Vu lan cho cha M©

CÑ m²i nåm vu lan v« lòng ng߶i con Ph§t lÕi rµn ràng, xao xuyªn. vu lan là ngày kÛ ni®m l¾n nh¡c v« tình M© qua tích chuy®n xßa có th§t cüa Ngài Møc Ki«n Liên. Ng߶i con ðÕi t×, ðÕi hiªu ðó ðã cÑu M© ra khöi ách kh± tr¥m luân trong ð¸a ngøc a TÏ.

Lòng hiªu thäo cüa Ngài ðã ðßþc nh¡c nh·, truy«n tøng cách ðây h½n hai ngàn nåm tråm nåm, mà bây gi¶ vçn còn mãi, và có l¨ s¨ mãi mãi mà thôi. B·i hình änh hiªu hÕnh cao ð©p nhß v§y, nên ng߶i Ph§t tØ nào cûng ð«u ít nhi«u nghî v« vu lan trong mùa tháng bäy. Và h nghî v« vu lan hÆn phäi nghî v« M©. Nghî v« M© ð¬ ðßþc u¯ng lÕi m§t ng÷t tình thß½ng; nghî v« M© ð¬ ðßþc no ð¥y dòng sæa thß½ng cäm.

Em bé, trë nhö thß½ng M©, yêu M© ðã ðành, mà ng߶i l¾n, trß·ng thành cûng thß½ng M© không kém em bé. em nhö thß½ng M© ð¬ ðßþc g¥n M© ðòi quà, ðòi bánh. Ng߶i l¾n thß½ng M©, g¥n M© ð¬ ðßþc ng¡m, ðßþc nhìn. Tình thß½ng cüa em nhö bµc lµ rõ ràng. Tình thß½ng cüa ng߶i l¾n ð¯i v¾i M© thì âm th¥m, sâu kín. em nhö gi§n M© thì khóc. Ng߶i l¾n gi§n M© bö ði. Nhßng em nhö s¨ không khóc mãi và ng߶i l¾n cûng phäi quay v« thåm M©.

Tình M© là mµt thÑ tình thß½ng th§t bình th߶ng, mµc mÕc không khó hi¬u, sâu xa, khúc m¡c. Vì t¤t cä m÷i ng߶i ai cûng có M©. ai cûng th¤y M© m²i ngày có gì ðâu là lÕ. Nhßng có mµt ði«u không phäi bình th߶ng d hi¬u là m²i ng߶i chï có m²i mµt M© mà thôi ! Nªu chÆng may có gì xãy ra v¾i M©, thì không ai có th¬ thay thª cho M© ðßþc, cho dù có ði hªt cä vòng trái ð¤t ð¬ tìm.

Do v§y tình thß½ng M© nghe th§t ð½n s½ nhßng không ð½n s½, nghe th§t bình th߶ng nhßng không bình th߶ng, mà phäi nói tình thß½ng v« M© là huy«n di®u, cao cä nh¤t trên thª gian n¥y.

Trong kinh Tß½ng ¿ng Bµ, ðÑc Ph§t có nh¡c nh·, dÕy cho các v¸ TÏ kheo v« công lao to l¾n cüa M©, ví qua nhæng hình änh không th¬ nghî bàn: "Này các TÏ Kheo, sæa M© mà các th¥y ðã u¯ng trong su¯t quá trình cuµc s¯ng luân h°i nhi«u h½n nß¾c trong ðÕi dß½ng".(1)

Nghe qua l¶i dÕy cüa ðÑc Ph§t, có th¬ nói không bút mñc nào tä ðßþc hªt tình M©.

Ðã biªt v« M©, nhßng còn tình cha thì sao! Tình cha cûng lÕi vô cùng. Có ai m¤t cha mà ðã không bu°n khóc chång? Có ai ðã d¢n ðßþc xúc ðµng khi b¤t chþt thoáng nhìn nét nhån lo l¡ng h¢n trên m£t cüa cha vì bu°n lo cho vþ con chång? và có ai lÕi không sung sß¾ng khi ðßþc cha xoa ð¥u thß½ng nñng chång?

"Công cha nhß núi thái S½n, nghîa M© nhß nß¾c trong ngu°n chãy ra ..."

V§y thì tình M© càng sâu thì tình cha càng rµng. Nh¡c ðªn hai ð¤ng sanh thành ðÑc Ph§t lÕi dÕy thêm, theo kinh Tång Chi:

"Này các TÏ Kheo, Nhß lai nói có hai hÕng ng߶i khó th¬ trä ½n ðßþc là M© và Cha. Này các TÏ kheo nªu ð¬ cha M© trên ðôi vai su¯t cä nåm, ð¤m bóp, thoa xÑc, t¡m ræa và dù cha M© có phóng uª trên ng߶i cûng không nhòm g¾m, làm nhß v§y cûng chßa g÷i là ð«n ½n tròn ðü..."(2)

Thª thì còn hÕnh phúc nào h½n khi ðßþc cä cha M© còn s¯ng trên cõi ð¶i!

Vu lan trong ý nghîa hiªu hÕnh tr÷n v©n không riêng nh¡c v« M©, mà còn có cha bên cÕnh næa. C¥u chúc t¤t cä m÷i ng߶i may m¡n còn cha M©, cûng nhß nhæng ai s¾m v¡ng cha M© s¨ luôn luôn nh§n hß·ng dòng su¯i tình thß½ng ng÷t d¸u trong ngày ÐÕi l vu Lan.

Vu lan 2026

Thích Ph± Huân

(1) Trích lÕi t× sách Tình M© cüa Hòa Thßþng Hµ Giác, H÷c vi®n buddhadhama . xb trang 82 

(2) Tình M© cüa ht Hµ Giác H÷c.xb tr 83