Nghîa Huy«n Thi«n Sß
Lâm Tª Ngæ Løc
Thích duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån

T× Ân Thi«n Ð߶ng hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536

---

D¸ch T× t§p 47, ÐÕi TÕng Kinh 

Tri Phü Vß½ng-Th߶ng-Th¸ cùng các quan trong phü thïnh sß thång tòa. Sß thßþng ð߶ng bäo: "Hôm nay, do sñ b¤t ð¡c dî, S½n tång thu§n theo nhân tình m¾i lên tòa này. Nªu theo dß¾i cØa T± Tông ho¢ng dß½ng ðÕi sñ thñc là m· mi®ng chÆng ðßþc, chÆng có ch² ð¬ ðÑng chân. Hôm nay, do quan Th߶ng Th¸ c¯ thïnh, s½n tång không dám ¦n d¤u cß½ng tông, chÆng biªt có tác gia, chiªn tß¾ng nào c¥m c¶ xu¤t chiªn chång ? Nªu có thì trß¾c m¡t ðÕi chúng ð¬ chÑng c¾ xem".

Tång höi: "Thª nào là ðÕi ý Ph§t Pháp ?"

Sß bèn hét ! Tång l­ bái, sß nói: "Tång này lÕi kham trì lu§n".

Tång höi: "Sß tuyên nói gia khúc tông phong nào ? n¯i pháp v¸ nào ?"

Sß ðáp: "Ta · n½i Hoàng Bá ba l¥n höi Ph§t Pháp, ba l¥n b¸ ðánh". Tång do dñ mu¯n nói, Sß bèn hét r°i nói r¢ng: "Không l¨ hß¾ng vào hß không mà ðóng ðinh chång ?"

*****

Có T÷a chü höi: "Ba th×a và m߶i hai ph¥n giáo há chÆng phäi là Ph§t tánh ß ?"

Sß ðáp: "Cö hoang chßa t×ng cu¯c".

T÷a chü nói: "Ph§t há có chê ng߶i sao ?"

Sß nói: "Ph§t · ch² nào ?"

T÷a chü không trä l¶i. Sß nói tiªp: "Trß¾c m¡t th߶ng trø, mu¯n l×a lão tång, lui mau! lui mau ! Ch¾ làm chß¾ng ngÕi ng߶i khác thßa höi".

Sß lÕi nói, Hôm nay pháp hµi này vì mµt ðÕi sñ, có kë nào mu¯n höi thì mau mau höi ði ? Nhßng m¾i m· mi®ng ðã không dính dáng r°i. TÕi sao nhß thª ? ChÆng nghe Ph§t Thích ca nói: "Pháp lìa vån tñ, chÆng thuµc nhân, cûng chÆng thuµc duyên" vì các ông tin chÆng ðßþc, cho nên hôm nay m¾i có sñ dây dßa, e r¢ng Th߶ng Th¸ cùng các quan viên chßa rõ Ph§t tánh, chi b¢ng hãy lui. Sß hét mµt tiªng ! nói tiªp, ng߶i thiªu cån tin, chÆng có ngày xong, ðÑng lâu möi chân, trân tr÷ng!.

*****

Sß thßþng ð߶ng, Tång höi: "Thª nào là vi®c trên lßÞi kiªm ?"

Sß ðáp: "Tai h÷a ! tai h÷a !"

Tång do dñ mu¯n nói, Sß bèn ðánh.

Tång höi: "Cûng nhß hành giä trong phòng giã gÕo, chân ðÕp xu¯ng mà quên nh¤c lên, v§y ý hß¾ng ch² nào ?"

Sß ðáp: "B¸ chìm m¤t trong su¯i sâu".

Sß lÕi nói: "H­ có kë không thiªu nþ ðªn, h÷ ð«u biªt ch² h÷ ðªn, nªu ðªn nhß thª thì gi¯ng nhß m¤t hÆn, chÆng ðªn nhß thª thì không giây tñ trói, b¤t cÑ lúc nào ch¾ nên ðoán mò b§y bÕ, hµi v¾i không hµi ð«u là sai l¥m, rõ ràng nói nhß thª, m£c cho ng߶i thiên hÕ bình ph¦m, ðÑng lâu möi chân, trân tr÷ng".

*****

Sß thßþng ð߶ng, nói: "Mµt ng߶i · trên ðïnh núi chÆng có ð߶ng ði ra, mµt ng߶i · giæa ngã tß ð߶ng cûng không biªt ch² xu hß¾ng. V§y ng߶i nào · trß¾c, ng߶i nào · sau. Không làm duy ma C§t, không làm B¯ ÐÕi Sî, trân tr÷ng".

*****

Sß thßþng ð߶ng nói: "Có mµt ng߶i su¯t kiªp · giæa ð߶ng mà chÆng lìa nhà cØa, có mµt ng߶i lìa nhà cØa mà chÆng · giæa ð߶ng, v§y ng߶i nào ðáng th÷ cúng d߶ng cüa tr¶i ng߶i ?" r°i xu¯ng tòa.

*****

Sß th¸ chúng r¢ng: "Hi®n nay ng߶i h÷c ðÕo c¥n phäi tñ tin, ch¾ hß¾ng ngoÕi tìm c¥u mà l÷t vào cänh tr¥n cüa ng߶i khác, không phân bi®t ðßþc tà chánh cûng nhß có T±, có Ph§t ð«u là vi®c trong giáo tích. Có ng߶i ð« ra mµt câu nói, ho£c ¦n ho£c hi®n li«n sanh ra nghi ng¶, chiªu kh¡p tr¶i ð¤t, thåm höi t×ng nhà cûng không hi¬u ðßþc. Nªu là kë ðÕi trßþng phu ch¾ nên lu§n chü, lu§n khách, lu§n th¸, lu§n phi, lu§n s¡c, lu§n tài, lu§n thuyªt..., nhæng l¶i nói nhàm qua ngày. S½n tång · ðây, không k¬ tång tøc, h­ có kë ðªn ð«u biªt ðßþc y, m£c cho y t× ch² nào ðªn. H­ có tên g÷i ngæ cú ð«u là mµng huy­n. Ng߶i g£p cänh ðßþc làm chü, là huy«n chï cüa chß Ph§t. Cänh Ph§t chÆng th¬ tñ xßng ta là cänh Ph§t, ng߶i làm chü vçn là ðÕo nhân vô y này. Nªu có ng߶i ra höi ta c¥u Ph§t, thì ta li«n Ñng cänh thanh t¸nh mà ra. Có ng߶i höi ta B° Tát thì ta li«n Ñng cänh t× bi mà ra. Có ng߶i höi ta B° Ы, ta li«n Ñng cänh t¸nh di®u mà ra. Có ng߶i höi ta Niªt Bàn ta li«n Ñng cänh t¸ch tînh mà ra. Cänh tÑc là muôn ði«u sai bi®t, ng߶i thì chÆng sai bi®t, cho nên Ñng v§t hi®n hình nhß m£t trång trong nß¾c".

Các ðÕo hæu ! Nªu mu¯n ðúng nhß pháp, càng phäi là ðÕi trßþng phu m¾i ðßþc. Nªu qua loa chÆng tñ chü thì chÆng ðßþc, nhß là kë ðÕi cån khí chÆng b¸ mê ho£c, n½i n½i ð«u làm chü, thì ch² ðÑng ð«u là chân th§t. H­ có kë ðªn, nói gì ta cûng chÆng th÷ nh§n. Có mµt ni®m nghi, ma li«n nh§p tâm, cûng nhß lúc nghi B° Tát thì ma sanh tØ ðßþc phß½ng ti®n ð¬ nh§p. H­ ðßþc ngßng ni®m, ch¾ hß¾ng ngoÕi tìm c¥u. Vi®c ðªn thì chiªu soi, ngß½i chï tin cái døng hi®n nay mµt vi®c gì cûng KHÔNG. Ngß½i trong tam gi¾i sanh mµt ni®m, li«n tùy duyên b¸ cänh chia làm sáu tr¥n. Ch² Ñng døng hi®n nay cüa ngß½i ðâu có thiªu cái gì. trong mµt sát na vào t¸nh vào uª, vào l¥u các di L£c, vào tam nhãn qu¯c ðµ, n½i n½i du l¸ch chï th¤y danh không ?

Höi: "Thª nào là tam nhãn qu¯c ðµ ?"

Sß nói: "Ta cùng ngß½i vào t¸nh di®u qu¯c ðµ, m£c áo thanh t¸nh, thuyªt pháp thân Ph§t; lÕi vào vô sai bi®t qu¯c ðµ, m£c áo vô sai bi®t, thuyªt Báo Thân Ph§t ; lÕi vào trong qu¯c ðµ giäi thoát m£c áo quang minh, thuyªt Hóa Thân Ph§t. Cái tam nhãn qu¯c ðµ này ð«u là y biªn. theo nhà kinh lu§n, l¤y Pháp thân làm cån bän, báo hóa hai thân là døng. Ch² th¤y cüa s½n tång thì Pháp thân lÕi chÆng hi¬u thuyªt pháp, nhß ng߶i xßa có nói: "Thân y nghîa l§p, Pháp tánh thân, Pháp tánh ðµ", biªt rõ là pháp kiªn l§p, là qu¯c ðµ y thông, là lá cây vàng, là n¡m tay không, dùng ð¬ l×a gÕt con nít. trong xß½ng khô tìm nß¾c tüy, ngoài tâm chÆng có pháp, · trong cûng b¤t khä ð¡c, v§y mu¯n c¥u v§t gì? Các ngß½i nghe các n½i nói r¢ng có tu có chÑng. Ch¾ sai l¥m ! Nªu do tu mà ð¡c ðßþc, ð«u là nghi®p sanh tØ. Ngß½i nói Løc е VÕn HÕnh cùng tu, ta th¤y ð«u là tÕo nghi®p. C¥u Ph§t, c¥u Pháp tÑc là tÕo nghi®p ð¸a ngøc, c¥u B° Tát cûng là tÕo nghi®p, xem kinh, xem giáo cûng là tÕo nghi®p, Ph§t v¾i T± là ng߶i vô sñ, cho nên hæu l§u, hæu vi, vô l§u, vô vi là nghi®p thanh t¸nh".

*****

Ph± Hóa th߶ng ði kh¡p ð߶ng ph¯ rung chuông rao r¢ng: "Bên sáng ðªn thì ðánh bên sáng, bên t¯i ðªn thì ðánh bên t¯i, b¯n phß½ng tám hß¾ng ðªn thì xoay v¥n ðánh, hß không ðªn thì cä mình ðánh".

Sß nghe ng߶i ta k¬ lÕi, bèn sai th¸ giä ði g£p ông ¤y. khi v×a nghe ông ¤y nói nhß thª li«n ðªn ôm ch£t r°i höi: "Lúc t¤t cä ð«u không ðªn thì phäi nhß thª nào ?"

Ph± Hóa li«n xô ra nói: "Ngày mai trong vi®n ÐÕi bi có c½m chay ån".

Th¸ giä v« k¬ lÕi v¾i Sß, Sß nói: "Ta lúc nào cûng nghi ông này!".

*****

Sß nghe trø trì ð¶i thÑ nhì ÐÑc S½n th¸ chúng r¢ng: "Nói ðßþc cûng cho ba mß½i g§y, nói không ðßþc cûng cho ba mß½i g§y".Sß bèn sai LÕc Ph± ði höi: "TÕi sao nói ðßþc cûng cho ba mß½i g§y ?" Ðþi y s¡p ðánh, ngß½i li«n tiªp n¡m cây g§y r°i ð¦y mµt cái xem y làm thª nào! LÕc Ph± vâng l¶i làm theo, ð¦y mµt cái thì ÐÑc S½n bèn tr· v« phß½ng trßþng.

LÕc Ph± v« k¬ lÕi v¾i Sß, Sß nói: "Ta lúc nào cûng nghi ông này". M£c dù nhß thª ngß½i còn th¤y ðßþc ÐÑc S½n chång ? LÕc Ph± do dñ chßa nói, Sß bèn ðánh.

*****

Vß½ng Th߶ng Th¸, mµt hôm ðªn thåm sß, cùng sß ðªn trß¾c tång ð߶ng xem và höi r¢ng: "Cä tång chúng trong tång ð߶ng này còn có xem kinh chång ?"

Sß nói: "Không xem kinh".

Th߶ng Th¸ höi: "Còn có h÷c thi«n chång ?"

Sß nói: "Không h÷c thi«n".

Th߶ng Th¸ nói: "Kinh không xem, thi«n cûng không h÷c, r¯t cuµc làm cái gì?"

Sß nói: "Tr÷n bäo h÷ thành Ph§t thành T± ði !"

Th߶ng Th¸ nói: "MÕt vàng dù quí, l÷t vào m¡t cûng làm x¯n m¡t, ðâu có ích gì !"

Sß nói: "Tß·ng ngß½i là mµt kë tøc hán (kë t¥m th߶ng)".

*****

Sß höi LÕc Ph± r¢ng: "Xßa kia, có mµt ng߶i hay dùng g§y, mµt ng߶i hay dùng hét, v§y ng߶i nào hay ?"

LÕc Ph± nói: "Ыu không hay".

Sß höi: "Ch² hay là thª nào ?"

LÕc Ph± bèn hét, Sß bèn ðánh.

*****

Sß th¤y tång ðªn, ðßa hai tay ra, tång không nói gì, sß höi: "Lãnh hµi chång ?"

V¸ tång ðáp: "Không lãnh hµi".

Sß nói: "SÑc mÕnh m· không ra, cho ngß½i hai ðiªu ti«n".

*****

Có Thßþng T÷a иnh ðªn tham v¤n, höi: "Thª nào là ðÕi ý cüa Ph§t Pháp ?"

Sß xu¯ng thi«n sàn, n¡m ch£t иnh r°i cho mµt bÕt tay, li«n xô ra.

иnh ðÑng chßng hØng. V¸ tång bên cÕnh nói: "Thßþng-t÷a иnh sao không l­ bái?". иnh v×a l­ bái, hoát nhiên ðÕi ngµ.

*****

Sß höi mµt ni: "Thi®n ðªn hay ác ðªn ?"

V¸ ni bèn hét, Sß ðßa g§y lên bäo r¢ng: "Nói lÕi ði! nói lÕi ði!"

Ni cûng hét, Sß bèn ðánh.

*****

Long nha höi Sß: "Thª nào là ý T± Sß t× Tây Trúc ðªn ?"

Sß nói: "Ðßa thi«n bäng cho ta".

Nha bèn ðßa thi«n bäng cho sß, sß c¥m ðßþc bèn ðánh. nha nói: "Ðánh thì cÑ ðánh, nhßng không có ý T± sß".

Sau ðó nha ði tham v¤n Thúy Vi, höi: "Thª nào là ý T± sß t× Tây Trúc ðªn?".

Thúy vi nói: "Ðßa b° ðoàn cho ta"

Nha bèn ðßa b° ðoàn cho Thúy Vi, vi c¥m ðßþc bèn ðánh. nha nói: "Ðánh thì cÑ ðánh, nhßng không có ý T± Sß".

Sau này nha trø trì · tu vi®n. Có mµt v¸ tång vào thïnh ích (höi ðÕo) r¢ng: "Lúc Hòa-thßþng ði hành cß¾c ð¯i v¾i nhân duyên tham v¤n hai v¸ tôn túc, Ngài cho h÷ là ðúng hay không ðúng ?"

Nha nói: "Ðúng thì th§t ðúng, nhßng không có ý T± Sß".

*****

Mµt hôm, Ph± Hóa ði dÕo kh¡p ð߶ng ph¯, g£p ai cûng xin cái áo, m÷i ng߶i ð«u cho, nhßng Ph± Hóa không nh§n. Sß sai vi®n chü ði mua mµt cái quan tài. khi Ph± Hóa v«, sß nói: "Ta làm cho ngß½i mµt cái áo r°i ðây !" Ph± Hóa li«n tñ vác cái quan tài ði dÕo kh¡p ph¯ và rao r¢ng: "Lâm Tª ðã cho tôi cái áo r°i, nay ta ði ra thành cØa ðông ð¬ viên t¸ch". Ng߶i trong chþ tranh nhau ði theo xem, Ph± Hóa nói, "Hôm nay ngày không t¯t, ngày mai ði cØa nam t¸ch". CÑ nhß thª ði luôn ba hôm qua ba cØa thành, m÷i ng߶i ð«u không tin næa. Ъn ngày thÑ tß, không có ai ði theo, mµt mình ra ngoài thành, tñ n¢m vào quan tài, nh¶ ng߶i ði ð߶ng ð§y n¡p ðóng ðinh giùm. tin tÑc truy«n ði kh¡p cä chþ, m÷i ng߶i trong chþ tranh nhau m· quan tài ra xem, thì th¤y ngài ðã viên t¸ch, chï nghe trong hß không có tiªng rung chuông d¥n d¥n ði xa.

*****

Mµt hôm, Sß biªt s¡p t¸ch nên nói k® truy«n pháp r¢ng:

"Theo dòng chÆng ngßng höi cái chi
Chiªu soi vô biên nói cho y
Lìa danh lìa tß¾ng ng߶i không hi¬u xuy-mao (*) dùng xong li«n quên ði".
(Duyên lßu b¤t chï v¤n nhß hà
Ch½n chiªu vô biên thuyªt tþ tha
Ly tß¾ng ly danh nhân b¤t b¦m
Xuy-mao døng li­u c¤p tu m°)

R°i Sß dÕy chúng: "Sau khi ta nh§p di®t, không ðßþc di®t m¤t Chánh Pháp Nhãn TÕng cüa ta".

Tam Thánh ra nói: "Ðâu dám di®t m¤t Chánh Pháp Nhãn TÕng cüa Hòa Thßþng".

Sß bäo: "V« sau có ng߶i höi ngß½i, ngß½i nói v¾i h÷ thª nào ?"

Tam Thánh hét !

Sß nói: "Ai dè Chánh Pháp Nhãn TÕng cüa ta ðªn bên con l×a mù này di®t m¤t". Nói xong, sß ng°i an nhiên th¸ t¸ch, nh¢m niên hi®u Hàm Thông nhà Ð߶ng, nåm thÑ tám (868 Tây l¸ch), ngày 10 tháng 4 nåm Ðinh Hþi. vua ban cho sß hi®u là Hu® Chiªu Thi«n sß. Toàn thân nh§p tháp n½i Phü Tây núi hß¾ng B¡c Tr¤n Châu.

(*) Xuy-mao: là mµt thành ngæ ám chï mµt sþi tóc ð¬ trên lßÞi cây bäo kiªm, chï th±i mµt cái là ðÑt li«n.
 

Hªt

.