ANGULIMALA,
Mµt câu chuy®n v« sÑc mÕnh cüa lòng t×

Nguyên TÕng d¸ch

Thu· xa xßa có mµt chàng trai con cüa mµt v¸ Bà la môn (giai c¤p "tu sî" cao nh¤t · „n е) s¯ng dß¾i tri«u ðÕi vua Pasenadi, thuµc vß½ng qu¯c Kosala. Tên cüa chàng là ahimsaka (ngß¶i th¤t bÕi). Chàng ðßþc g·i ðªn thành ph¯ taxila ð¬ h÷c hành. ahimsaka r¤t thông minh và biªt vâng l¶i th¥y, nên chàng ðßþc cä th¥y lçn bà vþ th¥y yêu mªn. Ði«u này ðã khiªn cho các h÷c viên các ganh tÜ v¾i chàng. Vì thª h÷ tìm ðªn th¥y giáo và vu cáo ahimsaka có m¯i quan h® b¤t chính trái ðÕo lý v¾i bà vþ th¥y. ThoÕt tiên, không th¥y không tin h÷; nhßng sau khi nghe ði«u ðó nhi«u l¥n, ông nghî r¢ng ðó là sñ th§t và th« s¨ trä thù Ahimsaka. Ông th¥y nghî r¢ng vi®c giªt h÷c trò s¨ gây tai tiªng änh hß·ng x¤u cho ông. C½n gi§n dæ thúc giøc ông ð« ngh¸ mµt vi®c không th¬ tß·ng tßþng n± ð¯i v¾i chàng thanh niên ahimsaka trë tu±i và ngây th½ kia. Ông ta bäo c§u h÷c trò phäi giªt mµt ngàn ngß¶i và mang v« ngón tay cái t×ng ngß¶i ð¬ trä h÷c phí v« vi®c dÕy chàng. C¯ nhiên chàng thanh niên không mu¯n nghî ðªn mµt vi®c kinh khüng nhß v§y. Vì thª chàng ðã b¸ t¯ng c± ra khöi nhà th¥y và tr· v« v¾i gia ðình cha m©.

Khi cha chàng biªt ðßþc tÕi sao ahimsaka ðã b¸ ðu±i, ông ta vô cùng tÑc gi§n ðÑa con mình và không ch¸u nghe l¶i giäi thích lý do. Cûng chính trong ngày ¤y, ðang lúc tr¶i ð± mßa xu¯ng nhß trút nß¾c, ngß¶i cha ra l®nh ahimsaka phäi ra khöi nhà. ahimsaka phäi ra khöi nhà. ahimsaka chÕy ðªn m© chàng và xin l¶i khuyên. Nhßng bà không th¬ ch¯ng lÕi quyªt ð¸nh cüa ch°ng. sau ðó ahimsaka tìm ðªn nhà v¸ hôn thê cüa chàng (theo c± tøc hÑa hôn t× lâu trß¾c khi ði ðªn hôn nhân thñc sñ · „n е). Nhßng khi gia ðình này biª lý do ahimsaka b¸ ðu±i ra khöi trß¶ng, h÷ cûng xua ðu±i chàng. N²i ô nhøc, gi§n dæ, sþ hãi và tuy®t v÷ng cüa ahimsaka ðã làm cho chàng ðiên tiªt lên. trong n²i ðau ð¾n cùng cñc ðó, ð¥u óc cüa chàng chï nh¾ lÕi m®nh l®nh kh¡c nghi®t cüa th¥y: góp nh£t mµt ngàn ngón tay ngß¶i. Và vì thª mà chàng b¡t ð¥u lao vào cuµc chém giªt hÕi nhß v§y, nhæng ngón tay góp nh£t ðßþc chàng treo chúng lên cành cây. Nhßng chúng b¸ b¥y quÕ và diªu hâu phá hoÕi, sau ðó chàng ðã mang mµt vòng ngón tay ð¬ theo dõi s¯ lßþng.

Cûng vì ði«u này mà y d¥n d¥n ðßþc biªt qua cái tên angulimala (ngß¶i ðeo vòng ngón tay) và tr· thành n±i hãi hùng cho vùng nông thôn này. Chính ðÑc vua ðã nghe ðßþc vi®c giªt hÕi cüa angulimala và ra l®nh b¡t y. khi bà Mantani, m© cüa Ahimsaka, biªt ðßþc ý ð¸nh cüa vua, bà ði vào trong r×ng v¾i nhæng n² lñc tuy®t v÷ng ð¬ cÑu con cüa bà. Lúc ¤y, vòng ðeo c± cüa angulimala có mµt ngón là ðü mµt ngàn.

ÐÑc ph§t biªt ðßþc n² lñc ngån cän cüa ngß¶i m© ð¯i v¾i con bà và nghî r¢ng nªu Ngài không can thi®p vào thì Angulimala, ðang tìm ngß¶i cu¯i cùng ð¬ làm cho ðü s¯ mµt ngàn, s¨ g£p m© mình và y có th¬ giªt bà. trong trß¶ng hþp ðó, y s¨ ch¸u ðau kh± còn lâu dài h½n næa vì nghi®p ác cüa mình. do lòng bi mçn, ÐÑc Ph§t ði ðªn khu r×ng kia.

Sau nhi«u ngày ðêm m¤t ngü, angulimala r¤t m®t và ¥n nhß ki®t sÑc, y r¤t nôn nóng tìm cách giªt ngß¶i cu¯i cùng ð¬ ðü s¯ lßþng mµt ngàn và hoàn t¤t ph§n sñ cüa mình, y quyªt giªt ngß¶i ð¥u tiên mà mình g£p. khi nhìn xu¯ng t× n½i ¦n mình trong núi, y th¤y mµt ngß¶i ðàn bà trên con ðß¶ng phía dß¾i. y mu¯n làm tr÷n l¶i th« cüa mình ð¬ có ðü mµt ngàn ngón tay, nhßng khi ðªn g¥n, y nhìn th¤y ngß¶i ðó chíng là m© mình. Lúc ¤y, ÐÑc Ph§t cûng ðang ði t¾i, và angulimala li«n ð¸nh th¥n quyªt giªt chªt ngß¶i du sî kia ð¬ thay cho m© mình. y li«n vung dao b¡t ð¥u ði theo ÐÑc thª Tôn. Nhßng ÐÑc Ph§t vçn di chuy¬n trß¾c m£t y. angulimala không th¬ ðu±i k¸p ðßþc Ngài. Cu¯i cùng, y quát lên: "Này, kh¤t sî kia, hãy ðÑng laÕi ! ÐÑng lÕi !", và ð¤ng Giác Ngµ trä l¶i: "Ta ðã ðÑng lÕi t× lâu, chính ngß½i m¾i là ngß¶i chßa d×ng lÕi thôi !" angulimala không th¬ hi¬u ðßþc ý nghîa cüa nhæng l¶i này. Vì thª y lÕi höi: "Này kh¤t sî, tÕi sao ông nói r¢ng ông ðã d×ng lÕi còn tôi vçn chßa d×ng ?"

ÐÑc Ph§t ðáp: "Ta nói r¢ng ta ðã d×ng lÕi vì ta t× bö vi®c giªt hÕi chúng sanh. ta ðã t× bö thói bÕo hành, tàn sát m÷i loài và ta ðã an trú vào lòng t× ð¯i v¾i muôn loài, lòng kham nhçn và trí tu® do tß duy quán sát. song ngß½i vçn chßa t× bö vi®c giªt hÕi va ð¯i xØ tàn bÕo v¾i ngß¶i khác cûng nhß chßa an trú vào lòng t× bi và kham nhçn ð¯i v¾i m÷i loài hæu tình. do ðó, ngß¶i vçn là ngß¶i chßa d×ng lÕi".

Nghe qua nhæng l¶i này, angulimala nhß ðßþc nh¡c nh· thñc tÕi và suy nghî, ðây là nhæng l¶i cüa mµt b§c hi«n nhân. V¸ kh¤t sî này hi«n thi®n và r¤t mñc dûng cäm nhß thª ch¡c hÆn v¸ này là mô5t nhà lãnh ðÕo các kh¤t sî . Quä thñc, chính Ngài hÆn là ð¤ng Giác Ngµ r°i ðây. HÆn ngài ðªn ðây chï vì møc ðích làm cho mình th¤y ðßþc ánh sáng. suy nghî nhß v§y, y ném vû khí và thïnh c¥u ÐÑc Thª tôn tiªp nh§n y vào giáo ðoàn kh¤t sî, ÐÑc Ph§t ðã ch¤p thu§n vi®c ¤y.

Khi ðÑc vua và quân lính ðªn b¡t Angulimala, h÷ th¤y ngß¶i ¤y ðang · trong tinh xá cüa ÐÑc Ph§t. Biªt r¢ng angulimala ðã t× bö ác ðÕo cüa mình và tr· thành mµt v¸ tÏ kheo, vua và qu¥n th¥n ð«u ð°ng ý ð¬ yên v¸ này. Su¯t th¶i gian angulimala nhi®t tâm thñc hành thi«n ð¸nh.

Tôn giä angulimala vçn không ðßþc an tâm vì ngay cä trong lúc thi«n ð¸nh tînh l£ng, Tôn giä thß¶ng nh¾ lÕi quá khÑ cùng v¾i nhæng tiªng gào thét thê thäm cüa nhæng nÕn nhân b¤t hÕnh. do mµt quä báo vì ác nghi®p kia, trong lúc ði kh¤t thñc trên ðß¶ng ph¯, Tôn ggiä ðã tr· thành møc tiêu cüa ðü thÑ g§y, ðá ném vào và thß¶ng tr· v« tinh xá vÞ ð¥u chäy máu, ð¥y vªt thß½ng b¥m tím, r°i lÕi ðßþc ÐÑc Ph§t nh¡c nh·: "Này pháp tØ Angulimala, con ðã t× bö vi®c ác, hãy kham nhçn lên. Ðây là h§u quä cüa ác nghi®p mà con ðã gây tÕo · ð¶i này. Ðáng l¨ ra ác nghi®p s¨ còn làm con kh± ðau qua vô lßþng kiªp nªu trß¾c ðây ta ðã không g£p con".

M÷t bu±i sáng, trong lúc ðang trên ðß¶ng ði kh¤t thñc · thành Savatthi, Tôn giä angulimala nghe tiªng ai ðang kêu khóc ðau ð¾n. khi Tôn giä biªt ðó là mµt thai phø ðang ðau vì chuy¬n dÕ và g£p khó khån lúc sanh con. Tôn giä suy nghî t¤t cä chúng sanh trên thª gian này ð«u phäi ch¸u ðau kh±. еng lòng t×, Tôn giä k¬ lÕi v¾i ÐÑc Ph§t n²i kh± ðau cüa ngß¶i phø næ ðáng thß½ng kia. Ngài ðã khuyên Tôn giä nói lên nhæng l¶i th« chân th§t, l¶i ðó v« sau này có tên là anggulimala paritta (th¥n chú hµ m®nh Angulimala). Ði ðªn trß¾c m£t ngß¶i sän phø ðang ch¸u ðau ð¾n kia, Tôn giä ng°i xu¯ng cách bà ¤y mµt t¤m màn che và phát nguy®n nhæng l¶i sau: "Nà ch¸, t× ngày tôi ð¡c quä a la hán, Tôi chßa t×ng c¯ ý sát hÕi mÕng s¯ng cüa sinh linh nào. Nh¶ sñ th§t này, c¥u cho ch¸ ðßþc an lành và ðÑa bé s¡p sanh cüa ch¸ cûng ðßþc an lành".

Ngay l§p tÑc ngß¶i sän phø li«n sanh con mµt cách d­ dàng. Cä m© lçn con ð«u ðßþc khëo mÕnh. cho ðªn nay nhi«u ngß¶i vçn dùng ðªn th¥n chú hµ mênh này.

Tôn giä angulimala thích s¯ng ðµc cß và bi®t l§p. sau ðó To6n giä viên t¸ch mµt cách yên bình. Là mµt v¸ a la hán, Tôn giä chÑng ð¡c Vô dß Niªt bàn.

Các TÏ kheo thïnh ý ÐÑc Ph§t v« n½i tôn giä angulimala tái sanh, và khi ÐÑc Thª Tôn ðáp pháp tØ angulimala ðã chÑng ð¡c Vô dß Niªt bàn, thì chß v¸ không th¬ tin ði«u ðó. Vì thª chß v¸ lÕi höi li«u có th¬ nào mµt ngß¶i ðã giªt quá chÑng ð¡c Niªt bàn Vô dß y chång. Trß¾c câu höi này, ÐÑc Ph§t ðáp: "Này các TÏ kheo, angulimala ðã tÕo quá nhi«u ác nghi®p, vì v¸ ¤y không có ðã tìm ðßþc nhi«u thi®n hæu tri thÑc và nh¶ sñ giúp ðÞ cûng nhß l¶i khuyên t¯t mà v¸ ¤y ðã tr· nên kiên ð¸nh và chuyên tâm thñc hành giáo pháp và thi«n ð¸nh. Nhß v§y, nghi®p ác cüa v¸ ¤y ðã ðßþc thi®n nghi®p l¤n át che phü và tâm cüa v¸ ¤y ðã hoàn toàn ðoÕn tr× cä l§u ho£c. ÐÑc Ph§t lÕi nói v« tôn giä Angulimala:

"Ai dùng các hÕnh lành
Xoá m¶ bao nghi®p ác
Chiªu sáng cõi ð¶i này
Nhß trång thoát khöi mây"

SÑc mÕnh cüa lòng t× bi bao gi¶ cûng mÕnh h½n b¤t cÑ ác nghi®p nào. Và ðó cûng là ði«u ki®n tuy®t ð¯i ð¬ giác ngµ.