Trong kiªp s¯ng 
sanh tØ quay cu°ng này!

Thích Ph± Huân

Bß¾c vào ð¶i, nh§p vào dòng nghi®p ð¬ trä ð¬ vây, con ng߶i ði ði v« v« mang muôn hình tß¾ng: tr¶i, ng߶i, ngÕ quÖ, súc sanh...M²i l¥n ðµi l¾p mang hình nhß thª dòng tâm thÑc m®t mõi ð¤u tranh c¯ vß½n lên cho ðßþc cänh gi¾i yên lành, an ±n, nhßng khi tÕm ðßþc an ±n không bao lâu, lÕi b¸ sa vào mê døc biªn thành nô l® v÷ng cänh, ð¬ t× chân thÑc tr· thành v÷ng thÑc r°i ác nghi®p theo ðó mà d¤y lên, tñ dçn mình vào tåm t¯i cüa luân h°i. S¯ng chìm trong kh± cänh do tñ tâm thÑc chính mình tÕo ra, nên r°i s¾m muµn cûng tñ thÑc tïnh ðau kh±, bèn làm lÕi cuµc quay tìm chân thÑc! CÑ thª mà trôi n±i trong vÕn kiªp luân h°i cüa kh± ðau. 

Nhæng cänh gi¾i ðau kh± ðày ð÷a con ng߶i có khi cûng hóa thành nhân giúp tâm thÑc giác tïnh vß½n lên, nhßng ðây không phäi là sñ may m¡n cho tâm thÑc ¤y, mà nguyên nhân ð½n giän vì tâm thÑc kia ðã quá m®t mõi ðau kh± trong sanh tØ quay tròn n½i løc ðÕo ( Tr¶i, ng߶i, a tu la, ngÕ quÖ, súc sanh, ð¸a ngøc) nên c¯ tìm lÕi quay v« mà thôi. khi tâm thÑc giác tïnh c¯ vß½n lên, t¤t nhiên s¨ vß½n lên nhæng cänh gi¾i huy hoàng tuy®t häo, bö lÕi sau lßng cõi v§t ch¤t thô k®ch, lu m¶ (døc gi¾i). Nªu là tâm thÑc s½ c½, · mÑc ðµ v×a chþt giác, thì tuy vß½n lên nhßng vçn còn trong thª gi¾i v§t ch¤t nghîa là vçn còn hình s¡c, nhßng là hình s¡c tuy®t v¶i hoàn häo vi tª, ðó là cänh tr¶i hæu s¡c (s¡c gi¾i). Và nªu tâm thÑc giác tïnh cao h½n, s¨ vß½n lên nhæng cänh gi¾i vi tª chân di®u, tÑc không còn v§t ch¤t næa. B¤y gi¶ tâm thÑc s¯ng ngay v¾i bän th¬ tâm thÑc cüa mình trong cõi tr¶i vô s¡c (vô s¡c gi¾i). Ðây là cuµc hành trình gµt rØa thô x¤u cüa mµt tâm thÑc ð¬ tìm n½i an ±n nh© nhàng trong cänh gi¾i trong sÕch, yên vui nh¤t. Nhßng ðây vçn còn là mµt cänh gi¾i có sñ th÷ hß·ng, cäm nh§n trong vòng nhân quä ch¾ không là tuy®t ð¯i cüa cänh gi¾i không th¬ nghî bàn; n½i ðó hoàn toàn thanh t¸nh dÑt m÷i ð¯i ðãi, siêu vi®t trang nghiêm, ð¬ không còn gì ð¬ siêu vi®t. Cänh gi¾i ¤y chï có nhæng siêu tâm thÑc, v¾i bän th¬ chân thi®n ðªn r¯t ráo và không còn gì ð¬ bám víu vào sñ chÑng ðÕt hay vß½n lên næa. V¾i cänh gi¾i vi di®u r¯t ráo ðó, thì cänh vô s¡c gi¾i vçn còn c¥n phäi vß½n lên.

Nhæng cänh gi¾i t× thô ðªn tª và ðªn siêu vi®t ¤y ð«u do tâm thÑc tÕo nên cä. Ði«u này con ng߶i khó hi¬u khó biªt, nªu không có sñ xu¤t hi®n cüa b§c ÐÕi giác, ðó là ÐÑc Thª Tôn (Ph§t Thích ca Mâu Ni). L¸ch sØ cüa ðÑc Ph§t h¥u nhß ng߶i Ph§t tØ ít nhi«u ð«u nghe qua, nhßng vi®c Ngài chÑng ðÕo m¾i là quan tr÷ng, vì không chÑng ðÕo thì sñ l¥n mò cüa con ng߶i · cõi ta Bà này cûng chï mãi loay hoay ði ði v« v« trong thª gi¾i kh± ðau cüa v§t ch¤t. Và cûng không biªt ðßþc ngoài thª gi¾i v§t ch¤t (thª gi¾i này) còn có nhæng thª gi¾i không phäi v§t ch¤t và không không phäi v§t ch¤t cûng không không không phäi v§t ch¤t; ho£c giä mßþn danh t× th߶ng g÷i là Chân Nhß, Niªt Bàn, T¸ch T¸nh...

Trong l¸ch sØ loài ng߶i t× kh·i nguyên ðªn nay có r¤t nhi«u tôn giáo ra ð¶i, và m²i tôn giáo ð«u có nhæng l¶i giáo hu¤n truy«n lßu cho môn ð° cûng nhß cho t¤t cä m÷i ng߶i nghiên cÑu h÷c höi, ho¢ng hóa, ph± biªn v.v..Trong các tôn giáo có m£t trên thª gi¾i này, vi®c nhìn nh§n mµt cách thành th§t thì không mµt tôn giáo nào lÕi có ðßþc l¶i giáo hu¤n phong phú, sâu s¡c b¢ng ðÕo Ph§t. Vì ðâu biªt ðßþc sâu s¡c ? Vì t× l¶i giáo hu¤n cüa ÐÑc Ph§t ðã khiªn nhæng nhà nghiên cÑu cûng nhß các ð® tØ Ngài phong phú ðßþc tß tß·ng, mà tÕo ra hàng ngàn, hàng tråm ngàn l¶i giäng dÕy cho nhæng ng߶i sau. Nªu gom cµng nhæng l¶i Ph§t dÕy và cüa các hàng ð® tØ, nhæng nhà h÷c giä, tß tß·ng gia hi®n nay ðßþc in thành sách có th¬ ðªn vài tri®u chæ. Sñ th§t này cho th¤y ch¡c ch¡n nhæng l¶i ¤y phäi có giá tr¸, phäi là sñ th§t và sñ th§t ðªn chín mß½i ph¥n tråm.

Nhßng sñ th§t có giá tr¸ h½n næa là l¶i dÕy cüa Ph§t ðã ðßþc chÑng nghi®m và chÑng th§t b¢ng sñ tu chÑng có kªt quä cüa nhæng ng߶i thñc hành theo. Các v¸ chÑng ðÕo ðã ð¬ lÕi cho m÷i ng߶i th¤y, b¢ng nhøc thân, và xá lþi; ho£c bình thän ra ði trong gi¶ phút cu¯i, cûng nhß biªt trß¾c th¶i gi¶ giä bi®t cuµc ð¶i hay ðó cûng g÷i là chinh phøc ðßþc sanh tØ.

Tr· lÕi vi®c tâm thÑc ði tìm cänh gi¾i thanh t¸nh. Th§t ra cänh gi¾i kh± vui ð«u do nhæng tâm thÑc chiêu cäm thành, nên vi®c vß½n lên cûng chï là tìm v« lÕi chân cänh cüa tâm thÑc mình. Tìm lÕi chân cänh uyên nguyên cüa chính mình, quä không phäi d­ nên Ph§t dÕy r¤t nhi«u phß½ng pháp tu. chung quy có hai l¯i tu, mµt là tñ lñc, hai là v×a tñ lñc và nß½ng vào tha lñc. Pháp tu tñ lñc khó tu nhßng m÷i ng߶i nhìn nh§n là d­ tin d­ hi¬u, b·i thñc tª không phäi nß½ng nh¶ mµt sñ vô hình nào. Riêng pháp tu nh¶ vào tha lñc d­ tu nhßng khó hi¬u, vì làm sao th¤y ðßþc tha lñc! tuy nhiên theo ða s¯ ng߶i tu Ph§t hi®n nay, th߶ng ch÷n phß½ng pháp thÑ hai, v×a tñ lñc v¾i tha lñc. Th§t ra nói theo lý duyên sanh ðã tu Ph§t thì ð«u nh¶ vào tha lñc. Vì các pháp ð«u do nhân duyên hµi tø, dù là pháp thô pháp tª cûng v§y. khi mµt ý ni®m móng lên không phäi là ngçu nhiên, mà là ni®m ni®m sanh kh·i n¯i dài nhß dòng nß¾c. Ng߶i tu Ph§t dù Thi«n, M§t, T¸nh cûng ð«u nß½ng vào Ph§t lñc cä. Nß½ng vào Ph§t lñc có nhi«u mÑc ðµ và phß½ng cách; chÆng hÕn có ng߶i tu không nß½ng vào kinh ði¬n hay hình tßþng, nhßng th§t ra vçn nß½ng vào sñ hß¾ng v« giäi thoát, mà dòng ý ni®m hß¾ng v« giäi thoát ðó không th¬ thoát ra ngoài pháp giäi thoát cüa chß Ph§t. Nhßng pháp giäi thoát do ðâu mà biªt nªu không có chß Ph§t! Nhß mµt thi«n sß dù ðã ngµ TÁNH KHÔNG nhßng dòng tâm thÑc vi tª luôn luôn vçn hß¾ng v« TÁNH KHÔNG RT RÁO ð¬ c¥u giäi thoát, có nghîa là không c¥u gì hªt, và chính cái không c¥u gì là pháp cüa chß Ph§t ðã chÑng ðÕt; v§y ðây ðã nh¶ vào Ph§t lñc. Nói thÆng ra, khi b¡t tay vào vi®c tu Ph§t, là ðã mang ý ni®m tu Ph§t, tÑc là nß½ng vào Ph§t lñc r°i.

T¾i ðây xét v« pháp tu v×a tñ lñc và tha lñc, th§t lþi ích cho con ng߶i ðã không may m¡n s¯ng cách Ph§t h½n hai ngàn nåm. Vì r¢ng càng xa th¶i Ph§t con ng߶i càng m¤t ði Ph§t lñc r¤t nhi«u. Cûng vì lãnh hµi ði«u này mà các T± sß, ÐÕi sß danh tiªng xßa nay ðã không dám lìa kinh lìa Ph§t (hình tßþng Ph§t). Th¶i c§n ðÕi ðây · trung hoa có hai ÐÕi sß tiêu bi¬u hÕnh thanh t¸nh và chÑng ð¡c là Hß Vân lão Hòa Thßþng (1846-2026) và Ngài Tuyên Hóa ÐÕi sß (1918-1995). trong cuµc ð¶i hành ðÕo cüa các Ngài ðã nß½ng vào tha lñc cüa chß Ph§t r¤t tha thiªt, b¢ng chÑng các Ngài ðã t×ng l­ bái ðªn tråm ngàn lÕy cúng d߶ng chß Ph§t phát nguy®n ðµ sanh...

Nß½ng vào Ph§t lñc trong giáo pháp cüa Ph§t Thích Ca, ng߶i Ph§t tØ còn ðßþc Ph§t dÕy nß½ng vào ánh t× quang cüa Ph§t di Ðà ð¬ c¥u sanh v« cõi T¸nh е. Ъn ðây có ng߶i lÕi nghi ngÕi cõi Ph§t a di Ðà có th§t hay không. hay chï là cõi Thiên ð߶ng, ho£c cõi tr¶i ðßþc phóng ðÕi ra? T× ðây m¾i th¤y phß½ng pháp tu nß½ng tha lñc d­ tu mà khó hi¬u là v§y. Th§t sñ vi®c nghi ng¶ này cûng phäi, vì ðâu có pháp nào d­ hi¬u lÕi d­ tu! cho nên vi®c khó hi¬u cûng là th߶ng. Ng÷c quý d­ gì mà l¤y! 

Bây gi¶ ð£t lÕi nghi v¤n ð¬ phá m¯i nghi. Nªu không tin cõi Ph§t a di Ðà m£c nhiên không tin ba kinh ðÕi th×a: Vô Lßþng Th÷, Quán Vô Lßþng Th÷ và a di Ðà và ðã không tin ba kinh này thì trong các kinh ÐÕi Th×a nào có ð« c§p ðªn cõi Cñc LÕc cüa Ph§t a di Ðà cûng ð«u không tin luôn; v§y thì ni«m tin v« tam tÕng kinh ði¬n cüa Ph§t còn lÕi r¤t ít. Nhßng mµt ði«u r¤t quan tr÷ng mà ng߶i không tin cõi Ph§t a di Ðà · ðây c¥n nên lßu ý, b·i có mµt kinh vô cùng t¯i thßþng có ð« c§p ðªn cõi Ph§t a di Ðà ðó là kinh PHÁP hoa (s¨ dçn chÑng sau).

Nhß ða s¯ ng߶i tu Ph§t (theo B¡c tông) ð«u nghe qua kinh này. Pháp hoa (tiªng g÷i t¡t cüa Di®u Pháp Liên Hoa) là bµ kinh n±i tiªng là huy«n di®u nghîa lý, ðã ðßþc truy«n tøng h½n ngàn nåm. Không nhæng các v¸ tu T¸nh th߶ng tøng mà ðªn cä nhæng v¸ tu v« thi«n cûng th¶ kính "Hai thi«n sß Bäo Tính và minh Tâm dß¾i ð¶i Lý (khoäng 1034) su¯t 15 nåm trì tøng kinh Pháp hoa chßa t×ng tr­ nãi." (1)

Kinh Pháp hoa là kinh ðßþc nhi«u h÷c giä trí thÑc ca ngþi tán thán, ðây là mµt vài l¶i cüa các v¸ thÑc giä nh§n xét nhß sau:

* "... kinh Pháp hoa là giáo pháp tµt cùng (t¯i thßþng th×a, tôn vô quá thßþng) bày rõ cái "Chân", ðä phá cái "V÷ng" . Ðó là mµt trái bom nguyên tØ mà Ph§t ðþi ðªn sau 40 nåm dìu d¡t ð® tØ ðªn ch² thu¥n thøc m¾i dám ðem ra ném, và sau khi bày ði«m lÕ ð¬ thÑc tïnh t¤t cä, ð¬ cho t¤t cä ð×ng tin løc cån, løc thÑc næa. Quä bom ðó là Chân lý tuy®t v¶i, là tri kiªn hay Trí tu® (Sagesse) cüa Ph§t, là Lý Sñ không hai." (2)

* " Mµt b±n kinh r¤t to tát trong ðÕo Ph§t. . ." (3)

* "Mµt quy¬n kinh siêu vi®t vî ðÕi nh¤t cüa Ph§t giáo ..." (4)

Ph¥n l¸ch sØ cüa kinh các h÷c giä, giáo sß thiªt ð¸nh ðßþc truy«n vào trung hoa vào ð¥u thª kÖ thÑ 5 do Ngài Cßu ma la Th§p (Kumarajiva). V¾i ng߶i tây phß½ng kinh Pháp hoa cûng ðßþc biªt ðªn, 

-"Di®u Pháp liên hoa kinh b¢ng chæ Pháp (Lotus de la bonne Loi) là mµt áng vån r¤t có giá tr¸ trong vån chß½ng chæ Pháp, quy¬n này do ông E. burnouf d¸ch t× chæ PhÕn ra, in tÕi paris nåm 1852..."(5)

-Bän anh vån có tên the lotus of the true Law, d¸ch giä H. Kern. oxford university ¤n hành nåm 1884 (as volume 21 of sacred books of the east edited by F.Max Muller).

Và vi®c ðáng lßu tâm · ðây, ð¬ th¤y r¢ng kinh Pháp hoa th§t sñ do kim ngôn cüa Ph§t nói ra, là l¶i phát th® cüa Ngài Cßu ma la Th§p (d¸ch giä kinh Pháp Hoa) trß¾c khi th¸ t¸ch, mu¯n lßu lÕi cu¯ng lßÞi không cháy sau l­ trà tÏ ð¬ minh chÑng nhæng kinh ði¬n mà Ngài ðã bö công d¸ch thu§t không sai l¶i Ph§t dÕy. Quä vi®c ðúng nhß l¶i Ngài mong ß¾c cûng nhß bao nhiêu ð° ð® hàng h§u h÷c vui m×ng, khi thiêu cu¯ng lßÞi cüa Ngài vçn còn nguyên v©n; chÑng tö kinh Pháp hoa quä th§t không hß d¯i, b¸a ð£t. (xin xem rõ thêm · sách "Nh¸ Khóa Hi®p Giäi" cüa Hòa Thßþng Khánh anh d¸ch, tr 262 Ph§t H÷c Vi®n Qu¯c Tª tái bän 2026)

L¤y kinh Pháp hoa ð¬ giäi nghi cõi Cñc LÕc a di Ðà là vì · ph¦m 23 (Dßþc Vß½ng B° Tát Bän Sñ) ÐÑc Ph§t Thích ca ðã ð« c§p ðªn cõi Cñc LÕc "Sau khi Nhß lai di®t ðµ, nåm tråm nåm sau, nªu có ng߶i næ nghe kinh ði¬n này, ðúng nhß l¶i mà tu hành, th¶i khi · ðây chªt li«n qua cõi an LÕc, ch² trø xÑ cüa ðÑc a di Ðà Ph§t cùng chúng B° Tát vây quanh, mà sinh trên toà báu trong hoa sen." (6) .LÕi mµt ði¬m xác ð¸nh thêm sñ th§t là ti¬u kinh a di Ðà cûng do Ngài Cßu ma la Th§p d¸ch. V§y thì l¶i Ph§t dÕy có thª gi¾i Ph§t a di Ðà t× bµ kinh (Pháp Hoa) vî ðÕi nh¤t ðã xác nh§n sñ th§t mµt cách tuy®t ð¯i.

Nhßng r°i sao, mµt s¯ nhà nghiên cÑu Ph§t h÷c vçn hoang mang, sñ hài lòng cüa h÷ vçn còn l¤p lØng. H÷ ðòi phäi giäi quyªt sao cho rành mÕch, cø th¬ hi®n tßþng thª nào, ð¬ hoàn chïnh ni«m tin cõi Cñc LÕc cho ðªn mµt tråm ph¥n tråm! H÷ cho r¢ng theo ð¸a lý, theo thiên vån triªt h÷c v.v...cõi Cñc LÕc a di Ðà không có cån cÑ, vì phß½ng hß¾ng mà kinh nói v« phía Tây không nh¤t ð¸nh là c¯ ð¸nh mµt ch², nên không th¬ tin ðßþc. Ðây là mµt nghi ng¶ l¾n và t× ðây làm m¤t ði ni«m tin sinh ra nhi«u nghi ng¶ khác. — ðây chï l¤y ði¬m nghi này, mong tìm lÕi sñ th§t, còn nhæng nghi ng¶ khác không th¬ thöa mãn. Lý do mµt khi ðã không tin ngay cån nguyên ngu°n g¯c thì nhánh ng÷n, chi tiªt làm sao tin ðßþc!

Ph§t dÕy v« phß½ng Tây có thª gi¾i Cñc LÕc, ta nên hi¬u r¢ng, Ph§t dÕy nhß v§y là phß½ng ti®n tùy duyên trong hoàn cänh không gian · xÑ „n е. Ch÷n tñu ði¬m, phß½ng hß¾ng ðßa vào bài pháp ngay th¶i ðó cho ð® tØ d­ nh§n ra mà thñc hành. Th߶ng thì các bài pháp không chính thÑc (Ph§t nói pháp trong nhæng lúc không có sñ thßa thïnh, l§p tòa thuyªt giäng) Ph§t hay dña vào hi®n cänh ðang xäy ra trß¾c m£t ð¬ l¤y thí dø giäng dÕy. do thª ta phäi g¡ng hi¬u xa h½n. Häy hi¬u r¢ng mµt b§c ÐÕi Giác nhß Ngài không có sñ gò bó, câu n® nào khi hành xØ, hu¯ng chi pháp Ngài dÕy là vÕn pháp, ðâu ðâu cûng có th¬ là di®u døng nhi®m m¥u. Ng߶i phàm phu · cõi uª ðµ này còn hi¬u phß½ng hß¾ng, th¶i gian, không gian là do chúng ta tÕm an l§p trong mµt phÕm vi cüa mµt ti¬u thª gi¾i (thái dß½ng h®) thì l¨ nào b§c ÐÕi Giác lÕi không hi¬u vi®c này ð¬ cho chúng ta th¦m ð¸nh sØa sai! con ng߶i còn hi¬u, th§t ra chÆng có phß½ng hß¾ng, th¶i gian chi cä nªu phóng cái nhìn th¤y r¢ng vû trø vô cùng vô biên. V§y thì l¤y ðâu ð¬ làm chu¦n ð£t ra phß½ng hß¾ng! trong kinh ðã t×ng dÕy ðÑc Ph§t v¾i hu® nhãn ðã nhìn th¤y T„T CÄ (b§c NhÑt Thiªt Chüng Trí). 

Cûng nên hi¬u thª gi¾i Cñc LÕc ðßþc trang nghiêm hình thành là do ánh sáng quang minh vi di®u t× bi cüa ðÑc Ph§t a di Ðà chiêu cäm nên, và vì là chiêu cäm nên không th¬ vß¾ng b§n mµt tác lñc nào và cûng không th¬ nghî bàn ðßþc nói gì là phß½ng hß¾ng! Nhß khi mµt ng߶i chªt ði tâm thÑc cüa h÷ s¨ chiêu cäm theo nghi®p quä h÷ gieo ð¬ sanh vào mµt thª gi¾i tß½ng Ñng, thì cûng chÆng biªt gì phß½ng hß¾ng. Ví dø d­ hi¬u h½n, mµt ng߶i · hoa KÏ mu¯n h°i tß·ng lÕi kÖ ni®m, cänh trí · Vi®t nam mà ng߶i này ðã träi qua, ng߶i này chï c¥n ð¸nh trí h°i tß·ng lÕi b¢ng tß tß·ng thì cänh v§t tÑc th¶i s¨ hi®n ra trong tâm tß·ng h÷ mà không c¥n phäi ði tìm ð¸a bàn bän ð° ð¬ ð¸nh hß¾ng Vi®t nam r°i m¾i h°i tß·ng.

Ph§t dÕy ni®m Ph§t a di Ðà s¨ sanh v« thª gi¾i · Tây Phß½ng Cñc LÕc, ch¾ bao gi¶ nghe Ph§t dÕy phäi ni®m Ph§t trong tß thª quay ðúng v« hß¾ng Tây m¾i ðßþc tiªp dçn. Nªu nói r¢ng Ph§t dÕy nhß v§y, thì chï có ng߶i ni®m Ph§t · „n е m¾i ðßþc vãng sanh; còn · MÛ Châu, Âu Châu thì không th¬ tu pháp môn ni®m Ph§t ðßþc. Còn nhß ch¤p thêm th¶i ði¬m, thì càng không th¬ vãng sanh ðßþc ngay cä trên ð¤t Ph§t („n е); vì ví dø Ph§t nói kinh a di Ðà vào tháng hai, thì chï có tháng hai nåm t¾i ai tu ni®m Ph§t m¾i ðßþc tiªp dçn b·i các tháng còn lÕi ðã b¸ xê d¸ch không chính xác theo hß¾ng Tây r°i (do vì trái ð¤t quay ði).

Hi¬u ðßþc nhß v§y thôi cûng ðã phá ðßþc m¯i nghi. Nhßng ng߶i tin Ph§t còn ðßþc nhân duyên nhi®m m¥u h½n næa, là sñ huy«n di®u cüa v¤n ð« vãng sanh ðã kh½i lên nhi«u chÑng nghi®m. trong ba kinh: Vô Lßþng Th÷, Quán Vô Lßþng Th÷, a di Ðà, Ph§t dÕy ng߶i nào hành theo tùy vào khä nång døng công cao th¤p theo ðó s¨ sanh v« thª gi¾i Cñc LÕc. T'¾i ðây s¨ là cánh cØa m· toang cho con ng߶i th¤y, l¶i nói chính xác cüa Ph§t. Ðó là tr߶ng hþp xßa nay ng߶i vãng r¤t nhi«u, và vi®c này vçn còn tiªp di­n ngay trong th¶i ðÕi vån minh này, lÕi còn xäy ra ngay trên ð¤t nß¾c ðßþc g÷i là vån minh nh¤t (xin xem quy¬n "Sau L­ Trà TÏ Mµt Ph§t TØ Ðã Lßu LÕi Xá Lþi", tác giä Thi®n HÖ, nxb Phú Lâu na (Hoa KÏ) 1997). Ь làm sáng tõ ði«u Ñng nghi®m vãng sanh, trong quy¬n Li¬u sanh Thoát TØ có ghi rõ nhß sau: Nhæng Tiên Tri®u Ðßþc sanh V« T¸nh е .

B§c ðã chÑng ðßþc vô sinh pháp nhçn (tÑc là chÑng ðßþc thñc tính b¤t sinh b¤t di®t cüa muôn pháp) thì ð¯i v¾i T¸nh ðµ trong 10 phß½ng, ð«u có th¬ tùy theo ý mu¯n cüa mình mà vãng sinh. Còn nhæng kë phàm phu ho£c nh¶ nguy®n lñc cüa mình, hay nh¶ th¥n lñc cüa Ph§t gia b¸ mà ðßþc sinh v« T¸nh е; thì ð«u thuµc v« hÕng "оi nghi®p vãng sinh" (nghîa là nh¶ · nguy®n lñc cüa Ph§t mà ðßþc sinh v« T¸nh ðµ, nhßng chßa tr× sÕch ho£c nghi®p; nên g÷i là оi nghi®p vãng sinh) hai cänh gi¾i n¥y tuy có cao th¤p không ð°ng nhau nhßng ch² siêu vi®t cänh gi¾i ta Bà thì vçn là mµt.

Nhæng tiên tri®u trong khi lâm chung tùy theo m²i ng߶i mà cäm th¤y có khác nhau nhßng không ngoài t¸nh cänh hi®n ra trß¾c m¡t. HÕng thù th¡ng thì th¤y có y báo, chánh báo trang nghiêm ð«u ð¥y ðü. HÕng kém h½n thì chï th¤y Ph§t và B° Tát. HÕng kém h½n næa, thì chï th¤y hoa sen. Nhßng nhæng tiên tri®u ¤y, ð«u không dinh d¤p gì v¾i m÷i ng߶i chung quanh, nên h÷ không th¤y ðßþc. Nªu nói ðªn nhæng tiên tri®u mà m÷i ng߶i chung quanh cùng ðßþc cäm th¤y; thì nhæng di tích vãng sinh cüa các b§c Thánh Hi«n sßa nay ta có th¬ khäo cÑu mà chia làm 10 món thoÕi Ñng:

1/ Nh¤t tâm b¤t loÕn: Tâm ni®m ðßþc chåm chú vào mµt cänh.

2/ biªt trß¾c th¶i chªt ðã ðªn.

3/ T¸nh ni®m khôngm¤t, tÑc là tâm ni®m chï ßa cõi T¸nh ðµ và quyªt chí bö cõi ta Bà

4/ Biªt trß¾c mà lo t¡m rØa và thay aó qu¥n.

5/ Tñ mình hay ni®m Ph§t ho£c ni®m có tiªng hay ni®m th¥m 

6/ Ng°i ngay thÆng và x¤p tay mà chªt

7/ Có mùi th½m lÕ kh¡p nhà,

8/ Có hào quang sáng soi vào thân th¬.

9/ NhÕc tr¶i tr±i giæa hß không.

10/ Tñ nói ra bài k® ð¬ khuyên ð° chúng (ð® tØ).

Nªu cä 10 món ði«m t¯t trên ðây ð«u ðßþc ðây ðü, thì ph¦m v¸ ch¡c ch¡n là cao. Còn ai chï ðü mµt vài ði«m t¯t cho ðªn 5 ði«m t¯t mà thôi, thì cùng ðßþc vãng sinh(7). 

Bày tö ít l¶i, ð¬ mong gìn giæ sñ nhi«m m¥u cüa Pháp môn v×a tñ lñc và tha lñc cûng nhß nhæng l¶i vô vàn t× bi, trí tu® cüa ÐÑc Thª Tôn, xin c¥u nguy®n cho t¤t cä nhæng tâm thÑc s¾m quay v« ð¬ tñ th¤y r¢ng còn có gì g÷i là may m¡n trong kiªp sinh tØ quay cu°ng này!

Chùa Pháp Bäo ngày 22/10/1999

Thích Ph± Huân

Chú Thích
(1) Lßþc Giäng kinh Pháp hoa cüa Hòa Thßþng Thích Thi®n Siêu trang 3. tu vi®n kim S½n ¤n hành 1998.
(2) Pháp hoa Huy«n Nghîa cüa Chánh Trí- mai Th÷ Truy«n. trang l¶i nói ð¥u. Ph§t H÷c Vi®n Qu¯c Tª tái bän 1988.
(3) Ph§t H÷c Tñ Ði¬n cüa Ðoàn trung Còn. trang 442. Nxb. shyh hyah Printing.
(4) Pháp hoa Yªu Giäi cüa T.T Thích Phß¾c Nh½n, trang gi¾i thi®u. Chùa Ph± quang ¤n t¯ng 1995.
(5) Ph§t H÷c Tñ Ði¬n - Ðoàn trung Còn, tr 443.
(6) kinh Pháp Hoa, cüa Hòa Thßþng Thích Trí T¸nh, trang 471. phvqt tái bän 1988.
(7) Li¬u sinh Thoát TØ hay cÑu ðµ trung „m Thân, cüa d¸ch giä Thích Quäng Phú, trang 56,57,58. Sách ¤n t¯ng 1988 tÕi hoa KÏ.