Höi Trong nhæng bu±i l­ l¾n cüa ÐÕo Ph§t, thß¶ng có màn âm nhÕc r¤t °n ào, huyên náo, mà ngß¶i ta giäi thích r¢ng ðó là "chuông tr¯ng bát nhã" ð¬ cúng dß¶ng chß Ph§t và cung nghinh chß tôn ðÑc giáo ph¦m. Chæ "bát nhã" thì có vë ð£c bi®t Ph§t giáo quá r°i. Nhßng cái tr¯ng da to tß¾ng kia thì rõ ràng phäi ðßþc b÷c b¢ng da trâu, da bò gì ðó (vì còn th¤y l² chân lông và cä lông næa!). ÐÕo Ph§t c¤m sát sinh. tu sî không ðßþc dùng ð° làm b¢ng da loài v§t hay t½ do con t¥m nhä ra. Li®u ÐÑc Ph§t có hoan hÖ khi ðßþc cúng dß¶ng b¢ng sñ ðánh ð§p tàn bÕo lên da con v§t ðã chªt ðau ð¾n banh da xë th¸t kia chång? hay là Ngài ðang nhö l® xót thß½ng cho cä con v§t lçn ngß¶i Ph§t tØ h¢ng ngày ð÷c tøng kinh ði¬n cüa Ngài mà không th÷ trì?

Ðáp Bát nhã là phiên âm t× chæ sanscrit "Prajnà" có nghîa là trí tu® Bát nhã. Ngß¶i trung hoa xßa dùng tám loÕi nhÕc cø ð¬ hòa nhÕc g÷i là bát âm. sau n¥y, chúng ta vçn còn nghe danh t× "phß¶ng bát âm" ð¬ chï ban nhÕc dùng tám loÕi nhÕc cø c± ði¬n g°m: 1. tiªng dây ðàn (Ty), 2. tiªng ¯ng sáo tre (Trúc), 3. tiªng chuông ð°ng (Kim), 4. tiªng ðá (ThÕch), 5. tiªng sênh (Bào), 6. tiªng tr¯ng ð¤t (Th±), 7. tiªng tr¯ng da (Cách) và 8. tiªng mõ g² (Mµc). Ngß¶i trung hoa xßa r¤t tr÷ng nhÕc. Có "l­" là phäi có "nhÕc". trong t¤t cä các bu±i tª l­, t× tª tr¶i cho ðªn tª ông Thành hoàng làng, t× l­ Hµi cho ðªn ð°ng bóng ða th¥n, t¤t cä ð«u có nhÕc ði kèm. NhÕc còn ðßþc coi nhß là mµt trong nåm kinh cüa nhà nho (Kinh Thi, kinh Thß, kinh L­, kinh NhÕc, kinh Xuân Thu).

NhÕc có vai trò quan tr÷ng vì âm thanh có sÑc mÕnh chi ph¯i tâm lý con ngß¶i. Có loÕi nhÕc nghe êm ð«m, truy«n cäm, th¤m sâu vào lòng ngß¶i, tâm h°n ch½i v½i trong dòng su¯i kÖ ni®m cüa dî vãng. Có loÕi nhÕc nghe bu°n dã dßþi nhß tiªng oan h°n than khóc vì nß¾c m¤t nhà tan. Có loÕi nhÕc °n ào kích ðµng, khiªn ngß¶i nghe cäm th¤y hång hái, mu¯n lång xång hòa theo sñ lôi cu¯n cüa ði®u nhÕc. Tiªng tr¯ng °n ào hþp v¾i loÕi n¥y. T× c±, loài ngß¶i ðã biªt dùng tiªng tr¯ng ð¬ thúc quân ra tr§n, làm hi®u l®nh hành quyªt tØ tµi tÕi các bu±i l­. Ngß¶i lính ra biên cß½ng theo tiªng tr¯ng:

Tùng tùng tr¯ng ðánh ngû liên
Bß¾c chân xu¯ng thuy«n nß¾c m¡t nhß mßa. (C± vån)
Ngß¶i tØ tµi ð¥u r½i theo tiªng tr¯ng: Ba h°i tr¯ng døc m° cha kiªp!
Mµt nhát gß½m ðßa mä m© ð¶i. (Cao Bá Quát?)
Ngay cä ðªn nhæng bµ lÕc ån lông · l² cûng biªt dùng tr¯ng ð¬ kích ðµng tính hiªu chiªn, bän nång sinh t°n cüa con ngß¶i thô s½.

ÐÕo Ph§t truy«n ðªn ð¸a phß½ng nào thì dùng ngay phß½ng ti®n sÇn có cüa ð¸a phß½ng ðó ð¬ quäng bá giáo lý, tránh gây mâu thuçn, hài hòa hµi nh§p trong tinh th¥n tùy duyên mà b¤t biªn, hình thÑc thay ð±i theo hoàn cänh nhßng nµi dung t× bi bình ðÆng thì giæ væng. cho nên · trung Hoa, hình thÑc tª l­ cüa ðÕo Ph§t nß½ng theo ða th¥n giáo, °n ào, nhi«u m¥u s¡c. — Tây TÕng thì hình thÑc lÕi änh hß·ng LÕt ma giáo. Hi®n nay · Tây phß½ng, thí dø h® th¯ng thi«n Tào еng do Sß Bà kennett · núi shasta hß¾ng dçn thì lÕi hành l­ v¾i nhÕc cø Tây phß½ng, dòng nhÕc nghe phäng ph¤t nhß nhÕc l­ nhà th¶ Thiên Chúa giáo, nhßng nµi dung thì vçn b¤t biªn, Sß bà d¸ch kinh Ph§t ra tiªng anh ð¬ ph± nhÕc, và t¤t cä h½n sáu chøc tu sî tÕi tu vi®n ð«u giæ gi¾i c¤m sát sinh và ån chay r¤t kÛ, lÕi còn làm nghîa ð¸a cho loài v§t, có mµ chí và tßþng ngài Quán Thª Âm hµ trì ð¬ nói lên tinh th¥n t× bi bình ðÆng cüa nhà Ph§t.

NhÕc cø chü yªu cüa nhà Ph§t là chuông và mõ. Tiªng chuông cänh tïnh vÆng lên trong ðêm khuya, bu±i sáng s¾m, lúc chi«u v«, ðã là ð« tài cüa biªt bao bài th½ n±i tiªng. Âm thanh trong trëo, ngân nga rót xu¯ng, l¡ng sâu vào t§n ðáy lòng, dß¶ng nhß xóa tan ðßþc phi«n não, tham sân si vß¾ng m¡c cüa kiªp ngß¶i. tuy nhiên, nªu tiªng chuông ðßþc ði kèm v¾i tiªng tr¯ng, thì nhæng tác døng này h¥u nhß biªn m¤t. Tiªng mõ thì có tác døng ði«u hòa ðÕi chúng khi tøng kinh. Mõ tÕc theo hình con cá m· to ðôi m¡t ð¬ nh¡c nh· ngß¶i Ph§t tØ nên tïnh thÑc, ð×ng mê m¶ trôi theo døc v÷ng trong dòng ð¶i.

Nhß thª thì rõ ràng cái g÷i là "chuông tr¯ng bát nhã" ðánh ð§p tàn bÕo vào da trâu, da bò, khó có th¬ gán ghép mµt cách gßþng ép vào v¾i tinh th¥n trí tu® bát nhã cüa nhà Ph§t. Trí tu® bát nhã c¥n sñ tînh l£ng, quán chiªu thâm sâu vào nµi tâm chÑ không phäi là sñ ¥m Û, °n ào. Và cûng do ðó, vi®c ðánh tr¯ng b÷c da trâu, da bò là ði ngßþc lÕi tinh th¥n t× bi bình ðÆng và b¤t bÕo ðµng cüa Ph§t Giáo, và l¨ dî nhiên không phù hþp v¾i chính sách ån chay cüa nhà Ph§t.

AC-134

[Tr· V« trang Møc Løc Höi Ðáp V« Ån Chay]
.