Quan Ði¬m Cüa Ph§t Giáo 
V« V¤n Ы xem TØ vi- Bói Toán

Trong th¶i gian qua, chúng tôi có nh§n ðßþc mµt s¯ ði®n thß (fax) và vi-tính thß (e-mail) yêu c¥u xem s¯ tØ vi cho mµt s¯ ðµc giä và ð°ng th¶i cûng nh§n ðßþc vài l¶i yêu c¥u cho biªt quan ði¬m cüa Ph§t giáo v« v¤n ð« tØ vi bói toán này. Chúng tôi r¤t tiªc không th¬ trä l¶i thß riêng t×ng v¸ mµt và thay vào ðó xin trình b¥y thành mµt bài viªt ð¬ trä l¶i chung.

Có l¨ ai cûng biªt r¢ng tØ vi bói toán là mµt khoa giäi ðoán tß½ng lai ð¶i ng߶i v« v§n mÕng, tình duyên, gia ðÕo, h÷c hành thi cØ, th¶i v§n th¸nh suy, t¯t x¤u và ch÷n hß¾ng nhà ð¤t thích hþp, bao g°m cä vi®c so ðôi tu±i và hóa giäi sñ xung kh¡c vþ ch°ng, ch÷n ngày gi¶ t¯t ð¬ khai trß½ng, cß¾i höi, cùng là giäi hÕn x¤u, dña theo mµt vài yªu t¯ nhß ngày, gi¶, tháng, nåm sinh cüa ng߶i c¥u xin coi bói toán.

Khoa tâm lý h÷c ngày nay cho hay, nhæng ng߶i c¥u xin coi bói toán, tØ vi, và tß¾ng s¯, th߶ng là nhæng ng߶i có "problem" ho£c là v« gia ðÕo, hay công danh sñ nghi®p không nhß ý, hay cûng có th¬ ðang lo toan mµt ði«u gì không rõ nét. H÷ cûng là nhæng ng߶i th߶ng có tâm mong c¥u và tâm sþ hãi, cùng là thiªu ni«m tin n½i chính mình và không có ð¸nh hß¾ng cho ð¶i s¯ng.

Do nhæng ð£c tính trên mà nhæng ng߶i thích coi bói toán lÕi là nhæng ng߶i th߶ng hay mê tín d¸ ðoan, th߶ng hay tin vào các ð¤ng th¥n linh, tin vào mµt ð¸nh m®nh hay s¯ m®nh ðã an bài, và nªu là mµt Ph§t tØ thì h÷ xem ông Ph§t nhß mµt v¸ th¥n linh t¯i cao có th¬ ban vui giáng h÷a.

ÐÕo Ph§t là ðÕo Giác, hay là con ð߶ng t¾i Giác Ngµ. Ph§t là ng߶i ðã giác ngµ, là th¥y dçn ð߶ng cho chúng ta t¾i giác ngµ. Ngài không phäi là mµt v¸ th¥n linh t¯i cao, hay mµt ð¤ng thßþng ðª toàn nång, sáng tÕo và b¤t di®t. Ngài không ban phát ân hu® hay tr×ng phÕt chúng sinh. Ngài có th¬ cÑu giúp chúng sinh b¢ng cách chï dÕy cho chúng sinh phß½ng pháp tu hành ð¬ chuy¬n hóa nghi®p lñc, thoát khöi nhæng kh± ðau và ðÕt ðßþc ni«m vui an lÕc. ÐÑc Ph§t, tuy bän thân Ngài ðã giäi thoát hoàn toàn kh± ðau và ðÕt ðßþc ni«m vui an lÕc vînh cØu, nhßng Ngài không th¬ tu thay hóa ban phép cho chúng sinh thoát m÷i kh± ðau và ðÕt ðßþc ni«m vui an lÕc.

Ngài dÕy r¢ng t¤t cä m÷i ng߶i phäi gánh ch¸u trách nhi®m ð¯i v¾i bän thân mình, ch¸u trách nhi®m v« các vi®c làm thi®n cûng nhß không thi®n cüa chính mình. M²i ng߶i có th¬ tñ tÕo s¯ ph§n cho riêng mình trong hi®n tÕi và tß½ng lai.

Trong kinh Pháp Cú, ÐÑc Ph§t nói: "nhæng hành vi tÕo l²i này do chính bÕn làm, không phäi do n½i cha m©, bè bÕn, hay ng߶i thân quyªn thuµc, cho nên chính bÕn phäi g£t hái kªt quä ðau kh±." [165]

Nhæng kh± ðau và n²i b¤t hÕnh cüa ta gánh ch¸u, chính là do ta tÕo ra trong ð¶i này ho£c nhæng kiªp quá khÑ, chÑ không phäi do truy«n kiªp huyªt th¯ng cüa t± tiên, không phäi cái mà ng߶i Vi®t bình dân chúng ta th߶ng g÷i "cha ån m£n con khát nß¾c". V¾i Ph§t Giáo, con ng߶i không phäi do mµt ð¤ng nào ðó tÕo ra, có th¬ b¸ sai sØ, b¸ thß·ng phÕt, cho s¯ng hay cho chªt. Ng߶i Ph§t giáo không tin vào cái g÷i là "ð¸nh m®nh" an bài. 

Ph§t giáo cho r¢ng, sñ v§n hành biªn hóa cüa vû trø và sñ lßu chuy¬n cüa sinh mÕng, là do nghi®p lñc cüa chúng sinh tÕo nên. Nghi®p lñc chính là nhæng vi®c làm thi®n hay không thi®n cüa chúng sinh, chúng luân chuy¬n mµt cách liên tøc không ng×ng, huân t§p trong tâm thÑc cüa chúng sinh, chúng là chü th¬ cüa sinh mÕng r°i t× · trong tâm thÑc, theo nhæng ði«u ki®n nhân duyên bên ngoài mà hi®n hành bµc lµ, nhß hÕt gi¯ng gieo xu¯ng ð¤t, nh¶ có các yªu t¯ bên ngoài là ánh sáng m£t tr¶i, không khí, và nß¾c tß¾i mà sinh trß·ng. Sách Ph§t g÷i là hi®n hành cüa nghi®p, tÑc là kªt quä cüa mµt quá trình tÕo tác qua thân kh¦u và ý nghi®p. Tiªn trình nhân và quä không do mµt nhân v§t siêu th߶ng toàn nång toàn trí nào ði«u khi¬n và ð¸nh ðoÕt mà do hành ðµng và phän hành ðµng cüa chúng ta. Ðó là mµt ð¸nh lu§t tñ nhiên. Chúng ta trách nhi®m v« nhæng hành ðµng chúng ta làm, thì chúng ta cûng phäi gánh trách nhi®m v« h§u quä cüa nhæng hành ðµng ¤y.

Nhß thª thì tØ vi bói toán ðâu có ích lþi gì! Ði«u c¥n thiªt là làm lành, lánh ác, thì nhân x¤u ác s¨ tàn løi, nhân lành s¨ n¦y n· xum xuê.  cho nên, nhà Ph§t có câu; "Khi trß¾c gây nhân hi«n, ác.  Bây gi¶ ðang lãnh th÷ ðây.  Mu¯n biªt tß½ng lai sß¾ng kh±.  CÑ xem hành ðµng lúc này.

Nhß v§y, ng߶i Ph§t tØ phäi hi¬u r¢ng, không có mµt ð¸nh m®nh ð£t sÇn, không có mµt v¸ th¥n thánh thßþng ðª nào trên mình và ngoài mình mà có th¬ an bài cho mình ðßþc kh± vui, ðßþc c½m no áo ¤m, ðßþc thång quan tiªn chÑc, ðßþc s¯ng hay phäi chªt. Ng߶i Ph§t tØ phäi có ni«m tin væng ch¡c n½i chính mình, phäi hi¬u r¢ng chính mình là kë tÕo ra "s¯ m®nh" cüa mình, là chü th¬ sinh mÕng cüa mình; phäi hi¬u r¢ng t¤t cä trách nhi®m trong kiªp s¯ng hi®n tÕi cûng nhß tß½ng lai hoàn toàn tùy thuµc vào chính mình. 

Theo truy®n c± Ph§t Giáo, có mµt v¸ Thi«n sß ðã ð¡c ðÕo, nhìn th¤y chú ð® tØ trë cüa mình th÷ mÕng chï còn ba ngày nên cho phép v« thåm m©. sau ba ngày chú tr· lÕi tu vi®n nhß không có ði«u gì xäy ra. V¸ Thi«n sß th¡c m¡c sao chú ti¬u t¾i s¯ mà chßa chªt, nên höi chú ¤y trên ð߶ng ði có gì xäy ra không thì chú ti¬u cho biªt trên ð߶ng tr· v« thåm m©, chú th¤y mµt t± kiªn cä ngàn con s¡p b¸ nß¾c làm ng§p, chú bèn cÑu t± kiªn khöi chªt. V¸ Thi«n sß g§t gù nghî: "à ra thª, ðúng nhß sách Ph§t dÕy, không sát sanh và phóng sanh ðem lÕi kªt quä là thân th߶ng không b®nh và mÕng s¯ng dài lâu. Chú ti¬u này cÑu giúp ðàn kiªn khöi chªt løt mà kéo dài ðßþc th÷ mÕng".

Do câu chuy®n trên, chúng ta th¤y r¢ng không có mµt cái gì là c¯ ð¸nh, không có mµt cái gì là ð¸nh pháp hay ð¸nh m®nh, tâm thÑc chúng ta biªn chuy¬n t×ng sát na và do ðó nghi®p thÑc lçn nghi®p quä cûng thay ð±i t×ng sát na. Nªu m¤y ông th¥y bói toán tØ vi tß¾ng s¯ nói nhæng gì xäy ra trong tß½ng lai mà chúng ta tin, tÑc là chúng ta tin r¢ng muôn sñ muµn vi®c là th߶ng chÑ không phäi là vô th߶ng và là ð¸nh pháp chÑ không phäi là b¤t ð¸nh pháp, tÑc là chúng ta mù quáng mà phü nh§n ð¸nh lu§t nhân quä và giáo pháp vô th߶ng cüa Ph§t dÕy.

Là ng߶i Ph§t giáo, ði«u ki®n thiªt yªu và cån bän là chúng ta phäi tin sâu nhân quä, ÐÑc Ph§t dÕy r¢ng m²i ng߶i chúng ta ð«u có mµt bi®t nghi®p, tÑc là b¤t cÑ cái gì xäy ra cho chúng ta, b¢ng cách này hay b¢ng cách khác, ð«u do chính chúng ta tÕo ra, trñc tiªp hay gián tiªp, cûng nhß b¢ng c¤p ðßþc ghi tên cüa mình, thì không sang nhßþng ðßþc. 

Nhß v§y, tình trÕng hi®n tÕi cüa chúng ta, có làm sao chång næa, có t¯t hay x¤u, có sß¾ng hay kh± cûng là do chúng ta ðã tÕo ra, và dù thích hay không thích, chúng ta cûng phäi ch¤p nh§n nó là nhß v§y. trong m÷i tr߶ng hþp, chúng ta không th¬ ð± l²i cho ai, oán trách hay ca ngþi ai, chúng ta phäi can ðäm mà ch¤p nh§n, phäi hoàn toàn ch¸u trách nhi®m kªt quä do chính chúng ta tÕo ra. Vi®c ch¤p nh§n · ðây không có nghîa là tñ mãn hay cam ch¸u v¾i cái g÷i là "S¯ M®nh" an bài, b·i vì chúng ta có quy«n tñ do làm thay ð±i và kh¡c phøc nhæng sñ vi®c hay kªt quä mà chúng ta không ßa thích. Nhß chúng ta thi r¾t, chúng ta phäi c¯ g¡ng luy®n thi lÕi, thª nào cûng ðÕt ðßþc.. Ví dø nhß tr°ng cam, g£p tr¶i không mßa, chúng ta làm cho mßa, g£p tr¶i lÕnh rét, chúng ta sß·i ¤m,  nhß chúng ta ðã th¤y các nhà nông · bang florida ð£t các lò sß·i tÕi kh¡p các v߶n cam.  Chúng ta làm chü tÕo nhân, chính chúng ta làm chü th÷ quä, còn c¥u xin cái gì, c¥n höi han ai næa. Chï c¥n sáng su¯t khi tÕo nhân, ch¸u khó chåm sóc t¯t cho nhân tång trß·ng, thì quä chín ngon ng÷t s¨ ðªn tay chúng ta mµt cách d­ dàng. Ðó là lý nhân quä, nªu chúng ta tin sâu và tin ch¡c lý này, ch¡c ch¡n s¨ không còn mê tín mà ði coi bói toán tØ vi hay ði xin xåm c¥u ðäo. 

Tóm lÕi, vi®c coi tØ vi bói toán, cûng nhß vi®c xin xåm c¥u ðäo, là mµt thÑ mê tín, nó tÕo nên nhæng con ng߶i yªu hèn, không sáng su¯t và m¤t tñ tin n½i chính mình. Nó cûng ði ngßþc lÕi v¾i qui lu§t nhân quä cüa thª gi¾i hi®n tßþng, mµt qui lu§t mà ðÕo Ph§t coi nhß là cån bän ð¬ chuy¬n hóa nghi®p lñc cüa dòng sinh m®nh.

Chúng ta là Ph§t tØ, ðang kª th×a chánh pháp giác ngµ cüa ÐÑc Thª Tôn mà nuôi dßÞng và ch¤p nh§n mê tín ðßþc sao? Hãy phá bö mê tín, hãy tin n½i chính mình, hãy tin sâu và tin ch¡c lý nhân quä, hãy khuyên l¤y mình và bÕn bè xung quanh h¢ng luôn "chß ác mÕc tác, chúng thi®n phøng hành và tñ t¸nh kÏ ý". Mµt phút giây tâm ðßþc t¸nh là ngßng tÕo biªt bao nhiêu nghi®p, ngßng gieo biªt bao nhiêu nhân và xa lìa ðßþc biªt bao nhiêu d£m kh± äi.

Tâm Di®u