Nhân KÖ Ni®m 5 Nåm (1994-1999) Thành L§p 
Thi«n vi®n Trúc Lâm n½i th¬ nh§p 
Thi«n tông Vi®t Nam 

Thüy Nguy®t (t²ng hþp)

V¾i t¤m lòng vì mÕng mÕch Ph§t giáo, su¯t ð¶i tu chï lo ðào tÕo Tång Ni, giáo hóa ðµ sanh - ht Thích thanh T× luôn cßu mang trong lòng mµt hoài bão : làm sao có n½i cho Tång ni yên tu, làm sao khôi phøc lÕi Thi«n tông Vi®t nam ðang b¸ lãng quên...chúng tôi xin gi¾i thi®u vài nét v« tv Trúc Lâm (Lâm бng) nhân kÖ ni®m 5 nåm (1994-1999) ngày thành l§p

T× nhæng trån tr· ðó, khi có duyên nh§p th¤t t¸nh dßÞng tÕi chùa Quán Thª Âm · Ðà LÕt (vào khoäng nåm 1986), Hòa thßþng th¤y khí h§u Ðà LÕt th§t mát më, thích hþp cho sñ tu Thi«n, nên Ngài kh·i nghî : "Nªu n½i này có ðßþc mµt thi«n vi®n cho Tång ni tu t§p thì s¨ chóng có kªt quä t¯t". T× ðó, Hòa thßþng ði khäo sát, dñ tính xin ð¤t · vùng h± Ða Thi®n. Nhßng sau khi tham quan vùng h± Tuy«n Lâm, Hòa thßþng th¤y n½i này còn nhæng nét thiên nhiên hoang s½ và yên tînh h½n Ða Thi®n, nên Ngài ch÷n khu vñc h± Tuy«n Lâm ð¬ xin c¤t thi«n vi®n.

Träi qua 8 nåm, nh¶ sñ gia hµ cüa tam bäo, sñ trþ duyên cüa chß Ph§t tØ nhi®t tình hµ pháp cµng v¾i sñ quan tâm giúp ðÞ cüa chß tôn ðÑc T¿GH, ban Tr¸ sñ và lãnh ðÕo chính quy«n ðoàn th¬ tïnh Lâm бng, ngày 19-3-1994 (mùng 8 tháng 2 Giáp Tu¤t), l­ khánh thành thi«n vi®n Trúc Lâm (TVTL) ðßþc cØ hành tr÷ng th¬ v¾i sñ tham dñ và chÑng minh cüa chß tôn giáo ph¦m HÐCM, HÐTS, BTS, ðÕi di®n ðoàn th¬ chánh quy«n các c¤p cüa tïnh Lâm бng, chß Tång ni các tïnh, thành ph¯ và hàng ngàn Ph§t tØ trong và ngoài nß¾c v« tham dñ.

Th¤m thoát ðã 5 mùa Xuân, ngày nay tvtl không nhæng tr· thành mµt trung tâm tu t§p Thi«n tông chính cho chß Tång ni tu theo ð߶ng l¯i tr· v« cµi ngu±n dân tµc do ht chü trß½ng khôi phøc Thi«n tông Vi®t Nam, mà còn là mµt tr÷ng ði¬m du l¸ch cüa tp Ðà LÕt, mµt ð¸a chï quen thuµc cüa khách th§p phß½ng trong và ngoài nß¾c. du khách và Ph§t tØ môÜi khi ðªn ðây cäm kích trß¾c vë ð©p cüa thiên nhiên ð¥y thi«n v¸, khiªn lòng thanh thän an vui, làm v½i biªt bao nôÜi bµn b«, phi«n muµn trong cuµc s¯ng ð¶i th߶ng (mµt trong ba møc tiêu mà ht tuyên b¯ trong bu²i l­ ð£t ðá).

1. TÕo cänh quan xinh ð©p mang s¡c thái vån hóa dân tµc: theo ht thanh T× chü trß½ng thì kiªn trúc tvtl không có tính ch¤t nguy nga lµng lçy mà phäi trang nhã mang ð§m nét vån hóa bän s¡c dân tµc, nét ð©p mà ht mu¯n hß¾ng t¾i là : mµt thi«n môn thanh t¸nh, quy cü giæa cänh r×ng núi thiên nhiên tînh l£ng. du khách ðªn tham quan tvtl ð«u cäm nh§n nét vån hóa, vån minh · n½i này, sÕch s¨, tr§t tñ, bãi xe rµng rãi, bäo v® an toàn, du khách ðßþc hß·ng không khí mát më,trong lành, cänh trí thanh l¸ch, thoáng ðãng mà không phäi t¯n mµt khoän ti«n nào.

ÐÑng trên ð±i cao nhìn cänh ð©p tuy®t v¶i, hoành tráng ; kìa h± Tuy«n Lâm cänh tr¶i nß¾c nên th½, núi Phøng Hoàng m¶ m¶ sß½ng phü, cánh r×ng thông bÕt ngàn vi vu tiªng nhÕc. Toàn th¬ c¤u trúc nhß c²ng tam quan, tháp chuông, chánh ði®n, nhà khách, khu nµi ði®n, h± Tînh Tâm... t¤t cä nhß ði¬m xuyªt, hòa quy®n vào nhau tÕo nên bÑc tranh thüy mÕc, tînh tÕi, tr¥m hùng. khi du khách c¥n d×ng lÕi b¤t cÑ n½i ðâu trên ð±i thông lµng gió ð¬ nghï dßÞng, giäi lao thì có bàn, có ghª ðá ð£t räi rác kh¡p khuôn viên, ðßþc cµng hß·ng b·i nhi«u màu s¡c thanh l¸ch cüa mµt góc hoa Ðà LÕt.

2. Khôi phøc Thi«n tông ð¶i Tr¥n: Hòa thßþng chü trß½ng khôi phøc tinh th¥n Thi«n tông ð¶i Tr¥n là mµt vi®c làm khª lý, khª c½, hþp nhân tâm th¶i ðÕi. B·i vì Thi«n phái Trúc Lâm Yên TØ là mµt Thi«n phái hoàn toàn Vi®t Nam, ra ð¶i v¾i nhæng Thi«n sß cao khiªt nhß Thi«n sß Hi®n Quang, ÐÕi Ðång Qu¯c sß, Tr¥n Thái Tông, Tu® trung Thßþng sî, Tr¥n Nhân Tông, Pháp Loa, Huy«n Quang... các b§c T² Thi«n này ðã m· toang cØa Thánh chÆng chút gi¤u diªm. Các Ngài chï thÆng Ph§t tâm và ð« cao yªu chï tu hành : "Phän quan tñ kÖ b²n ph§n sñ, b¤t tùng tha ð¡c"; " Bình th߶ng tâm th¸ ðÕo". B¢ng c£p m¡t sáng ng¶i cüa Thi«n sß, các Ngài nh§n l¤y thñc tÕi cüa chính mình, không h« than trách, ch¯i chÕy nghi®p dî kiªp ng߶i. Các Ngài gõ cØa sñ ðoàn kªt dân tµc, ch¯ng ngoÕi xâm, ch¤n chïnh n«n phong hóa nß¾c nhà, giæ v©n tình ð¶i, nghîa ðÕo b¢ng mµt trái tim nhân h§u n±ng nàn và b¢ng mµt trí tu® sáng ng¶i nhß gß½m bén. Làm sao chúng ta có th¬ quên 4 câu k® mang tinh túy thi«n v¸ cüa ông vua - Thi«n sß Tr¥n Nhân Tông: "— ð¶i vui ðÕo hãy tùy duyên, ðói ðªn thì ån m®t ngü li«n, trong nhà có báu thôi tìm kiªm, ð¯i cänh không tâm ch¾ höi thi«n".

Qua tiªn trình l¸ch sØ cüa Ph§t giáo, chúng ta th¤y sñ phát tri¬n và truy«n th×a cüa các h® phái ð«u phäi träi qua nhi«u thª h® m¾i truy«n bá sâu rµng.HT thanh T× th߶ng nh¡c nh· Tång ni tÕi thi«n vi®n: "Tôi chï là ng߶i khai phá, tìm lÕi nhæng cái hay cüa ng߶i xßa còn sót lÕi, ð¬ hß¾ng dçn các v¸ tu hành,mong các v¸ th¤y cái hay cüa t² tiên mình mà không ð¬ m¤t g¯c. sau này khi ðü duyên, các v¸ n¯i tiªp, ðào sâu khai phá thêm, b² khuyªt nhæng khuyªt ði¬m mà tôi chßa ðü th¶i gian ð¬ làm..."

3. TÕo ði«u ki®n cho Tång ni Ph§t tØ chuyên tu Thi«n : Яi v¾i Hòa thßþng, tvtl là lý tß·ng t¯i h§u trong cuµc ð¶i tu cüa Ngài vì v¾i nhæng kinh nghi®m khi còn · Ph§t h÷c vi®n, Ngài ðã th¤y rõ nhæng nguyên nhân làm chß¾ng ngÕi cho vi®c tu h÷c. T× nhæng kinh nghi®m ðó mà ht l§p bän thanh quy tv Trúc Lâm. trong ph¥n m· ð¥u , b¡t buµc thi«n sinh ðªn ðây phäi có ðü ba ðÑc tính: "DÑt khoát, kiên quyªt và ðÕm bÕc".

Tính dÑt khoát là, ð¶i ra ð¶i, ðÕo ra ðÕo, tu phäi ðªn n½i ðªn ch¯n; không th¬ có thái ðµ lßng ch×ng, mà phäi quyªt chí tu ðªn sáng ðÕo m¾i ðßþc.

 Tính kiên quyªt là, dù khó khån chß¾ng ngÕi do ngoÕi cänh hay bän thân tÕo ra, ð«u khÆng ð¸nh vßþt qua. Cß½ng quyªt thñc hi®n cho kÏ ðßþc giäi thoát viên mãn m¾i thôi.

 Tính ðÕm bÕc là, cuµc s¯ng ðÕm bÕc giän d¸, không ch¤p nh§n m÷i thø hß·ng xa hoa, bän ch¤t thanh ðÕm là ð¶i s¯ng thi«n sinh · ðây.

Trong sñ sinh hoÕt hàng ngày, Ngài ðòi höi thi«n sinh phäi thñc hi®n nªp s¯ng løc hòa. Ь tránh b¾t duyên v¾i bên ngoài, tÕo ði«u ki®n ð¬ thi«n sinh luôn quay tr· v« s¯ng v¾i nµi tâm thanh t¸nh cüa chính mình, nên thi«n vi®n hÕn chª t¯i ða sñ ði lÕi (tr× tr߶ng hþp ð£c bi®t), thân nhân ðªn thåm, thi«n sinh chï tiªp t¯i ða 30 phút...Thi«n vi®n cung c¤p ð¥y ðü m÷i nhu c¥u c¥n thiªt cho sñ tu h÷c cüa Tång Ni, ð¬ thi«n sinh không còn phäi b§n tâm v« ån, m£c, ·, b®nh. MôÜi ngày thi«n sinh chï lao ðµng 3 gi¶ (t× 7 gi¶ 30 ðªn 10 gi¶ 30) ð¬ tu t§p trong cái ðµng.Th¶i gi¶ còn lÕi là tu : t÷a thi«n, tøng Sám h¯i sáu cån (ð¬ tiêu mòn nghi®p chß¾ng nhi«u ð¶i), và h÷c Kinh, Lu§t, Lu§n theo tinh th¥n "Thi«n - Giáo ð±ng hành". ht chü trß½ng Vi®t hóa kinh sám và giäng lßþc nghi thÑc r߶m rà, chú tr÷ng vi®c làm chü thân tâm, 6 cån không dính m¡c 6 tr¥n khi ð¯i duyên xúc cänh.

Hành thi«n là quá trình chuy¬n hóa nµi tâm, ð¬ chuy¬n t× mµt con ng߶i h¢ng s¯ng v¾i nhæng v÷ng tß·ng ðäo ðiên, tr· v« s¯ng v¾i nµi tâm thanh t¸nh. T× ðó, thi«n sinh phäi luôn luôn xoay nhìn lÕi nµi tâm mình, ð¬ nh§n rõ t×ng tâm ni®m ðªn, ði. MôÜi ngày thi«n sinh phäi t÷a thi«n 6 gi¶ (chia thành 3 th¶i), nh¶ ng±i yên nên d­ ði«u phøc tâm, do miên m§t nên ð¸nh lñc tång d¥n.Møc tiêu ðào tÕo cüa tvtl là nh¡m vào sñ giác ngµ, thi«n sinh phäi luôn công phu miên m§t ð¬ s¾m nh§n ra con ng߶i chân th§t xßa nay cüa chính mình, s¯ng ðßþc v¾i nó r±i tùy duyên làm Ph§t sñ, lþi lÕc qu¥n sanh.

V¾i s¯ lßþng 100 thi«n sinh th߶ng trø tham dñ nµi thi«n công phu (nµi vi®n Tång 50 v¸, nµi vi®n ni 50 v¸), ngày nay, tvtl ðã tr· thành mµt trung tâm tu Thi«n cho Tång ni cùng nhi«u t¥ng l¾p Ph§t tØ, k¬ cä ng߶i nß¾c ngoài và tôn giáo bÕn thïnh thoäng cûng ðªn xin nghiên cÑu và t§p tu...T× ðó, Thi«n không còn là mµt pháp môn chï dành riêng cho PG, hay cho ng߶i xu¤t gia, ho£c nhæng ng߶i có tín ngßÞng,mà nó còn dành cho nhæng ai mu¯n s¯ng v¾i nµi tâm an lÕc.T× ðó, góp ph¥n tích cñc xây dñng quê hß½ng, ðem lÕi cho cµng ð±ng xã hµi mµt cuµc s¯ng thanh bình và hÕnh phúc.

Thi«n môn uy nghi, thanh t¸nh, ði«u ki®n khí h§u mát më, cänh quan thi«n v¸, thanh quy ch£t ch¨, nghiêm minh, cµng v¾i sñ t² chÑc, giáo dßÞng khoa h÷c, ði«u ki®n sinh hoÕt tu hành tß½ng ð¯i ð¥y ðü, nh¤t là t¤m lòng cüa th¥y và trò ð«u thiªt tha vì ðÕo ; trong 5 nåm qua tvtl ðã khÆng ð¸nh ðßþc nhæng kªt quä bß¾c ð¥u. Chß Tång ni ðã sinh hoÕt tu t§p trong n« nªp mµt cách thu¥n thøc và ðã có nhæng bß¾c tiªn rõ r®t qua sñ nôÜ lñc hành thi«n, nhi«u v¸ ðã thay phiên nhau nh§p th¤t trong 49 ngày ho£c 3 tháng. 

V¾i nhæng yªu t¯ trên, tvtl có th¬ xem nhß mµt mô hình lý tß·ng ðã tái hi®n có ch¡t l÷c và nâng cao tính vån hóa Ph§t giáo cüa dân tµc Vi®t Nam, tÕo thêm sÑc mÕnh nµi hàm cho truy«n th¯ng bän s¡c vån hóa dân tµc ðã träi qua h½n 2026 nåm vån hiªn, ðóng góp làm phong phú kho tàng vån hóa, ðÕo ðÑc cüa nhân loÕi vào thiên niên kÖ m¾i.

Thüy Nguy®t (t²ng hþp)