sinh ra trên trái ð¤t ð¬ mang lÕi bình an hÕnh phúc cho muôn loภV¸ ðó là ai v§Ö" kinh anguttara nikaya höi câu ðó. Яi v¾i ng߶i Ph§t tØ, v¸ ðó là Bøt. Яi v¾i tín hæu Thiên Chúa Giáo, v¸ ðó là Chúa Giêsø
B¢ng chính ð¶i s¯ng h¢ng ngày cüa quý v¸, quý v¸ có th¬ giúp các Ngài tiªp tøc s¯ng. Quý v¸ chï c¥n ði trong tïnh thÑc, bß¾c t×ng bß¾c an hòa và hÕnh phúc trên hành tinh cüa chúng tÕ Hãy th· th§t sâu và vui hß·ng h½i th· cüa quý v¸. Hãy ý thÑc v« b¥u tr¶i xanh và tiªng chim hót ng÷t ngà÷ Hãy vui hß·ng sñ s¯ng, quý v¸ s¨ giúp ÐÑc Chúa ki Tô S¯ng và ÐÑc Bøt S¯ng tiªp tøc lâu dài, mãi mã¸

Thích Nh¤t HÕnh (2026)