Khái Ni®m V« Nghi®p Báo Nghi®p Báo là t× g÷i t¡t ð¥y ðü cüa nghi®p và sñ báo Ñng, hay nghi®p và kªt quä cüa nghi®p. Nghi®p, karma, là sñ hoÕt ðµng cüa ý nghî, l¶i nói và hành ðµng cüa m÷i ngß¶i hæu tình ð«u tÕo thành mµt kªt quä v« sau. Nªu b·i nghi®p thi®n, chúng ta ðem ni«m vui cho kë khác, kªt quä v« sau chúng ta s¨ ðßþc vui. Nªu chúng ta b¯ thí cho ngß¶i nghèo, chúng ta s¨ ðßþc ð¥y ðü tài v§t. Nªu chúng ta chåm sóc sÑc khöe cho ngß¶i b®nh, chúng ta s¨ ðßþc mÕnh khöe. Còn nªu b·i nghi®p ác, chúng ta gieo ðau kh± cho ngß¶i khác, ðau kh± s¨ tr· lÕi v¾i chúng ta." M¡t phäi ð«n m¡t, rång phäi ð«n rång" (* Thánh kinh) (Nghi®p Báo ð¤u tranh). Ðó là sñ công b¢ng vô hình chi ph¯i t¤t cä. Ðôi khi chúng ta cûng g÷i lu§t Nghi®p Báo là Lu§t Nhân Quä. Nghi®p ðßþc xem là nguyên nhân và sñ báo Ñng ðßþc xem là kªt quä. Tuy nhiên tên g÷i Nhân Quä này có mµt phÕm vi quá rµng, bao g°m cä m÷i hình thÑc Nhân Quä khác cüa cuµc ð¶i, v§t lý, xã hµi, tâm lý... Còn tên g÷i Nghi®p Báo là sñ chuyên bi®t cho riêng tính ch¤t thi®n ác mà thôi. Ví dø nhß cho r¢ng ng÷n lØa là nguyên nhân và nß¾c sôi là kªt quä. Cái Nhân Quä này không dính líu gì ðªn sñ báo Ñng cüa nghi®p Ho£c nhiên li®u là nguyên nhân, sñ chuy¬n ðµng cüa xe là kªt quä, nh¶ nhiên li®u làm cho xe kh·i ðµng. Cái tß½ng tác Nhân Quä này khác v¾i Nhân Quä cüa nghi®p. HÕt ðßþc gieo xu¯ng ð¤t, mµt s¯ các ði«u ki®n ðßþc b± sung nhß nß¾c, phân, ánh sáng... R°i hÕt n¦y m¥m, thành cây, kªt trái. Cái Nhân Quä cüa thñc v§t này cûng cách xa v¾i Nhân Quä cüa nghi®p m£c dù các nhà ðÕo h÷c thß¶ng dùng hình änh này ð¬ minh h÷a cho ðß¶ng ði cüa nghi®p. Các hình thÑc Nhân Quä cüa khoa h÷c d quan sát trong khi Nhân Quä cüa nghi®p thì vô hình và änh hß·ng qua nhi«u kiªp luân h°i nên không th¬ quan sát b¢ng m¡t thß¶ng ðßþc. Ví dø cho r¢ng vi®c gia tång dân s¯ là nguyên nhân dçn ðªn kªt quä suy thoái kinh tª xã hµi. Ði«u này có th¬ chÑng minh r¤t rõ ràng. Chính vì thª mà các nhà xã hµi h÷c ra sÑc kêu g÷i m÷i ngß¶i làm giäm dân s¯ b¢ng cách sinh ðë có kª hoÕch. Ho£c vi®c xØ døng các nhiên li®u ð¸a khai nhß d¥u mö, khí ð¯t, than ðá làm tång lßþng carbonic trong khí quy¬n phát sinh hi®u Ñng nhà kính, làm xáo trµn sinh thái иa c¥u, gây nhi«u änh hß·ng tai hÕi cho ð¶i s¯ng toàn nhân loÕi. Nhæng loÕi Nhân Quä nhß trên không phäi là Nghi®p Báo nhßng rõ ràng có änh hß·ng ðªn kh± vui cüa con ngß¶i, trong khi Lu§t Nhân Quä cho r¢ng chï có thi®n ác m¾i änh hß·ng ðªn kh± vui cüa con ngß¶i mà thôi. Vi®c gia tång dân s¯ có liên h® không th¬ phü nh§n v¾i khoái cäm tính døc và phäi chång thiên nhiên ðã dành sÇn mµt h§u quä n£ng n« mà con ngß¶i phäi nh§n khi hß·ng thø khoái cäm này ? Phäi chång thiên nhiên luôn luôn s¡p sÇn sñ bù tr× giæa khoái cäm và kh± ðau? Thª còn vi®c xØ døng nhiên li®u ð¸a khai làm ô nhim môi trß¶ng, sØ døng khí Fréon làm thüng t¥ng Ozône trên khí quy¬n thì sao ? T¥ng Ozône có tính ch¤t bäo v® trái ð¤t khöi các tia vû trø ðµc hÕi. Nhßng núi lØa, các khí flor công nghi®p ðã làm möng và rách l¾p Ozône này gây nguy hÕi cho loài ngß¶i. ðây, tµi l²i phát sinh t× sñ thiªu kém tri thÑc và mßu tìm sñ ti®n nghi vßþt h½n cái phß¾c mình ðang có. Ví dø vì không k¸p th¶i khám phá các nguy hÕi cüa kÛ thu§t, con ngß¶i ðã gây khó ch¸u cho ð°ng loÕi. H÷ phäi ð«n trä xÑng ðáng theo lu§t Nghi®p Báo. khoa h÷c luôn luôn phäi hoàn thi®n ð¬ hß¾ng dçn cho con ngß¶i tránh khöi l¥m l²i do áp døng mµt kÛ thu§t non kém. Vi®c håm h· ph± biªn áp døng ðµng c½ máy n± v¾i nhiên li®u ð¸a khai ðã làm ô nhim môi trß¶ng, vi®c håm h· ph± biªn mµt loaiî thu¯c m¾i ðã ð¬ lÕi cho phän Ñng chªt ngß¶i... Vô s¯ các tµi l²i xu¤t phát t× tri thÑc chßa hoàn thi®n. H÷c! H÷c næa ! H÷c mãi ! Câu nói này không bao gi¶ th×a v¾i t¤t cä chúng ta. Ngay cä các hàng Alahán ðßþc xem là vô h÷c, không còn nghi ng¶ gì v¾i v¤n ð« giäi thoát, nhßng nªu quay lÕi cÑu ðµ m÷i ngß¶i thì kiªn thÑc luôn luôn vçn c¥n thiªt v¾i các Ngài. Ông krishnamurti mµt v¸ ðÕo sß cüa th¶i ðÕi, không bao gi¶ xao lãng vi®c quan sát sñ tiªn bµ cüa khoa h÷c trên thª gi¾i. Mµt v¸ chü trì ngôi tñ vi®n, do thiªu kiªn thÑc, ðã áp døng mµt thanh qui sai l¥m änh hß·ng x¤u ðªn sÑc khöe và tâm linh cüa ðÕi chúng. Mµt nhà thuyªt pháp do thiªu kiªn thÑc ðã giäi thích giáo lý ði ngßþc v¾i khoa h÷c, gây mê tín và làm giäm giá tr¸ cüa ðÕo. H÷ ð«u phäi nh§n l¤y quä báo nguy hi¬m v« sau. R°i sñ t§n hß·ng nhæng ti®n nghi quá ðáng ðßa ðªn sñ phá hoÕi sinh thái иa c¥u cûng ðßþc xem là mµt tµi l²i ðáng k¬. con ngß¶i nên t§p s¯ng ð¶i ð½n giän g¥n v¾i thiên nhiên h½n là cÑ mãi ðòi höi nhæng ti®n nghi sang tr÷ng mà không ð¬ ý ðªn sÑc ch¸u ðñng có hÕn cüa môi trß¶ng. Ho£c mµt kë phÕm tµi trµm c¡p, giªt ngß¶i b¸ nhà chÑc trách b¡t giam. Cái Nhân Quä xã hµi này gi¯ng h®t v¾i lu§t Nghi®p Báo là mµt minh chÑng cüa Nghi®p Báo. Ho£c mµt bác sî t§n tøy chæa b®nh nhân, ông ðßþc khen thß·ng và thång chÑc. Cái Nhân Quä xã hµi này không khác v¾i lu§t Nghi®p Báo. Nhßng nó vçn không phäi là lu§t Nghi®p Báo vì nó chßa ðÕt ðªn sñ công bình tuy®t ð¯i. Kë tµi phÕm ranh ma vçn có th¬ che m¡t lu§t pháp. Vô s¯ các vø án chßa phá ðßþc. Và không thiªu nhæng ngß¶i t§n tøy t¯t bøng b¸ trù d§p vì không ån cánh v¾i kë x¤u. Nhæng ngß¶i lãnh ðÕo chính quy«n luôn luôn c¯ g¡ng ði tìm sñ công b¢ng cho xã hµi, nhßng t× xßa t¾i nay, cái công bình do con ngß¶i tÕo ra b¢ng khuôn mçu pháp lu§t chï ðÕt ðßþc hi®u quä ph¥n nào. Ví dø mµt v¸ chánh án, do thiên kiªn cá nhân ðã nß½ng nh© mÑc án v¾i ngß¶i này, gia tång mÑc án v¾i ngß¶i khác. Trß¾c m¡t, m÷i ngß¶i ð«u phäi ch¤p nh§n cái công bình tÕm th¶i do con ngß¶i, do xã hµi thành l§p. Nhi«u tôn giáo ðã nêu lên cái công bình tuy®t ð¯i cüa Thßþng Ъ, kêu g÷i con ngß¶i hãy an tâm trß¾c nhæng cái b¤t công còn ð¥y trên xã hµi, b·i vì Thßþng Ъ s¨ phán xØ lÕi t¤t cä sau khi chªt ho£c sau ngày t§n thª. ðây, v¾i lu§t Nghi®p Báo, nhæng gì con ngß¶i làm cho ngß¶i khác s¨ tr· lÕi cho h÷ mµt cách công bình, ch¡c ch¡n và hþp lý. V¾i mµt lý lu§n d hi¬u, chúng ta có th¬ nói r¢ng mµt nghi®p thi®n s¨ tÕo thành mµt kªt quä vui, và mµt nghi®p ác s¨ tÕo thành mµt kªt quä kh±. Ví dø ngß¶i hay san së v§t ch¤t s¨ ðßþc giàu sang, ngß¶i hay tñ cao s¨ r½i vào ð¸a v¸ hèn hÕ. Tuy nhiên ð¬ hi¬u thª nào là thi®n ác chúng ta phäi l® thuµc vào hoàn cänh th¶i ðÕi. Thông thß¶ng chúng ta quan ni®m r¢ng mµt hành ðµng ðßþc g÷i là thi®n khi nó ðem ni«m vui ðªn cho kë khác, ðßþc nhi«u ngß¶i khen ngþi. Hãy xét trß¶ng hþp n½i mµt bµ tµc bán khai có tøc l® giªt mµt cô gái ð©p m²i nåm ð¬ tª th¥n. Cô gái ðßþc ch÷n cûng cäm th¤y vinh dñ. Яi v¾i h÷ hành ðµng này là thi®n, trong khi nhæng n½i khác hªt sÑc kinh t·m. Nhß v§y quan ni®m thª nào là thi®n ác cûng chï tß½ng ð¯i, b¸ biªn thiên theo hoàn cänh. Ho£c cha m© qu· phÕt con cái làm nó khó ch¸u, th¤y dß¶ng nhß ác, kÏ th§t ðem lÕi ích lþi cho nó lâu dài v« sau. Quan ni®n v« thi®n ác b¸ biªn thiên theo nhi«u ði«u ki®n, còn lu§t Nghi®p Báo thì b¤t biªn. Nhæng ði«u gì chúng ta làm cho ngß¶i khác s¨ tr· lÕi v¾i chúng ta mµt cách công bình. Ví dø n½i bµ tµc giªt ngß¶i ð¬ tª th¥n, lu§t Nghi®p Báo không phê phán thi®n hay ác, chï lÆng l£ng s¡p xªp ð¬ cho nhæng kë giªt ngß¶i cûng s¨ ðßþc ðßa lên giàn höa vào mµt lúc khác. Nªu ban phát tình thß½ng, chúng ta s¨ tr· thành v¸ thánh. Nªu truy«n bá kiªn thÑc, chúng ta s¨ tr· thành nhà bác h÷c. Nªu ph± biªn phß½ng pháp thi«n ð¸nh, chúng ta s¨ ð¡c ð¸nh sâu thÆm. Nhæng gì ðem ðªn cho ngß¶i, s¨ tr· lÕi v¾i chúng ta. Nhæng ngß¶i quên mình ð¬ giúp ðÞ m÷i ngß¶i s¨ ð¥y ðü t¤t cä. Tuy nhiên, v¾i ðôi m¡t phàm phu này không ai có th¬ chÑng kiªn mµt nghi®p nhân s¨ ðßa ðªn mµt quä báo ra sao. Mµt tên cß¾p giªt ngß¶i, l¦n tr¯n pháp lu§t r°i m÷i chuy®n phôi pha, vø án không phá ðßþc. Có ch¡c là y s¨ phäi ch¸u mµt quä báo nào xÑng ðáng vào tß½ng lai hay không ? Có ch¡c là y s¨ té xu¯ng vñc thÆm, b¸ ðøng xe, hay b¸ ngß¶i khác giªt lÕi không ? Ho£c mµt ðÑa trë sinh ra trong mµt gia ðình giàu có, có ch¡c là ð¶i trß¾c nó ðã t×ng biªt b¯ thí giúp ðÞ m÷i ngß¶i hay không ? Có ch¡c là nó ðã t×ng cúng dß¶ng cho nhæng b§c thánh thi®n hay không ? Chính cái khoäng th¶i gian ngån cách làm cho lu§t Nghi®p Báo tr· nên bí ¦n, khó th¤y và khó ch¤p nh§n. Trß¶ng hþp chúng ta giúp ðÞ ai, h÷ mang ½n, sau này h÷ ð«n ½n. Cái Nhân Quä này d th¤y vì ð½n giän. Nhßng ðôi khi g£p kë vô ½n, không ðªm xïa gì ðªn chúng ta. Ho£c trß¾c kia chúng ta l¥m lÞ hÕi ngß¶i, h÷ mang oán thù và tìm d¸p mßu hÕi chúng ta. Ði«u này có vë công bình và hþp lý v¾i tính ch¤t cüa Nghi®p Báo. Nhßng ðôi khi g£p nhæng ngß¶i ðµ lßþng tha thß,ù h÷ không tìm cách trä thù. Nhß v§y lu§t Nghi®p Báo cûng không dña vào tâm lý vô ½n hay biªt ½n, oán thù hay tha thÑ cüa con ngß¶i. Nó âm th¥m ði con ðß¶ng riêng, m£c cho tâm lý cüa con ngß¶i thay ð±i. Gi¯ng nhß mµt t¤m gß½ng bí m§t phän chiªu ánh sáng. Ngß¶i không biªt v« t¤m gß½ng · trên cao kia s¨ phäi ngÕc nhiên tÕi sao v¾i mµt ng÷n ðèn · ðây, b¸ ngån cách nhi«u l¾p vách, lÕi xu¤t hi®n mµt v¥ng sáng · bên kia. Cûng v§y, không th¤y ðßþc t¤m gß½ng phän chiªu Nghi®p Báo, chúng ta s¨ ngÕc nhiên tÕi sao mµt nghi®p thi®n ác · ðây, b¸ ngån cách b·i th¶i gian và không gian d¸ bi®t, lÕi xu¤t hi®n mµt quä báo vui kh± · n½i khác. T¤m gß½ng tßþng trßng cho BÄN TH TUYŽT ÐI cüa vû trø. Tính ch¤t phän chiªu cüa gß½ng tßþng trßng cho lu§t Nghi®p Báo. Ng÷n ðèn tßþng trßng cho nghi®p nhân. V¥ng sáng bên kia tßþng trßng cho Quä báo, còn nhæng l¾p vách tßþng trßng cho nhæng khoäng không gian g¥n xa. Chi«u cao cüa t¤m kính chính là chi«u sâu tâm linh, không phäi chi«u cao v§t lý. Không biªt v« t¤m gß½ng Bän Th¬ này, chúng ta càng không biªt gì v« tính ch¤t phän chiªu Nghi®p Báo cüa nó. ÐÑng trß¾c sñ kh± vui cüa con ngß¶i, chúng ta không th¬ hi¬u nguyên nhân ban ð¥u ra sao. Nhìn hành vi thi®n ác, chúng ta không lß¶ng ðßþc kªt quä s¨ xu¤t hi®n thª nào. Chï có nhæng b§c thánh chÑng ðÕo viên mãn ðã có th¬ th¬Õnh§p tr÷n v©n Bän Th¬ Tuy®t Яi, ðÕt ðßþc sñ hþp nh¤t v¾i toàn th¬ vû trø, m¾i th¤y rõ tính ch¤t phän chiªu cüa Nghi®p Báo công bình hoàn toàn. ÐÑc Ph§t g÷i khä nång th¤y rõ ðß¶ng ði cüa nghi®p là Thiên Nhãn Minh. Nhß v§y thiên nhãn không phäi là con m¡t tr¶i ð¬ nhìn cänh v§t xa g¥n cho vui. ðây, Thiên nhãn có nghîa là mµt trong nhi«u khä nång cüa b§c ðÕt ðÕo, có th¬ t§n tß¶ng sñ v§n hành cüa nghi®p trong vi®c tÕo thành quä báo v« sau. "Nhß mµt ngß¶i trên l¥u cao tÕi ngã tß ðß¶ng nhìn ngß¶i qua lÕi, cûng v§y, v¾i thiên nhãn thu¥n t¸nh siêu nhiên, v¸ Alahán th¤y rõ các hÕnh nghi®p và quä báo cüa m÷i ngß¶i. Nhæng kë tÕo thi®n nghi®p s¨ sinh vào ch² an vui. Nhæng kë tÕo ác nghi®p s¨ sinh vào n½i ðau kh±" Vào trß¾c th¶i kÏ ÐÑc Ph§t ra ð¶i, ð¯i v¾i n е, Tr¶i là tßþng trßng cho sñ cao cä nh¤t trong vû trø. Thª nên ÐÑc Ph§t dùng t× thiên nhãn, thiên nhî cûng có nghîa là chï cho khä nång hi¬u biªt cao nh¤t cüa b§c ðÕt ðÕo. sau th¶i ÐÑc Ph§t, trong Ph§t giáo, khái ni®m "Tr¶i" tr· thành kém giá tr¸ nên nhæng lu§n bän cho ra ð¶i mµt s¯ t× m¾i thích hþp h½n nhß hu® nhãn, pháp nhãn, Ph§t nhãn. Lúc ðó t× thiên nhãn b¸ hi¬u th¤p h½n ý nghîa ban ð¥u. Th§t ra, th¶i ÐÑc Ph§t tÕi thª, Ph§t dùng t× Thiên nhãn là ám chï giá tr¸ cao nh¤t không gì h½n. Nªu chúng ta b¤t chþt höi mµt v¸ Thánh ðÕt ðÕo mµt ði«u chuyên môn nào ðó, các Ngài vçn có th¬ không biªt. Vì sao các Ngài không biªt trong khi khä nång cüa thiên nhãn là siêu vi®t và có th¬ g÷i là tuy®t ð¯i ? Th§t ra Bän Th¬ có hai tính ch¤t: t¸ch di®t và thông ðÕt. T¸ch di®t hoàn toàn và thông ðÕt hoàn toàn. Mµt v¸ ðÕt ðÕo, tùy theo ý mình có th¬ an trø trong t¸ch di®t tuy®t ð¯i, và không c¥n phäi biªt ði«u gì, b·i vì ð¯i v¾i bän thân các ngài, biªt hay không biªt chÆng có gì quan tr÷ng. tuy nhiên, khi có mµt v¤n ð« c¥n tìm hi¬u ð¬ hóa ðµ chúng sanh, các Ngài hß¾ng v« tính ch¤t thông ðÕt và l§p tÑc m÷i chuy®n ph½i bày rõ ràng. Nªu chúng ta höi các Ngài ðúng vào ði«u ðã ðßþc các Ngài quan sát trong ð¸nh, các ngài s¨ trä l¶i rành mÕch. Ngßþc lÕi các ngài vçn chßa biªt. Do ðã t×ng "quan sát" sñ luân h°i cüa nhi«u ngß¶i, b§c ðÕt ðÕo hi¬u rõ tính ch¤t cüa Nghi®p Báo h½n chúng ta. Các ngài hi¬u rõ vì sao mµt ngß¶i phäi mang thân næ, vì sao mµt ngß¶i ðßþc thông minh, vì sao mµt ngß¶i ch¸u hèn kém. trong ð¶i s¯ng, các Ngài luôn luôn c¦n th§n t×ng hành vi, vì trí tu® các ngài luôn soi sáng và không ch¤p nh§n mµt sñ s½ h· nhö nh£t nào. Cä cuµc s¯ng cüa các ngài là mµt bÑc tranh ðÕo ðÑc toàn v©n. Nhìn th¤y m÷i ngß¶i tÕo nghi®p thß¶ng xuyên, quay qua bên phäi làm mµt vi®c b§y, quay qua bên trái nói mµt l¶i b§y, cúi xu¯ng kh·i mµt ý nghî x¤u, v¾i lòng bi mçn, các ngài r¤t thß½ng xót vì biªt h÷ s¨ ch¸u nhi«u b¤t hÕnh · tß½ng lai. Яi v¾i b§c thánh ðÕt ðÕo, lu§t Nghi®p Báo là mµt sñ th§t hi¬n nhiên không còn gì phäi nghi ng¶ bàn cãi. Các ngài tuyên b¯ giäng dÕy v« Nghi®p Báo mµt cách xác quyªt hùng h°n, khiªn cho chúng ta tin hi¬u và biªt s¯ng cuµc ð¶i ðÕo ðÑc h½n. Các tín ð° cüa ðÕo Ph§t, ðÕo n ðµ tin sâu vào Lu§t Nhân Quä Nghi®p Báo b·i vì h÷ ðßþc các giáo t± dÕy bäo r¤t nhi«u. H½n næa tính ch¤t công bình cüa Nghi®p Báo phù hþp v¾i lß½ng tâm cüa con ngß¶i. T§n trong thâm tâm ai cûng cäm th¤y kë ác ðáng b¸ phÕt và ngß¶i thi®n ðáng ðßþc thß·ng. do ðó v¾i lu§t Nghi®p Báo, ði«u mong möi cüa h÷ ðßþc ðáp Ñng, và làm h÷ yên tâm dù cuµc ð¶i có b¤t công, con ngß¶i có thiên v¸. Cu¯i cùng lu§t Nghi®p Báo s¨ giäi quyªt công bình t¤t cä. Chính vì lu§t Nghi®p Báo phù hþp v¾i lß½ng tâm con ngß¶i nên ngay cä nhæng ngß¶i không có khuynh hß¾ng tín ngßÞng cûng th¥m ch¤p nh§n sñ th§t hæu cüa Lu§t Nhân Quä này. H÷ tin có mµt sñ công bình âm th¥m chi ph¯i ð¶i s¯ng cüa con ngß¶i ð¬ ngß¶i t¯t s¨ hß·ng ðßþc nhi«u may m¡n và kë x¤u phäi ch¸u nhi«u tai vÕ. Tøc ngæ anh có câu: "Man reaps what he sowed" (Ngß¶i ta g£t nhæng gì mình gieo). Ho£c ngß¶i Vi®t nam nói " hi«n g£p lành" "Gieo gió g£t bão"... ð«u phän ánh ni«m tin sâu s¡c vào lu§t Nghi®p Báo này. Chï có hai hÕng ngß¶i không tin Nghi®p Báo, ðó là kë ðµc ác không mu¯n tin vì sþ mình phäi trä Nghi®p Báo sau này, hai là kë ðòi höi phäi có mµt sñ chÑng minh lôgic, chÑ h÷ không tin n½i cái trñc cäm cüa nµi tâm. Trong bµ phim "Chiªn tranh giæa các vì sao" mµt nhà bác h÷c ðã dÕy cho h÷c trò ð¬ tr· thành hi®p sî reidei phäi biªt tin vào cái trñc cäm cüa nµi tâm h½n là cái th¤y nghe cüa tai m¡t, vì có nhæng sñ th§t mà tai m¡t không nhìn th¤y, chï có cái trñc quan m¾i cäm nh§n ðuþc mà thôi. ðây cûng v§Ü, trong khi khoa h÷c chßa ðü sÑc chÑng minh lu§t Nghi®p Báo, nªu không sØ døng cái trñc cäm này, chúng ta cûng không hi¬u ðßþc sñ có m£t cüa lu§t Nghi®p Báo âm th¥m chi ph¯i ð¶i s¯ng cüa ta trong t×ng phút giây nhö nhi®m. Mµt m£t chúng ta c¯ g¡ng ði tìm sñ chÑng minh cho lu§t Nghi®p Báo, m£t khác chúng ta cûng phäi biªt dùng cái trñc quan cüa nµi tâm ð¬ tin hi¬u lu§t kÏ di®u này. Khoa h÷c ngày nay còn quá hÕn chª, chßa th¬ biªt nhi«u v« các nguyên lý cüa vû trø. Chúng ta có th¬ chøp hình mµt nguyên tØ, biªt g¥n hªt m÷i hatî c½ bän cüa nguyên tØ, nhßng ðây chï là mµt lãnh vñc nhö so v¾i vô s¯ quy lu§t khác. Mµt th¶i gian dài ngß¶i ta còn cho các ð¸nh lu§t cüa newton (1642-2026) là hoàn häo. Ъn khi einstein (1879-1955) ðßa ra thuyªt Tß½ng ð¯i, m÷i v¤n ð« ðã khác hÆn, khoa h÷c bß¾c vào mµt kÖ nguyên m¾i, phäi dùng ðªn tß duy vô cùng tr×u tßþng làm ðiên ð¥u các nhà bác h÷c ðß½ng th¶i. Trß¾c kia geothe ðã ca ngþi newton b¢ng ðoÕn th½: "Ngày xßa vû trø m¶ m¸t t¯i tåm Nhßng Thßþng ðª bäo có Newton Thª là m÷i v§t tr· nên sáng süa tr§t tñ" Sau này mµt ngß¶i khác ðã khôi hài thêm vào : "R°i qüy satan hi®n ra bäo: Có "Einstein" Thª là m÷i v§t lÕi chìm trong bóng t¯i" V¾i Newton, các lý thuyªt v« lu§t h¤p dçn, chuy¬n ðµng r¤t cø th¬ rõ ràng nhß hai v¾i hai là b¯n. Nhßng v¾i Einstein, Lý thuyªt v« vû trø cñc kÏ tr×u tßþng, biªn äo khôn lß¶ng. Ví dø nhß ông cho r¢ng không gian và th¶i gian b¸ thay ð±i theo nhi«u ði«u ki®n nhß tr÷ng trß¶ng, v§n t¯c, tï tr÷ng... Mµt ngß¶i di chuy¬n mµt v§n t¯c nhß v§n t¯c ánh sáng, h÷ s¨ cäm th¤y träi qua vài gi¶ trong khi cùng lúc ðó · Ð¸a c¥u cäm th¤y ðã träi qua vài chøc nåm. Ho£c ông cho r¢ng không gian và th¶i gian có liên h® v¾i v§t ch¤t cüa vû trø. Nªu không còn mµt v§t ch¤t nào, không còn mµt ngôi sao nào, thì m÷i ngß¶i s¨ tß·ng vçn còn mµt khoäng không gian bao la vô t§n, nhßng ông cho biªt s¨ chÆng còn có không gian và th¶i gian nào cä. Lý thuyªt nhß v§y quá sÑc tr×u tßþng, vßþt khöi cái tß duy truy«n th¯ng cüa con ngß¶i v¯n quen v¾i các ði«u cø th¬. Ь hi¬u ðßþc lý thuyªt cüa Einstein, các nhà bác h÷c phäi sØ døng nhi«u ðªn trñc quan h½n là sØ døng lý lu§n thông thß¶ng cüa ý thÑc. Nhæng lý lu§n cüa einstein m· ra mµt chân tr¶i m½iù më cho tß duy trong khoa h÷c. con ngß¶i ðßþc làm quen d¥n v¾i nhæng chân lý m¾i lÕ, không th¬ dùng tai m¡t ð¬ nh§n biªt, mà chï có th¬ dùng trí tu® trñc quan ð¬ hi¬u mà thôi. M£c dù nh¶ vào Einstein, khoa h÷c bß¾c ðßþc mµt bß¾c dài, nhßng ð¬ chÑng minh ðßþc ðß¶ng ði cüa Nghi®p Báo, chúng ta cûng còn phäi ch¶ nhi«u sñ phát minh cüa các thiên tài sau này næa. Khoa h÷c hi®n nay chßa biªt hªt tính ch¤t cüa não bµ v¾i h½n 10 tÖ neuron (vào th¶i ði¬m 1991) Sñ ph¯i hþp cüa các neurone ð¬ giäi quyªt các tín hi®u tß duy, sñ trao ð±i ch¤t mµt cách nh¸p nhàng vçn còn là bí ¦n. H½n næa, tính ch¤t chü quan cüa não bµ vçn xa lÕ v¾i sñ nghiên cÑu khách quan t× bên ngoài vào. do ðâu não bµ hình thành mµt bän nång s¯ng mãnh li®t, con ngß¶i luôn luôn tìm cách duy trì sñ s¯ng cüa mình mµt cách gay g¡t. do ðâu mµt ß¾c mu¯n cüa mµt nhà ngoÕi cäm có th¬ làm tan mây trên tr¶i ? Nhß Ignatenko, · ukraines ðßa bàn tay lên b¥u tr¶i ðen k¸t, v¾i mµt tâm ni®m duy nh¤t "Mây hãy tan ra" .Vài phút sau mây tan d¥n trß¾c m¡t m÷i ngß¶i, tr¶i b¡t ð¥u h×ng n¡ng. Vô s¯ các hi®n tßþng ngoÕi cäm làm các nhà khoa h÷c ngÕc nhiên và chßa th¬ giäi thích ðßþc. R°i các ðîa bay (UFO) t× ðâu bay ðªn bay ði mµt cách ung dung thoäi mái v¾i các phß½ng pháp di chuy¬n ngoài sñ hi¬u biªt cüa ngß¶i иa c¥u. Làm thª nào h÷ có th¬ ðªn ðây sau khi vuþt qua ðoÕn ðß¶ng dài m¤y tråm nåm ánh sáng. (Chòm sao veda cách 100 nåm ánh sáng. Chòm orion cách 1300 nåm) T¤t cä vçn còn là bí ¦n, có nghîa là khoa h÷c vçn còn nhi«u hÕn chª chßa th¬ hi¬u ðßþc. Nªu ai ðó ðòi höi phäi dùng lý lu§n cüa khoa h÷c hôm nay ð¬ chÑng minh lu§t Nghi®p Báo nhß mµt phß½ng trình toán h÷c ch£t ch¨, h÷ s¨ th¤t v÷ng. Ngày ðó còn xa l¡m. Nhà toán h÷c L.A.Zadeh vào nåm 1965 ðã ðßa ra lý thuyªt TP M (Fuzzy Lozic) ð¬ ðßa toán h÷c ði vào lãnh vñc tr×u tßþng. Lý thuyªt này ðang ðßþc áp døng vào máy vi tính hi®n ðÕi ð¬ tÕo ra ngß¶i máy thông minh, và áp døng vào các ngành xã hµi h÷c, ngôn ngæ h÷c, y h÷c, sinh h÷c... tÑc là nhæng ngành tr×u tßþng. Có th¬ nói khoa h÷c ðang ði d¥n vào các lãnh vñc tr×u tßþng ngoài cái th¤y biªt cø th¬ cüa tai m¡t. Ðây là mµt kh·i ði¬m ðáng m×ng vì chân lý luôn luôn r¤t tr×u tßþng, và n½i chân lý tµt cùng này, tính ch¤t phän chiªu cüa nghi®p m¾i hy v÷ng ðßþc hi®n bày tr÷n v©n. Mu¯n chÑng minh sñ th§t hæu cüa nghi®p, khoa h÷c c¥n phäi m· rµng qua nhi«u lãnh vñc khác, ða dÕng h½n, tr×u tßþng h½n và ph± quát h½n. V¾i mµt t§p sách nhö bé này, chúng tôi có mµt tham v÷ng gþi ý mµt tiªn trình cho møc ðích chÑng minh ðó b¢ng cách kªt hþp v¾i các kiªn thÑc s¾ ðÆng, v« lý thuyªt tß½ng ð¯i cüa Einstein, kiªn thÑc v« vô thÑc, trß¶ng sinh h÷c, khái ni®m v« Bän Th¬ Niªt Bàn cüa Ph§t giáo. Sñ hi¬u biªt và trình bày cüa chúng tôi quä là quá s½ ðÆng, ð½n giän và ít öi, nhßng hy v÷ng nó cûng vÕch ra mµt vài tia sáng mong manh nào ðó, giúp con ngß¶i tin vào sñ th§t hæu cüa lu§t Nghi®p Báo h½n trong khi ch¶ ðþi sñ phát minh vî ðÕi cüa ngß¶i khác. Dù sao trong ðêm t¯i hoang vu, mµt vài tia sáng cûng có th¬ làm vui lòng khách læ hành ðang tìm v« chân lý. |