Nguyên TÕng - Nguyên Chí Thái lan (Thailand), tên cû g÷i là Siam, mµt qu¯c gia n¢m trong vùng Ðông nam châu Á. Phía B¡c và Tây giáp v¾i Miªn Ði®n, Ðông B¡c giáp v¾i Lào, nam giáp v¾i Mã Lai, và v¸nh siam giáp v¾i Campuchia. Thü ðô Bangkok, di®n tích : 514.000 km2, dân s¯ 60 tri®u (th¯ng kê nåm 1999), m§t ðµ dân cß : 108,4 ng߶i/km2. Ngôn ngæ chính là Thái ngæ, nhßng tiªng anh và tiªng hoa (Ti«u châu) cûng r¤t thông døng. Nguyên thü qu¯c gia : vua bhumibol Adulyadej. sau khi n«n quân chü chuyên chª kªt thúc vào nåm 1932, ð¤t nß¾c Thái lan ðã l§t sang mµt trang m¾i. Là mµt qu¯c gia mà Ph§t giáo ðßþc xem qu¯c giáo và là mµt nß¾c có nhi«u ngu°n tài nguyên thiên nhiên, nhßng chßa bao gi¶ biªn thành mµt nß¾c thuµc ð¸a cüa các ðª qu¯c châu Âu nhß các nß¾c láng gi«ng khác. Thái lan ðã có mµt n«n công nghi®p phát tri¬n vào cu¯i nhæng nåm 80 nh¶ nhæng ngu°n ð¥u tß t× nß¾c ngoài. thu nh§p bình quân ð¥u ng߶i hi®n nay · Thái lan là trên dß¾i 2000 ðô la. Ph§t giáo là qu¯c giáo cüa Thái Lan (nhæng tôn giáo nhö khác là ky Tô giáo, H°i giáo và n giáo). Thái lan ðßþc biªt ðªn nhß "vùng ð¤t tñ do", "quê hß½ng cüa nø c߶i", "ð¤t nß¾c cüa nhæng chiªc áo cà sa". Tên g÷i cu¯i cùng này ðã mô tä mµt cách sâu s¡c v« mµt tôn giáo l¾n mà dân tµc Thái ðang tôn th¶. L¸ch sØ Thái lan ðßþc chia thành 4 th¶i kÏ qua các tri«u ðÕi : Sukhothai, Ayutthaya, thon buri và rattanakosin (Bangkok). Th¶i kÏ ð¥u cüa tri«u ðÕi sukhothai (1237-1456), Ph§t giáo (PG) ðã ðßþc xem là qu¯c giáo cüa dân tµc Thái. Hi®n tÕi, t±ng s¯ 95% dân chúng ðßþc ghi nh§n là tín ð° PG, h¥u hªt là theo truy«n th¯ng Theravada. theo sñ th¯ng kê g¥n ðây (1998) cho th¤y, có trên 30.000 ngôi Chùa · 75 tïnh thành cüa Thái Lan. Con s¯ tång sî Thái lan không có con s¯ nh¤t ð¸nh mà tùy thuµc vào mùa m²i nåm. con s¯ cao nh¤t ðßþc ghi nh§n là 350.000 tång sî hi®n di®n trong mùa nh¢m vào mùa kiªt ðông an cß cüa chß tång Thái, t× tháng 7 ðªn tháng 9 m²i nåm. Ngoài nhæng v¸ ðã chính thÑc ðßþc truy«n Cø Túc gi¾i (Upasamapada), s¯ còn lÕi là nhæng tång sinh t§p sñ ho£c tu gieo duyên, tu±i t× 6 cho ðªn 19, con s¯ này ðông không th¬ th¯ng kê ðßþc. * Ngu°n g¯c truy«n nh§p Ph§t giáo vào Thái lan : Nhi«u ngu°n tß li®u cho r¢ng Ph§t giáo ðßþc truy«n vào Thái lan vào ð¥u thª kÖ thÑ 3 trß¾c Tây L¸ch (khoäng nåm 241 tr TL) theo sau cuµc truy«n bá Chánh pháp quy mô cüa nhà vua Ph§t tØ asoka (A Døc) ðªn Tích lan và Miªn Ði®n. pg Thái lan (PGTL) v« sau còn tiªp nh§n thêm nhi«u nhà truy«n bá ðªn t× Miªn Ði®n vào nåm 1044 và các pháp sß ðªn t× Tích lan vào nåm 1155. H¥u hªt là theo truy«n th¯ng pg Theravada. tuy v§y, pg chï thñc sñ ð£t lÕi n«n móng, phát tri¬n và änh hß·ng sâu rµng vào xã hµi Thái t× tri«u ðÕi sukhothai (1237-1456). trong th¶i kÏ này có r¤t nhi«u v¸ vua tín ngßÞng Ph§t Pháp, xây dñng chùa chi«n, üng hµ vi®c ðào tÕo tång tài ð¬ phát tri¬n Chánh pháp, th§m chí có nhi«u v¸ xu¤t gia tu h÷c luôn, nhß vua ramkhamheng và vua Lithai.. . Уc bi®t, vua lithai là mµt ông vua Ph§t tØø anh minh, t× ái, thß½ng dân nhß con cüa mình, k¬ cä nhæng kë ð¯i ð¥u v¾i mình, nhæng ng߶i ch¯ng lÕi Thái Lan. Ông ðã có công xây Chùa và ðúc tßþng Ph§t r¤t nhi«u trong th¶i ông tr¸ vì. Nhæng tßþng ð°ng th§t l¾n hi®n nay vçn còn tôn th¶ · Chùa Buddhajinarai, Chùa Phrarinatnahadhatu, Chùa Sadassana...ð«u ðßþc ðúc t× th¶i cüa ông. Tiªp ðªn là các tri«u ðÕi ayudhya (1350-1766), thonburi (1766-?) và tri«u ðÕi bangkok (1782-cho ðªn nay) do vua rama i thiªt l§p, pg ðã tiªp tøc phát tri¬n mÕnh trong m÷i lînh vñc. Уc bi®t các v¸ vua trong tri«u ðÕi Bangkok, có nhi«u v¸ ðã xu¤t gia tu h÷c và sáng tác nhi«u tác ph¦m vån h÷c pg giá tr¸ ð¬ c¯ng hiªn cho ð¶i. Có th¬ nói tri«u ðÕi bangkok là mµt tri«u ðÕi üng hµ cho pg phát tri¬n m÷i m£t. Nh¤t là vua rama v (vua Mongkut) ðã xu¤t gia tu h÷c · Chùa Bovoranives, ông ðã t± chÑc biên t§p lÕi tam TÕng Thánh Ði¬n PG, b¢ng tiªng pali vào nåm 1888, ðªn nåm 1893 hoàn thành v¾i 39 quy¬n. Ðây là mµt bµ tam TÕng Thánh Ði¬n pg ð¥u tiên trên thª gi¾i b¢ng tiªng Pàli ðßþc in trên gi¤y (trß¾c ðây chï viªt trên lá b¯i). Bµ tam TÕng này sau ðó ðßþc ¤n t¯ng ra r¤t nhi«u ð¬ g·i t£ng các pg trên thª gi¾i. Nhà vua cûng cho thành l§p h® phái dhammayuttika g°m các tu sî tu hÕnh ð¥u ðà, vçn còn hoÕt ðµng cho ðªn ngày nay · mi«n Ðông B¡c, song song v¾i h® phái chính là mahanikaya là h® phái cüa ða s¯ tu sî Thái. Ъn nåm 1934, vua rama vii ðã cho cäi biên lÕi thành 45 t§p, bi¬u trßng cho s¯ nåm ho¢ng pháp cüa Ph§t. Bµ ÐÕi TÕng này ðªn nåm 1940, dß¾i tri«u ðÕi cüa vua rama VIII, v¸ Tång th¯ng tissadeva ðã t§p hþp ðßþc h½n 200 v¸ tång l¥u thông ngôn ngæ pali ð¬ phiên d¸ch ra tiªng Thái. Cu¯i cùng bµ ÐÕi TÕng kinh tiªng Thái cûng ðã hoàn t¤t vào nåm 1952, g°m 70 t§p, trong ðó có 42 t§p thuµc TÕng Kinh, 13 t§p thuµc TÕng Lu§t và 25 t§p thuµc TÕng Lu§n, s· phí in ¤n công trình vî ðÕi này ðßþc ðóng góp cüa toàn nhân dân và Chính phü Thái vào lúc ¤y. Trong tri«u ðÕi cüa vua bhulmibol adulyadej (Rama IX) t× 1946 ðªn nay, pg cûng phát tri¬n ð«u ð£n v« các lînh vñc vån hóa, y tª và giáo døc. Уc bi®t, v¸ vua này ðã üng hµ cho công trình ðßa tam TÕng Thánh Ði¬n Ph§t Giáo (Tipitaka) vào c¤t giæ trong h® th¯ng ði®n tØ CD-ROM, công trình này b¡t ð¥u thñc hi®n t× nåm 1987 ð¬ kÖ ni®m sinh nh§t l¥n thÑ 60 cüa ông. Ъn nay ðã hoàn thành ðßþc b¯n ðîa CD-ROM, g°m các thÑ tiªng Pali, Thái, Miªn, khmer và Tích Lan, t±ng cµng có 115 quy¬n, 50.189 trang, 210 tÖ chæ ( m²i ðîa chÑa khoäng 500 tri®u chæ). иa chï vào xem ho£c thïnh cd - rom này là : http://www.mahidol.ac.th/budsir/budsir-main.html. Chùa và tång sî ðóng mµt vai trò r¤t quan tr÷ng trong xã hµi Thái trên 700 nåm qua. Chúng ta s¨ l¥n lßþt tìm hi¬u v« nhæng vai trò này cüa h÷ qua các lînh vñc giáo døc, kinh tª, vån hóa và xã hµi sau ðây : * V« giáo døc Tång sî Thái lan ðã ðóng mµt vai trò r¤t quan tr÷ng trong lînh vñc này. Ngôi tr߶ng ð¥u tiên ðßþc thành l§p · Thái lan ðßþc xây dñng ngay trên khu ð¤t cüa Chùa và nhæng giáo viên ð¥u tiên là tång sî. pg ðã n¡m giæ vai trò này trong mµt th¶i gian dài cho ðªn tri«u ðÕi cüa vua chulalongkorn (Rama V) thì ngành giáo døc ph± c§p chính thÑc ra ð¶i. Các tr߶ng công l¥n lßþt ðßþc m· bên ngoài tu vi®n, các tr߶ng pg d¥n d¥n ðßþc tiªp quän b·i bµ giáo døc Thái, ði«u này dçn t¾i v¸ trí cüa tång sî trong lînh vñc giáo døc b¸ thu h©p d¥n. Các giáo viên thª gian cûng ðßþc thay thª và tång sî hi®n nay chï còn dÕy mµt ít môn h÷c nhß giáo lý cån bän, công dân giáo døc.... Ngày nay, tuy vai trò cüa pg không còn can thi®p nhi«u vào ngành giáo døc ph± c§p, nhßng nhæng di sän cüa pg ð¬ lÕi, vçn giæ nguyên giá tr¸ và vçn ðÑng væng trong lòng cüa dân tµc Thái. Nhæng tòa bi®t thñ ð° sµ cüa bµ giáo døc, nhæng ngôi tr߶ng l¾n, nhæng t± chÑc t× thi®n... ph¥n l¾n vçn còn n¢m trong khuôn viên cüa Chùa. Nhæng ngôi tr߶ng trung h÷c và ÐÕi h÷c có uy tín và danh tiªng, có nhi«u tiêu chu¦n cao trong vi®c h÷c và dÕy, ð«u gþi lÕi cho ng߶i ta nh¾ ðªn mµt quá khÑ t¯t ð©p thông qua sñ hoÕt ðµng cüa tång sî pg Thái. * V« kinh tª : Ph§t giáo cûng ðóng mµt vai trò ðáng k¬ trong môi tr߶ng kinh tª cüa ng߶i dân Thái. Nhi«u l¶i Ph§t dÕy v« cách ch÷n ngh« chân chính và thñc hi®n công vi®c làm ån chân chính, ðã ðßþc áp døng rµng rãi trong m÷i gia t¥ng cüa xã hµi Thái, và ng߶i dân Thái biªt làm thª nào ð¬ duy trì mµt gia ðình hÕnh phúc, ±n ð¸nh v« kinh tª qua giáo lý cüa nhà Ph§t. Theo truy«n th¯ng, nhæng tång sî Thái th߶ng ðóng vai trò ng߶i lãnh ðÕo trong các công trình l¾n. do xu¤t phát t× trái tim t× bi, vô v¸ kÖ mà h÷ ðßþc xem là nhæng nhà c¯ v¤n và giám sát công trình thành công nh¤t, chi phí ðßþc giäm xu¯ng, nhæng trøc tr£c, tr· ngÕi trong tiªn trình xây dñng cûng ít xäy ra. M£t khác, nhæng chùa · Thái lan cûng m· tr߶ng hu¤n ngh® cho dân chúng nhß bào chª thu¯c Nam, thþ mµc, thþ n« và nhi«u ngành ngh« thü công khác. Nói chung, dân chúng ðã nh§n ðßþc nhi«u sñ lþi lÕc v« kinh tª t× nhà Chùa và các tång sî cûng luôn ý thÑc r¢ng b±n ph§n cüa h÷ không chï có trách nhi®m giúp ðÞ và chåm sóc ð¶i s¯ng tâm linh mà còn quan tâm ðªn ð¶i s¯ng kinh tª cho ng߶i dân næa. * Nhæng l nghi : Sinh hoÕt tín ngßÞng pg luôn là mµt ph¥n quan tr÷ng trong ð¶i s¯ng cüa ng߶i dân Thái, t× lúc m¾i chào ð¶i, trß·ng thành, l cß¾i, ma chay... ð«u có liên quan ðªn chùa chi«n và tång sî. L Уt Tên : khi sanh con, cha m© th߶ng thïnh y Quý Th¥y ð£t tên cho con mình, vì h÷ tin r¢ng tên ðßþc ch÷n t× các Th¥y s¨ v×a ð©p ð¨ v« m£t ngôn ngæ lçn ý nghîa. Tiªp ðó là Quý Th¥y s¨ làm l ð£t tên và tøng mµt th¶i kinh c¥u an cho ðÑa bé. L Th÷ Gi¾i : nghi thÑc thÑ hai này cûng r¤t quan tr÷ng và b¡t buµc ð¯i v¾i m÷i thanh niên Thái, k¬ cä các b§c vua chúa, khi h÷ · vào giai ðoÕn trß·ng thành, m߶i tám ðªn hai mß½i tu±i. Thông th߶ng, h÷ vào Chùa tu t§p ba tháng, mµt nåm ho£c ba nåm, tùy theo s· thích và ß¾c nguy®n cüa m²i ng߶i. Nhi«u b§c cha m© mu¯n con cái cüa h÷ ðßþc dñ l th÷ gi¾i này trß¾c khi l§p gia ðình ho£c khi b¡t ð¥u mµt ngh« nghi®p chính thÑc. Vì r¢ng, bu±i l này s¨ giúp cho ng߶i ¤y có ðßþc mµt tâm h°n rµng l¾n h½n ðßþc kèm v¾i gi¾i lu§t, nhæng l¶i phát nguy®n trong bu±i l này s¨ khiªn cho ng߶i ¤y phäi trân tr÷ng và gìn giæ su¯t mµt ð¶i ng߶i. Nó là n«n täng væng ch¡c cho ð¶i s¯ng tâm linh cüa ng߶i dân Thái. Theo truy«n th¯ng, bu±i l din ra sau mµt th¶i gian ng¡n ng߶i ¤y thñc t§p trong Chùa. L truy«n gi¾i ðßþc t± chÑc trong su¯t tháng bäy cüa m²i nåm. Vào ngày trß¾c khi th÷ gi¾i, v¸ thanh niên ¤y ðßþc cÕo ð¥u và ðßþc m£c mµt bµ y màu tr¡ng. Quý Th¥y l¾n tu±i ðßþc cung thïnh v« nhà cüa v¸ ¤y ð¬ tøng kinh c¥u an và tiªp nh§n sñ cúng d߶ng. BÕn bè và nhæng ng߶i thân cûng ðßþc phép tham dñ bu±i l ð£c bi®t này ð¬ cho v¸ ¤y tÕ t× trß¾c khi bß¾c vào ð¶i s¯ng m¾i. Vào ngày l truy«n gi¾i, v¸ Th¥y tß½ng lai này ðßþc hß¾ng dçn ði kinh hành vòng quanh tu vi®n trß¾c khi ðßþc ðßa vào bên trong ði®n Ph§t mà chß gi¾i sß ðã hi®n di®n sÇn. sau khi träi qua mµt loÕt ki¬m tra v« nhæng ði«u lu§t c¥n thiªt cüa mµt tång sî, v¸ ¤y ðßþc các b§c trß·ng lão gi¾i sß tuyên b¯ là các v¸ chính thÑc tr· thành tång sî PG, cho phép gia nh§p vào tång ðoàn và ngay l§p tÑc ðßþc trao cho ba chiªc y màu vàng ngh®, mµt chiªc bình bát và nhæng v§t døng c¥n thiªt cüa mµt ng߶i tång sî. Sau khi th÷ gi¾i TÏ kheo xong, v¸ ¤y s¯ng tinh c¥n, thanh t¸nh và luôn ðßþc ðào tÕo mµt cách nghiêm kh¡c ð¬ có th¬ ki¬m soát thân và tâm cüa mình theo gi¾i lu§t ðã th÷. V¸ ¤y phäi s¯ng nghiêm túc theo gi¾i lu§t nhß mµt tång sî th§t sñ trong th¶i gian lßu trú trong tu vi®n. tuy nhiên, v¸ ¤y có th¬ tr· v« v¾i thân ph§n cüa mµt ng߶i thª tøc · b¤t kÏ th¶i ði¬m nào mà v¸ ¤y mu¯n. L Cß¾i : Ph§t giáo cûng ðóng vai trò quan tr÷ng trong hôn l, bu±i l s¨ giúp cho hai ng߶i có mµt sñ kªt hþp thiêng liêng trong l cß¾i. Thông th߶ng, Quý Th¥y ðßþc cung thïnh ðªn tøng kinh c¥u an trong cån nhà cüa ðôi tân hôn ¤y vào bu±i chi«u trß¾c l cß¾i cüa h÷. Bu±i sáng hôm sau c£p vþ ch°ng này ðem thÑc ån cúng d߶ng cho Quý Th¥y trß¾c khi h÷ tiªn hành hôn l. Quý Th¥y tiªp ðó s¨ ð÷c kinh c¥u phúc và räi nß¾c thánh lên cô dâu và chú r. Nhæng quan khách tham dñ l cß¾i ð± nß¾c thánh t× mµt vö sò xu¯ng bàn tay cüa ðôi vþ ch°ng. Nhæng bàn tay khác cüa quan khách ðßþc ch¯ng lÕi thành ðóa sen búp ð¬ tö lòng tôn kính và chúc m×ng trong khi ðôi tân hôn quÏ xu¯ng trên mµt chiªc ghª th¤p, m²i ng߶i ðßþc ðeo mµt vòng hoa liên kªt v¾i nhau, ð¬ tßþng trßng cho sñ th¡t ch£t cuµc s¯ng tß½ng lai cüa h÷. L Tang : L nghi này cûng r¤t quan tr÷ng trong ð¶i s¯ng cüa ng߶i dân Thái. tang l ðßþc t± chÑc tùy theo phong tøc cüa t×ng ð¸a phß½ng, nhßng ph¥n l¾n vçn ðßþc áp døng theo nghi thÑc Ph§t giáo. Sau khi mµt ng߶i ðã qua ð¶i, thông th߶ng mµt nghi thÑc t¡m và thay ð° xäy ra vào bu±i trßa ð¥u tiên. V¸ Th¥y chü l ðªn làm phép và räi nß¾c hoa lên nhøc thân cüa ng߶i chªt, mµt sþi thiêng liêng ðßþc kéo qua ba l¥n trên thi th¬ ng߶i quá c¯, r°i c¡t bö, tßþng trßng cho sþi dây ràng buµc cüa tham ái, sân h§n và si mê nay không còn næa. thi hài ðßþc nh§p t¦m li®m vào bu±i chi«u và ðßþc trang hoàng v¾i nhi«u vòng hoa tß½i xung quanh quan tài. Quý Th¥y và bÕn bè thay phiên nhau tøng kinh c¥u siêu ðªn lúc l höa táng hay ð¸a táng xäy ra. Vào ngày cu¯i cüa tang l, mµt bu±i l cúng d߶ng trai tång ðßþc t± chÑc ð¬ h°i hß¾ng công ðÑc siêu ðµ vong linh. Sau l höa táng, tro c¯t cüa ng߶i m¤t ðßþc thu nh£t lÕi, mµt ít ðßþc ð£t vào bình ðñng c¯t, th¶ tÕi nhà ho£c Chùa và ph¥n còn lÕi ðßþc räi xu¯ng bi¬n hay ðßþc ném vào trong gió, bi¬u hi®n vi®c làm lþi ích cho môi tr߶ng xung quanh. M²i nåm ðªn ngày gi² cüa ng߶i m¤t, Quý Th¥y và bè bÕn ðßþc m¶i ðªn nhà ð¬ tøng kinh siêu ðµ, ban phúc lành lên tro c¯t cüa ng߶i m¤t và trong d¸p này nhæng l cúng d߶ng cho Quý Th¥y cûng ðßþc t± chÑc ð¬ tÕo phß¾c duyên cho ng߶i quá c¯. * Ph§t giáo Thái v¾i công tác t× thi®n xã hµi : Ðßþc th¤m nhu¥n t× l¶i dÕy t× bi cüa ÐÑc Ph§t, các tång sî pg Thái ðã tr· nên tích cñc, ð¬ hªt tâm trí vào các v¤n ð« phúc lþi xã hµi. Mµt trong nhæng v¸ sß n±i tiªng v« công tác này là Hòa thßþng Chamroon, Chùa thamkrabok · tïnh saraburi thuµc mi«n trung Thái Lan, v¸ này có uy tín trong vi®c ði«u tr¸ khöi chÑng nghi®n ma túy. Vì nhìn th¤y cái kh± tri«n miên cüa ng߶i nghi®n mà Ngài ðã c¯ công nghiên cÑu và bào chª ra mµt loÕi dßþc thäo ð¬ chæa b®nh và ðã thành công. Nhæng kªt quä g¥n ðây cho th¤y r¢ng sñ ði«u tr¸ cüa trung tâm Ngài có hi®u quä h½n 70%. Hi®n tÕi, nhi«u ngàn ng߶i ðã ð± xô v« trung tâm cai nghi®n ma túy cüa Ngài ð¬ tìm sñ giúp ðÞ, trong ðó ng߶i ta th¤y có cä nhæng con nghi®n ðªn t× MÛ và châu Âu. Ði«u ðáng k¬ là ti«n l® phí chæa b®nh và · nµi trú v¾i giá r¤t th¤p. Nh¶ thª mà trung tâm cüa Ngài ngày càng ðông thêm. Chính quy«n Thái lan ðã üng hµ và tài trþ cho trung tâm này trong nhi«u nåm qua. иa chï web page là http://www.thamkrabok.org.au/ Các tång sî pg không chï ðóng vai trò ði«u tr¸ v« thân b®nh mà h÷ còn phøc vø xu¤t s¡c trong lînh vñc chæa khöi tâm b®nh. Nhæng tång sî Thái lan ðßþc xem là nhæng nhà tß v¤n v« tâm lý hay nh¤t xßa nay · xÑ s· này. * Ngôi chùa và ð¶i s¯ng cüa ng߶i dân Thái : - Chùa, mµt kho tàng an toàn nh¤t : Ng߶i dân Thái lan th߶ng cäm th¤y b¤t an khi giæ nhæng ð° quý giá trong nhà cüa h÷, vì thª h÷ ðã g·i vào trong Chùa và xin phép v¸ trø trì lßu træ nhæng v§t quý ¤y trong Chùa. - Chùa cûng là n½i an toàn : ð¬ bäo trì bµ ÐÕi TÕng kinh viªt trên lá b¯i b¢ng tiªng Pàli, nhæng bµ sách l¸ch sØ cüa các Vß½ng tri«u cüa Thái Lan, nhæng sách có giá tr¸ th¶i c± ðÕi cüa ngành thß½ng mãi cüa Thái lan ðßþc viªt trên lá cau, lá d×a... vçn còn bäo trì cho ðªn ngày nay. - Chùa là n½i ð¬ bäo t°n : nhæng pho tßþng Ph§t vô giá cüa dân tµc Thái, ph¥n l¾n tßþng ðßþc ðúc b¢ng vàng, ð°ng và ng÷c. theo tín ngßÞng cüa ng߶i dân Thái, nhæng pho tßþng lâu ð¶i này có mµt sÑc mÕnh tâm linh vô cùng ð£c bi®t, ðã có th¬ báo trß¾c nhæng sñ ki®n nguy hi¬m và tai h÷a s¡p xäy ra cho ng߶i dân Thái. - Chùa, n½i tÕm trú : Trong quá khÑ, khi chßa có nhà tr÷ hay khách sÕn, ng߶i du khách t× n½i này ðªn n½i khác, không có n½i tÕm trú mµt ðêm, trong hoàn cänh ðó chï có Chùa là n½i h÷ hß¾ng v«. Cánh cØa Chùa luôn rµng m· cho nhæng ai c¥n ðªn, luôn sÇn sàng giúp ðÞ cho t¤t cä m÷i ng߶i dân. Nhi«u ng߶i nghèo · nông thôn có con ði h÷c · bangkok hay · nhæng thành ph¯ khác, không có ti«n trä ký túc xá, h÷ ðã g·i con vào tÕm trú trong Chùa. - Chùa, n½i hµi h÷p : Chùa · Thái lan luôn luôn có mµt phòng hµi h÷p rµng l¾n và mµt sân ch½i th¬ thao. M²i khi có hµi h÷p trong làng xã ðó, h÷ th߶ng t§p trung v« Chùa. Sân th¬ thao ðßþc sØ døng vào nhi«u møc ðích khác nhau, ngoài vi®c ch½i th¬ thao cho thanh thiªu niên trong vùng, còn là n½i ð¬ t± chÑc b¥u cØ qu¯c hµi, n½i tuy¬n quân ra tr§n, n½i chích ng×a, n½i có nhæng cuµc meeting l¾n.... - Chùa là mµt trung tâm vån hóa : Chùa là n½i bäo t°n nhæng bài hát ði®u nhäy, nhæng v· k¸ch truy«n th¯ng có giá tr¸ cüa Thái Lan. Chùa cûng là n½i duy trì và t°n lÕi ðü các ki¬u kiªn trúc, ðiêu kh¡c, chÕm tr± cüa Thái lan t× xßa cho ðªn nay. * Mµt s¯ t± chÑc Ph§t giáo tÕi Thái lan : Thái lan ðßþc biªt ðªn nhß là mµt vùng ð¤t tñ do, do ðó có nhi«u t± chÑc phi Chính phü ðã ðßþc thành l§p tÕi ð¤t nß¾c này, trong ðó có hai t± chÑc Ph§t giáo Thª gi¾i ð«u ðßþc ð£t trø s· chính tÕi n½i ðây, ðó là world buddhist followship (viªt t¡t : WBF, Hµi Liên Hæu Ph§t Giáo Thª Gi¾i) và international network of engaged buddhists (viªt t¡t : INEB, tÕm d¸ch : T± ChÑc Qu¯c Tª Các Ph§t TØ D¤n Thân). V« Hµi wbf ðßþc thành l§p vào ngày 25 tháng 5 nåm 2026 tÕi Tích lan v¾i nåm chü trß½ng nhß sau: 1) Khuyªn khích hµi viên h÷c và tu theo l¶i Ph§t dÕy ; 2) Siªt ch£t tình hæu ngh¸, ðoàn kªt và th¯ng nh¤t giæa các qu¯c gia Ph§t giáo ; 3) Цy mÕnh công tác truy«n bá giáo lý m¥u nhi®m cüa Ph§t ; 4) T± chÑc và ðßa các hoÕt ðµng Ph§t sñ vào trong các lînh vñc nhß xã hµi, giáo døc, vån hóa; 5) mang lÕi hòa bình, an lÕc và hÕnh phúc ðªn cho hành tinh này và sÆn sàng liên kªt v¾i nhæng t± chÑc khác có cùng ð߶ng hß¾ng. Ь ðÕt ðßþc møc ðích trên, wfb ðã cho thành l§p nhi«u chi nhánh trên kh¡p thª gi¾i và mµt Hµi ð°ng tr¸ sñ g°m các ban nhß : ban Giáo døc, in ¤n và ngh® thu§t, ban Ho¢ng pháp, ban T× thi®n, ban Ðoàn kªât, ban Tài chánh.... trong 30 nåm hoÕt ðµng, v¾i sñ üng hµ nhi®t thành cüa các Chính phü Tích Lan, Miªn Ði®n và Thái Lan, t× 27 chi nhánh ban ð¥u ðã phát tri¬n lên ðªn 123 chi nhánh, t× 39 qu¯c gia trên kh¡p các châu løc. V« trø s· trung ß½ng ðßþc ð£t tÕi Tích lan t× nåm 1950 ðªn 1958, sau ðó ðßþc d¶i qua Miªn Ði®n, sau sáu nåm (1958-1963) ð£t tÕi Miªn, trø s· mµt l¥n næa lÕi chuy¬n qua ðªn Thái lan t× nåm 1963 ðªn nay. (иa chï liên lÕc cüa hµi là : world fellowship of Buddhists, 616 benjasiri Park, soi medhinivet off soi sukhumvit 24, sukhumvit Road, bangkok 10110, Thailand. Tel: 662.661.128489. Fax: 662.661.0555). Hµi wbf v×a t± chÑc ðÕi hµi ð¸nh kÏ l¥n thÑ 20 tÕi Úc châu và theo kª hoÕch ÐÕi hµi l¥n thÑ 21 cüa wfb s¨ ðßþc t± chÑc tÕi Tích lan vào nåm 2000. (Xin vào ð¸a chï sau ð¬ biªt thêm v« hi®p hµi này, http://www.zip.com.au/-lyallg/) V« Hi®p hµi ineb do ðÕo hæu ng߶i Thái sulak sivaraksa kªt hþp v¾i Hòa thßþng ng߶i Nh§t Bän teruo muruyama thành l§p vào tháng hai nåm 1989 tÕi bangkok theo sau cuµc Hµi ngh¸ khoáng ðÕi g°m nhi«u ðÕi bi¬u Ph§t giáo t× m߶i ba qu¯c gia nhß Úc, MÛ, Canada, Ý, ÐÑc, Anh, Pháp, Bangladesh... trên kh¡p thª gi¾i v« dñ. Hi®p hµi ðã cung thïnh ÐÕi lão Hòa thßþng ng߶i Thái Buddhadassa, ÐÑc dalai Lama, ng߶i Tây TÕng, Thi«n sß ng߶i Vi®t Thích Nh¤t HÕnh và Trß·ng lão ng߶i Camp¯t maha ghosananda vào hàng chÑng minh và c¯ v¤n tinh th¥n cho Hµi. Chü trß½ng cüa ineb là kªt hþp v¾i nhi«u t± chÑc Tôn giáo trên thª gi¾i ð¬ t± chÑc các cuµc Hµi Thäo v« xã hµi và tôn giáo, h¥u ðem lÕi lþi ích th§t sñ cho xã hµi; cung c¤p nhæng tin tÑc m¾i v« pg và h² trþ cho các nß¾c pg nghèo · trong vùng nam Á và Ðông nam châu Á; V§n ðµng các qu¯c gia giäm b¾t chính sách hà kh¡c cüa h÷ ð¯i v¾i tôn giáo và dân chü; Bäo trþ và t± chÑc các bu±i hµi thäo xung quanh chü ð« giäm thi¬u kh± ðau thông qua các sinh hoÕt xã hµi, chính tr¸, kinh tª, sinh thái... v¾i møc tiêu t¯t ð©p trên, t× 36 hµi viên lúc ban ð¥u, ðªn nay ineb ðã có h½n 400 hµi viên t× 33 qu¯c gia trên kh¡p thª gi¾i. ineb còn cho phát hành Nguy®t san seeds of peace (HÕt gi¯ng cüa Hòa bình) và m· mµt trang báo ði®n tØ khác ð¬ ph± biªn chü trß½ng và giáo lý. иa chï truy c§p là: http://www.bpf.org/ineb.html. Kªt lu§n : Ph§t giáo ðã ðóng góp tích cñc vào trong ð¶i s¯ng cüa ng߶i dân Thái không nhæng v« m£t v§t ch¤t, kinh tª mà còn ði sâu vào ð¶i s¯ng tinh th¥n cüa h÷. Sñ hi¬u biªt và th¤m nhu¥n giáo lý nhân quä nghi®p báo và nhi«u giáo lý c¯t lõi cüa PG, ðã giúp cho ng߶i dân Thái biªt s¯ng và s¯ng theo khuôn kh± cüa Chánh pháp. Bän ch¤t hi«n hòa, t× ái, khiêm cung và nhã nh£n cüa ng߶i dân Thái ðã th¬ hi®n mµt ph¥n nào ðó t× sñ thñc hành ðÕo lý cüa h÷. Sñ th×a nh§n và tán dß½ng pg vai trò cüa nó trong xã hµi Thái là mµt ði«u c¥n thiªt và không c߶ng ði®u ð¬ nói lên ði«u ¤y. Thñc v§y, Ph§t giáo ðã ån sâu vào lòng cüa dân tµc Thái, và ðã có m£t trên kh¡p m÷i ngã ð߶ng cüa xÑ s· này./. T±ng hþp theo các tài li®u : * insight guide Thailand/Singapore/2026 Xin chân thành cäm ½n ch¸ Häi HÕnh ðã có thi®n tâm ðánh máy bài này. |