Ph§t Thuyªt
Kinh Báo Ðáp Công ´n cha M© Din Nghîa
Ta T×ng nghe L¶i TÕc Nhß V§y
Mµt thu· n÷ Thª Tôn an trø
Xá V® Thành KÏ Thø Viên trung
Chß Tång câu hµi r¤t ðông
Tính ra ðªn s¯ hai muôn tám ngàn
LÕi cûng có các hàng B° Tát
Hµi tÕi ðây ðü m£t th߶ng th߶ng
B¤y gi¶ Ph§t lÕi lên ð߶ng
Cùng hàng ðÕi chúng nam phß½ng tiªn hành
Ðáo bán lµ ðành rành m¡t th¤y
Núi xß½ng khô bö ð¤y lâu ð¶i
Thª Tôn bèn vµi ðªn n½i
LÕy li«n ba lÕy, r°i r½i gi÷t h°ng
ÐÑc a nan trong lòng ái ngÕi
ChÆng hi¬u sao Ph§t lÕy ð¯ng xß½ng
Vµi vàng xin Ph§t dÕy t߶ng
Th¥y là T× Phø ba phß½ng b¯n loài
Ai ai cûng kính Th¥y d߶ng ¤y
C¾ sao th¥y lÕi lÕy xß½ng khô
Ph§t r¢ng: trong các môn ð°
Ng߶i là ð® tØ ðÑng ð¥u dày công
B·i chßa biªt ðøc trong chßa rõ
Nên vì ng߶i ta tö ð¥u ðuôi
Яng xß½ng d°n d§p b¤y lâu
Cho nên trong ðó biªt bao c¯t hài
Ch¡c cûng có ông bà cha m©
Ho£c thân ta ho£c kë ta sanh
Luân h°i sanh tØ, tØ sanh
Løc thân ð¶i trß¾c, thi hài còn ðây
Ta l bái nhæng ng߶i ti«n b¯i
Và ng§m ngùi vì nh¾ kiªp xßa
Яng xß½ng h²n tÕp chÆng v×a
Không phân trai gái bö b×a khó coi
Ng߶i chøi khó xét soi cho kÛ
Phân làm hai, bên næ bên nam
Ь cho phân bi®t c¯t phàm
Không còn lµn lÕo næ nam ch¤t ch°ng
ÐÑc a nan trong lòng tha thiªt
Biªt làm sao phân bi®t khöi sai
Ngài bèn xin Ph§t tö bày
Vì khó ch÷n lña gái trai lúc này
Còn sanh ti«n d b« s¡p ð£t
Cách ðÑng ði ån m£c phân minh
Ch¾ khi rã xác tiêu hình
Xß½ng ai nhß n¤ùy, khó nhìn khó phân
Ph§t m¾i bäo a nan nên biªt
Xß½ng næ nam phân bi®t rõ ràng
Ðàn ông xß½ng tr¡ng n£ng qu¢n
Ðàn bà xß½ng nh© ðen thâm d nhìn
Ng߶i có biªt c¾ sao ðen nh©
B·i ðàn bà sanh ðë mà ra
Sanh con ba ð¤u huyªt ra
Tám hµc b¯n ð¤u sæa hòa nuôi con
Vì c¾ ¤y hao mòn thân th¬
Xß½ng ðàn bà ðen nh© h½n trai
A nan nghe v§y bi ai
Xót thß½ng cha m© công dày dßÞng sanh
Bèn c¥u Ph§t thi ân dÕy bäo
Phß½ng pháp nào báo hiªu song thân
Thª Tôn m¾i bäo l¶i r¢ng:
Vì ngß½i ta s¨ phân tr¥n khá nghe
Thân ðàn bà nhi«u b« cñc nh÷c
Sanh ð£ng con m߶i tháng cßu mang
Tháng ð¥u, thai ð§u tþ sß½ng
Mai chi«u gìn giæ sþ tan b¤t th߶ng
Tháng thÑ nhì d߶ng nhß sæa ð£c
Tháng thÑ ba nhß cøc huyªt ngßng
B¯n tháng ðã tßþng ra hình
Nåm tháng ngû th¬ hi®n sanh rõ ràng
Tháng thÑ sáu løc cån ð«u ðü
Bäy tháng thì ðü bµ c¯t xß½ng
LÕi thêm ðü l² chân lông
Cµng chung ðªn s¯ tám muôn b¯n ngàn
Tháng thÑ tám hoàn toàn tÕng phü
Chín tháng thì ð¥y ðü vóc hình
M߶i tháng là ðúng kÏ sanh
Nªu con hiªu thu§n xuôi mình ra luôn
B¢ng ng² ngh¸ch làm bu°n thân mçu
Nó vçy vùng ðÕp qu¤u lung tung
Làm cho cha m© hãi hùng
Sñ ðau sñ kh± không cùng tö phân
Khi sanh ð£ng muôn ph¥n khoái lÕc
Cûng ví nhß ðßþc bÕc ðßþc vàng
Thª Tôn lÕi bäo a Nan
´n cha nghîa m© m߶i ph¥n phäi tin
Ði«u thÑ nh¤t giæ gìn thai giáo
M߶i tháng tr߶ng chu ðáo m÷i b«
ThÑ hai sanh ðë g¾m ghê
Ch¸u ðau ch¸u kh± möi mê tråm ph¥n
Ði«u thÑ ba, thâm ân nuôi dßÞng
Cñc ðªn ðâu b«n væng chÆng lay
ThÑ tß ån ð¡ng nu¯t cay
Ь dành bùi ng÷t ðü ð¥y cho con
Ði«u thÑ nåm lÕi còn khi ngü
¿¾t m© n¢m, khô ráo ph¥n con
ThÑ sáu, sú nß¾c nhai c½m
Min con no ¤m chÆng màng g¾m ghê
Ði«u thÑ bäy không chê ô uª
Gi£t ð° d½ cüa trë không phi«n
ThÑ tám chÆng nÞ chia riêng
Nªu con ði v¡ng cha phi«n m© lo
Ði«u thÑ chín min con sung sß¾ng
D¥u phäi mang nghi®p chß¾ng cûng cam
Tính sao có lþi thì làm
ChÆng màng tµi l²i, b¸ giam b¸ c¥m
Ði«u thÑ m߶i chÆng ham chau chu¯t
Dành cho con các cuµc thanh nhàn
Thß½ng con nhß ng÷c nhß vàng
´n cha nghîa m© sánh b¢ng Thái S½n
Ph§t lÕi bäo a nan nên biªt :
Trong chúng sanh tuy thi®t ph¦m ng߶i
M߶i ph¥n mê muµi cä m߶i
Không t߶ng ½n tr÷ng ðÑc dày song thân
ChÆng kính mªn, quên ½n, trái ðÑc
Không xót thß½ng dßÞng døc cù lao
y là b¤t hiªu mÕc dao
Thì nhæng ng߶i ¤y ð¶i nào nên thân
M© sanh con cßu mang m߶i tháng
Cñc kh± d߶ng gánh n£ng trên vai
U¯ng ån chÆng ð£ng vì thai
Cho nên thân th¬ hình hài kém suy
Khi sanh sän hi¬m nguy chi xiªt
Sanh ð£ng r°i tinh huyªt ð¥m ð«
Ví nhß th÷c huyªt trâu dê
Nh¤t sanh th§p tØ nhi«u b« gian nan
Con còn nhö phäi nång chåm sóc
Ån ð¡ng cay bùi ng÷t ph¥n con
Phäi t¡m, phäi gi£t, rØa trôn
Biªt r¢ng d½ dáy m© không ngÕi gì
N¢m phía ß¾t con n¢m phía ráo
Sþ cho con ß¾t áo, ß¾t chån
Ho£c khi ghë chóc ð¥y mình
Ch¡c còn phäi ch¸u tråm ph¥n thäm thß½ng
Tr÷n ba nåm bú nß½ng sæa m©
Thân g¥y mòn nào n® v¾i con
Ъn khi v×a ðßþc l¾n khôn
M© cha dÕy bäo cho con vÞ lòng
Cho ði h÷c m· thông trí tu®
Dñng vþ ch°ng có th¬ làm ån
¿¾c mong con ðßþc nên thân
D¥u cho cha m© c½ b¥n quän chi
Con ¯m ðau tÑc thì lo chÕy
D¥u t¯n hao cách m¤y cûng ðành
Khi con cån b®nh ð£ng lành
Thì cha m© m¾i an tâm ð¸nh th¥n
Công dßÞng døc sánh b¢ng non bi¬n
C¾ sao con chÆng biªt ½n này
Ho£c khi l¥m l²i b¸ r¥y
ChÆng tuân thì ch¾ lÕi bày ng² ngang
H¶n cha m© phùng mang trþn m¡t
Khinh trß·ng huynh nµ nÕt thê nhi
Bà con chÆng k¬ ra chi
Không tuân sß phø l nghi chÆng t߶ng
L¶i dÕy bäo song ð߶ng không k¬
Tiªng khuyên rån anh ch¸ chÆng màng
Trái ngang chóng báng m÷i ðàng
Ra vào lui t¾i m¡ng càn ng߶i trên
Vì l² mãng tánh quen làm bß¾ng
ChÆng k¬ l¶i trß·ng thßþng dÕy rån
L¾n lên theo l¯i hung hång
Ðã không nhçn nh¸n lÕi càng hành hung
Bö bÕn lành theo cùng chúng dæ
Nªt t§p quen làm sñ trái ngang
Nghe l¶i dø d² quân hoang
Bö cha bö m© tr¯n sang quê ng߶i
Trß¾c còn t§p theo th¶i theo thª
Thân l§p thân tìm kª sanh nhai
Ho£c ði buôn bán kiªm l¶i
Ho£c vào quân lính v¾i v¾i ð¶i l§p công
Vì ràng buµc ð°ng công m¯i nþ
Ngo£c tr· ngån vì vþ vì con
Quên cha quên m© tình thâm
Quên xÑ quên s· lâu nåm không v«
y là nói nhæng ng߶i có chí
Ch¾ ph¥n nhi«u du hý mà thôi
Sau khi phá hªt cüa r°i
Phäi tìm phß½ng kª kiªm ðôi ð°ng xài
Theo trµm cß¾p ho£c là bài bÕc
PhÕm tµi hình, tù rÕt phäi vß½ng
Ho£c khi mang b®nh giæa ð߶ng
Không ng߶i nuôi dßÞng bö thân ngoài ð°ng
Hay tin dæ, bà con cô bác
Cùng cha m© xao xác bu°n r¥u
Thß½ng con than khóc ßu s¥u
Có khi mang b®nh ðui mù v¤n vß½ng
Ho£c b®nh n£ng vì thß½ng qúa l¨
Phäi bö mình làm quÖ giæ h°n
Ho£c nghe con chÆng lo l߶ng
Trà ðình tØu ðiªm ph¯ ph߶ng ngao du
CÑ mài mi®t v¾i ð° b¤t chánh
ChÆng m¤y khi th¥n tïnh mµ khang
Làm cho cha m© than van
Sanh con b¤t hiªu phäi mang tiªng ð¶i
Ho£c cha m© ðªn h°i già yªu
Không ai nuôi thiªu th¯n m÷i ði«u
m ðau ðói rách kêu rêu
Con không c¤p dßÞng bö li«u chÆng thß½ng
Ph§n con gái còn nß½ng cha m©
Thì có lòng hiªu ð¬ thu§n hòa
C¥n lao phøc d¸ch trong nhà
D sai d khiªn h½n là nam nhi
Song ðªn lúc tùng phu xu¤t giá
Lo bên ch°ng chÆng xá bên mình
Trß¾c còn lai vãng viªng thåm
L¥n l¥n nguµi lÕnh bi®t tåm bi®t nhà
Quên dßÞng døc song thân ½n tr÷ng
Không nh¾ công mang n£ng ðë ðau
ChÆng lo báo b± cù lao
Làm cho cha m© bu°n r¥u thäm thay
Nªu cha m© r¥y la qu· m¡ng
Tr· sanh lòng h¶n gi§n chÆng kiêng
Ch¾ chi ch°ng ðánh liên miên
Thì cam lòng ch¸u chÆng phi«n chÆng than
Tµi b¤t hiªu lßÞng ban nam næ
Nói không cùng nghi®p dæ phäi mang
Nghe Ph§t chï rõ m÷i ðàng
Trong hàng ðÕi chúng lòng càng thäm thay
Gieo xu¯ng ð¤t, l¤y cây l¤y cüi
Чp vào mình, vào mûi vào hông
Làm cho các l² chân lông
Thäy ði«u ru¾m máu ß¾t ð¥m cä thân
Ъn hôn mê tâm th¥n b¤t ð¸nh
Mµt giây lâu m¾i tïnh than r¢ng
B÷n ta quä thi®t tµi nh½n
Xßa nay chÆng rõ không h½n ngß½iø mù
Nay tö ngµ biªt bao l¥m lÕc
Ruµt gan d߶ng nhß nát nhß tan
Tµi tình khó n²i than van
Làm sao trä ð£ng muôn ngàn ½n sâu
Trß¾c Ph§t ti«n ai c¥u tr¥n t¯
Xin Thª Tôn mçn c¯ bi lân
Làm sao báo ðáp thù ân
Tö lòng hiªu thu§n song thân cüa mình
Ph§t bèn døng phÕm thinh sáu món
Phân rõ cùng ÐÕi chúng lóng nghe
´n cha nghîa m© n£ng n«
Không phß½ng báo ðáp cho v×a sÑc ðâu
Ví có ng߶i ½n sâu d¯c trä
Cõng m© cha t¤t cä hai vai
Giáp vòng hòn núi tu di
Ъn tråm ngàn kiªp ½n kia chßa ð«n
Ví có ng߶i g£p c½n ðói rét
Nuôi song thân dâng hªt thân này
Xß½ng nghi«n th¸t nát phân thây
Träi tråm ngàn kiªp ½n ðây chßa ð°ng
Ví có ng߶i vì công sanh dßÞng
Tñ tay mình khoét thüng song ngß½i
Ch¸u thân mù t¯i nhß v¥y
Ъn tråm ngàn kiªp ½n này th¤m ðâu
Ví có ng߶i c¥m dao th§t bén
M² bøng ra, rút hªt tâm can
Huyªt ra kh¡p ð¤t chÆng than
Ъn tråm ngàn kiªp thâm ân ðâu b¢ng
Ví có ng߶i dùng ngàn mûi nh÷n
Ðâm vào mình b¤t lu§n ch² nào
Tuy là sñ khó biªt bao
Träi tråm ngàn kiªp không sao ðáp ð«n
Ví có ng߶i vì ½n dßÞng døc
Tñ treo mình cúng Ph§t thª ðèn
CÑ treo nhß v§y tr÷n nåm
Träi tråm ngàn kiªp ân thâm chßa ð«n
Ví có ng߶i xß½ng nghi«n ra mÞ
Ho£c dùng dao ch£t bØa thân mình
Xß½ng tan th¸t nát chÆng phi«n
Ъn tråm ngàn kiªp ½n trên chßa ð°ng
Ví có ng߶i vì công dßÞng døc
Nu¯t s¡t nóng th¤u ruµt th¤u gan
Làm cho thân th¬ tiêu tan
Ъn tråm ngàn kiªp ½n sâu chßa ð«n
Nghe Ph§t nói thäy ð«u kinh hãi
Gi÷t l® tràn khó n²i c¥m ngån
аng thinh bÕch Ph§t l¶i r¢ng
Làm sao trä ð£ng thâm ân song ð߶ng?
Ph§t m¾i bäo các hàng Ph§t tØ
Phäi lóng nghe ta chï sau này
Các ngß½i mu¯n ðáp ½n dày
Phäi toan biên chép kinh ðây lßu truy«n
Vì cha m© trì chuyên phúng tøng
Cùng ån nån nhæng tµi l²i xßa
Cúng d߶ng tam Bäo s¾m trßa
Cùng là tu phß¾c chÆng ch×a món chi
R¢m tháng bäy ðªn ngày Tñ TÑ
Th§p phß½ng Tång ð«u dñ l này
S¡m sanh l v§t ðü ð¥y
Ch¶ gi¶ câu hµi ð£t bày cúng dâng
Уng c¥u nguy®n song ð߶ng tr߶ng th÷
Ho£c sanh v« t¸nh ðµâ an nhàn
y là báo ðáp thù ân
Sanh thành dßÞng døc song thân cüa mình
Mình còn phäi c¥n chuyên trì gi¾i
Pháp tam quy ngû gi¾i giæ gìn
Nhæng l¶i ta dÕy ðinh ninh
Khá tua y thØ phøng hành ð×ng sai
Ðßþc nhß v§y m¾i là khöi tµi
B¢ng chÆng thì ngøc t¯i phäi sa
Trong nåm ðÕi tµi k¬ ra
B¤t hiªu thÑ nh¤t, th§t là tr÷ng thay
Sau khi chªt b¸ ð¥y vào ngøc
Ngøc vô gián, cûng g÷i a TÏ
Ngøc này trong núi Thiªt vi
Vách phên b¢ng s¡t vây quanh b¯n b«
Trong ngøc này hànng ngày lØa cháy
Яt tµi nhân hªt thäy thành than
Có lò n¤u s¡t cho tan
Rót vào trong mi®ng tµi nhân hành hình
Mµt vá ðü cho ng߶i th÷ kh±
Lµt th¸t da ðau th¤u tâm can
LÕi có chó s¡t, r¡n gang
Phun ra khói lØa ð¯t ðoàn tµi nh½n
trong ngøc có d߶ng b¢ng s¡t
B¡t tµi nh½n n¢m kh¡p ðó xong
R°i cho mµt ng÷n lØa h°ng
Nß¾ng quay k¨ tµi da phòng th¸t thau
Móc b¢ng s¡t, thß½ng ðao gß½m giáo
Trên không trung ð± tháo nhß mßa
G£p ai chém náy chÆng ch×a
Làm cho thân th¬ nát nh× nhß tß½ng
Nhæng hình phÕt vô phß½ng k¬ hªt
M²i ngøc ð«u có cách tr¸ riêng
Nhß là xe s¡t phân thây
Chim ßng m± m¡t trâu cày lßÞi le
Ch¾ chi ð£ng chªt li«n r¤t ðÞ
Vì nghi®p duyên không nÞ hành thân
Ngày ðêm chªt s¯ng muôn l¥n
Ъn tråm ngàn kiªp không ng×ng mµt giây
Sñ hành phÕt tÕi a TÏ ngøc
R¤t n£ng n« ng² ngh¸ch song thân
Chúng ngß½i ð«u phäi ân c¥n
Th×a hành các vi®c phân tr¥n khoän trên
NhÑt là phäi kinh này in chép
Truy«n bá ra cho kh¡p ðông tây
Nhß ai chép mµt quy¬n n¥y
Ví b¢ng ð£ng th¤y mµt vì Thª Tôn
Nªu in ð£ng ngàn muôn quy¬n ¤y
Thì cûng b¢ng th¤y Ph§t vÕn thiên
Do theo nguy®n lñc tùy duyên
Chß Ph§t üng hµ y nhß s· nguy«n
Cha m© ð£ng xa mi«n khóc lãnh
LÕi hóa sanh v« cänh thiên cung
Khi l¶i Ph§t giäng v×a xong
Kh¡p trong tÑ chúng mµt lòng kính vâng
LÕi phát nguy®n thà thân này nát
Ra bøi tro, muôn kiªp chÆng nài
D¥u cho lßÞi kéo trâu cày
Ъn tråm ngàn kiªp l¶i Th¥y không quên
Ví nhß b¸ bá thiên ðao kiªm
Kh¡p thân này ðâm chém phân thây
Ho£c nhß lß¾i trói thân này
Träi tråm ngàn kiªp l¶i Th¥y chÆng sai
D¥u thân này b¸ cßa b¸ ch£t
Phân chia ra muôn ðoÕn rã r¶i
Ъn tråm ngàn kiªp nhß v¥y
Chúng con cûng chÆng trái l¶i Th¥y khuyên
ÐÑc a nan ki«n thi«n ðänh l
C¥u Thª Tôn ð£t ð¬ hi®u Kinh
Ngày sau truy«n bá chúng sanh
D b« phúng tøng, trì chuyên tu hành
Ph§t m¾i bäo a nan nên biªt
Quy¬n kinh này quä thi®t cao xa
Уt tên "Báo Hiªu M© Cha"
Cùng là "Ân Tr÷ng " thi®t là ch½n kinh
Các ngß½i phäi giæ gìn châu ðáo
Уng ð¶i sau y giáo phøng hành
Sau khi Ph§t dÕy rành rành
B¯n ban Ph§t tØ r¤t m×ng r¤t vui
Thäy mµt lòng vâng theo l¶i Ph§t
Và kính thành tin ch¡c v©n truy«n
аng nhau tñu tÕi Ph§t ti«n
Nh¤t tâm ðãnh l r°i li«n lui ra