CAVE in the SNOW
(еng tu trong Tuyªt) 

Nåm 1976 diane Perry, tÑc ni sß tenzin palmo ðã ¦n tu trong mµt hang ðµng hëo lánh · ðµ cao 13.000 bµ trên r£ng núi hy Mã lÕp S½n, cách bi®t v¾i thª gi¾i bên ngoài b·i nhæng r£ng núi tuyªt phü. ni sß ðã vào ðµng vào lúc 33 tu±i và r¶i khöi n½i ðây lúc 45 tu±i; · ðó ni sß ðã phäi chiªn ð¤u v¾i cái lÕnh không th¬ nào tß·ng tßþng ðßþc, v¾i nhæng thú hoang dã, v¾i sñ khan hiªm thñc ph¦m và tuyªt l·. ni sß ðã tñ tr°ng hoa m¥u ð¬ làm thñc ph¦m và ðã ngü ng°i trong hµp thi«n b¢ng g² có kích thß¾c mµt mét vuông (three-feet square). ni sß không bao gi¶ n¢m. Møc tiêu cüa ni sß là ðÕt ðßþc giác ngµ trong thân xác cüa mµt phø næ.

Nåm 1988 ni sß ra khöi ðµng tu v¾i quyªt tâm xây dñng mµt tu vi®n Ph§t giáo cho phø næ mu¯n ði theo con ð߶ng giác ngµ giäi thoát cüa ðÑc Ph§t tÕi vùng B¡c „n е. T× cuµc s¯ng mµt nhà tu hành v¾i chi phí $80 mµt nåm, ni sß ðã tr· nên mµt nhà lÕc quyên quán quân trên thª gi¾i, nói chuy®n v¾i hàng ngàn dân chúng t× su¯i ngu°n sâu thÆm cüa tâm h°n ni sß. Dß¾i ðây là cuµc ð¶i và công trình tu t§p cüa ni sß do vicki mackenzie k¬ trong quy¬n sách "Cave in the Snow" do bloomsbury London, anh Qu¯c xu¤t bän tháng 10 nåm 1998. (L¶i ng߶i viªt)

Diane perry sinh ngày 30 tháng 6 nåm 1943, con gái mµt ng߶i bán cá, ðã l¾n lên · khu vñc c§n Ðông thành ph¯ Luân Ðôn. T× khi còn trë tu±i cô ðã b§n tâm v« nhæng ði«u mà Thái TØ T¤t ÐÕt Ða bên „n е (560 BC) b§n tâm, khi Thái TØ ra khöi cung thành th¤y cänh sanh già b®nh chªt. Cô mu¯n biªt, làm thª nào ð¬ tr· nên mµt con ng߶i toàn häo, làm thª nào ð¬ khám phá ra cái chân th§t tñ nhiên cüa m²i chúng ta (true nature). Cô ðã tìm câu trä l¶i qua các v¸ giáo sî anh giáo nhßng không ðßþc thöa mãn. Lên 13 tu±i cô c¯ g¡ng ð÷c kinh Thánh Koran, tìm hi¬u kinh Thánh Thiên Chúa Giáo, nhßng vçn không hi¬u ðßþc møc ðích t¯i h§u cüa cuµc ð¶i. Lên 15 tu±i cô h÷c yoga và ðßþc gi¾i thi®u h÷c „n е giáo (Hinduism). Cô vçn không thöa mãn hoàn toàn, vì các tôn giáo này vçn ð£t trên n«n täng nh¤t th¥n, tÑc là có mµt ð¤ng tÕo hóa toàn nång sáng tÕo ra muôn loài, ngßþc lÕi v¾i cái ði«u cô tin là không có thßþng ðª "No God". 

Nåm 18 tu±i, cô tình c¶ ð÷c mµt cu¯n sách Ph§t giáo "The mind Unshaken" khi làm thß ký cho mµt thß vi®n ð¸a phß½ng, và ðã vô cùng thích thú khi th¤y r¢ng nhæng trang sách ðã mô tä nhæng ßu tß cüa Thái tØ T¤t ÐÕt Ða gi¯ng nhß nhæng câu höi hóc búa mà cô ðã th¡c m¡c khi quán sát dân chúng ðông ðäo chen chúc trên mµt chiªc xe bus - v¤n ð« sanh, già, b®nh và tØ. Cô ðã tìm ra hß¾ng ði cho cuµc ð¶i và nghî r¢ng cái ði¬m chính cüa ðÕo Ph§t là "không tham døc" (no desire), tÑc không khát khao, thèm mu¯n, không m½ ß¾c hay mong c¥u b¤t cÑ mµt thÑ gì. Cô b¡t ð¥u cho ði qu¥n áo, không trang ði¬m và không ði ch½i v¾i bÕn trai. Ъn tháng 2 nåm 1964 cô ð¬ dành ðßþc 90 anh kim, ðü cho chuyªn ði „n е b¢ng t¥u thüy nên quyªt ð¸nh bö vi®c làm thß ký thß vi®n, xu¯ng t¥u thüy làm mµt cuµc hành trình v« phß½ng Ðông vào lúc cô v×a ðßþc 20 tu±i. 

Thª là sau mµt th¶i kÏ dài t¥m sß h÷c ðÕo t× khi còn · anh Qu¯c, cô ðã chính thÑc xu¯ng tóc thành mµt næ tu Ph§t giáo, mang pháp hi®u tenzin palmo và nh§p vào tu vi®n tashi Jong, mµt tu vi®n Ph§t giáo Tây TÕng, · phía B¡c „n  е. Cô là phø næ Tây phß½ng thÑ nhì xu¯ng tóc trong h® th¯ng Ph§t giáo Tây TÕng, và là phø næ duy nh¤t trong tu vi®n v¾i hàng tråm nam tu sî, và t× n½i ðây cô ðã n¦y mÕnh ý chí quyªt tâm phá vÞ ð¸nh kiªn không cho phø næ gia nh§p vào hàng tång læ tìm ð߶ng giác ngµ giäi thoát trong nhi«u thiên niên kÖ ðã qua. 

M£c d¥u là thành viên cüa tu vi®n nhßng vì là phø næ, nên cô không ðßþc tham gia vào các hoÕt ðµng hàng ngày cüa tu vi®n, cô ðßþc giao nhi®m vø thß ký cho vån phòng tu vi®n, làm vi®c ban ngày và t¾i t¯i phäi r¶i tu vi®n v« ngü mµt mình tÕi nhà tr÷ ngoài ph¯. Cäm giác ngån cách và kÏ th¸ luôn luôn büa vây trong tâm h°n cô. "Sau này dân chúng höi tôi có cäm th¤y cô ð½n trong khi · hang ðµng không. Tôi chÆng bao gi¶ cô ð½n cä. Có chång là khi tôi · trong tu vi®n," cô nói v§y. Cái kÏ th¸ làm cô khó ch¸u nh¤t là h÷ t× ch¯i không dÕy cô pháp bí truy«n (esoteric teachings) và nhæng nghi thÑc l­ lÕy thiêng liêng (sacred rituals) - pháp c½ bän cüa Ph§t giáo Tây TÕng, bao g°m nhæng phß½ng thÑc hß¾ng dçn trñc tiªp hành giä ðªn giác ngµ, cái mà cô mu¯n biªt và mu¯n h÷c höi. 

Trong nhæng bu±i l­ th¥n bí cô không ðßþc tham dñ mà chï ðßþc phép ng°i · ngoài nhìn vào. Và khi cô yêu c¥u cho ðßþc h÷c v« nhæng kinh m§t tÕng, h÷ ðã khß¾c t×. Các tu vi®n Ph§t giáo Tây TÕng ð«u nhß thª, ð«u là các tu vi®n dành riêng cho nam gi¾i (exclusively male club). Các næ tu sî ng߶i Tây TÕng th߶ng không biªt ð÷c và biªt viªt, h¥u nhß chï làm vi®c tÕi nhà bªp ð¬ phøc d¸ch cho các nam tu sî. Ði«u này cûng d­ hi¬u là tÕi sao không có næ ÐÕt lai LÕt Ma, không có næ Sß Trß·ng. L¶i nguy®n c¥u chính cüa ng߶i phø næ Tây TÕng là mu¯n tái sinh thành thân nam. "Chính mµt v¸ lÕt ma cao c¤p ðã giäng dÕy là phø næ thì b¤t t¸nh và có c½ th¬ th¤p kém (inferior body)".

Tß·ng cûng nên biªt, các tu vi®n Ph§t giáo theo truy«n th¯ng nam phß½ng cûng nhß v§y. TÕi Thái Lan, các næ tu sî phäi ði gi§t lùi v« phía sau t× các nhà sß nam và không ðßþc phép xúc chÕm vào ng߶i nam, k¬ cä ðøng chÕm vào g¯i ng°i thi«n hay t÷a cø. Nhæng ai có ngñc l¾n phäi m£c áo ch¨n ép th§t sát lÕi. 

Sñ ð¯i xØ kÏ th¸ ðã thúc ð¦y cô tìm hi¬u nguyên nhân nào ðßa ðªn sñ ghê t·m xác thân phø næ. ÐÑc Ph§t chßa bao gi¶ phü nh§n khä nång thành Ph§t cüa phø næ. Chính Ngài nói là t¤t cä chúng sinh ð«u có Ph§t tánh và s¨ tr· thành Ph§t. theo tenzin palmo thì ý ni®m cho r¢ng phø næ là nguy hi¬m, là b¤t t¸nh không ðúng. Không phäi và không do ðàn bà tÕo ra nhæng v¤n ð« mà là do tß tß·ng ô nhi­m v¦n ðøc (defilement) cüa ðàn ông. Nªu ðàn ông không có lòng thèm mu¯n và ðam mê, thì ðàn bà làm sao tÕo nên nhæng v¤n ð« ðßþc. "Mµt l¥n mµt v¸ lÕt ma ðã chï trích tôi có sÑc cám d² (seductive) và tÕo nên khó khån cho ông ta. Tôi ðã trä l¶i ngay v¸ ¤y là "Tôi ðã không làm gì ông cä, chính tâm ông ðó thôi, " tenzin palmo k¬ nhß v§y. 

Chính trong th¶i kÏ này ni sß tenzin palmo ðã ðôi l¥n tñ höi, li®u có ði«u huy«n bí gì ð¬ ðßa mµt ng߶i phø næ Tây phß½ng, không phäi sinh ra trong mµt gia ðình Ph§t giáo, ðªn n½i hëo lánh này. Phäi chång có mµt sÑ mÕng nào ðó khiªn cho cô ðªn ð¤y ð¬ làm nhæng vi®c thay ð±i hoàn cänh tu hành cho nhæng næ tu sî Ph§t giáo nhß cô? 

Do sñ ð¯i xØ kÏ th¸ và ß¾c mu¯n nhæng ng߶i næ tu ðßþc thñc hành Ph§t pháp nhß nam tu sî nên cô ðã phát th® nguy®n thành Ph§t trong thân xác phø næ dù phäi träi qua bao nhiêu kiªp, ð¬ có b¢ng chÑng cø th¬. 

Giai ðoÕn t§p sñ sáu nåm ð¥y thØ thách ðã trôi qua. tenzin palmo quyªt ð¸nh r¶i tu vi®n ði Lahoul, mµt vùng núi · t§n cñc B¡c r£ng hy Mã lÕp S½n, sát biên gi¾i „n е-Tây TÕng. — ðó có mµt tu vi®n Ph§t giáo l§p nên b·i mµt ð® tØ tái sanh thÑ sáu cüa khamtrul Rinpoche. Lúc ðó là nåm 1970 tenzin palmo v×a ðúng 27 tu±i, và mµt hành trình m¾i cüa ð¶i cô ðang b¡t ð¥u. 

Gi¯ng nhß b¤t cÑ mµt cuµc hành trình t¥m ðÕo nào, ð߶ng ðªn tu vi®n tayul · thung lûng lahoul th§t là khó khån và nguy hi¬m. N½i ðây hoàn toàn cách bi®t v¾i thª gi¾i bên ngoài m²i nåm 8 tháng b·i mùa Ðông tuyªt phü. Chï có mùa hè ng¡n ngüi mà tenzin palmo phäi tính toán cho chính xác ð¬ ðªn n½i trß¾c khi mùa tuyªt b¡t ð¥u r½i.

Ði¬m ðªn là Tayul, mµt tòa buiding 300 tu±i làm trú s· cho tu vi®n, n¢m cách thü phü keylong thuµc ð¸a hÕt thung lûng lahoul khoäng vài d£m. sau sáu nåm di ðµng thuê phòng, bây gi¶ tenzin palmo m¾i ðßþc tu vi®n s· tÕi trao cho · nguyên mµt cån nhà nhö làm b¢ng ðá và bùn khô n¢m · phía sau chùa, vì cô không ðßþc phép · chung trong tu vi®n v¾i các nam và næ tu sî. tuy thª cô cûng cäm th¤y thoäi mái khi nghî r¢ng t× nay s¨ có c½ hµi · riêng mµt mình ð¬ tu hành, và m²i mùa Ðông dài là th¶i kÏ t¯t ð©p nh¤t ð¬ an cß. Nhßng ðó là tß tß·ng riêng cüa cô chÑ không phäi cüa nhæng ng߶i láng gi«ng. — ðây có t§p quán là vào mùa Ðông, m÷i ng߶i cùng quây qu¥n bæa ån chi«u l¥n lßþt t×ng nhà mµt, r°i ch½i ðùa và bàn tán v« nhæng chuy®n không tên trong cµng ð°ng.

Ðã tß·ng là ðßþc yên ±n tu hành và an cß m²i mùa Ðông, nhßng thñc tª không di­n ra nhß v§y, cô vçn không ðßþc sinh hoÕt tu hành tÕi tu vi®n su¯t sáu nåm · ðó. Cô chï thñc hành vi®c l­ lÕy và t÷a thi«n riêng theo l¶i sß phø cüa cô dÕy. Cô r¤t th¤t v÷ng v¾i nªp s¯ng phí phÕn th¶i gi¶ vào nhæng công vi®c vui ch½i hiªu hÖ h¢ng ngày nhß v§y. Mµng ß¾c ð¥u tiên ðã khiªn cô d¤n thân vào con ð߶ng gian nan · mµt xÑ hoàn toàn xa lÕ này là tích cñc thanh l÷c tâm, ð¬ có th¬ giäi thoát khöi m÷i døc v÷ng tham sân si, càng s¾m càng t¯t.

Trong su¯t mùa Hè và mùa thu tenzin palmo nghï ng½i và làm nhæng công vi®c sØa soÕn cho mùa Ðông kª nhß lo dñ træ thñc ph¦m và cüi lØa. theo truy«n th¯ng · ðây, trong mùa thu, sau mùa g£t hái là th¶i kÏ ð£c bi®t ð¬ m÷i ng߶i ðªn t×ng nhà dân chúng nói nhæng l¶i chúc tøng và c¥u nguy®n, xong nh§n ph¦m v§t cúng d߶ng mà th߶ng là thñc ph¦m rau ð§u.

жi s¯ng nhß thª kéo dài t¾i sáu nåm. M²i nåm vào mùa Hè cô cûng tr· v« tu vi®n tashi jong ð¬ thåm viªng và báo cáo lên sß phø cüa cô. trong mµt d¸p v« thåm m© tÕi anh Qu¯c, trên ð߶ng tr· lÕi lahoul cô ghé thåm mµt Ph§t tØ hµ ðÕo tÕi Thái lan và v¸ này cúng d߶ng cô mµt s¯ ti«n ð¬ ði H°ng Kông tham dñ l­ th÷ gi¾i TÏ kheo ni. Cô không th¬ ch¯i t× mà phäi ði th÷ gi¾i, m£c d¥u cô cho r¢ng không có nghîa gì v¾i cô. Ðßþc th÷ gi¾i TÏ kheo ni là mµt vinh dñ l¾n lao mà các næ tu Ph§t giáo mong ß¾c, không mµt qu¯c gia Ph§t giáo nào ngoài trung hoa và Vi®t nam cho phép ng߶i phø næ xu¤t gia ðßþc lên c¤p TÏ kheo. Mµt l¥n næa cô ðã là ng߶i phø næ Tây phß½ng ð¥u tiên th÷ gi¾i TÏ kheo tÕi hong Kong.

Khi tr· lÕi Lahoul, cô nghî r¢ng sáu nåm tÕi n½i ðây ðã quá ðü. "Tôi ðªn lahoul ð¬ tham thi«n nh§p ð¸nh, chÑ ðâu phäi ðªn ðây ð¬ cùng t§p hþp bÕn bè giäi trí!" cô nói và quyªt ð¸nh r¶i bö ðây, ði tìm mµt ch² nào yên tînh h½n. Vì thª cô ðã leo lên núi cao phía trên tu vi®n ð¬ kiªm ch² xây mµt cån nhà nhö và ðã tìm ðßþc mµt ch² thích hþp ð¬ an cß, nhßng khi tr· v« tu vi®n ngö ý v¾i các ð°ng tu, thì h÷ cho biªt không th¬ xây cån nhà nhö trên núi ¤y ðßþc vì tu vi®n không có ngân khoän và ð« ngh¸ tenzin palmo nên kiªm tìm hang ðµng mà ·.

Sáng hôm sau, cùng v¾i v¸ lÕt ma tu vi®n trß·ng và mµt s¯ tu sî, cô ðã lên núi tr· lÕi kiªm tìm hang ðµng làm n½i ¦n tu.

R¯t cuµc cô và ðoàn tùy tùng ðã tìm ðßþc mµt hang ðµng trên núi cao h½n 2026 feet n¢m phía trên tu vi®n Gompa, tÑc có cao ðµ t±ng cµng là 13.200 feet trên m£t bi¬n. B« rµng khoäng 10 feet và sâu khoäng 6 feet. Bây gi¶ là mùa hè, chï trên ng÷n núi còn tuyªt phü, nhßng tám tháng mùa Ðông s¨ là tuyªt phü d¥y ð£c xung quanh ðây. Cänh v§t th§t yên t¸nh, ði«u này r¤t quan tr÷ng cho cô ð¬ tìm sñ yên l£ng nµi tâm. 

Vì hang ðµng cheo leo và hi¬m tr· nên vi®c · cûng nhß vi®c di chuy¬n r¤t nguy hi¬m và khó khån, do ðó không mµt ai dám giúp cô vì làm nhß v§y s¨ gián tiªp ð¦y cô vào cõi chªt. Cô bèn xin phép sß phø cô và ðßþc sß phø cho phép sau mµt vài tranh lu§n ng¡n ngüi, nên m÷i ng߶i m¾i ð°ng ý giúp cô.

Thª là tenzin palmo ðã l§t ð± ðßþc cái g÷i là truy«n th¯ng phø næ không có khä nång thñc hi®n sñ ¦n tu có t× nhi«u thª kÖ qua. Ь thñc hi®n ði«u ðó, tenzin palmo cûng tr· nên ng߶i phø næ Tây Phß½ng ð¥u tiên theo nhæng bß¾c chân các ðÕo sî vào hang ðµng Tuyªt S½n mßu tìm giác ngµ.

Sau công tác tu b± thêm ð¬ ngån h½i lÕnh và gió th±i b¢ng gÕch và ð¤t bùn, tenzin palmo ðã ðªn · và b¡t ð¥u mµt l¯i s¯ng cñc kÏ lÕ th߶ng. Cô ðã 33 tu±i và ðây là cån nhà cüa cô cho ðªn khi cô 45 tu±i.

Quä th§t phäi nói r¢ng, cuµc s¯ng n½i ðây cñc kÏ khó khån. Mùa hè tß½ng ð¯i d­ dàng, ði bµ ra su¯i l¤y nß¾c g¥n ðó, mùa Ðông, không ra ngoài hang ðßþc, phäi n¤u tuyªt làm nß¾c. V« thñc ph¦m, cô phäi thu xªp ð¬ nh§n các thñc ph¦m khô, d¥u ð¯t, d¥u ån, mu¯i ð߶ng và cüi khô · dß¾i núi ðem lên vào m²i mùa Hè. Thêm vào ðó tr°ng tr÷t thêm hoa m¥u · mµt cái v߶n nhö trß¾c ðµng. Cô tr°ng rau cäi và ð§u peas nhßng chuµt núi ån m¤t chï ch×a cho cô loÕi cäi turnip và khoai tây mà thôi. Cô ðã khám phá ra là loÕi cäi turnip này r¤t t¯t và b± dßÞng. Cô thu hoÕch nhi«u ð¬ ph½i khô dành cho mùa Ðông.

Nói v« ån u¯ng, cô cho biªt ån mµt bæa vào giæa trßa m²i ngày nhß truy«n th¯ng cüa các tu sî Ph§t giáo t× xßa ðªn nay. Cô vçn ån chay t× ngày gia nh§p vào hàng ngû tång læ Ph§t giáo. Thñc ð½n hàng ngày r¤t ð½n giän, có th¬ nói ngày nào cûng nhß ngày nào trong su¯t 12 nåm. M²i bæa ån g°m c½m, ð§u lentil và rau cäi turnip khô hay tß½i, ðôi khi thêm khoai tây. T¤t cä ba thÑ trµn chung vào n°i áp xu¤t. "N°i n¤u áp xu¤t là món v§t døng xa hoa nh¤t cüa tôi. Trên mµt ðµ cao h½n 13 ngàn bµ nhß thª này phäi n¤u nhi«u gi¶ m¾i chín ð§u lentil ðßþc." cô nói. ThÑc u¯ng h¢ng ngày là sæa bµt pha v¾i trà và ån tráng mi®ng b¢ng bánh trái cây khô hay tß½i. "M²i ngày tôi ån nØa trái táo và ðôi khi thêm mµt ít trái m½ khô (dried apricot)."

M߶i hai nåm ån u¯ng nhß thª, không có gì thay ð±i, không có nhæng thÑ xa xï nhß bánh ng÷t, chocolats hay cà rem. "Khi tôi r¶i hang ðµng xu¯ng núi, dân chúng c߶i khi th¤y tôi ån u¯ng quá ít öi, chï mµt nØa trái táo, nØa miªng bánh mì lát möng và mµt ít mÑt." cô nói nhß thª.

Vào m²i mùa Ðông ðªn, th¶i tiªt cñc kÏ lÕnh, nhi®t ðµ dß¾i thung lûng là 35 ðµ dß¾i 0 ðµ, còn · ðây lÕnh h½n r¤t nhi«u. Tuyªt phü d¥y ð£c bao quanh hang ðµng, tuy thª trong hang lÕi ¤m h½n là cån nhà cô · sáu nåm dß¾i thung lûng, b¢ng chÑng là c¯c nß¾c trên bàn th¶ · ðây không ðông thành ðá trong khi · dß¾i kia lÕi ðông ðá. 

Cô chï châm lØa mµt l¥n vào m²i trßa ð¬ n¤u ån. Ði«u này có nghîa là khi m£t tr¶i l£n, trong hang hoàn toàn không có mµt chút h½i ¤m, thª mà cô vçn s¯ng nhß th߶ng. "Khi bÕn thñc sñ hành thi«n, tñ nhiên c½ th¬ bÕn phát nhi®t và tr· nên ¤m áp."

Trong ðµng tu cüa cô, không có TV, không radio, không máy nghe nhÕc, không sách báo ti¬u thuyªt ngoÕi tr× kinh sách Ph§t giáo, ngay cä ðªn gi߶ng n¢m êm ái cûng không có n¯t. Ðßþc höi tÕi sao không có gi߶ng, cô cho biªt không phäi vì ðµng tu quá ch§t h©p mà chï vì cô mu¯n ð½n giän, càng ð½n giän ch×ng nào càng t¯t ch×ng n¤y. Cô ðã t§p ng°i thi«n, không c¥n ngü, cô nghî r¢ng theo các nhà hi«n triªt thì ngü chï là phung phí th¶i gian quý báu. Nªu chúng ta ngü 8 tiªng m²i ngày tÑc là chúng ta m¤t ði mµt ph¥n ba quãng ð¶i. Dùng th¶i gian này vào nhæng vi®c tu hành ð¬ làm lþi cho chúng sinh thì hay biªt bao nhiêu. Nhæng thi«n giä cho r¢ng trÕng thái yên t¸nh và cô quÕnh trong hang ðµng là n½i hoàn häo nh¤t ð¬ thñc hành tu t§p. (Cô là ng߶i quyªt chí tu hành, cho nên nhæng suy nghî cüa cô ð«u th§t là tích cñc, tuy nhiên · trên ðµ cao 13 ngàn bµ không khí hoàn toàn trong sÕch cùng v¾i sñ thi«n ð¸nh là mµt cách ð¬ thân và tâm ðßþc an nghï hoàn toàn. do ðó ðã có nhi«u thi«n sß ðã dùng thi«n ð¸nh g¥n nhß ð¬ thay thª cho sñ ngü nghï mà vçn ðü ð¬ h°i phøc sÑc khöe - L¶i ng߶i viªt)

S¯ng trong hang ðµng hoàn toàn cách bi®t v¾i thª gian là mµt ði«u kÏ bí và thích thú ð¯i v¾i cô. "Tôi không bao gi¶ cäm th¤y cô ð½n dù chï trong mµt giây phút. Nªu có ng߶i ðªn thåm, l¨ dî nhiên vào mùa HÕ, thì t¯t, nhßng tôi hoàn toàn hÕnh phúc khi không có ng߶i nào. trong hang ðµng tôi cäm th¤y hoàn toàn an ±n. Ðó là cäm giác tuy®t v¶i ð¯i v¾i mµt phø næ. Tôi ðã chÆng bao gi¶ gài khóa cØa. Ðó là ði«u không c¥n thiªt · ðây".

Phø næ th߶ng hay nhút nhát sþ hãi và m¤t bình tînh khi th¤y nhæng con thú ði läng väng xung quanh. Nhßng tenzin palmo chÆng bao gi¶ sþ b¤t cÑ con thú nào, ngßþc lÕi, chúng cûng không sþ hãi cô. Ðó cûng là mµt khía cÕnh không bình th߶ng cüa ng߶i ðàn bà không bình th߶ng. V¾i thú v§t, thông th߶ng có sñ h¤p dçn lñc h² tß½ng, nhßng tenzin palmo thì hoàn toàn không nhß thª, cô hoàn toàn vô tß, không dính m¡c vào nhæng ði«u ¤y. 

Trong su¯t 12 nåm s¯ng trong hang ðµng tenzin palmo cäm th¤y r¤t là yên bình hÕnh phúc, tuy r¢ng cûng có ðôi lúc phäi ð¯i di®n v¾i sñ chªt vì nhæng tr§n bão tuyªt, tuyªt l· và thiªu thñc ph¦m, chÆng hÕn nhß tr§n bão tuyªt và tuyªt l· kinh hoàng vào tháng ba nåm 2026 kéo dài liên tøc b¦y ngày b¦y ðêm làm 200 ng߶i dân lahoul chªt. Cô nh¾ lÕi giây phút ðó và nói r¢ng: "tr§n tuyªt ðó g¥n nhß chôn s¯ng tôi" cô phäi s¯ng trong bóng t¯i vì tuyªt phü kín và vì không dám ð¯t ðèn sþ không còn oxygen th·. Cô ðã ð¯i di®n v¾i cái chªt, "tôi tin ch¡c là tôi s¨ chªt, tuy v§y tôi không cäm th¤y sþ hãi. trong giây phút ðó tôi ðã ki¬m ði¬m lÕi cuµc ð¶i, nhæng vi®c làm t¯t và không t¯t, nhßng có mµt ði«u th§t trong sáng là tôi r¤t hÕnh phúc khi nghî r¢ng tôi vçn còn là mµt tu sî Ph§t giáo."

Ðó là nhæng gì bên trong và ngoài hang ðµng, thª còn trong tâm cüa tenzin palmo trong su¯t 12 nåm · ðây thì sao? Cuµc hành trình ði v« nµi tâm cüa cô nhß thª nào và kªt quä ra sao? Cô ðã chÑng ngµ ðßþc cái gì? Ðã ðßþc t¡m mình trong su¯i ngu°n hÕnh phúc vô b¶ hay trong nhæng ánh sáng vàng rñc cüa bình minh giác ngµ? 

S¨ không mµt ai biªt ch¡c cái gì mà cô ðã kinh qua trong su¯t 12 nåm ¦n tu, ngoài chính cô. Cô nói: "Thñc mà nói, tôi không mu¯n thäo lu§n v« nhæng ði«u ¤y. Nó nhß là kinh nghi®m tình døc. Mµt s¯ ng߶i thích nói ðªn, mµt s¯ khác thì không. Cá nhân tôi, tôi th¤y ðó là chuy®n riêng tß, chuy®n không c¥n thiªt ð¬ nói t¾i." 

Khi b¸ ép höi, cô nói thêm: "L¨ dî nhiên khi bÕn träi qua quá trình ¦n tu lâu dài bÕn s¨ có nhæng kinh nghi®m l¾n lao và mãnh li®t khi mà thân cüa bÕn rã ra hay bay b±ng lên tr¶i cao. BÕn ðÕt ðßþc trÕng thái tïnh thÑc kÏ lÕ và khä nång trí tu® sáng ng¶i." Ðßþc ð« c§p ðªn cái g÷i là th¤y xa, th¤y nhß trong gi¤c m½ (vision), tenzin palmo nói r¢ng: "Cái ði¬m quan tr÷ng không phäi là ðÕt ðßþc cái g÷i là th¤y xa mà là th¤y rõ, (realization). Sñ th¤y rõ phäi nhß th¤y tr½ trøi hay th¤y tr¥n tru°ng (bare) chÑ không phäi cái th¤y ðßþc kèm theo v¾i ánh sáng hay âm thanh. Chúng ta c¯ g¡ng nhìn sñ v§t nhß thñc (to see things as they really are). Cái nhìn nhß thñc không phäi là sän ph¦m cüa tiªn trình suy tß·ng hay xúc cäm." (Trong ðÕo Ph§t: "th¤y ðßþc sñ th§t ðúng nhß nó là" là møc tiêu chính cüa ng߶i tu. Ði«u này chï nhæng ng߶i tu hành khi ðÕt ðßþc t¾i mÑc ðµ tâm thÑc thanh t¸nh nào ðó m¾i th¤y ðßþc (kiªn tánh). tuy nhiên trong quá trình tu hành, tâm càng thanh t¸nh thì tñ ngã tham sân si càng giäm b¾t. cho nên m¾i ví nhß lµt vö cü hành. Ъn khi hoàn toàn giác ngµ nhß ÐÑc Ph§t và các thi«n sß kiªn tánh thì ngay trong sát na giác ngµ, b×ng tïnh, nh§n ra r¢ng ð¶i s¯ng tß½ng ð¯i ð«u chï xu¤t hi®n qua äo giác. T× ðó, t¤t cä quan ni®m s¯ng cû ð«u ðßþc thay ð±i hoàn toàn. Ng߶i ðã giác ngµ nhìn chúng sinh bình ðÆng và có nhi®m vø giúp ðÞ chúng sinh. - L¶i ng߶i viªt) 

Cô cûng cho biªt trÕng thái an lÕc kÏ lÕ (bliss) không có gì là lÕ, cô xác nh§n và nói thêm ni«m cñc lÕc chính là nhiên li®u cho sñ tu hành. BÕn không th¬ kéo dài ¦n tu lâu nªu không có ni«m an lÕc bên trong. Ðó chính là thi«n duy®t mà chúng ta th߶ng nghe nói.

Cu¯i cùng khi ðßþc gÕn höi sau 12 nåm n² lñc k¸ch li®t tu hành trong ðó có ba nåm sau cùng không ra khöi ðµng, cô ðã ðÕt ðßþc thành quä gì? tenzin palmo ðã nhanh chóng trä l¶i:

"Không phäi ðßþc cái gì mà là m¤t ði cái gì. Nó gi¯ng nhß lµt t×ng l¾p mµt cü hành, cái mà bÕn phäi làm. Cái truy tìm cüa tôi là tìm hi¬u ý nghîa cüa sñ toàn häo." 

Ðáng l¨ ra tenzin palmo · trong ðµng tu vô hÕn ð¸nh, nhßng vì mµt trøc tr£c nhö v« gi¤y t¶ di trú nên cô b¸ b¡t buµc phäi xu¤t ðµng tr· v« v¾i thª gi¾i bên ngoài b·i chính quy«n s· tÕi. khi ðßþc tin cô ra khöi ðµng tu sau 12 nåm dài ¦n tu, nhi«u ng߶i ðã ðªn tìm xem thân xác cô ra sao, kªt quä tu hành thª nào? Cô thành Ph§t chßa? Mµt ng߶i bÕn ÐÑc quen biªt cô nhi«u nåm tên là lia ðang sinh s¯ng · dharamsala cûng ðªn tìm g£p. lia k¬ v« tenzin palmo nhß sau: "Khi tôi höi nhi«u l¥n v« sñ chÑng ngµ, tenzin palmo chï trä l¶i: "Mµt ði«u tôi có th¬ nói v¾i bÕn là - Tôi ðã chÆng bao gi¶ nhàm chán."

Thª là tenzin palmo ra khöi ðµng tu. theo nhß ng߶i ta k¬, cô giã t× ðµng tu Cñc LÕc, n½i mà ðã ¤p ü cô su¯t quãng tu±i thanh xuân trong ð¶i, mµt cách bình thän không tiªc, không thß½ng, không bu°n. Chính cô nói: "chÆng có gì cä, ph¥n l¾n nhæng gì ð¯i m£t tôi · ðây ðã qua ði. Th¶i gian ngßng lÕi, ð£c bi®t là ba nåm cu¯i cùng qua ði nhß là m¤y tháng." Lúc ¤y vào nåm 1988 và cô ðßþc 45 tu±i. 

Sau 24 nåm · Aán е, trong ð¥u cô lúc này hoàn toàn không có ý ni®m ði ðâu. Nhi«u ng߶i quen · räi rác kh¡p n½i trên thª gi¾i ð«u biên thß hay ðánh ði®n ngö ý m¶i cô ðªn qu¯c gia h÷. Cu¯i cùng cô ch÷n v« v¾i gia ðình mµt ng߶i bÕn hoa KÏ · Italy, th¸ tr¤n Assissi, tïnh hÕt Umbria. 

Cô · assissi nåm nåm. trong th¶i gian này nhi«u n½i · Âu Châu và Á Châu, cä Ph§t giáo lçn Thiên Chúa giáo m¶i cô ðªn di­n thuyªt và dÕy thi«n. Vì th¤y các næ tu sî Ph§t giáo không có ch¯n tu hành, h÷ th߶ng phäi di chuy¬n t× trung tâm này ðªn trung tâm khác, không m¤y t¯t cho vi®c tu t§p phát tri¬n tâm linh, nên cô quyªt ð¸nh b¡t tay vào vi®c thiªt l§p mµt næ tu vi®n Ph§t giáo tÕi mi«n B¡c Aán е. Cô ði di­n thuyªt và c± võ kh¡p m÷i n½i cho dñ án này. Cô g£p ðÑc ÐÕt lai LÕt ma thÑ 14, ðÑc Giáo Hoàng. Cô cûng ðã tham dñ hµi ngh¸ Ph§t giáo do l¶i m¶i cüa ðÑc ÐÕt lai LÕt ma tÕi dharamsala và giúp t± chÑc các hµi ngh¸ v« næ tu Ph§t giáo thª gi¾i hàng nåm tÕi B° Ы ÐÕo Tràng, „n е và Lâm TÏ Ni, Nepal.

Hi®n nay sß bà ðã 56 tu±i, vçn ðang tiªn hành dñ án xây dñng næ tu vi®n Ph§t giáo, vçn nhi®t thành ði di­n thuyªt xin ti«n üng hµ. Sß bà làm vi®c không m®t möi. Tài sän cüa sß bà chï vön v©n g°m mµt cái túi ngü, mµt vài quy¬n sách Ph§t giáo, mµt ít døng cø cá nhân, và ba bµ áo nhà tu. Sß bà t× ch¯i không dùng t¾i s¯ ti«n quyên góp dành xây tu vi®n, ngay cä dùng vào chi phí di chuy¬n. Sß bà không ng¥n ngÕi ði kh¡p m÷i n½i, ði xe, ði bµ, ði máy bay, ch¶ ðþi nhi«u gi¶, có khi nhi«u ngày ð¬ chuy¬n tiªp phß½ng ti®n, nhßng không bao gi¶ cau có than phi«n, ngoÕi tr× khi ðøng t¾i v¤n ð« ån m£n, sß bà nói mÕnh và thÆng th×ng lý do tÕi sao không nên ån th¸t chúng sinh. 

Cuµc ð¶i cüa sß bà là mµt hi®n thñc, thª nhßng ðã tr· nên mµt huy«n thoÕi th¥n kÏ. Sß bà tr· thành th¥n tßþng (icon) cho các næ tu sî phß½ng Tây, cä Ph§t giáo và các tôn giáo khác. khi hoàn t¤t dñ án xây dñng næ tu vi®n Ph§t giáo cho nhæng phø næ quyªt tâm theo con ð߶ng giác ngµ trong thân xác phø næ nhß bà, sß bà s¨ tr· lÕi ðµng tu. Sß bà s¨ không tr· lÕi ðµng tu cû. C½ th¬ cüa sß bà ðã già, không th¬ ch¸u n±i trong ði«u ki®n sinh s¯ng · ðµ cao trên 13 ngàn bµ næa. Яi v¾i sß bà, ðµng tu t¾i mang nhi«u nghîa ¦n dø (metaphorical) h½n là hi®n thñc, cûng có th¬ là mµt túp l«u tranh · mµt n½i yên tînh, không hÆn là · th§t xa. N½i ðó có th¬ là b¤t cÑ ðâu, có th¬ là phß½ng Ðông n½i sß bà có cäm nghî là s¨ viên t¸ch · ðó. T¤t cä ð«u không quan tr÷ng, b¤t cÑ ðâu sß bà ði hay sß bà · ð«u là nhà. Sß bà chï có møc ðích trong tâm là tiªp tøc theo ðu±i con ð߶ng giác ngµ giäi thoát toàn häo trong thân xác mµt ng߶i phø næ.

Phân Tích 

Trên ðây là tóm lßþc nµi dung quy¬n sách d¥y 213 trang nói v« cuµc ð¶i và công trình tu hành cüa mµt ni sß Ph§t giáo trong su¯t 24 nåm tu t§p. Mµt quy¬n sách d¥y nhß thª mà chï tóm lßþc lÕi vài trang gi¤y, ch¡c ch¡n không ð¥y ðü. Ng߶i viªt biªt nhß v§y nên ðã c¯ g¡ng trình b¥y nhæng nét chính và quan tr÷ng. Ph¥n chi tiªt, mong quý ðµc giä ð÷c thêm trong nguyên bän tiªng Anh, v×a biªt rõ ð¬ h÷c höi v×a giúp sß bà tenzin s¾m hoàn thành dñ án xây c¤t tu vi®n Ph§t giáo dành cho ni gi¾i tÕi B¡c Aán е. 

Qua quy¬n sách này, hay nói mµt cách khác, qua tiªn trình tu chÑng cüa sß bà chúng ta th¤y r¢ng møc tiêu thiªt yªu cüa cuµc ð¶i chúng ta là giác ngµ giäi thoát hoàn toàn. Sñ giác ngµ này có th¬ ðÕt ðßþc trong thân xác m÷i ng߶i, b¤t k¬ là nam hay næ. Sß bà ðã quyªt tâm th® nguy®n thành Ph§t trong thân xác phø næ dù phäi träi qua bao nhiêu kiªp, không c¥n phäi tái sanh làm thân nam r°i m¾i tu thành Ph§t. (trang 5)

Do quyªt tâm nhß v§y, ng߶i tu m¾i hÕ thü công phu mà vi®c trß¾c tiên và trên hªt là không tham døc, tÑc không khát khao, không thèm mu¯n, không m½ ß¾c, không mong c¥u hay ðòi höi b¤t cÑ cái gì, ði«u gì. Nhß sß bà khi nh§n biªt ðßþc cái ðó là ði¬m chính cüa ðÕo Ph§t, sß bà b¡t ð¥u xä bö, t× v§t ch¤t ðªn tinh th¥n, t× thân ðªn tâm, b¢ng cách cho ði qu¥n áo, không trang ði¬m, không ði ch½i v¾i bÕn trai t× lúc 18 tu±i và cho ðªn nay 56 tu±i vçn tiªp tøc xä bö. khi l§p xong tu vi®n, sß bà cho biªt s¨ không làm tu vi®n trß·ng mà s¨ tr· v« mµt mình n½i ðµng tu hëo lánh nào ðó. Tài sän hi®n nay chï g°m có cái túi ngü, cái näi xách tay, mµt ít døng cø cá nhân nhß bàn chäi ðánh rång, mµt vài quy¬n sách Ph§t giáo và ba bµ qu¥n áo nhà tu. (trang 203)

Ði«u thÑ ba là phäi n² lñc k¸ch li®t và kiên trì tu t§p. trong vi®c tu t§p, không màng t¾i kªt quä và th¶i gian mà chï xem chúng nhß là mµt tiªn trình. Sß bà tenzin n² lñc k¸ch li®t không ng×ng nghï trong su¯t 24 nåm tu t§p tÕi Aán е và vçn còn tiªp tøc ðªn bây gi¶. trong su¯t 12 nåm · ðµng tu trong tuyªt, sß bà ng°i thi«n m²i ngày 4 l¥n m²i l¥n 3 tiªng, b¡t ð¥u t× 3 gi¶ sáng và ch¤m dÑt lúc 10 gi¶ ðêm và ån mµt bæa duy nh¤t vào bu±i trßa. Sß bà cho biªt không phäi chï có ng°i thi«n nhß v§y m¾i là tu. Thñc hành thi«n phäi ðßþc n² lñc trong m÷i lúc, m÷i ngày, không phäi mµt ngày, mµt tháng, mµt nåm hay mµt ð¶i mà liên tøc mãi mãi. Sß bà cûng cho biªt lý do chúng ta không giác ngµ ðßþc vì chúng ta l߶i biªng (trang 171), không có lý do nào khác h½n.

Ngoài các ði«u trên, vi®c tu t§p c¥n phäi ðßþc thñc hi®n liên tøc, ví nhß gà ¤p trÑng hay mèo rình chuµt. Không th¬ nay tu, mai ði ch½i, r°i m¯t lÕi tu hay v×a làm ån tính toán l¶i l² trong ð¥u lÕi v×a tham thi«n. Sß bà ví nhß n¤u ån, c¥n phäi ð¯t lØa liên tøc · mµt nhi®t ðµ không thay ð±i m¾i chín ðßþc. Nªu cÑ m· lØa lên mµt chút r°i lÕi t¡t thì chÆng bao gi¶ thành (trang 198). Và cûng vì v§y các khóa tu hay an cß ð¸nh kÏ hay toàn kÏ tÕi n½i tînh m¸ch là ði«u c¥n thiªt.

Nh§n иnh 

Cho mµt cuµc hành trình tâm linh, sñ giän d¸ và chân th§t cüa câu chuy®n thu§t lÕi ðã làm rung ðµng ng߶i ð÷c t× chü ð« cho ðªn nhân v§t chính cüa quy¬n sách. Quä thñc quy¬n sách, qua ngòi bút tài tình cüa næ ký giä vicki mackenzi ðã ðßa ng߶i ð÷c ði t× quán bán cá nhö n¢m góc mµt khu ph¯ phía Ðông Luân Ðôn ðªn t§n chân tr¶i hy Mã LÕp S½n hùng vî trong mµt khoäng th¶i gian khá dài, b¡t ð¥u t× khi nhân v§t chánh cüa câu chuy®n 13 tu±i cho ðªn khi ra khöi ðµng tu lúc 45 tu±i. 

Nhân v§t chánh, nhß bÕn ð÷c biªt là diana perry r°i là sß bà tenzin palmo bây gi¶. Sß bà tình c¶ biªt ðªn ðÕo Ph§t t× khi còn r¤t trë và khao khát mu¯n biªt v« mµt sñ gì toàn häo cüa con ng߶i, mµt cái gì chân th§t trong sáng vô cùng t§n cüa m²i chúng ta. Sß bà ðã lên ð߶ng tìm v« nµi tâm và sau khi träi qua mµt quá trình tu t§p k¸ch li®t v¾i 24 nåm liên tøc trong ðó có 12 nåm ¦n tu tÕi mµt ðµng trong tuyªt, ai cûng höi sß bà ðã ðÕt ðßþc cái gì, ðã chÑng ngµ chßa, sß bà cûng chï nói bâng qu½ và có mµt l¥n vì ðßþc höi v£n quá, sß bà ðã nói r¢ng: "Không phäi ðßþc cái gì mà là m¤t ði cái gì." hay "Không phäi ðÕt ðßþc cái th¤y xa (vision) mà là th¤y rõ, th¤y nhß thñc". Cûng nhß mµt v¸ t± nói tu hành chï c¯t ra khöi vûng l¥y, ra khöi ch§u ph¦n, thª thôi.

Quä là tuy®t di®u, su¯t cä quy¬n sách nhæng l¶i nói cüa sß bà giän d¸ và chân th§t nhß thª ð¤y, không m¥u mè, không u¯n n¡n, không bay bß¾m vån hoa. Nhß Løc T± Hu® Nång có nói nªu bÕn biªt tâm mình thanh t¸nh là bÕn ðã không thanh t¸nh r°i. Biªt mình ngµ t¤t là mình chßa ngµ. Mà th§t ra có gì ð¬ mà ðÕt, có gì ð¬ mà ngµ. V¯n dî ðã có sÇn, nhß vàng ròng có sÇn trong qu£ng than ðen, chï c¥n gµt rØa sàng l÷c cáu b¦n là vàng ròng hi®n ra (Kinh Viên Giác). 

Nhæng l¶i nói cüa sß bà sau quá trình 24 nåm tu t§p ð«u là nhæng kinh nghi®m. qua l¯i vån bình d¸ cüa vicki mackenzie chúng ta không th¤y có cäm giác ðó là nhæng l¶i giäng dÕy cüa sß bà. Thª m¾i hay, m¾i tuy®t di®u. Không mµt l¶i thuyªt pháp nào hay h½n thª vì nó ðã gói tr÷n, nó ðã th¬ hi®n b¢ng thân kh¦u ý. Thân kh¦u ý nh¤t nhß: Thân thuyªt pháp, kh¦u thuyªt pháp và ý thuyªt pháp ð°ng bµ. xin cäm tÕ sß bà tenzin và các n² lñc cüa Vicki. Ng߶i ð÷c quy¬n sách và viªt nhæng l¶i này v¾i møc ðích ð¬ m÷i ng߶i biªt, tìm mua sách ð¬ ð÷c, ð¬ g¯i ð¥u gi߶ng làm c¦m nang tu hành và cûng là ð¬ sách bán chÕy cho có ti«n xây dñng tu vi®n Ph§t giáo dành cho phø næ.

L¶i Kªt

Cä mµt cuµc ð¶i kh± hÕnh tu hành, g¯i tuyªt n¢m sß½ng cüa sß bà chï ð¬ thñc hành l¶i Ph§t dÕy: "giäi thoát khöi vòng luân h°i sinh tØ", ðÕt t¾i hoàn toàn giác ngµ, ði«u mà ÐÑc Ph§t cûng ðã träi bao gian kh± m¾i thân chÑng ðßþc. аng th¶i, sß bà còn tranh ð¤u cho næ tu sî tÕi nhæng ph¥n ð¤t còn phäi gánh ch¸u sñ ð¯i xØ b¤t công, tüi nhøc, ðßþc quy«n hß·ng sñ giäng dÕy Ph§t pháp th§m thâm vi di®u, ðßþc theo nhæng ð߶ng l¯i hành trì ð£c bi®t ð¬ thanh l÷c tâm, ngõ h¥u cûng nhß nam gi¾i. V¾i lý tß·ng cao ð©p ¤y trên vai, sß bà ði kh¡p n½i xin ti«n ð¬ xây mµt nhà tu cho næ tu sî, n½i mà h÷ s¨ ðßþc h÷c nhæng ph¥n thâm di®u cüa Ph§t pháp mà trß¾c kia chï dành cho nam gi¾i.

Nªu quý ðµc giä có cäm thông v¾i lý tß·ng cao ð©p cüa bà, trong tâm kh·i lên mµt ni«m tùy hÖ, ho£c mµt ni®m quäng tu cúng d߶ng thì xin quí v¸ liên theo ð¸a chï sau ðây: tenzin palmo C/O vicki Mackenzie, bloomsbury publishing Plc, 38 soho Square, london wv 5DF 

Tên Sách: Cave in the Snow
Tên Tác Giä: Vicke Mackenzi
Nhà xu¤t Bän:  Bloomsbury http://www.bloomsbury.com
On line book Store: Amazon http://www.amazon.com (List price $24.95 your Price: $17.46)
Ng߶i Ði¬m Sách:  Tâm Di®u http://www.jps.net/hoasen

Tâm Di®u