Ngày 10, 11, 12 và 13 tháng 04 v×a qua tÕi Dharamsala, mi«n B¡c „n е, ðã di­n ra cuµc hµi ngh¸ cüa các hµi ðoàn Ph§t Giáo phß½ng tây trñc thuµc dß¾i quy«n lãnh ðÕo cüa ÐÑc ÐÕt lai LÕt Ma, ng߶i lãnh ðÕo thª và giáo quy«n cüa nß¾c Tây TÕng. Cß sî sylivia Wetzel, mµt thành viên trong Hµi Ph§t Giáo ÐÑc qu¯c, lßþc ghi mµt s¯ nét chính cüa Hµi ngh¸.

Sau 07 gi¶ bay t× ÐÑc, phái ðoàn chúng tôi ðªn Tân Ы li vào chi«u t¯i, chúng tôi phäi nghï tÕm · mµt khách sÕn tÕi connaught Phace. Sáng hôm sau,chuyªn xe lØa ð¥u tiên ðßa chúng tôi ðªn pathankot ðón taxi ð« ðªn mcleod Ganj, n½i ð¥u tiên t± chÑc hµi ngh¸. Th§t vui m×ng và hân hoan biªt bao ð¬ g£p lÕi bè bÕn cû và biªt thêm nhi«u thi®n hæu tri thÑc m¾i.

Vai Trò Cüa Ng߶i Th¥y

Hµi ngh¸ ðã nh¤t trí thäo lu§n mµt cách c·i m· và thÆng th¡n vào v¤n ð« tª nh¸ này. Nhæng câu höi ðßþc ð£t ra nhß thª nào là vai trò thích hþp cüa ng߶i th¥y, khi v¸ ¤y phäi s¯ng và làm vi®c ·phß½ng tây và s¨ làm gì nªu có sñ xung ðµt cüa lòng tin näy sinh v¾i ng߶i th¥y Á-ðông chßa hi¬u rõ nhæng ð£c tính tâm lý và nhu c¥u tín ngßÞng cüa ng߶i ð® tØ phß½ng tây. ÐÕi ðÑc thubten pende ðã gi¾i thi®u hai mô hình khác nhau cüa mµt b§c mô phÕm · phß½ng tây ðang ðßþc hu¤n luy®n cho các nhà truy«n bá Ph§t giáo tÕi tu vi®n nalanda · Pháp qu¯c. Cß sî jack Kornfield, thành viên cüa Hµi Thi«n иnh · Bï, phát bi¬u mµt s¯ v¤n ð« v« tâm lý h÷c Ñng døng.

ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma l¡ng nghe và vui vë thäo lu§n v¾i hµi ngh¸. Ph¥n kª là t§p trung chính vào quy«n hÕn cüa ng߶i th¥y. Ngài phát bi¬u mµt cách ân c¥n: "Quy«n hÕn th§t sñ cüa mµt ng߶i th¥y có ðßþc là t× phía ng߶i h÷c trò, th§t khó mà trao cho mµt ng߶i khác cái quy«n hÕn cüa b§c th¥y tinh th¥n. Vì r¤t khó biªt ðßþc mÑc ðµ nh§n thÑc v« tâm linh cüa ng߶i ¤y".

Bu±i chi«u, cß sî bodhi Kjolhede, mµt giáo viên dÕy thi«n, ng߶i kª th×a ông roshi Kapleau, mô tä mµt s¯ tr߶ng hþp lÕm døng tình døc và quy«n hÕn, sØ døng rßþu, ma túy cøng nhß c¡t xén ngân quÛ và các t® nÕn khác ðã xäy ra · mµt s¯ cµng ð°ng tu h÷c tÕi hoa KÏ. Sß cô tenzil Palmo, ng߶i Anh, nói ðªn hành vi Ñng xØ và tß cách ðÕo ðÑc cüa mµt s¯ ng߶i th¥y tinh th¥n (cä tu sî lçn cß sî) ðã và ðang ð¥u ð« bàn tán không ng×ng trong qu¥n chúng và h÷ ðßþc xem nhß nhæng ng߶i "uyên bác quá ð²i" trong Ph§t Giáo. Thßþng t÷a ajahn Amaro, trø trì Chùa amaravati · anh Qu¯c, mô tä phß½ng hß¾ng ðào tÕo và thø phong cho tång sî và mµt s¯ cß sî có nång lñc ð¬ ra lãnh ðÕo theo truy«n th¯ng Theravada. ni sß martine Batchelor, th÷ gi¾i theo Ph§t giáo Tri«u Tiên, yêu c¥u hµi ngh¸ nên có mµt ð߶ng hß¾ng rõ ràng và phß½ng pháp giáo døc Ph§t giáo cø th¬ ð¬ áp døng · xã hµi phß½ng tây.

Tính kinh Vi®n Và V¤n Ы Hµi Nh§p 

Ngày thÑ hai hµi ngh¸ tiªp tøc thäo lu§n v« v¤n ð« làm thª nào ð¬ Ph§t giáo hòa nh§p và thích Ñng trong m÷i lãnh vñc sinh hoÕt · xã hµi phß½ng tây, trong khi vçn giæ ðßþc tính xác thñc và sñ trong sáng trong l¶i Ph§t dÕy. Cß sî stephen Batchelor, d¸ch giä và tác giä cüa nhi«u sách và báo v« Ph§t giáo, ðã nói ðªn sñ truy«n bá và hµi nh§p Ph§t giáo mµt cách nhanh chóng · các nß¾c Châu Á. ÐÕi ðÑc olande Ananda, v¸ sß nam tông ng߶i Hòa Lan, t×ng s¯ng và tu h÷c · Miªn Ði®n, ð« c§p ðªn vi®c tôn tr÷ng truy«n th¯ng vån hóa cüa các nhà sß châu Á. Cß sî dharmachari Kulananda, gi¾i thi®u Hµi Liên Hæu Ph§t Giáo Thª Gi¾i (The world fellowship of Buddhist) là mµt ði¬n hình cø th¬ cho vi®c hµi nh§p vån hóa Ph§t giáo · phß½ng tây.

Bu±i chi«u, cß sî alex Berzin, giäi thích mµt s¯ v¤n ð« khó trong vi®c giäng thuyªt, viªt lách và phiên d¸ch kinh ði¬n Ph§t giáo. Cß sî fred von allmen nói v« sñ hi®n hæu cüa sñ hµi nh§p có giá tr¸ h½n là cÑ ôm giæ truy«n th¯ng, ði«u ðó làm cho các nhà truy«n bá Ph§t giáo châu Á không üng hµ, th§m chí có lúc ch¯ng ð¯i ra m£t. Cß sî edie Irwin, ng߶i Scotland, phän ð¯i vi®c phß½ng ti®n thái quá trong lý do ð¬ thích hþp v¾i xã hµi h²n loÕn · phß½ng tây có th¬ làm phß½ng hÕi ðªn chánh pháp.

L¶i phê bình cüa ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma v« ngày hôm ðó là khá t¯t, tuy nhiên hµi ngh¸ không phän änh ðßþc nhæng v¤n ð« c¥n thiªt ho£c ðßa ra mµt hß¾ng giäi quyªt nào cø th¬. Chúng tôi cûng cäm nh§n nhß v§y và quyª ð¸nh ngày kª tiªp làm vi®c thÆng th¡n và có hi®u quä h½n. theo nhæng nghi v¤n v« vi®c ði "quá ðà" trong khi try«n giáo, thì Ngài nói: "không có thi®t hÕi chút nào trong vi®c sØ døng l¶i Ph§t dÕy ngoài phÕm vi cüa Ph§t giáo. Lòng t× bi không phäi là tài sän riêng cüa ÐÕo Ph§t. tuy nhiên, th§t sai l¥m và không th¬ tha thÑ cho nhæng ai lÕm døng chân lý ð¬ mßu c¥u lþi dßÞng cho cá nhân ho£c ðßa nhæng phß½ng pháp, phong tøc t§p quán, nhæng vån hóa mê tín mang tính phi Ph§t giáo vào trong Chánh pháp. Ðây là mµt ði«u ðau bu°n cho Ph§t giáo Tây TÕng nói riêng và cä các nß¾c · châu Á nói chung, ðã vß¾ng phäi nhæng sai l¥m tr¥m tr÷ng này mà trong tß½ng lai ðòi höi chúng ta phäi làm vi®c th§t nhi«u ð¬ loÕi bö chúng".

Tâm Lý Và иnh Kiªn Gi¾i Tính trong Ph§t Giáo 

Ngày thÑ ba, hµi ngh¸ bàn ðªn nhæng lînh vñc tâm lý biªn ð±i trong lúc tu t§p. Cß sî junpo sensei höi v« nhæng phß½ng pháp loÕi tr× nhæng ý nghî vøn v£t cüa tâm lý trong lúc ng°i thi«n và làm thª nào ð¬ tiªp xúc và phát tri¬n nhi«u h½n nhæng phút giây thanh thän và an bình có ðßþc trong mµt ngày. "Nh§n thÑc có ðßþc là nh¶ vßþt qua ðßþc nhæng xung ðµt cüa cäm giác và ð¾n ðau. Yªu t¯ quan tr÷ng ð¯i v¾i vi®c phát tri¬n tâm linh trß¾c hªt là sñ ân c¥n và quan tâm ðªn nhæng ng߶i khác cûng nhß biªt h± th©n và kh¡c phøc v¾i nhæng hành vi sai trái cüa mình". ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma ân c¥n nh¡c nh· hµi ngh¸

Bu±i chi«u chúng tôi tiªp tøc nói ðªn nhæng n«n täng c½ bän cüa chü nghîa gi¾i tính trong Ph§t giáo, ðó là âm th¥m ám chï ðªn mµt ð¸nh kiªn n£ng n« v« næ gi¾i. Cß sî sylvia Wetzel, ðã trình bày nhæng khó khån và nhæng m£c cäm tñ ty cüa phø næ Tây phß½ng khi ð¯i ð¥u v¾i v¥n ð« này. Cô ta ð£t ra mµt giä thiªt r¢ng, nªu mµt ng߶i ðàn ông s¯ng và tu h÷c trong mµt thª gi¾i Ph§t giáo do næ gi¾i lãnh ðÕo, thì y có th¬ ngoan ngoãn cúi ð¥u làm theo và tinh t¤n trong tu h÷c mà không có mµt chút tñ ty nào v« v¸ trí cüa mình hay chï s¯ng gßþng ép mµt ð¶i v¾i kÏ v÷ng kiªp sau s¨ tr· thành ng߶i næ ð¬ có nhæng ßu ðãi h½n trong cái thª gi¾i mà ng߶i næ là nhæng b§c th¥y tinh th¥n ¤y. sylvia wetzel còn nói ðªn nhæng kªt quä không may, ho£c nhæng phi«n toái v« ð¸nh kiªn gi¾i tính mµt cách vô ý thÑc và phän khoa h÷c ð¯i v¾i phø næ nói chung và riêng cho hàng næ tu. Ði«u ðó ðã phän ánh trên mÑc ðµ ngôn ngæ cüa t×ng dân tµc, chÆng hÕn mµt t× dành ð¬ g÷i phø næ Tây TÕng là kye Men, nghîa là tái sinh trong ðÆng c¤p th¤p hèn!!! Sñ l¥m lçn giæa nam và næ trong nhi«u ngôn ngæ, trong nhi«u truy«n th¯ng vån hóa nhß v§y là yªu t¯ mÕnh m¨ trong vi®c xem nam gi¾i là mµt ki¬u mçu tâm lý phù hþp duy nh¤t ð¯i v¾i ð¶i s¯ng chính tr¸, tâm lý, triªt h÷c và tôn giáo. trong thª gi¾i Ph§t giáo ít nhi«u ðã änh hß·ng v« ð¸nh kiªn ðó và kªt quä là xem rë phø næ, không quan tâm ho£c giúp ðÞ ni gi¾i, nói chung là quên ði nhæng nhu c¥u c¥n thiªt ð¬ phát tri¬n tâm linh, tâm lý và nhæng ði«u ki®n v§t ch¤t cho ng߶i phø næ.

ÐÑc ÐÕt lai LÕt Ma, nói "Hi®n th¶i tôi ðang có nhi«u vi®c phäi làm, tôi chßa bao gi¶ nhìn næ gi¾i theo cách ðó. tuy nhiên, theo tôi thì v¤n ð« chính là ng߶i phø næ phäi biªt n² lñc và phát tri¬n nhæng ti«m nång cüa mình ð¬ minh chÑng r¢ng mình cûng nhß nam gi¾i. M£t khác, nªu có v¤n ð« khó khån gì thì phäi nói lên, ð¬ cùng nhau tìm bi®n pháp kh¡c phøc. V¤n ð« khinh næ tr÷ng nam, có th¬ ng߶i ta cån cÑ trên n«n täng th¬ ch¤t cüa ng߶i phø næ và truy«n th¯ng vån hóa. Nªu t§p quán và vån hóa thay ð±i thì cøc di®n hoàn toàn khác hÆn".

V¤n Ы Tông Phái Và Ði«u Ki®n Vån Hóa 

Cß sî fred von Allmen, t±ng kªt nhæng h§u quä x¤u b¡t ngu°n t× ch² phân bi®t và bäo thü cüa nhæng tông phái Ph§t giáo (Buddhist sects) khác nhau · phß½ng tây, và ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma hoàn toàn ð°ng ý cûng nhß hy v÷ng s¨ có nhi«u cuµc tiªp xúc h½n trong tß½ng lai giæa các giáo phái Thi«n, T¸nh và M§t cüa Namvà B¡c Tông. "Th§t hy hæu và t¯t biªt bao nªu t¤t cä tång sî Ph§t giáo có th¬ th¤u tri®t và truy«n dÕy nhæng vån hóa khác nhau", Ngài nói "Nhßng làm sao ð¬ thñc hi®n mô hình ðó thì tôi chßa biªt". Cß sî martine batchelor cho r¢ng t¥m nh§n thÑc sâu s¡c và kªt quä cüa sñ khám phá v« tâm linh s¨ giúp cho ng߶i th¥y vßþt qua nhæng ði«u ki®n vån hóa kh¡c nghi®t khi truy«n giáo.

V¤n Ы жi S¯ng tu H÷c Cüa Ng߶i Phß½ng Tây 

Bu±i sáng cu¯i cùng dành hªt th¶i gi¶ ð¬ thäo lu§n và giäi quyªt nhæng khó khån cho Giáo hµi Tång Già Phß½ng Tây. Thßþng t÷a tenzil Rinpoche, mô tä nhæng tình cänh khó khån cüa Tång ðoàn và ð£c bi®t là ni gi¾i g£p không ít r¡c r¯i · xã hµi phß½ng tây. "Nªu không khéo" Ngài nói "viên ng÷c Tång bäo (Jewel of Sangha) Phß½ng tây s¨ b¸ ném vào vûng bùn cüa sñ dØng dßng và khinh rë". ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma ðã xúc ðµng th§t sñ trß¾c bài báo cáo này và Ngài ðã khóc công khai.

ÐÕi ÐÑc thubten Chodron, ðªn t× seattle (Hoa KÏ), nói lên mµt ð« ngh¸ chi tiªt v« vi®c tuy¬n ch÷n và ðào tÕo mµt cách c¦n th§n cho thª h® trë tång ni phß½ng tây. ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma cûng nhìn nh§n vi®c thø phong cho tång ni phß½ng tây là quá nhanh trong khi chßa có mµt n½i ð¬ hu¤n luy®n trß¾c ðó, và Ngài hÑa s¨ m· mµt trung tâm ðào tÕo cho tång ni và ð£c bi®t chu¦n b¸ t¯t h½n cho l­ truy«n gi¾i. sau ðó, ÐÕi ðÑc thubten pende thïnh c¥u ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma sØa ð±i và bö b¾t mµt s¯ nghi thÑc trong l­ truy«n gi¾i. Vì bu±i l­ kéo quá dài và h¥u hªt ng߶i phß½ng tây ð«u phän änh vi®c mµt ni cô nói nhæng l¶i tùng phøc và cung kính v¾i hàng TÏ kheo su¯t ð¶i, trong l­ th÷ Cø túc gi¾i.

ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma : "tôi cäm th¤y h½i b¯i r¯i v« v¤n ð« này, mµt mình tôi không có ðü th¦m quy«n ð¬ sØa ð±i nhæng nghi thÑc và nhæng quy ð¸nh trong Ðàn gi¾i, chúng tôi c¥n phäi có ý kiªn cüa Hµi ð°ng Tång già (Sangha Council)". Ngài hÑa s¨ tri®u t§p mµt cuµc h÷p v¾i các nhà lãnh ðÕo Ph§t giáo cüa các tông phái khác trong vòng 06 tháng t¾i ð¬ giäi quyªt v¤n ð« này và hy v÷ng s¨ có nhæng thay ð±i c¥n thiªt.

Bu±i chi«u, hµi ngh¸ nghe ð÷c bän dñ thäo v« chß½ng trình hoÕt ðµng trong th¶i gian t¾i. Nåm mß½i ðÕi bi¬u cüa hµi ngh¸ ð«u ð°ng nh¤t trí và cung thïnh ÐÑc ÐÕt lai LÕt ma ban ðÕo t× ð¬ kªt thúc hµi ngh¸. "... Thª là hµi ngh¸ cüa chúng ta ðã thành công t¯t ð©p, Ngài nói, nhæng gì c¥n nói, chúng ta ðã nói ðü. V¤n ð« thành công hay th¤t bÕi, hÕnh phúc hay ðau kh± luôn bao quanh chúng ta,ðó là vi®c bình th߶ng cüa cuµc ð¶i, thì công tác Ph§t sñ cüa chúng ta cûng nhß thª. Nên nh¾, quá khÑ là quá khÑ, tß½ng lai trong tay cüa chúng ta. Xã hµi phß½ng tây ðang hß¾ng v« Ph§t giáo ð¬ tìm sñ an lÕc cho tâm h°n, nhßng h÷ có thành công hay không là còn tùy vào sñ tu h÷c và làm vi®c cüa Quý v¸....". Hµi ngh¸ bª mÕc sau mµt l­ c¥u nguy®n ng¡n và các ðÕi bi¬u ðßþc trao t£ng cho khån tr¡ng katag ð¬ lßu ni®m.

Hµi ngh¸ cûng nh¤t trí l¤y dharamsara làm n½i t± chÑc hµi ngh¸ hàng nåm, còn các ðÕi hµi ð¸a phß½ng thì t± chÑc · Châu Âu và hoa KÏ. Mu¯n thïnh bång ghi âm và video cüa hµi ngh¸ xin liên h® · ð¸a chï: 2026 E. sunrise Drive, suite 137, Tuscon, arizona 85718, USA.

Theo mandala journal 04/1994