Ðó là Hòa Thßþng yto Zosimichi, vi®n chü mµt ngôi chùa l¾n · g¥n núi Phú Sî và cûng là Chü T¸ch trung Tâm CÑu Trþ P§t Giáo BAC, mµt t± chÑc phi chính phü, giúp ðÞ các nß¾c ðang phát tri¬n · Châu Á theo tinh th¥n t× bi b¯ thí cüa Ph§t giáo. Thành viên cüa Hµi là nhæng tång sî và ph§t tØ tÕi gia hoÕt ðµng tình nguy®n.

Hòa thßþng yto zosimichi ðã b¡t ð¥u quan tâm ðªn Châu Á vào 14 nåm trß¾c. "Lúc ðó, dân tÜ nÕn Kampuchia" Ngài cho biªt "liên tøc ð± xô qua lãnh th± Thái Lan, mµt hôm tôi có ð÷c mµt bài phóng sñ nhö v« tìm ng߶i tình nguy®n hoÕt ðµng · các trÕi tÜ nÕn cüa mµt ðoàn th¬ Ph§t giáo chü xß¾ng. Lúc ðó tôi r¤t bån khoån khi th¤y tin tÑc v« ng߶i tÜ nÕn ðång täi quá nhi«u mà chï có nhæng ðoàn th¬ Công giáo và nhi«u t± chÑc khác cÑu trþ, còn Ph§t giáo Nh§t Bän thì không th¤y tåm h½i gì cä. Nên chßa ð¥y mµt tu¥n sau khi ð÷c bài báo ðó, tôi ðáp chuyªn bay ði thåm Kampuchia".

Thª là t× ðó Hòa Thßþng yto zosimichi ðã tham gia vào hoÕt ðµng cÑu trþ ng߶i kampuchia bên trong lçn bên ngoài lãnh th± cüa ð¤t nß¾c này. Ngài t£ng quà cho các cô nhi vi®n · Phnompenh, nhß qu¥n áo, thu¯c men... "Có hôm tôi ghé thåm mµt tr߶ng c¤p i · Phnompenh" Ngài nh¾ lÕi "ông hi®u trß·ng có nhã ý mu¯n xin hÕt gi¯ng hoa. Vì dß¾i th¶i Pôn P¯t m÷i thÑ ð«u b¸ tiêu hüy, nên b¤y gi¶ cái gì cûng c¥n, nhßng c¥n nh¤t là nø c߶i cüa trë em. Ông hi®u trß·ng mu¯n tr°ng hoa ð¬ mang lÕi cho trë em nhæng nø c߶i h°n nhiên. Th§t tình lúc ðó, chúng tôi chï biªt t£ng ti«n và ð° v§t, nên ý kiªn cüa v¸ hi®u trß·ng ðã làm cho tôi sáng m¡t lên".

Sau khi ðßþc ông hi®u trß·ng ð« ngh¸ t£ng hÕt gi¯ng hoa. Hòa thßþng yto bèn quyªt ð¸nh biªn hoÕt ðµng cá nhân cüa mình trß¾c ðây thành mµt t± chÑc t× thi®n l¾n h½n. Ngài kªt hþp v¾i mµt s¯ Tång ni trë ðang hoÕt ðµng cÑu trþ · các trÕi tÜ nÕn và l§p tÑc thành l§p trung Tâm CÑu Trþ Ph§t Giáo bac (Buddhist assistance Centre) vào nåm 1982. Hi®n nay trung tâm này ðã phát tri¬n lên mµt ngàn hµi viên trên kh¡p nß¾c. Ngu°n tài chánh dña vào ti«n hµi phí, quyên góp và tài trþ. иa bàn hoÕt ðµng cüa trung Tâm bac là tïnh Ysang, vùng ðông b¡c Thái Lan, khu vñc này n±i tiªng là nghèo kh±, ð¤t ðai c¢n c²i khó tr°ng tr÷t, vì thª dân chúng · ðây th߶ng phäi ði kiªm vi®c làm · các n½i xa xôi nhß thü ðô bangkok ho£c ðªn t§n Nh§t Bän. khu vñc này ng߶i dân th߶ng b¸ ung thß gan và ung thß tuyªn giáp trÕng nhi«u h½n · các vùng khác.

Ь ðáp lÕi nguy®n v÷ng cüa các bác sî · mµt b®nh vi®n trong khu vñc này. trung tâm bac ðã ð£t vån phòng · thành ph¯ phongken và cho xe khám b®nh lßu ðµng ði khám quanh vùng. V¾i sñ hþp tác cüa các bác sî và y tá cüa b®nh vi®n này, m²i tháng vån phòng cho xe ði khám vòng quanh mµt l¥n. "Ung thß là mµt b®nh r¤t nguy hi¬m" Ngài yto nói "c¥n phäi phát hi®n s¾m. Vùng này r¤t nghèo, ph¥n ðông không có ti«n xe ði ðªn b®nh vi®n, thì làm sao có ti«n ð¬ chæa b®nh. Nªu phát hi®n tr­ th߶ng dçn ðªn tØ vong. cha m© chªt ði thì con cái phäi ra bangkok ð¬ kiªm s¯ng, cu¯i cùng ði ðªn ch² bán dâm và làm nhæng ngh« dùng tay không vào thüy ngân r¤t có hÕi. cho nên chúng tôi ðã kh·i sñ t× hoÕt ðµng y tª v¾i ß¾c mong là cho m÷i ð×ng chªt s¾m. Nhi«u ng߶i s¯ng lâu ch×ng nào thì t¯t ch×ng ¤y ð¬ h÷ có th¬ cÑu ðßþc cho con cái cüa mình". Tính ðªn nay xe khám b®nh lßu ðµng ðã hoÕt ðµng ðßþc sáu nåm, ðem lÕi nhi«u thành quä t¯t ð©p cho trung tâm. Cô katahachi Muhito, y tá Nh§t Bän, nhân viên cüa vån phòng trung tâm bac · Phongken, t×ng ði khám b®nh cho biªt: "Nh¶ kiên trì thñc hi®n khám b®nh lßu ðµng nhß thª chÆng nhæng hæu ích trong vi®c phát hi®n s¾m b®nh ung thß, mà còn phát hi®n và ði«u tr¸ c¤p th¶i các b®nh giun sán, s¦y thai và nhi«u b®nh th߶ng ðe d÷a tính mÕng con ng߶i. Bây gi¶ m÷i ng߶i ð«u biªt tiªng xe khám b®nh lßu ðµng và r¤t trµng ðþi xe này ðªn khám cho h÷".

Hi®n nay, Ngài yto hoàn toàn giao phó m÷i hoÕt ðµng · Thái lan cho m߶i mµt nhân viên th߶ng trú n½i ðó và Ngài ðang chuy¬n m¯i quan tâm qua qu¯c gia Lào. Hòa Thßþng yto ðã và ðang có kª hoÕch xây dñng tr߶ng c¤p i cho Lào. Nß¾c Lào có khoäng 2026 tr߶ng h÷c, nhßng thñc tª chï có 2000 thôi, còn 5000 tr߶ng khác thì ðang ngßng tr® vì hß nát và xu¯ng c¤p tr¥m tr÷ng, không sØ døng ðßþc. — Lào chï có 50% trë em ði h÷c c¤p I. trung tâm bac ðã hþp tác v¾i Bµ Giáo døc Lào ð¬ xây dñng tr߶ng c¤p I. Ъn nay ðã hoàn thành xong 7 tr߶ng và bäy tr߶ng khác ðang thi công. M¯i quan tâm cüa Hòa thßþng yto kh·i ð¥u t× kampuchia r°i d¥n d¥n lan rµng ðªn Thái lan và Lào. Ði«u gì ðã khiªn Ngài yto quan tâm ðªn nhß thª?

Ngài cho biªt: "H°i nhö tôi cÑ tß·ng nß¾c Nh§t là mµt nß¾c r¤t hay. Vì lúc ¤y, h¥u nhß nß¾c Nh§t chßa có các loÕi máy móc ði®n gia døng. cho nên m÷i ng߶i trong nhà ð«u chia xë và giúp ðÞ các vi®c nhß n¤u c½m, quét nhà, gi£t qu¥n áo... tinh th¥n giúp ðÞ nhau nhß thª ðßþc kh·i d§y t× ch² hi«n hòa và tình thß½ng ð°ng loÕi cüa con ng߶i. Ngày nay, ð¶i s¯ng quá ti®n nghi, nên ng߶i Nh§t ðã tö ra lãnh ðÕm và ít quan tâm ðªn ng߶i bên cÕnh. Ðó là kªt quä cüa sñ phát tri¬n khoa h÷c kÛ thu§t". Tôi không th¬ quên l¶i nói cüa mµt ng߶i Vi®t nam lúc trß¾c. H°i ðó mu¯n ði thåm kampuchia phäi ði ngang Vi®t Nam, khi ðó có mµt ng߶i Vi®t ðang công tác cho c½ quan unicef (QuÛ bäo trþ nhi ð°ng cüa Liên hi®p qu¯c) giúp ðÞ chúng tôi. Mµt hôm ng߶i ðó ð« ngh¸ chúng tôi quan tâm và giúp ðÞ cho thiªu nhi Vi®t nam và chúng tôi g§t ð¥u tán thành. Nhßng r°i ng߶i ðó lÕi nói: "Th§t ra còn có nhæng n½i khác kh¯n kh± và khó khån h½n Vi®t Nam, xin các ông nên giúp ðÞ nhæng n½i ðó trß¾c". Tôi r¤t cäm ðµng trß¾c tình thß½ng ng߶i nhß thª. Tôi cho r¢ng: "Nh§t Bän là mµt nß¾c có th¬ nói ð¥y ðü v« ti«n bÕc,v§t ch¤t và tñ do mang ði ðâu cûng ðßþc. Nên chúng tôi ðem ði giúp các nß¾c khác. Nhßng ngßþc lÕi, ng߶i dân · các nß¾c khác còn có nhæng ði«u quý giá h½n mà chúng tôi c¥n phäi h÷c höi, ðó là t¤m lòng thß½ng ng߶i và ðó cûng là ý nghîa th§t sñ cüa trung tâm BAC".

Hòa thßþng cûng cho biªt, Ngài s¨ trø trì trong vòng 5 nåm næa, và sau ðó Ngài qua s¯ng · Thái lan ho£c sang Lào trong th¶i gian còn lÕi cüa ð¶i mình ð¬ c¯ng hiªn cho sñ nghi®p "CÑu tª ðµ sinh". 

(Theo bangkok POST, 15/ 08/1994)