Tâm Nhß Hß Không Vô S· Hæu

Theo thñc tª mà nói, Ph§t giáo là giáo døc, truy«n dÕy Tâm Pháp dçn ðªn giác ngµ cu¯i cùng, nhßng hi®n nay nhi«u ngß¶i hi¬u l¥m cho là mµt tôn giáo mê tín. Nói giáo døc là bao g°m vû trø vÕn v§t, chÆng có mµt sñ v§t nào thiªu sót g÷i là vÕn pháp duy tâm. Vì ngu°n g¯c cüa vÕn sñ vÕn v§t là tâm linh, nên Ph§t Thích ca nói t¤t cä duy tâm tÕo. V§y tâm là thª nào ? Tâm là mµt danh t× ai cûng nói ðßþc, nhßng tâm là gì thì chÆng ai biªt. T± thÑ 14 cüa Thi«n Tông „n е là Ngài long Th÷ dùng "Hß không vô s· hæu" ð¬ thí dø cho tâm. Tâm linh v¯n chÆng th¬ dùng l¶i nói vån tñ ð¬ di­n tä. Ph§t pháp chï có th¬ mi­n cßÞng nói là TÁNH KHÔNG. KHÔNG này tÑc là ð¬ hi¬n bày sñ døng cüa tâm. Cûng nhß hß không vô s· hæu mà dung nÕp t¤t cä v§t, t¤t cä vû trø vÕn v§t t× m£t trång, m£t tr¶i, cho t¾i núi sông, ð¤t ðai, nhà cØa, cây c¯i, b¤t cÑ cái gì ð«u phäi nh¶ cái "VÔ S— HÿU" này dung nÕp và Ñng døng. Cuµc s¯ng h¢ng ngày cüa con ngß¶i nhß ån c½m, m£c áo, nói nång, tiªp khách, làm vi®c ð«u phäi nh¶ cái "vô s· hæu" này m¾i ðßþc hi¬n bày, chï tiªc r¢ng chúng ta Ñng døng h¢ng ngày mà chÆng tñ biªt. Nên Ph§t Thích ca dÕy pháp thi«n trñc tiªp ð¬ m÷i ngß¶i ð«u ðßþc tñ hi®n toàn v©n chính tâm mình. Cái gi¶ phút hi®n ra tâm mình g÷i là kiªn tánh thành Ph§t. Dù nói thành Ph§t thñc chÆng có Ph§t ð¬ thành, chï là · trong m· m¡t chiêm bao tïnh d§y mà thôi. Cûng nhß · trong nh¡m m¡t chiêm bao tïnh d§y thì tñ chÑng tö t¤t cä sñ v§t trong chiêm bao (ngß¶i và thª gi¾i chiêm bao) ð«u chÆng th§t g÷i là chÑng ngµ.

Bän th¬ cüa tâm vô s· hæu tÑc là tr¯ng r²ng, vì tr¯ng r²ng nên g÷i là TÁNH KHÔNG, vì tánh không nên cùng kh¡p không gian th¶i gian. Cùng kh¡p không gian thì chÆng có khÑ lai nên g÷i là NH¿ LAI, nghîa là ðúng nhß bän lai; cùng kh¡p th¶i gian thì không có gián ðoÕn sanh di®t nên g÷i là NIŠT BÀN. Vì tr¯ng r²ng vô s· hæu chÆng có ch² ð¬ trø nên g÷i là VÔ S— TRž; vì tr¯ng r²ng vô trø thì chÆng th¬ trói buµc nên g÷i là GIÄI THOÁT. Nghîa chæ Ph§t là giác ngµ, tâm cüa chúng sanh ð«u có tánh giác ngµ, nên g÷i là PH‡T TÁNH, cûng g÷i là B Ћ, b° ð« nghîa là giác ngµ. Nói tóm lÕi, danh t× thì có muôn ngàn sai bi®t khác nhau nhßng nghîa thì chÆng khác, chï là hi¬n bày th¬ døng cüa tâm mà thôi.

Vì tâm vô s· hæu thì chÆng th¬ kiªn l§p, nên Ph§t nói là VÔ TH›, chÆng có b¡t ð¥u, cûng g÷i là vô sanh. Vì có sanh thì phäi có b¡t ð¥u. Vì vô sanh thì không th¬ kiªn l§p, nªu có th¬ kiªn l§p ¡t có sñ sanh kh·i và b¡t ð¥u, cho nên ngß¶i chÑng quä g÷i là NG“ PHÁP VÔ SANH, cûng g÷i là CHºNG VÔ sanh PHÁP NHçN. Nói mµt cách khác, t¤t cä kinh Ph§t ð«u dùng sñ hi¬u biªt cüa chúng sanh ð¬ chÑng tö t¤t cä sñ v§t qua ý thÑc cüa bµ não nh§n biªt ð«u chÆng phäi th§t, nên nói V€N PHÁP duy TÂM, T„T CÄ do TÂM T€O. Vì tâm có th¬ tÕo là có kiªn l§p, tÑc là chÆng th§t v§y.

B¯n bài k® trên cüa Ngài Huy«n Giác Vînh gia ðÕi sß dùng cánh tay ð¬ thí dø vô duyên tri cüa Ph§t tánh, cûng g÷i là Chánh Biªn Tri, cûng g÷i là Trí Bát Nhã. kinh Lång Nghiêm nói " tri kiªn l§p tri, tÑc vô minh b±n", nay Ngài Vînh gia dùng cánh tay ð¬ thí dø sñ tri chÆng th¬ kiªn l§p, vì có kiªn l§p thì có nhân duyên ð¯i ðãi, chÆng th¬ g÷i là Vô Duyên Tri. Nói "Vô duyên" là không có nhân duyên ð¯i ðãi, nhß bài k® thÑ nh¤t : Nªu kiªn l§p s· tri, dù s· tri là t¸ch l£ng, nhæng ngß¶i tu ðªn mÑc ðµ t¸nh l£ng, cäm th¤y thanh thanh t¸nh t¸nh, tñ cho là mÑc ðµ cao l¡m mà chÆng biªt h­ kiªn l§p s· tri thì có nång s· ð¯i ðãi, chß¾ng ngÕi sñ døng hoÕt bát vÕn nång cüa bän tri (vô duyên tri). nhß tay c¥m nhß ý thì trø n½i ngoÕi cänh, ðánh m¤t sñ døng hoÕt bát vÕn nång cüa tay, tay chÆng c¥m cây nhß ý thì mu¯n l¤y gì cûng ðßþc, h­ tay c¥m cây nhß ý r°i thì l¤y gì cûng chÆng ðßþc v§y.

Bài k® thÑ 2 là tiªn thêm mµt bß¾c, dù chÆng l§p s· tri nhßng biªt mình có nång tri vçn là kiªn l§p sñ tri, có tri thì có b¤t tri ð¬ ð¯i ðãi, nên chÆng phäi vô duyên tri. Nhß tay chÆng c¥m v§t bên ngoài mà tñ tác quy«n (tñ làm n¡m tay), tác quy«n r°i (tÑc là trø n½i cái tri cüa tñ mình kiªn l§p) thì m¤t hªt sñ døng hoÕt bát vÕn nång cüa cánh tay, nên cûng chÆng th¬ c¥m l¤y ð° v§t nào cä.

V§y chÆng biªt ngoÕi cänh cûng chÆng tñ có biªt, ngß¶i ta thß¶ng cho nhß thª là l÷t vào vô tri nhß g² ðá chÆng biªt gì cä, nên có bài k® thÑ 3: Vì tñ tánh rõ ràng, chÆng ð°ng nhß g² ðá. Thª thì làm sao chÑng minh ðßþc ? Nên có bài k® thÑ 4 dùng cánh tay ð¬ chÑng tö : Nhß tay chÆng c¥m v§t ngoài, cûng chÆng tñ tác quy«n, chÆng phäi là không tay, vì tay vçn an nhiên chÆng h« b¸ m¤t, nên chÆng ð°ng nhß s×ng thö, Vì s×ng thö chï có tên g÷i mà chÆng v§t th§t v§y.


Höi : "T‘ S¿ THI‹N" dùng cái không biªt (nghi tình) ð¬ tu, khi ðªn thoÕi ð¥u thì s¡p kiªn tánh, s¡p kiªn tánh là s¡p biªt, phäi không ?

Ðáp : Không th¬ nói là s¡p biªt, vì bän tri v¯n vô thï vô sanh, chßa bao gi¶ b¸ gián ðoÕn thì làm sao nói "s¡p biªt" ðßþc ? Nªu b¸ gián ðoÕn r°i biªt lÕi m¾i có th¬ nói là s¡p biªt, cûng nhß nói "tr¶i g¥n sáng r°i m£t tr¶i s¡p chiªu", m£t tr¶i có ngßng chiªu h°i nào ðâu mà nói m£t tr¶i s¡p chiªu ? Không th¤y ánh sáng m£t tr¶i là vì b¸ che khu¤t chÑ ðâu phäi m£t tr¶i ngßng chiªu ! Cái tri cüa con ngß¶i cûng thª, không th¬ nói là "s¡p biªt", s· dî không hi®n ðßþc bän tri là do ý thÑc phân bi®t cüa bµ não ham kiªn l§p s· hæu r°i tñ che khu¤t, chÑ cái tri cüa bän th¬ v¯n không bao gi¶ b¸ gián ðoÕn v§y.

Vì bän tri không gián ðoÕn nên chÆng th¬ kiªn l§p sñ tri, nªu kiªn l§p sñ tri tÑc có 2 cái tri, Thi«n tông g÷i là "Trên ð¥u m÷c thêm cái ð¥u", ¤y là b®nh n£ng, phäi m¶i Bác sî c¡t bö m¾i ðßþc.

Nay nói s½ v« cách thñc hành tham T‘ S¿ THI‹N. TÑc là tham thoÕi ð¥u và khán thoÕi ð¥u. ThoÕi là l¶i nói, ð¥u là ð¥u tiên l¶i nói. Nghîa là chßa kh·i ý ni®m mu¯n nói, m¾i ðßþc g÷i là thoÕi ð¥u. H­ kh·i ni®m mu¯n nói là thoÕi vî r°i, tham là höi câu thoÕi ð¬ kích thích sñ không hi¬u không biªt. KHÁN là nhìn ch² không biªt, mu¯n xem ch² không biªt ðó là gì ? Ch² không biªt thì không có ch², không có ch² thì không có møc tiêu ð¬ nhìn, nên nhìn mãi không th¤y gì, vçn còn không biªt, chính cái không biªt ðó Thi«n Tông g÷i là nghi tình.

Hành giä tham thi«n, cÑ höi và nhìn ð°ng th¶i ði song song ð¬ giæ cái nghi tình. nghi tình này s¨ ðßa hành giä ðªn thoÕi ð¥u. ThoÕi ð¥u tÑc là vô thï vô minh, cûng g÷i là ð¥u sào tråm thß¾c, cûng là ngu°n g¯c cüa ý thÑc. T× ð¥u sào tråm thß¾c tiªn thêm mµt bß¾c, ngay ðó li«n lìa ý thÑc, cái sát na lìa ý thÑc ðó g÷i là kiªn tánh thành Ph§t, tÑc là trí Bát Nhã ðßþc hi®n hành kh¡p không gian th¶i gian, sñ hi¬u biªt chÆng có gì thiªu sót. Giáo môn g÷i là "Chánh Biªn Tri".