* Trái tim biªt nói cüa m©.

Trong xã hµi loài ng߶i, không có m¯i quan h® nào thiêng liêng h½n m¯i quan h® giæa ng߶i m© và con cái. tuy nhiên, có nhæng tr߶ng hþp cá bi®t khi m¯i liên h® thiêng liêng này ðã b¸ phá vÞ mµt cách ðau ð¾n, man rþ và tàn nhçn b·i mµt s¯ ng߶i con ngu muµi và ác ðµc. Câu chuy®n Trái tim cüa m© sau ðây v« mµt ng߶i con ðã c¯ tình chà ðÕp lên m¯i quan h® này ðßþc trích dçn t× truy®n c± cüa ng߶i italia (Ý), ðã khiªn cho bao nhiêu ng߶i phäi r½i l® k¬ cä nhæng kë thô bÕo và cÑng r¡n nh¤t.

TÕi mµt làng n÷, có mµt ðôi vþ ch°ng trë s¯ng chung v¾i ng߶i m©. Ng߶i m© ch°ng r¤t thß½ng yêu con trai và ng߶i con trai cûng r¤t yêu kính m© gi¯ng nhß thß½ng yêu ðÑa con nhö cüa mình. tuy nhiên ng߶i vþ trë không thích ch°ng mình bày tö sñ yêu mªn sâu ð§m nhß thª ð¯i v¾i m© ch°ng. Cô ta mu¯n hß·ng tr÷n tình yêu cüa ch°ng dành cho riêng mình.

Mµt ngày n÷, y th¸ nghî ra mµt ðµc k« và quyªt ð¸nh hành ðµng. trong nhi«u ngày th¸ n¢m trên gi߶ng kêu rên và lån lµn giä v¶ b®nh. Ng߶i ch°ng ngây th½ r¤t lo l¡ng và höi vþ b¸ b®nh gì. Ng߶i ch°ng höi ði höi lÕi nhi«u l¥n, th¸ vçn im lång. Nhßng cu¯i cùng y th¸ cûng ðã nói ra ði«u bí m§t: "Em ðau kh± l¡m, b¶i vì em có mµt ham mu¯n mà ðªn bây gi¶ vçn chßa ðÕt ðßþc" - "Ham mu¯n cái gì v§y em?", ng߶i ch°ng li«n höi. Th¸ ðáp: "Em r¤t ái ngÕi khi nói v¾i anh ði«u này, ng߶i ch°ng yêu quý cüa em" - 'Không, em cÑ nói. em biªt là anh yêu em biªt d߶ng nào, anh có th¬ làm m÷i vi®c vì em kia mà", ng߶i ch°ng nói. y th¸ chï ch¶ có bao nhiêu ðó và nói ngay: "Anh yêu cüa em, em kh± s· chï vì mu¯n ðßþc ån trái tim cüa m© anh. Nªu ham mu¯n này mà không ðßþc thöa mãn ch¡c ch¡n em s¨ chªt m¤t". Ng߶i ch°ng nhß chªt ðiªng khi nghe vþ mình nói nhß thª. anh ta c¯ g¡ng c¥u xin vþ nên thay ð±i ý ð¸nh và ham mu¯n cái gì khác ngoài trái tim cüa m©. Nhßng t¤t cä nhæng l¶i c¥u xin kia ðã không ðßþc ðªm xïa t¾i. y th¸ vçn không thay ð±i ý ð¸nh cüa mình.

Cu¯i cùng ng߶i ch°ng trë quyªt ð¸nh r¢ng mình có th¬ s¯ng thiªu m© nhß không th¬ s¯ng thiªu vþ, và thª là h¡n ðã b¡t ð¥u suy nghî ðªn nhæng kª hoÕch hÕi m© mình ð¬ làm thöa mãn lòng hàm mu¯n ðiên cu°ng cüa ng߶i vþ.

Vì luyªn ái vþ ðªn ðµ ðiên loÕn mà h¡n ðã m¤t hªt nhân tính, hÆn chï nghî ðªn cách làm sao giªt ðßþc m©. H¡n u¯ng nhi«u rßþu và b¸ ch¤t men cüa rßþu kích ðµng cho tâm h°n h¡n tr· nên lÕnh lùng và tàn bÕo. H¡n lôi ng߶i m© vào r×ng, ðâm chªt m© và móc trái tim cüa m© ðem v« cho vþ.

Trên ð߶ng v« nhà, trong khi trèo lên d¯c núi, vì say rßþu h¡n ðã b¸ trßþt chân và té nhào xu¯ng ð¤t, trái tim trong tay cûng b¸ vång ra. B¤t thình lình, trái tim cüa ng߶i m© phát ra tiªng nói: "Con yêu cüa m©, con té có b¸ ðau không con?"

* Ng߶i m© t× ch¯i kéo con:

Vào mµt ngày n÷, có mµt ng߶i m© trë Çm ðßa con nhö cüa mình ðªn mµt caí ao ð¬ t¡m. sau khi t¡m cho con xong, bà ð£t ðÑa bé n¢m trên b¶ r°i bà xu¯ng ao t¡m mµt mình.

Lúc ðó có mµt ng߶i ðàn bà ði ngang qua, ng߶i ðàn bà nhìn th¤y ðÑa bé trên b¶ ao, bà ta d×ng lÕi và nhìn ðÑa bé mµt cách trìu mªn. Bà ta r¤t thích và b¸ lôi cu¯n b·i ðÑa bé này. Ng߶i ðàn bà này có ý ð¸nh mu¯n chiªm ðoÕt ðÑa bé.

Nhìn th¤y ng߶i m© ðang t¡m dß¾i ao, ng߶i ðàn bà ngö l¶i: "Tôi thích ðÑa trë này l¡m, ch¸ có phi«n không nªu tôi Çm nó mµt chút?". Ng߶i m© không phän Ñng gì cä. Ng߶i ðàn bà höi tiªp: "Tôi có th¬ cho ðÑa bé bú ðßþc không?". Ng߶i m© ð°ng ý.

Ng߶i ðàn bà Çm ðÑa bé lên cho bú, ðßþc mµt lát y th¸ len lén b°ng ðÑa bé bö chÕy. Nhìn th¤y ng߶i ðàn bà Çm con mình ði, ng߶i m© vµi vã lên b¶ và chÕy ðu±i theo ng߶i ðàn bà lÕ m£t. Ng߶i m© ðu±i k¸p ng߶i ðàn bà và ðòi lÕi ðÑa con. Ng߶i ðàn bàn kia không nhæng không ch¸u trä lÕi ðÑa bé, mà th¸ còn t¯ cáo ng߶i m© th§t là c¯ tình vu kh¯ng th¸, y th¸ nói r¢ng ðó là ðÑa con cüa th¸.

Hai ng߶i ðàn bà tiªp tøc tranh cãi, và cu¯i cùng h÷ ðã kéo nhau ðªn công ð߶ng. sau khi l¡ng nghe câu chuy®n cüa h÷, v¸ quan b¡t ð¥u phán xØ.

V¸ quan v¨ mµt ð߶ng thÆng giæa công ð߶ng, ông yêu c¥u hai ng߶i ðàn bà, m²i ng߶i ðÑng mµt bên. R°i ông bäo ng߶i ðàn bà ðµc ác ðÑng n¡m mµt chân ðÑa bé bên này và ng߶i m© bên kia cûng ðßþc yêu c¥u làm nhß v§y. V¸ quan nói: "Bây gi¶ hai v¸ hãy kéo ðÑa trë, nªu ðÑa trë ðßþc kéo qua khöi l¢n ranh bên nào thì ðÑa trë s¨ thuµc v« ng߶i ðó".

Hai ng߶i ðàn bà n¡m hai chân ðÑa bé và b¡t ð¥u kéo, ðÑa trë cûng b¡t ð¥u la khóc vì b¸ ðau. L§p tÑc, ng߶i m© thä chân ðÑa con ra không kéo næa và bà ta cûng khóc. V¸ quan quay qua höi m÷i ng߶i ðang tø t§p trß¾c công ð߶ng: "Ðó có phäi là trái tim cüa ng߶i m© hß¾ng ðªn con hay trái tim cüa ng߶i ðàn bà khác?". M÷i ng߶i ð«u nói: "Ðó chính là trái tim cüa ng߶i m© dành cho con". V¸ quan höi tiªp: "V§y ai là ng߶i m© th§t sñ, ng߶i ðàn bà t× ch¯i kéo con hay ng߶i ðàn bà ðang kéo mÕnh tay?" - T¤t nhiên, ng߶i m© th§t sñ là ng߶i ðàn bà ðã t× ch¯i kéo con vì bà không mu¯n con mình b¸ t±n hÕi", m÷i ng߶i ðáp.

Cu¯i cùng ng߶i m© ðßþc phép nh§n lÕi ðÑa con và tÕ ½n v¸ quan ðã phân xØ mµt cách khôn ngoan ð¬ ðem lÕi công b¢ng cho bà.

Câu chu®n trên ðã làm n±i b§t lên chân lý ngàn nåm cüa tình mçu tØ. Ng߶i m© không bao gi¶ mu¯n làm t±n thß½ng con cái cüa mình dù chï trong ch¯c lát. ´&3 ðây, ng߶i m© ðã không mu¯n làm ðau ð¾n con ngay cä trong gi¶ phút xem nhß ðÑa con thuµc v« ng߶i ðàn bà khác. Ng߶i m© ðã hy sinh t¤t cä chï vì bäo v® cho con mình, t¤t cä chúng ta hi¬u ðßþc sñ hy sinh ðó hay không?

* L²i l¥m cüa ng߶i m©:

Ngày xßa có mµt góa phø s¯ng v¾i mµt ðÑa con trai duy nh¤t cüa mình. Bà yêu thß½ng ðÑa con vô cùng, cûng vì thª mà ðÑa con ðßþc tñ do mu¯n làm gì thì làm, mu¯n ði ðâu cÑ ði, tùy thích. Ng߶i m© biªt nhßng không ngån cän, cÑ ð¬ cho ðÑa con tñ do tung hoành.

Th¶i gian trôi qua, c§u bé này ðã tr· thành mµt thanh niên khöe mÕnh nhßng lÕi là mµt ng߶i hß höng. H¡n có thói quen ði ch½i hoang thâu ðêm su¯t sáng và b¡t ð¥u sñ nghi®p cüa mình b¢ng con ð߶ng trµm c¡p. M· ð¥u, h¡n hài lòng v¾i ngh« ån c¡p v£t. khi h¡n mang "chiªn lþi ph¦m" ån c¡p ðßþc v« nhà, ng߶i m© không nhæng tiªp nh§n nó mµt cách vui sß¾ng mà bà còn khuyªn khích h¡n tiªp tøc ði theo con ð߶ng tµi l²i này.

Cu¯i cùng, vi®c gì phäi ðªn ðã ðªn, h¡n ðã tr· thành mµt tên cß¾p khét tiªng và ðã b¸ quân lính b¡t giam, h¡n không chút sþ hãi và ðã thú nh§n m÷i tµc ác cüa mình trß¾c ðÑa vua. ÐÑc vua ðã ra l®nh tØ hình h¡n.

Trß¾c ngày hành quyªt, h¡n xin phép quân lính ðßþc g£p m© l¥n cu¯i. L¶i c¥u xin này ðã ðßþc ch¤p thu§n và ng߶i m© ðßþc ðßa ðªn g£p h¡n. Tên cß¾p ðã ôm ch£t l¤y m© và c¡n vào l² tai cüa bà mµt cái th§t mÕnh.

Sñ vi®c kÏ lÕ này ðªn tai ðÑc vua và tên cß¾p ðã ðßþc ðßa ðªn g£p ngài. ÐÑc vua höi: "TÕi sao ngß½i lÕi c¡n vào tai cüa m© mình?". Tên cß¾p giäi thích: "Tâu B® hÕ, thäo dân là mµt ðÑa con duy nh¤t cüa bà. L¨ ra bà phäi có trách nhi®m giáo døc thäo dân tr· thành mµt ng߶i t¯t. thay vì bà làm ði«u t¯t ð©p ðó thì bà lÕi khuyªn khích thäo dân ði vào con ð߶ng tµi l²i, bà chßa bao gi¶ khuyên bäo ho£c ngån cän nhæng vi®c làm x¤u xa cüa thäo dân". Tên cß¾p trình bày tiªp - "Nªu bà cänh cáo thäo dân v« hành vi vô ðÕo ðÑc cüa mình thì t× lâu thäo dân ðã tr· thành mµt công dân lß½ng thi®n. Nhßng bà không làm ðßþc ði«u ðó; vì thª thäo dân ðã ðánh m¤t cuµc ð¶i cüa mình · con ð߶ng tµi l²i này. Thäo dân suy nghî, trong gi¶ phút cu¯i cùng này, thäo dân phäi nh¡c nh· m© thäo dân nhß mµt bài h÷c ð¬ thÑc tïnh nhæng bà m© khác, ít ra qua sñ ki®n này s¨ giúp cho h÷ quan tâm ðªn con cái và giáo døc con cái cüa h÷ tr· thành nhæng ng߶i t¯t trong xã hµi. Ðó là l¶i giäi thích cüa thäo dân, tâu B® hÕ, và ðó là cûng là lý do tÕi sao thäo dân ðã c¡n vào tai cüa bà".

Câu chuy®n ðã không ghi lÕi phän Ñng cüa ðÑc vua ra sao sau khi nghe l¶i thú tµi này cüa tên cß¾p. tuy nhiên tính ðÕo ðÑc cüa câu chuy®n là mµt l¶i cänh cáo mÕnh m¨ ð¯i v¾i t¤t cä các b§c cha m©. B¤t cÑ khi nào cha m© phát hi®n ra nhæng hành vi b¤t th߶ng cüa con mình thì phäi l§p tÑc khuyên can ngay và dÕy con ð×ng bao gi¶ quay ð¥u lÕi con ð߶ng vô ðÕo ðÑc ¤y. Nªu ði«u này không thñc hi®n thì nhæng l²i l¥m nhö nh£t ban ð¥u cüa ðÑa trë s¨ có c½ hµi ð¬ phát tri¬n nhanh và chúng s¨ là ð¥u m¯i ðªn h¯ sâu cüa tµi ác, sñ phá sän cuµc ð¶i cüa ðÑa con cûng b¡t ð¥u t× ðó và sñ ð± vÞ ¤y có cä sñ góp ph¥n cüa cha m©.

Trong xã hµi ngày nay, m¯i quan h® m§t thiªt, nhæng thông tin h¢ng ngày giæa cha m© và con cái d߶ng nhß không còn ðßþc t°n tÕi trong nhi«u gia dình. H§u quä cüa nhæng gia ðình này là con cái cüa h÷ b¸ ð¦y vào con ð߶ng suy ð°i và tµi l²i. Vì thª, sñ khuyên rån, thäo lu§n thân m§t, ch¸u khó l¡ng nghe giæa cha m© và con cái là ði«u t¯i c¥n thiªt trong m²i gia ðình và nó s¨ änh hß·ng r¤t nhi«u ðªn sñ trß·ng thành nhân cách cüa con cái chúng ta.

(Trích d¸ch t× "Parents and Children, key to Happiness").