Kho Tàng Các Bài Ca 

Theo l¶i Ngài ban Thi«n LÕt ma ð¶i thÑ nh¤t (1570-1662) trong cu¯n Bän Vån Cån Bän cho ÐÕi Thü „n theo Truy«n Th¯ng Gelug/Kagyu, Pháp môn ÐÕi Thü „n ðßþc truy«n cho các sß Tây TÕng qua b¯n v¸ Thánh Sß „n е Saraha, Nagarjuna, naropa và Maitripa. Ph§t TØ Vi®t nam th߶ng quen thuµc v¾i Ngài nagarjuna qua tên g÷i long Th÷ v¾i các tác ph¦m v« trung Quán Lu§n. trong khi ðó, Ngài Saraha, thuµc thª kÖ thÑ 9, lÕi n±i tiªng v« phß½ng pháp truy«n giäng b¢ng các bài ca. 

Bän vån dß¾i ðây v« ÐÕi Thü „n là cüa Ngài Sahara, có tên là "Kho Tàng Các Bài Ca, hay M§t Pháp V« ÐÕi Thü „n." Bän Vi®t d¸ch cüa Nguyên Giác dña theo bän anh d¸ch cüa james Low, trong cu¯n simply being (NXB vajra Press, London. 1998). 

Theo truy«n thuyªt do tsultrim allione ghi lÕi trong women of wisdom (NXB routledge & kegan Paul, London. 1984), Ngài saraha là mµt nhà sß ðÕi h÷c giä, ðã r¶i ðÕi h÷c ð¬ tìm h÷c M§t Pháp. Trên ð߶ng tìm h÷c, saraha g£p mµt thiªu næ chª tÕo các mûi tên trong chþ. Ngài t¾i g¥n và höi xem nàng có phäi là mµt thþ chª mûi tên chuyên nghi®p. Nàng trä l¶i: "Chàng thanh niên kia ½i, ý nghîa cüa Ph§t có th¬ ðßþc nh§n biªt xuyên qua bi¬u tßþng và hành ðµng, không phäi xuyên qua l¶i và sách." Ngài b¡t ð¥u s¯ng chung v¾i thiªu næ giai c¤p th¤p này, nh§n nàng làm Th¥y. Ði«u này gây phçn nµ cho cµng ð°ng tôn giáo, b·i vì Ngài thuµc dòng bà la môn chính th¯ng. Nhæng bài ca v« chÑng ngµ cüa saraha là ðáp Ñng cüa Ngài cho vua, hoàng h§u và m÷i ng߶i - nhæng ng߶i ðã ng¶ vñc v« thái ðµ và hi¬u biªt tôn giáo cüa Ngài t× khi Ngài s¯ng v¾i Thiên Næ (dakini) này. Thiên Næ là mµt loÕi chúng sinh hi®n hæu vßþt qua cõi nh¸ nguyên, mang hình tß¾ng næ, là ngu°n nång lñc cüa trí tu®, th߶ng ðßþc v¨ trong tranh Tây TÕng nhß ng߶i næ có vë m£t hung dæ. 

Mµt hôm, saraha yêu c¥u nàng n¤u cho Ngài món cü cäi cà ry. trong khi nàng n¤u, Ngài ng°i Thi«n và nh§p ð¸nh su¯t 12 nåm. khi r¶i ð¸nh, Ngài l§p tÑc höi v« món cü cäi cà ry. Nàng ðáp: "Chàng ng°i trong ð¸nh su¯t m߶i hai nåm không ðÑng d§y và bây gi¶ lÕi mu¯n món cü cäi cà ry, ki¬u nhß là nó vçn còn ðó. Thêm næa, lúc này trong nåm không có cü cäi." 

Khi Ngài trä l¶i là mu¯n lên núi ð¬ ng°i Thi«n, nàng trä l¶i: "CÑ ð½n giän ðem thân chàng xa khöi thª gi¾i này thì không phäi là xa lìa chân thñc. xa lìa chân thñc chï có khi nào tâm chàng r¶i bö các tÕp ni®m. Nªu chàng ng°i trong ð¸nh m߶i hai nåm và không th¬ r¶i bö mong mu¯n ån món cü cäi cà ry, thì có lên núi cûng vô ích?" 

Bän Vån B¡t Ð¥u 

Kính ðänh l­ sri Vajradakini. 
Kính ðäng l­ tánh nh§n biªt thu¥n khiªt ð°ng hi®n hoan lÕc nh¤t. 
Ý nghîa cüa bän vån s¨ trình bày làm ba ph¥n. 

Ph¥n  I 

Trß¾c tiên là l¶i dÕy v« ði«u ki®n tñ nhiên cüa ÐÕi Thü „n. Ði«u này có ba phß½ng di®n. 

A. ThÑ nh¤t, giäi thích v« cách các v§t hi®n hæu. 

B¤t cÑ nhæng gì chuy¬n ðµng hay không chuy¬n ðµng, và t¤t cä nhæng gì ±n ð¸nh hay b¤t ±n ð¸nh, và b¤t cÑ nhæng gì là v§t ch¤t hay phi v§t ch¤t, và t¤t cä nhæng gì tñ hi®n hæu nhß các hi®n tß¾ng và t¤t cä nhæng gì không nhß v§y - vÕn pháp, không loÕi tr×, ðã chßa bao gi¶ và s¨ không bao gi¶ t×ng chao ðµng ra khöi bän tánh nhß hß không. Thêm næa, m£c dù chúng ta dùng chæ 'hß không' ð¬ nói v« b¥u tr¶i, hß không tñ thân cûng không có tñ tánh chút nào. Nó thì hoàn toàn vßþt ra khöi vi®c hi®n hæu nhß mµt v§t có th¬ ðßþc nói b¢ng các khái ni®m minh bÕch nhß là 'là', 'không là', 'không hi®n hæú, và 'không không-hi®n-hæú và t¤t cä các khái ni®m còn lÕi. Cùng mµt cách nhß v§y, hß không, tâm và thñc pháp không h« khác nhau chút nào. T¤t cä nhæng tên g÷i mà chï ra d¸ bi®t thì chï ð½n giän là các nhãn hi®u tình c¶ ðµt kh·i. Chúng không có giá tr¸ thñc nào, và chï ð½n giän là các chæ ð¬ mô tä. T¤t cä ð«u là tâm cüa ngß½i. 

Vßþt ngoài tâm cüa ngß½i, không có ngay cä t¾i mµt mäy may cüa b¤t cÑ gì khác. B¤t kÏ ai nh§n thÑc r¢ng, t× kh·i ð¥u không h« có mµt tâm cá th¬ [tñ ngã] nào, thì ng߶i ðó ðã ðÕt ðßþc hi¬u biªt t¯i th¡ng cüa chß Ph§t ba th¶i. 

Cái ðßþc biªt ðªn nhi«u nhß là sñ tròn ð¥y tñ nhiên thì không phäi là mµt ý tß·ng sai lÕc, b·i vì ngay tñ kh·i ð¥u, nó chính là tánh ð°ng hi®n. Tánh ðó không có th¬ ðßþc mô tä; nó không có th¬ ðßþc bày tö b¢ng l¶i, và không ai có th¬ hi¬u nó trong mµt cách nh¸ nguyên. Nªu có mµt ng߶i chü, thì ng߶i này s¨ có vài s· hæu. Nhßng nªu ngay t× kh·i ð¥u ðã không h« có cái gì g÷i là tñ ngã, thì cái vô ngã này có th¬ s· hæu nhæng gì? 

Nªu tâm là cái gì th§t, mà ng߶i ta s· hæu ðßþc, r°i thì t¤t cä hi®n tßþng cûng s¨ là th§t và có khä nång chiªm s· hæu. Nªu không có tâm, ai s¨ hi¬u ðßþc cái gì là cái gì? 

Tâm và t¤t cä các ni®m mà chúng ta có th¬ nh§n thÑc không có th¬ ðßþc n¡m b¡t b¢ng tìm kiªm - và chính ng߶i tìm kiªm cûng không có th¬ ðßþc tìm ra. Không h« có ng߶i-biªt nào và cûng không h« có cái-ðßþc-biªt nào hi®n hæu nhß thª, và nhß v§y, chúng thì vô sanh và không ngßng nghï trong quá khÑ, hi®n tÕi và tß½ng lai. Tâm này không d¶i ð±i b·i vì nó là trÕng thái tñ nhiên cüa ni«m ðÕi hoan lÕc nµi tÕi. Vì lý do ðó, t¤t cä hi®n tß¾ng ð«u là trÕng thái tñ nhiên. T¤t cä chúng sinh ð«u là Ph§t. T¤t cä nhæng dñng l§p và hành ðµng ð«u · trong không gian trùm kh¡p này t× thu· kh·i ð¥u. T¤t cä nhæng gì ðßþc nh§n di®n b·i ngôn ngæ và khái ni®m ð«u y h®t nhß s×ng thö. 

B. ThÑ nhì, ð¬ cho th¤y cách chúng sinh b¸ mê m¶ không nh§n ra thñc tÕi này. 

A! khi m£t tr¶i không b¸ mây che, tia n¡ng chiªu m÷i n½i, nhßng nhæng ai không có m¡t thì vçn chï th¤y bóng t¯i mãi mãi. Tánh ð°ng-hi®n tñ-nhiên thì ð¥y kh¡p m÷i n½i, nhßng nhæng ng߶i ngu thì th§t xa khöi nó. B·i vì chúng sinh không hi¬u r¢ng tâm không phäi là mµt cá-th¬ tñ-ngã, h÷ buµc ch£t tánh tñ nhiên nguyên kh·i b¢ng cách dña vào sñ phân bi®t và phán ðoán khái ni®m. R°i thì, h®t nhß nhæng ng߶i ðiên vì ma ám, chúng sinh tr· thành yªu ðu¯i, vô nghîa và gây ðau kh± cho chính h÷. 

Tin r¢ng các v§t là có thñc, chúng sinh b¸ vây b¡t b·i con ðÕi quÖ ý ni®m, và do v§y, h÷ chï tÕo ra các ðau kh± vô nghîa cho chính h÷. Mµt s¯ nhæng ng߶i ngu này b¸ trói buµc b·i sñ phân bi®t cüa tri thÑc h÷. H÷ giæ ông chü (tÑc là Tâm) tÕi nhà và ði m÷i n½i khác ð¬ tìm. Mµt s¯ h÷ tin r¢ng änh phän chiªu là có thñc. Mµt s¯ h÷ không c¡t cµi r­, nhßng chï c¡t nhánh và lá. B¤t k¬ h÷ làm gì, h÷ không biªt là ðang b¸ d¯i l×a. 

C: ThÑ ba, bày tö cách mà các nhà ¦n tu chÑng ngµ. 

Tuy®t di®u! Các chúng sinh nhß trë th½ không biªt thñc tánh cüa h÷, nhßng ta (l¶i xßng cüa ÐÕi Sß Sahara, có th¬ d¸ch là Th¥y, hay Tôi. LND) chÑng ngµ nó b¢ng cách không bao gi¶ chao ðµng ra khöi trÕng thái cüa thñc tánh ðó. ta ðã hi¬u biªt ðßþc cái kh·i ð¥u và cái t§n cùng cüa tñ ngã, và do v§y ta nhìn th¤y chính ta, cái thñc tánh cüa ta ðang cß trú ð½n ðµc. Nhßng m£c dù cái sñ ð½n ðµc này ðßþc kinh nghi®m, nó vçn không ðßþc xem nhß là ch§n thñc mÕnh m¨. Không có ng߶i nhìn th¤y, cûng không có cái gì ðßþc nhìn th¤y, và do v§y nó không có th¬ ðßþc bày tö. Và b·i vì nó không có th¬ bày tö, ai có th¬ biªt nó? 

Khi ngß½i tu t§p tâm b¤t ðµng, r°i thì ngß½i s¨ thâm nh§p cái chÑng ngµ mà ta, mµt ng߶i ¦n tu, ðã thâm nh§p. Sæa cüa mµt con sß tØ tuyªt không có th¬ ðßþc chÑa trong mµt bình ph¦m ch¤t x¤u. khi con sß tØ r¯ng trong r×ng, t¤t cä các con nai ð«u kinh sþ, nhßng các sß tØ con ð«u hÕnh phúc và chÕy t¾i m© chúng. Tß½ng tñ, ni«m ðÕi hoan lÕc, v¯n là vô sanh t× kh·i ð¥u, ðßþc truy«n dÕy, nhæng ng߶i ngu v¯n mang sÇn tà kiªn s¨ kinh sþ, nhßng nhæng ng߶i may m¡n s¨ r¤t là hÕnh phúc và râu tóc trên kh¡p ng߶i h÷ ð«u rung ðµng. 

Ph¥n  II 

Trong ph¥n thÑ hai này, ba phß½ng di®n cüa con ð߶ng ÐÕi Thü „n s¨ ðßþc trình bày. 

A. Quyªt ð¸nh rõ ràng dña trên cån bän cüa cách nhìn. 

Ði«u này có ba ph¥n. 

1. ThÑ nh¤t, bän ch¤t cüa cái nhìn s¨ ðßþc trình bày. 

Tuy®t di®u! Hãy nhìn vào chính ngß½i v¾i mµt tâm không chao ðµng. Nªu chính ngß½i chÑng ngµ thñc tánh cüa ngß½i, tâm chao ðµng cûng s¨ kh·i lên nhß ðÕi thü ¤n. trong trÕng thái cüa ðÕi hoan lÕc, t¤t cä nhæng ð£c tính nh¸ nguyên ð«u tñ giäi thoát. 

Khi mµt ng߶i tïnh thÑc t× mµt gi¤c m½, ng߶i này th¤y r¢ng t¤t cä nhæng ni«m vui và n²i kh± trong m½ ð«u không có tánh thñc nào. do v§y, hãy r¶i bö t¤t cä nhæng suy nghî ng¶ vñc và hy v÷ng, b·i vì ai · ðó ð¬ nghî ngþi v« vi®c ngån c¤m và khuyªn khích? 

B¢ng cách nhìn th¤y thñc tánh, h÷c nhân trñc nh§n r¢ng vÕn pháp · trong luân h°i và niªt bàn thì hoàn toàn không có tñ tánh cá th¬, và do v§y các ni®m hy v÷ng và nghi ng¶ ð«u biªn m¤t. Lúc ðó, ai s¨ c¥n ra sÑc buông bö và ch¤p giæ? T¤t cä hi®n tß¾ng và t¤t cä thanh âm thì y h®t nhß äo änh huy«n thu§t, nhß änh hi®n dß¾i nß¾c hay nhß änh hi®n trong gß½ng - chúng ð«u không có nhæng ð£c tính cüa nhæng cái có vë nhß thñc th¬. Ng߶i nào hi¬u ðßþc tánh hß äo cüa các hi®n tß¾ng thì ng߶i ðó chính là tñ tánh cüa tâm nhß hß không. Tánh thñc này không có ch£ng giæa hay gi¾i hÕn, và nhß thª ai s¨ có th¬ hi¬u ðßþc nó? Có nhi«u dòng sông khác nhau nhß Sông H¢ng vân vân, nhßng khi chúng t¾i bi¬n m£n, chúng ð«u mang cùng mµt v¸. Tß½ng tñ, tâm phân bi®t và t¤t cä các kiªn thÑc và chÑc nång cüa tâm này phäi ðßþc th¤y là chï có mµt v¸ trong thñc tánh. 

2. ThÑ nhì, ð¬ trình bày phß½ng pháp chÑng ngµ. 

Nªu có ai truy tìm kh¡p hß không, h÷ s¨ th¤y r¢ng nó không có ch£ng giæa hay mép b¶, và do v§y h÷ s¨ hoàn toàn xa lìa các khái ni®m này. Tß½ng tñ, nªu chúng ta truy tìm xuyên qua tâm và vÕn pháp, chúng ta s¨ không có th¬ tìm th¤y ngay cä mµt mänh nhö cüa hi®n hæu thñc. Cái tâm ðang làm công vi®c ði tìm kiªm thì không có th¬ ðßþc trñc nh§n. do v§y, hãy th¤y r¢ng không có gì có th¬ ðßþc th¤y (nhß là hi®n hæu thñc). 

3. ThÑ ba, ð×ng xa lìa tánh này. 

CÑ h®t nhß mµt con chim quÕ, ðßþc thä t× mµt chiªc tàu, bay vòng quanh m÷i hß¾ng, nhßng r°i quay lÕi tàu (khi nó không nhìn th¤y m£t ð¤t li«n), cûng v§y cái tâm ð¥y khát v÷ng có th¬ chÕy ðu±i theo các ni®m nhßng r°i an trø trong tánh b¤t d¶i ð±i cüa tâm. Không b¸ änh hß·ng b·i các hoàn cänh, xa lìa các hy v÷ng, h÷c nhân phá hüy t¤t cä các ng¶ vñc ¦n kín - ðó chính là tâm kim cß½ng. 

B: Có ba phß½ng di®n thi«n ð¸nh 

1. ThÑ nh¤t, phi-thi«n-ð¸nh cüa ðÕi thü ¤n. 

Tánh thñc cüa tâm, mà ðã c¡t lìa cµi r­ (vô minh), thì nhß là hß không. Không có thi«n ð¸nh nào ð¬ tu t§p, do v§y hãy tránh thi«n ð¸nh. Gìn giæ tâm bình th߶ng trong trÕng thái nguyên s½ tñ nhiên, nó s¨ không b¸ ô nhi­m b·i b¤t kÏ khái ni®m nhân tÕo nào. Tâm thanh t¸nh tñ nhiên này không c¥n t¾i kÛ thu§t nào. Không giæ ch£t quá hay thä löng quá, hãy an nghï trong tánh tñ nhiên cüa ngß½i. Nªu không có gì ð¬ chÑng ngµ, thì tánh biªt không c¥n t¾i gì ð¬ thi«n ð¸nh. Và h÷c nhân, ng߶i chÑng ngµ, thì xa lìa cä hai ð¯i tßþng cüa thi«n ð¸nh và ng߶i thi«n ð¸nh. y h®t nhß hß không không phäi là mµt ð¯i tßþng cho hß không, Tánh Không (sunyata) không thi«n ð¸nh trên Tánh Không. Sñ hi¬u biªt b¤t nh¸ này thì y h®t nhß sæa trong nß¾c, và do v§y t¤t cä m÷i thÑ s¨ không d¶i ð±i trong sñ hoan lÕc hoàn toàn cüa hµi nh§p. 

2. ThÑ nhì, thi«n ð¸nh t¯i thßþng cüa vi®c không bao gi¶ xa lìa khöi tánh cüa phi-thi«n-ð¸nh. 

Trong cách này, xuyên kh¡p ba th¶i, hãy cß trú trong trÕng thái nguyên s½ vô gi¾i hÕn không-c¥n-thi«n-ð¸nh. Ь duy trì ði«u này chính là cái mà truy«n thông g÷i là "thi«n ð¸nh." Ð×ng k«m chª các ng÷n gió sinh ðµng, ð×ng buµc tâm. Hãy giæ sñ tïnh thÑc không-tÕo-tác y h®t nhß ngß½i là mµt ðÑa trë. khi các ni®m và ký Ñc tr±i d§y, hãy giæ sñ hi®n di®n cüa tánh thñc cüa ngß½i - ð×ng tÕo ra b¤t kÏ khác bi®t nào giæa nß¾c và sóng! 

3. ThÑ ba, l¤y thí dø ð¬ minh h÷a con ð߶ng ðÕi thü ¤n. 

Cái tánh thñc, v¯n xa lìa vi®c u¯n n¡n tâm bình th߶ng, thì hoàn toàn giäi phóng ba nguyên t¡c cüa vi®c tß½ng tác (LND: chü th¬, ð¯i tßþng và quan h® giæa chúng). 

Trong ðÕi thü ¤n, tâm không ðßþc dñng l§p ð¬ làm vi®c, và không có mµt chút nhö nào cüa vi®c thñc t§p thi«n ð¸nh, và do v§y không có cái g÷i là thi«n ð¸nh. Thi«n ð¸nh t¯i thßþng thì không bao gi¶ b¸ ngån cách khöi tánh cüa phi-thi«n-ð¸nh: b¤t nh¸, ð°ng hi®n tñ nhiên, ðây là hß½ng v¸ cüa hoan lÕc hoàn toàn. 

Khi nß¾c ðßþc ð± vào trong nß¾c, nó chï có mµt v¸, và tß½ng tñ khi ngß½i hoàn toàn s¯ng trong trÕng thái tñ nhiên, thì tâm thÑc mong ðþi và sñ khái ni®m hóa s¨ hoàn toàn ðßþc ch¤m dÑt. 

C. Có ba phß½ng di®n ð¯i v¾i vi®c giäng dÕy cách hành xØ 

1. ThÑ nh¤t, ð¬ trình bày r¢ng vi®c hành xØ ðÕi thü ¤n không b¸ c¯ ð¸nh b·i quy lu§t. 

Tuy®t di®u! Các h÷c nhân nào, nhæng ng߶i cß trú trong tánh b¤t ðµng cüa b¤t nh¸, s¨ không có mµt chút mäy may nào cüa vi®c ch¤p giæ và gÕt bö. ta không n¡m giæ cûng không gÕt bö b¤t kÏ hi®n tßþng nào, và do v§y ta không bäo ngß½i, các con cüa ta, làm b¤t kÏ ði«u gì. y h®t nhß viên ng÷c này, tâm, v¯n không có thñc tÕi cån bän nào, cûng v§y vi®c hành xØ cüa ng߶i tu thì cûng xa lìa thñc tÕi cån bän. 

Chúng ta nói v« r¤t nhi«u, r¤t nhi«u loÕi khác nhau cüa vi®c thiªt l§p tâm thÑc, nhßng ng߶i tu cß ngø chï trong mµt nh§n thÑc. Và ðó thì không phäi là mµt cá th¬, và do v§y ng߶i tu thì hoàn toàn xa lìa khöi nhi«u khä th¬ cüa vi®c tâm thÑc biªn hóa. V§y nên, v¾i cái tñ do vô gi¾i hÕn này, hãy duy trì cách hành xØ nhß trë th½ xa lìa khöi m÷i hành ðµng có chü ý. 

2. ThÑ nhì, giäng dÕy v« cách tránh ô nhi­m b·i hoàn cänh khách quan khi hành xØ trong cách ðó. 

Tuy®t di®u! Tâm cûng h®t nhß hoa sen m÷c t× ðám bùn sinh tØ luân h°i, b¤t k¬ bao nhiêu tµi l²i h÷c nhân ðã có, tâm cûng không bao gi¶ b¸ v¤y chÕm b·i b¤t kÏ tµi nào. ThÑc ån và thÑc u¯ng ð«u mang t¾i vui thú, nhßng tâm ngß½i và thân ngß½i cûng có th¬ b¸ hành hÕ b·i chúng. do v§y, b¤t k¬ nhæng gì ngß½i sØ døng t¾i, hãy ð×ng ð¬ b¸ änh hß·ng, không b¸ buµc ràng mà cûng không xa lìa bö chÕy. 

3. ThÑ ba, giäng dÕy v« vi®c làm lþi ng߶i khác mµt cách tñ nhiên qua lòng t× bi không khát v÷ng. 

T× trÕng thái cüa vi®c hành xØ vô gi¾i hÕn cüa chÑng ngµ, khi nhìn th¤y sñ ðau ð¾n cüa chúng sinh, nß¾c m¡t r½i chäy t× mµt lòng t× bi tràn ng§p. trao cho h÷ sñ hÕnh phúc cüa ngß½i và xoa d¸u n²i ðau cüa h÷, ngß½i d¤n thân ð¬ làm lþi chúng. Nªu ngß½i khäo sát thñc tÕi, ngß½i s¨ th¤y r¢ng nó thì xa lìa khöi ba khái ni®m cüa chü th¬, ð¯i tßþng và quan h® cüa chúng. Nó thì không phäi là cái gì có th§t, b·i vì nó h®t nhß mµng hay trò äo thu§t. xa lìa khöi t¤t cä tham v÷ng và g¡n bó, ngß½i kinh nghi®m mµt ni«m hoan lÕc xa khöi m÷i s¥u kh±, do v§y hãy hành ðµng nhß mµt v¸ th¥y làm trò äo thu§t. 

Ph¥n 3 

Ph¥n ba nói v« thành tñu ð¥y ðü ðÕi thü ¤n. 

A. Giäng dÕy v« sñ thành tñu nào ðó cüa kªt quä 

Thanh t¸nh nguyên s½ trong bän tánh nhß hß không, s¨ không có mµt mäy may nào ð¬ thành tñu hay buông bö. Ðây là ðÕi thü ¤n xa lìa khöi m÷i hóa hi®n tâm thÑc, do v§y ð×ng mong möi b¤t kÏ kªt quä nào! B·i vì cái tâm, mà ðang mong möi hy v÷ng, v¯n th§t vô sanh ngay t× thu· kh·i ð¥u, làm sao còn có th¬ có mµt mäy may nào ð¬ ðßþc thành ðÕt hay buông bö? Bây gi¶ nªu có ai có th¬ thñc sñ s· hæu mµt thñc th¬ nào, r°i thì cái gì s¨ tr· thành l¶i dÕy v« b¯n pháp ¤n? 

B. Giäng dÕy v« sñ mong mu¯n ðÕt mµt ði«u gì trong khi không có gì ð¬ ðÕt 

Y h®t nhß mµt con dê núi khi b¯i r¯i vì khát nß¾c, phóng chÕy nhanh v« hß¾ng nß¾c nó nhìn th¤y trong mµt änh chiªu, nhæng ng߶i ngu b¸ phi«n não vì khát v÷ng khám phá ra r¢ng b¤t k¬ h÷ n² lñc bao nhiêu, møc tiêu cüa h÷ chï lÕi xa thêm. 

C. Không tìm ðÕt b¤t cÑ gì, ðó g÷i là thành ðÕt kim Cß½ng Trí 

Tánh thanh t¸nh tuy®t ð¯i v¯n là vô sanh ngay t× kh·i ð¥u, và khi không có mµt chút mäy may phân bi®t nào, thì cái tâm thÑc v¯n tÕo ra sñ phân bi®t s¨ ðßþc thanh t¸nh ngay trong cõi thñc tÕi. Tên duy nh¤t c¥n ðßþc chï vào ðây là vajradhara ('không bao gi¶ ði lÕc ra khöi tánh thanh t¸nh'). Cûng nhß trong mµt sa mÕc khô hÕn, h÷c nhân th¤y bóng nß¾c sÕch n½i mà thñc sñ không h« có, cûng v§y cái tâm mà g÷i tên và phân bi®t phäi ðßþc thanh t¸nh hóa ngay trên chính sñ thanh t¸nh nguyên s½. Nó không có th¬ ðßþc di­n bày v¾i các chæ nhß là không-ð±i hay hoàn toàn biªn m¤t. 

Y h®t nhß viên ng÷c nhß ý và cây nhß ý, các hy v÷ng cüa ngß½i s¨ ðßþc hoàn mãn b·i sÑc mÕnh cüa sÑc tinh t¤n cüa ngß½i (ð¬ chÑng ngµ pháp môn này). Thêm næa, các nh§n thÑc truy«n th¯ng v« thª gi¾i này chï tùy thuµc vào sñ th§t tß½ng ð¯i - trong thñc tÕi, không mµt v§t nào có b¤t kÏ hi®n hæu riêng thñc nào. 

Giäng dÕy bí m§t v« ðÕi thü ¤n ðßþc g÷i là "Kho Tàng Các Bài Ca" (Dohakosa) kh·i lên t× l¶i cüa nhà ¦n tu linh thánh Saraha. Ðßþc d¸ch b·i h÷c giä „n е Vairocanaraksita. 

Ch¤m DÑt Bän Vån

Nguyên Giác phan T¤n Häi [Vi®t Báo kinh Tª]