Nan Sß nan Ю
Ngày xßa có mµt v¸ th¥y tu hành ng°i mãi mà không n¢m. Th¥y trø trì mµt ngôi chùa l¾n. Nhi«u ð® tØ theo h÷c r¤t ðông, nhßng không ai h÷c ðßþc cái kh± hÕnh cüa th¥y là chï giæ ba oai nghi : Ði, ÐÑng Ng°i ... không N¢m. M£c dù v§y, kh± hÕnh cüa th¥y cûng änh hß·ng sâu rµng trong hàng tÑ chúng khiªn cho không mµt ai còn lòng dÕ nào buông lung, biªng nhác. Mµt hôm có mµt sa di t¾i xin nh§p chúng. Th¥y b¢ng lòng. Chú xin h¥u c§n bên th¥y ð¬ h÷c cái hÕnh tinh t¤n. Th¥y ch¤p nh§n, nhßng h¢ng ðêm, khi th¥y ng°i su¯t ðêm t¾i sáng thì chú sa di cûng n¢m su¯t t¾i sáng. Th¥y ð¬ ý nhi«u l¥n nhß v§y, nhßng xét ra v¸ sa di này không phäi hÕng t¥m thß¶ng: Chú ngû r¤t tïnh, mµt cái ðµng nh© cüa th¥y cûng làm cho chú thÑc d§y ð¬ ðáp Ñng nhæng sai bäo. cho nên th¥y không có lý do gì r¥y chú. Chï có mµt ði«u th¥y th¤y làm tiªc, là mµt chú ð® tØ thông minh t§n tøy nhß thª, mà cÑ n¢m dài su¯t ðêm mµt cách "tinh t¤n". Cu¯i cùng, th¥y phäi nói cho chú biªt không nên tu cái hÕnh "n¢m" nhß v§y.
- Này sa Di, chú n¢m mãi coi ch×ng thành r¡n ðó.
Chú sa di thßa:
- BÕch Th¥y , th¥y ng°i mãi con cûng sþ Th¥y thành cóc thôi!
V¸ th¥y nhân ðó mà ngµ ðÕo.
Pothila Ông Sß R²ng
Vào th¶i Ph§t còn tÕi thª có mµt v¸ trß·ng lão tên Pothila. V¸ sß này lão thông tam tÕng và v¥n thß¶ng tuyên ð÷c giáo lý cho mµt nhóm 500 v¸ TÏ kheo nghe. Chï hi«m có mµt ði«u là sß chßa chÑng ðßþc quä Thánh nào cä. Ь giúp sß, ðÑc Thª Tôn thß¶ng g÷i sß là "Pothila r²ng" m²i khi ti®n d¸p. ChÆng hÕn nhß m²i l¥n sß ðªn bên ÐÑc Ph§t. Ngài bäo. -Hãy ðªn ðây pothila r²ng!
-Ng°i xu¯ng ði pothila r²ng!
-Hãy ði ði pothila r²ng! v.v...
Và khi trß·ng lão pothila ðã r¶i khöi ghª, ði ra, Ngài còn nói: Trß·ng lão pothila th¥m nghî :"Ta ð÷c tøng thông cä thuµc cä tam tÕng và chú giäi cûng rành mÕch không kém, ta là th¥y giáo th÷ cho 500 TÏ kheo và 18 hµi chúng, v§y mà ðÑc Thª Tôn v¥n g÷i là "Pothila r²ng" ch¡c vì ta chßa phát tri¬n chánh ð¸nh nên Ngài g÷i nhß thª".
Cäm th¤y b¸ kích ðµng, sß tñ nhü: "Ta s¨ vào r×ng ð¬ thi«n ð¸nh".
Chi«u hôm ¤y sau khi giäng kinh xong, ðþi lúc tr¶i nhá nhem t¯i, trß·ng lão mang y bát, n¯i gót theo nhóm thính chúng cu¯i cùng ra khöi pháp ðß¶ng. Các th¥y TÏ kheo ng°i trong phòng h÷c kinh nhßng chÆng h« hay biªt gì v« v¸ pháp sß cüa mình.
Sau khi ði khoäng 120 d£m ðß¶ng trß·ng lão pothila g£p mµt cøm r×ng là n½i ¦n cß cüa 30 v¸ TÏ kheo. Sß ðªn chào v¸ trß·ng chúng và thßa: -BÕch trß·ng lão, xin Ngài hãy chï dÕy cho con.
-Này tôn giä, Ngài là mµt v¸ giäng sß chúng tôi còn phäi h÷c v¾i Ngài, sao Ngài nói thª ?
-Thßa trß·ng lão, Ngài ð×ng t× ch¯i, xin häy chï dÕy cho con.
T¤t cä các v¸ TÏ kheo ngø tÕi khu r×ng này ð«u ðã ð¡c a la Hán. V¸ trß·ng chúng nghî th¥m "Ông sß này là ngß¶i h÷c rµng, có l¨ ông ð¥y lòng kiêu hãnh" nên th¥y t× ch¯i chï dÕy và g·i pothila xu¯ng cho ð® nh¸ tòa. pothila cûng cung kính xin h÷c höi v¾i v¸ sß này, nhßng ð® nh¸ tòa lÕi ð¦y sang ð® tam toà. Và cÑ nhß thª, cho ðªn ngß¶i nhö nh¤t trong chúng: mµt chú ti¬u 7 tu±i ðang ng°i khâu áo. Kiêu khí cüa pothila cûng tøt d¥n cho ðªn mÑc th¤p nh¤t. Trß·ng lão pothila ðªn bên chú ti¬u, ch¡p tay cung kính:
-Thßa Tôn giä, xin Ngài häy chï dÕy cho con.
-! Pháp sß! Ngài nói gì thª? Ngài l¾n h½n tôi v« tu±i tác cûng nhß h÷c thÑc tôi còn phäi h÷c thêm · Ngài næa mà ?
-BÕch Tôn giä, xin Ngài ð×ng t× ch¯i. Häy chï dÕy cho con!
-Thßa Tôn giä, nªu Ngài có ðü kiên nhçn làm theo l¶i tôi, tôi s¨ hß¾ng dçn Ngài.
-Con s¨ kham nhçn t¤t cä, nªu Ngài dÕy con nhäy vào lØa, con cûng nhäy theo.
Nhìn bµ y phøc ð¡t giá cüa Pothila, chú ti¬u chï mµt cái ao g¥n ðó: -Xin Ngài hãy ð¬ nguyên y phøc và nhäy xu¯ng ao.
Th¤y y phøc cüa v¸ trß·ng lão này ß¾t ðçm, chú ti¬u bäo: Trß·ng lão pothila li«n leo lên ðÑng cung kính trß¾c m£t mµt chú ti¬u. Chú giäng dÕy: -Này Tôn giä, nhß mµt cái hang có sáu cØa ngõ. Mµt con dª chun vào hang. ai mu¯n b¡t nó phäi b¸t nåm cØa, chï ch×a mµt cØa là tóm ðßþc nó ngay. Tôn giä hãy quan sát sáu cån cüa mình. Ðóng nåm cån lÕi và t§p trung tr÷ng tâm vào Ý cån.
Nghe nhæng l¶i nói cüa chú ti¬u, Trß·ng lão h¯t nhiên tïnh ngµ, nói: Trß·ng lão li«n nh§p ð¸nh, ÐÑc Thª Tôn cách ðó 120 d£m, biªt r¢ng Tôn giä này s¨ ð¡c quä, Ngài li«n hoá thân ðªn trß¾c m£t Pothila, ð÷c k®. Bài k® này tr· thành câu pháp cú 282, và ðßþc lßu truy«n cho ðªn ngày nay: Th§t v§y do thi«n ð¸nh trí tu® phát sinh, không hành thi«n reí tu® phai d¥n. Thông su¯t rõ nhæng ði«u lþi hÕi này, hãy tñ mình làm thª nào ð¬ trí tu® phát sinh