Thinh Vån Giác (Savaka Bodhi) là sñ giác ngµ cüa mµt ð® tØ, cûng ðßþc xem là lý tß·ng A-La-Hán hay A-La-Hán ÐÕo. Ng߶i có nguy®n v÷ng ði theo ð߶ng A-La-Hán th߶ng phäi ði tìm sñ dçn d¡t cüa mµt ðÕo sß cao thßþng ðã chÑng ngµ ðÕo quä. Яi v¾i ng߶i ð® tØ có trình ðµ tinh th¥n tiªn bµ ð¥y ðü, chï mµt l¶i chï giáo ð½n s½ cüa v¸ ch½n sß cûng có th¬ khai thông trí tu® và ðßa vào dòng thánh ðÕo. Nhß ÐÑc Xá-Lþi Ph¤t (Sariputta) chÆng hÕn, chï nghe ðßþc nØa bài k® cüa v¸ A-La-Hán assaji là ðã ð¡c t×ng thánh ð¥u tiên. Bà patacara trong mµt c½n suy søp tinh th¥n vì ch°ng, con, cha, m© và em b¸ tØ nÕn thê thäm, ðßþc duyên lành ðßa ðªn ÐÑc Ph§t và ð¡c quä A-La-Hán trong khi ði rØa ch½n dß¾i b¶ su¯i, bà nhìn nhæng gi÷t nß¾c t× ch½n gieo ði¬m xu¯ng dòng. kisagotami là mµt ng߶i phø næ khác, tánh tình ch½n ch¤t, ðªn van nài ÐÑc Ph§t cÑu s¯ng cho ðÑa con bà v×a m¾i chªt; cûng ð¡c quä thánh trong lúc quan sát ng÷n ðèn ðang løn d¥n. V¸ tÏ-khßu cula Panthaka, không th¬ h÷c thuµc mµt câu k® trong b¯n tháng, cûng ð¡c quä A-La-Hán khi quán tß·ng ðªn bän ch¤t vô th߶ng cüa mµt cái khån lau tay sÕch.

Sau khi ðã thành tñu nguy®n v÷ng, v¸ A-La-Hán giao tr÷n khoäng th¶i gian còn lÕi cüa ð¶i mình ð¬ tª ðµ nhæng ai mu¯n tìm t¸ch t¸nh, b¢ng gß½ng lành và l¶i giáo hu¤n. Trß¾c tiên Ngài tñ thanh l÷c, và sau ðó, c¯ g¡ng giúp ng߶i khác gµi rØa bþn nh½, b¢ng cách giäng dÕy giáo lý mà chính Ngài ðã thñc hành. Mµt v¸ A-La-Hán có ðü tß cách ð¬ truy«n dÕy Giáo Pháp h½n các v¸ ðÕo sß phàm tøc th߶ng, chßa chÑng ngµ Ch½n Lý, vì Ngài dÕy v¾i kinh nghi®m bän thân.

Trong lý tß·ng cao quí cüa bñc thanh Vån, A-La-Hán không có chi là v¸ kÖ b·i vì ðÕo quä A-La-Hán chï ðßþc thành ðÕt sau khi hành giä tuy®t tr× m÷i hình thÑc ngã ch¤p. Äo kiªn v« tñ ngã và lòng v¸ kÖ là nhæng dây trói buµc mà ng߶i có chü nguy®n theo con ð߶ng A-La-Hán phäi c¡t ðÑt cho kÏ ðßþc ð¬ tiªn ðªn møc tiêu cÑu cánh. Nhæng bñc thi®n tri, nam cûng nhß næ, trong th¶i ÐÑc Ph§t và v« sau, ðã ðßþc duyên lành g£p c½ hµi vàng son khai thông trí tu® trong kiªp s¯ng hi®n ti«n.

еc Giác Ph§t (Pacceka Bodhi) là sñ khai minh giác ngµ ð½n ðµc cüa mµt ng߶i tñ lñc c¯ g¡ng tiªn ðªn ðÕo quä, không nh¶ mµt ai dÕy d² hay giúp ðÞ. Vì ð£c tính ð½n ðµc giác ngµ, nên chß Ph§t еc Giác không d¡t dçn ai ðªn n½i giác ngµ b¢ng l¯i ðµc ð½n giác ngµ ðßþc. Các Ngài chï nêu gß½ng ðÑc hÕnh và trí dûng. H½n næa, chß Ph§t еc Giác chï ra ð¶i giæa lúc không có Ph§t Pháp. S¯ Ph§t еc Giác không phäi chï có mµt, trong mµt th¶i kÏ riêng bi®t, nhß tr߶ng hþp cüa bñc Toàn-Giác (Samma Sambuddho), nhß ÐÑc Ph§t Gotama, m£c d¥u ðã viên t¸ch lâu ð¶i, nhßng bao gi¶ Giáo-Pháp cüa Ngài còn tö rÕng và tinh thu¥n nhß lúc ban s½, thì không th¬ có mµt v¸ Ph§t еc Giác nào ra ð¶i trên thª gian n¥y.

Trong bài khaggavisana sutta cüa kinh T§p (Sutta Nipata) có nhæng l¶i dÕy cüa chß Ph§t еc Giác nhß sau:
#S¯ng giæa chúng sanh, hãy d©p lÕi mµt bên, gß½m ðao và các loÕi khí gi¾i. Không gây t±n thß½ng cho b¤t lu§n ai. Không làm cho ai phäi xót ðau vì mµt ðÑa con hay mµt ng߶i bÕn. Nhßng, hãy mÕnh dÕn tiªn bß¾c, nhß chúa s½n lâm, ð½n ðµc mµt mình.
#Thân m§t sanh trìu mªn. do trìu mªn có ßu phi«n. Hãy nh§n ch½n ni«m b¤t hÕnh phát sanh do trìu mªn và, nhß chúa s½n lâm, hãy mÕnh tiªn, ð½n ðµc mµt mình.
#Chúng ta hãy ch¡c ch¡n tán dß½ng giá tr¸ cüa tình b¢ng hæu. Hãy thân c§n v¾i bñc cao nh½n ho£c ngang b¢ng ta. Nªu không ðßþc v§y, hãy s¯ng ð¶i trong sÕch, không ðáng b¸ khi¬n trách và nhß chúa s½n lâm, hãy ð½n ðµc mÕnh tiªn.
#Khoái lÕc v§t ch¤t trong ð¶i s¯ng quä th§t vô s¯ k¬, v×a êm d¸u v×a ng÷t ngào và quyªn rû. Dß¾i ðü hình thÑc, døc lÕc làm cho lòng ng߶i say ð¡m. Hãy nh§n ch½n hi¬m h÷a cüa nó và mµt mình, ð½n ðµc, hãy væng tiªn nhß chúa s½n lâm.
#Trong sß½ng tuyªt lÕnh lùng và n¡ng chan nóng bÑc, khi ðói, lúc khát, nào gió, nào m£t tr¶i, nào mu±i mòng, r¡n rít. Hãy kh¡c phøc t¤t cä và, nhß chúa s½n lâm, mµt mình, ð½n ðµc, hãy mÕnh dÕn væng bß¾c.
#Nhß loài hùm, loài sß tØ, không b¸ tiªng ðµng làm gi§t mình run sþ. Nhß gió thoäng qua, không dính m¡c trong màn lß¾i. Nhß hoa sen, t× bùn nh½ nß¾c ðøt, vßþt lên, nhßng không vß¾ng bþn nh½ cüa bùn cüa nß¾c, hãy mÕnh dÕn tiªn bß¾c, ð½n ðµc mµt mình.
#R°i ðúng lúc, ðúng th¶i c½, hãy trau d°i tâm T×, tâm Xä, tâm Bi, tâm Xu¤t Gia, tâm Hï và, không ð¬ thª gian làm hß höng, hãy mÕnh dÕn, nhß chúa s½n lâm, ð½n ðµc tiªn bß¾c.

Toàn Giác (Samma Sambodhi) là ðïnh giác ngµ t¯i cao cüa mµt bñc ðã hoàn toàn tñ tiªn ðªn cñc ðµ m· mang sáng su¯t, vô lßþng t× bi, thông su¯t m÷i l¨.

Bñc ðã chÑng ðÕo quä t¯i thßþng siêu vi®t n¥y g÷i là Toàn Giác Ph§t hay Chánh ÐÆng Chánh Giác, ho£c Chánh Biªn Tri. PhÕn ngæ "Samma Sambuddho" có nghîa là ng߶i tñ mình tr· nên hoàn toàn giác ngµ. Tñ lñc c¯ g¡ng, khai thông tu® giác, không th¥y chï dÕy, các Фng Toàn Giác, sau khi chÑng quä vô thßþng b° ð« li«n ðem ra ph± c§p trong qu¥n sanh, t§n tøy hß¾ng dçn chß Thiên và nh½n loÕi ðªn n½i hoàn toàn trong sÕch, giäi thoát khöi vòng quanh vô t§n cüa ð¸nh lu§t tØ-sanh, sanh-tØ.
Toàn Giác Ph§t chï là ð¤ng duy nhÑt ra ð¶i trong mµt châu kÛ, nhß mµt ðóa hoa duy nhÑt ðßþc tr± sanh trên mµt loÕi cây hi hæu.

Ai c¯ g¡ng tß dßÞng tâm tính v¾i chí nguy®n ðÕt cho kÏ ðßþc ðÕo quä Chánh Giác, ng߶i ¤y ðßþc g÷i là B°-Tát. trong cõi tr¥n thª dçy ð¥y ngã ch¤p và ích kÖ n¥y, thØ nghî có cái chi quí ð©p thanh cao b¢ng hy sinh t¤t cä ð¬ trau d°i ð¶i mình cho trong sÕch, h¥u mßu c¥u hÕnh phúc cho tha nh½n?

Trong cuµc ði b¤t ð¸nh trong vòng luân h°i, nhæng ai phát tâm mu¯n phøc vø thª gian và tiªn ðªn mÑc toàn thi®n ð«u ðßþc hoàn toàn tñ do ði theo con ð߶ng B°-Tát, nhßng không có sñ ép buµc, thúc ð¦y t¤t cä m÷i ng߶i phäi c¯ g¡ng thành ðÕt cho kÏ ðß÷c ðÕo quä Ph§t. Vä lÕi, trên thñc tª, ðó là ði«u không th¬ làm ðßþc. Cûng có l¶i phê bình r¢ng B°-Tát ÐÕo là con ð߶ng có khuynh hß¾ng ðßa hành giä ra khöi nªp s¯ng gò bó ch§t h©p, bình thän, êm ð«m và b¤t ðµng cüa nhæng tu vi®n. Lu§n nhß v§y chï tö ra mình kém hi¬u biªt Giáo Pháp thu¥n túy cüa ÐÑc Ph§t.

Sách Abhisamayalankara-Aloka, mµt tác ph¦m b¡c phÕn (sanscrit) và là mµt án chú giäi phê bình kinh Bác-Nhã-Ba-La-M§t-Ða (Prajna Paramita) có ghi: "Nhæng v¸ ðÕi ð® tØ (Sravakas) ðã chÑng ngµ hai hÕng tu® giác (là thinh Vån-Giác, Sravaka; và еc Giác, pratyeka Buddha) trong khi còn và sau khi thân ngû u¦n ch¤m dÑt, vçn còn tâm sþ s®t, b·i vì các Ngài chßa ðÕt ðßþc ÐÕi bi và Trí Tu® cao Thßþng (Uru karuna prajna vaikalyena, Vô Thßþng Bác-Nhã ÐÕi Bi). do sñ ch¤m dÑt sinh lñc, tÕo nên b·i nhæng nång lñc trong quá khÑ, các Ngài có th¬ ð¡c Niªt-Bàn. tuy nhiên trong thñc tª, (các v¸ Thánh ti¬u th×a) chï thành ðÕt cái gì m߶n tßþng nhß Niªt-Bàn, g÷i là Niªt-Bàn, gi¯ng nhß ánh sáng b¸ d§p t¡t. Không còn tr· lÕi tam gi¾i næa, nhßng sau kiªp s¯ng tr¥n gian n¥y, chß v¸ A-La-Hán s¨ tái sanh vào cõi thanh t¸nh nhÑt trong cänh gi¾i hoàn toàn tinh khiªt (anasravadhatu), · trong mµt trÕng thái xu¤t th¥n nh§p hóa, m½ m½ màng màng, bên trong nhæng cánh hoa sen (Padmaphutesu jayante). sau ðó, ÐÑc Ph§t A-Di-Ðà (Amitabha) và các v¸ Ph§t khác gi¯ng nhß v×ng thái dß½ng, s¨ ðem các Ngài lên gµi rØa cho trí tu® ðßþc trong sáng (akilishta nana). T× ðó chß v¸ A-La-Hán t§n lñc tiªn ðªn Giác Ngµ T¯i Thßþng, và m£c d¥u ðã ðÕt thành trÕng thái giäi thoát, các Ngài hoÕt ðµng (trong thª gian hæu vi), cûng gi¯ng nhß các Ngài ði xu¯ng ð¸a ngøc. R°i, tích trØ d¥n d¥n nhæng yªu t¯ c¥n thiªt cüa ðÕo quä Chánh ÐÆng Chánh Giác, các Ngài tr· thành ðÕo sß cüa t¤t cä chúng sanh." Trên ðây là mµt lý lu§n hªt sÑc lÕ lùng, xa hÆn tinh th¥n cüa Ph§t Giáo! NgßÞi ta còn lu§n r¢ng quä A-La-Hán là v¸ ngã, ích kÖ, và khuyên m²i ng߶i phäi c¯ g¡ng tu hành cho ðªn quä v¸ Ph§t, ð¬ cÑu ðµ chúng sanh. Lu§n nhß v§y cûng hæu lý, nhßng thØ höi møc tiêu cüa ÐÑc Ph§t là gì? Phäi chång là d¡t dçn ng߶i khác ðªn ðÕo quä A-La-Hán và cÑu v¾t h÷? Nªu quä th§t v§y, thì ta phäi m£c-nhiên kªt lu§n r¢ng chính ÐÑc Ph§t nuôi dßÞng tinh th¥n ích kÖ næa sao? Không th¬ ðßþc. trong ba con ð߶ng, dî nhiên quä Ph§t là cao siêu h½n cä, nhßng không phäi ai ai cûng nhÑt ð¸nh thành Ph§t ðßþc t¤t cä, cûng nhß không phäi m²i nhà khoa h÷c ð«u ðßþc tr· thành einstein hay Newton. Nhßng, m²i khoa h÷c gia ð«u có th¬ tùy khä nång cüa mình mà phøc vø nh½n loÕi.

Danh t× nam phÕn (pali) "Bodhisatta", B°-Tát, g°m hai ph¥n. "Bodhi" là trí tu®, hay giác tu®, và "Satta" là gia công ð¬... hay chuyên chú ð¬... V§y, Bodhisatta, B°-Tát, là ng߶i gia công, hay chuyên chú, ð¬ thành ðÕt trí tu® hay giác tu®. Ðúng ra, hình thÑc b¡c phÕn (sanscrit) cüa danh t× bodhisatta phäi là Bodishakta, nhßng th߶ng ng߶i ta dùng mµt danh t× ph± thông là Bodhisattva, "trí tu® chúng sanh", nghîa là chúng sanh có nguy®n v÷ng tr· thành Ph§t. danh t× n¥y th߶ng dùng ð¬ chï b¤t lu§n ai, c¯ g¡ng thành ðÕt tu® giác, nhßng theo ðúng nghîa cüa nó, bodhisatta là ng߶i có l§p l¶i chú nguy®n ði theo con ð߶ng Chánh ÐÆng Chánh Giác và ðã có ðßþc th÷ ký.

Hi¬u theo mµt l¯i, t¤t cä m÷i chúng sanh ð«u có khä nång thành Ph§t, b·i vì ðÕo quä Ph§t không phäi là mµt ð£c ân dành riêng cho hÕng ng߶i t¯t s¯ nào. Ng߶i Ph§t tØ không tin r¢ng bên trong t¤t cä m÷i ng߶i ð«u có mµt ði¬m linh quang, ðßþc th¥n linh phú cho, mà ta c¥n phäi trau d°i ð¬ tr· thành Ph§t. Ph§t Giáo phü nh§n sñ hi®n hæu cüa mµt Th¥n linh TÕo Hóa hay mµt tha lñc bí ¦n nào có th¬ ðÕt cái ði¬m linh quang ¤y vào bên trong ta. tuy nhiên, ng߶i Ph§t tØ th¤u hi¬u và tin tß·ng vào nhæng khä nång c¯ hæu và nång lñc sáng tÕo cüa con ng߶i. Ph§t Giáo cûng phü nh§n mµt linh h°n tr߶ng cØu chuy¬n sinh mãi mãi, t× kiªp này sanh kiªp s¯ng khác và, mãi mãi thâu nh§n kinh nghi®m. thay vì mµt linh h°n b¤t biªn, cái ðßþc g÷i là tinh hoa cüa con ng߶i, Ph§t Giáo chü trß½ng có mµt lu°ng sinh lñc luôn luôn cuµn chäy, không ng×ng ð±i thay. Chï có tiªn trình di­n biªn là ð°ng nhÑt, trß¾c cûng nhß sau.

Thái tØ Sî-ÐÕt-Ða (Siddhattha) là mµt ng߶i. Nh¶ ý chí dûng mãnh, trí tu® cao siêu và t× bi vô lßþng, thái tØ ð¡c quä Ph§t, trÕng thái toàn thi®n ðªn mÑc cùng tµt, và Ngài ðã vÕch ra cho nh½n loÕi con ð߶ng duy nhÑt dçn ðªn n½i chí thi®n ¤y. Mµt ð£c ði¬m cüa Ph§t Giáo là b¤t lu§n ai cûng có th¬ có nguy®n v÷ng chính mình tr· nên chí thi®n, nªu kiên trì và c¯ g¡ng ðúng mÑc. ÐÑc Ph§t không bao gi¶ dành ðµc quy«n thành Ph§t. M÷i ng߶i ð«u có khä nång thành ðÕt, nhßng quä Ph§t phäi ðßþc thành tñu b¢ng chí lñc, b¢ng tinh t¤n cüa chính mình ch¾ không phäi nh¶ sñ h± trþ nào t× bên ngoài.

ÐÑc Ph§t không bao gi¶ lên án, g÷i ai là tµi l²i ðáng thß½ng hÕi, phäi mãi mãi · trong kh± cänh. thay vì làm nän lòng hay tÕo m£c cäm tñ ti cho tín ð° và giæ riêng cho mình ðÕo quä Ph§t, ÐÑc Ph§t vÕch ra con ð߶ng và khuyªn khích t¤t cä nhæng ai hoan hï l¡ng tai nghe, theo d¤u ch½n Ngài ð¬ làm ðßþc nhß Ngài, thành ðÕt quä Vô Thßþng, Chánh ÐÆng Chánh Giác. B°-Tát không nhÑt thiªt phäi là Ph§t TØ.

Trong hi®n tÕi ta có th¬ g£p nhi«u v¸ B°-Tát ð¥y lòng t× bi, bác ái, m£c d¥u có th¬ các Ngài không hay biªt gì v« l¶i chü nguy®n thành Ph§t cüa mình. Các v¸ ¤y có th¬ · trong hàng Ph§t tØ, cûng có th¬ không.

Ba hÕng B°-Tát theo Ph§t Giáo, có ba hÕng B°-Tát là: Trí Tu® B°-Tát (Pannadhika), Tín ÐÑc B°-Tát (Saddhadhika) và tinh T¤n B°-Tát (Viriyadhika). ba hÕng trên ðây tu¥n tñ tß½ng ðß½ng v¾i ba hÕng du-dà (yoga) trong „n-е-Giáo: nana yogi, bhakti yogi, và karina yogi.

Trí Tu® B°-Tát ít thiên v« lòng nhi®t thành sùng ðÕo nhßng mÕnh dÕn h½n trên ð߶ng tinh t¤n phát tri¬n minh tu® giäi thoát.

Tín ÐÑc B°-Tát giàu lòng sùng mµ, tin tß·ng n½i l­ bái th¶ phßþng mà ít chú tr÷ng v« vi®c trau d°i tâm trí và b°i ð¡p công ðÑc v¸ tha.

Tinh T¤n B°-Tát thì t§p trung nång lñc vào tinh th¥n phøc vø. Th§t hi hæu, nªu là không bao gi¶, ba ð£c ði¬m trên ði«u hòa kªt tø vào mµt ng߶i. ÐÑc Ph§t C°-Ðàm (Gotama) ðßþc xem là thuµc v« hÕng trí tu®.

Theo kinh sách, con ð߶ng cüa bñc Trí Tu® B°-Ðát ng¡n nhÑt. Tín ÐÑc B°-Tát phäi träi qua mµt th¶i gian dài h½n và tinh T¤n B°-Tát, còn dài h½n næa. Trí Tu® B°-Tát chú tr÷ng phát tri¬n trí tu® và thñc hành thi«n ð¸nh nhi«u h½n là nhi®t thành v¾i nhæng hình thÑc l­ bái cúng d߶ng b« ngoài. Các Ngài luôn tuôn ði theo sñ hß¾ng dçn cüa lý trí và không ch¤p nh§n ði«u gì mµt cách mù quáng. Không tñ bó tay qui hàng mµt lý thuyªt nào, cûng không làm nô l® cho mµt quy¬n sách, mµt bµ kinh, hay mµt cá nh½n nào. Trí Tu® B°-Tát thích tr¥m tînh yên l£ng ð¬ trau d°i thi«n ð¸nh. T× n½i v¡ng vë t¸ch m¸ch ¤y Ngài räi nhæng tß tß·ng an lành tuy tr¥m l£ng nhßng hùng dûng, büa kh¡p thª gian, ð¬ ðem lÕi sñ h± trþ tinh th¥n cho nh½n loÕi ðau kh±. Tín ÐÑc B°-Tát ð£t tr÷n ni«m tin tß·ng n½i hi®u lñc cüa tâm thành. saddha hay ni«m tin ch½n thành là ð£c ði¬m chánh yªu cüa Ngài. Cùng v¾i saddha (ni«m tin n½i tam Bäo) nhß ng߶i bÕn ð°ng hành trung tín, Ngài thành tñu møc tiêu.

T¤t cä hình thÑc cø th¬ v« l­ bái, th¶ phßþng bøt tßþng, là s· tr߶ng cüa Tín ÐÑc B°-Tát. Tßþng Ph§t là mµt ngu°n gþi cäm quan tr÷ng ð¯i v¾i Ngài. Nên hi¬u r¢ng ng߶i Ph§t tØ không sùng bái pho tßþng vì chính cái pho tßþng b¢ng ð°ng hay b¢ng g² ¤y. Ng߶i Ph§t tØ bày tö lòng tôn kính tinh th¥n cao cä mà pho tßþng tßþng trßng, và suy ni®m v« ph¦m hÕnh và ½n ðÑc cüa ÐÑc T× Tôn. Càng suy tß·ng ðªn ÐÑc Ph§t, càng kïnh mµ Ngài. Ðó là lý do tÕi sao Ph§t Giáo không khi nào phü nh§n các hình thÑc ngßÞng mµ b« ngoài (amisa puja) m£c d¥u các qui t¡c thñc hành (patipatti puja) ðáng ðßþc khuyªn khích h½n và ch¡c ch¡n là b± ích h½n. Vä lÕi ð¬ ði ðªn nhæng kªt quä thöa ðáng, ðôi khi trí thÑc khô khan cûng c¥n ðßþc hß·ng chút hß½ng v¸ cüa bhakti (ðÑc tin). Cûng nhß bhakti (ðÑc tin) quá ðáng, l¡m lúc cûng phäi nh¶ trí tu® k«m häm ð¬ khöi phäi sa vào cu°ng tín. tinh T¤n B°-Tát thì luôn luôn tìm c½ hµi ð¬ phøc vø kë khác. Không có gì làm cho v¸ tinh T¤n B°-Tát hoan hï b¢ng tích cñc phøc vø. Яi v¾i Ngài, "làm vi®c là hÕnh phúc và hÕnh phúc là làm vi®c". Không tích cñc hoÕt ðµng thì các Ngài không có hÕnh phúc. Nhß ðÑc vua sanghabodhi xÑ lanka nói: "Ta mang t¤m thân b¢ng máu và th¸t n¥y là ð¬ ðem lÕi t¯t ð©p và hÕnh phúc cho thª gian." B°-Tát không chï s¯ng riêng cho mình mà còn s¯ng cho kë khác næa. tinh th¥n phøc vø v¸ tha là ðÑc tánh cån bän cüa t¤t cä chß v¸ B°-Tát. Luôn luôn hoÕt ðµng, luôn luôn làm vi®c, không ng×ng, không biªt m®t, không chán, không phäi làm vi®c nhß ng߶i nô l®, mà nhß mµt chü nh½n. Các Ngài không ham mu¯n, không bám víu vào danh th½m tiªng t¯t. Các Ngài chï chú tr÷ng ðªn vi®c làm, ðªn sñ phøc vø. ai biªt, ai không biªt mình làm gì, ði«u ¤y không quan tr÷ng. ChÆng màng ðßþc khen, không sþ b¸ chê, B°-Tát thän nhiên trß¾c l¶i tán dß½ng hay khi¬n trách.

B°-Tát quên mình trong khi phøc vø kë khác, có khi hi sinh ðªn cä mÕng s¯ng ð¬ cÑu khöi chªt chúng sanh khác, nhæng ng߶i bÕn ð°ng hành trên bß¾c ð߶ng dài dÆng cüa vòng luân h°i. Mu¯n quên mình ð¬ hiªn thân cÑu mÕng cho mµt chúng sanh khác, B°-Tát phäi hành tâm bi (Karunà) và tâm T× (Metta) ðªn mÑc ð£c bi®t cao ðµ. B°-Tát ß¾c mong sñ t¯t ð©p và an lành cüa thª gian. Ngài thß½ng t¤t cä chúng sanh nhß mµt bà t× mçu thß½ng ðÑa con duy nhÑt cüa bà. B°-Tát hòa mình v¾i t¤t cä m÷i ng߶i và r¤t hoan hï xem t¤t cä m÷i ng߶i nhß anh, nhß ch¸. Thß½ng yêu t¤t cä nhß m©, nhß cha, nhß bÕn, nhß th¥y. "Tâm bi cüa B°-Tát nh¢m thñc hi®n tánh cách bình ðÆng giæa Ngài và ng߶i khác (para atma samata) và cûng ð£t mình trong kë khác (para atma parivartana)." trong khi thñc hành nhß v§y B°-Tát m¤t d¥n ý ni®m v« cái "Ta" và không còn th¤y sñ khác bi®t giæa Ngài và ng߶i khác. Ngài tñ ð°ng hóa v¾i t¤t cä, l¤y t¯t trä x¤u, thi®n trä ác, lành trä dæ, giúp ðÞ t¤t cä, chí ðªn nhæng ng߶i chü tâm hÕi mình, b·i vì B°-Tát hi¬u r¢ng "lñc lßþng cüa ng߶i dçn ðÕo là pháp nhçn." "B¸ nhøc mÕ, nhßng không nhøc mÕ; b¸ ðánh ð§p nhßng không ðánh ð§p; b¸ làm phi«n nhßng không gây phi«n não. B°-Tát mµt mñc giæ ðÑc khoan h°ng. Tña h° nhß ð¤t m© tr¥m l£ng, B°-Tát âm th¥m ch¸u ðñng t¤t cä nhæng l²i l¥m cüa kë khác."