Theo các tôn giáo „n е, ð¶i s¯ng hi®n tÕi không phäi là ð¶i s¯ng duy nh¤t cüa con ngß½i. Trß¾c ð¶i s¯ng này chúng ta ðã t×ng có vô s¯ ð¶i trß¾c, và nªu không tu t§p ðªn giäi thoát viên mãn, còn có vô s¯ ð¶i s¯ng ch¶ ðþi chúng ta · phía sau.

Khi ð¶i s¯ng này ch¤m dÑt, chúng ta s¨ tái sinh qua mµt ð¶i s¯ng khác. Ðó là luân h°i.

Luân h°i ðßþc nói ðªn r¤t nhi«u trong ðÕo Ph§t, tr· thành mµt trong nhæng giáo lý quan tr÷ng trong tôn giáo này. Giáo lý m߶i hai nhân duyên giäi thích rõ ngu°n g¯c luân h°i b¡t ð¥u t× tª ðªn thô nhß thª nào, t× tâm tª trong vô thÑc ðªn hành vi bên ngoài nhß thª nào.

G¥n ðây, bác sî edgar Cayse, trong khi ði tìm nguyên nhân b®nh t§t cüa ng߶i b®nh, ðã nói v« nhi«u kiªp luân h°i.

Mµt ng߶i da tr¡ng có tß tß·ng cåm thù ng߶i da ðen kinh khüng, b·i vì mµt kiªp trß¾c · trung Ðông, anh ta b¸ nhæng ng߶i da ðen b¡t và giªt chªt trên mµt chiªc ghe.

Mµt ng߶i b¸ b®nh thiªu máu mÕn tính, b·i vì trß¾c kia chiªn ð¤u · tr§n tuyªn, anh ðã làm ð± máu nhi«u ng߶i.

Có nhæng ng߶i khi ðßþc thôi miên ðã nói lÕi các ti«n kiªp cüa mình v¾i nhi«u chi tiªt nhö.

Mµt s¯ ng߶i khác n¢m m½ th¤y lÕi mµt s¯ ðoÕn ð¶i trong nhæng kiªp trß¾c.

Nhæng v¸ LÕt ma Tây TÕng khi còn bé th߶ng k¬ v« ti«n kiªp cüa mình. G¥n ðây báo chí thª gi¾i có ðßa tin v« em bé tenzin osel Rinpoche, ng߶i Tây ban Nha, m¾i 6 tu±i nhßng ðã có mµt ðÕo hÕnh væng ch¡c và trí thÑc nhß v¸ sß Tây TÕng · los angeles (Hoa KÏ) m¤t nåm 1984. em sinh nåm 1985 trong mµt gia ðình nghèo · ngoÕi ô Madrid. em có tß thái r¤t lÕ t× lúc m¾i lên ba. Nåm tu±i, em ðã có th¬ ng°i Thi«n su¯t 2 gi¶ không nhúc nhích. em k¬ lÕi ti«n thân, ng߶i ta ki¬m tra thì th¤y kh¾p v¾i ti¬u sØ cüa LÕt ma Tây tÕng thubten Yeshe. Nhà sß thubten di cß ðªn MÛ t× nåm 1959 và chªt · los angeles nåm 1984.

Em bé này li«n ðßþc mµt nhà sß Tây ban nha là basili lloria bäo trþ nuôi dÕy và cho xu¤t gia. trong mµt l¥n cùng v¾i basili lloria ði qua các nß¾c phß½ng Ðông ð¬ chiêm bái Ph§t Tích, em ðã ðªn kuala lumpur (Malaysia) tÕi trung tâm Ph§t Giáo Thean-Hou. em thuµc nhi«u kinh Ph§t, thuyªt pháp và c¥u nguy®n cho tín ð° malaysia hoàn toàn nhß mµt cao tång. Ng߶i ta hy v÷ng em tenzin s¨ tr· thành mµt v¸ LÕt ma uyên bác kÏ tuy®t cüa thª kÖ 21.

Nhi«u ng߶i Tây phß½ng ðã b¡t ð¥u tin có luân h°i tái sinh. Mµt ðoÕn Phúc âm sau ðây cho th¤y tß tß·ng v« v¤n ð« tái sinh cûng ðã có xu¤t hi®n t× th¶i Chúa Jésus.

"Nicodem thßa r¢ng: Ng߶i ðã già thì sanh lÕi làm sao ðßþc? Có th¬ nào tr· lÕi bøng m© và sanh lÕi l¥n thÑ hai sao?

Chúa Jésus ðáp: ... Ch¾ l¤y làm lÕ v« ði«u ta ðã nói v¾i ng߶i: Các ngß½i phäi sanh lÕi. Gió mu¯n th±i ðâu thì th±i, ngß½i nghe tiªng ðµng nhßng chÆng biªt gió t× ðâu ðªn, và cûng không biªt ði ðâu... Quä th§t, quä th§t, ta nói cùng ng߶i, ta nói ði«u mình biªt, xác quyªt ði«u mình ðã th¤y. Còn các ngß½i chÆng h« nh§n l¤y l¶i chÑng cüa ta. Ví b¢ng ta nói các vi®c thuµc v« ð¤t (cø th¬) các ngß½i còn chÆng tin, hu¯ng h° ta nói các vi®c thuµc v« tr¶i (tr×u tßþng) thì các ngß½i tin sao ðßþc..." (Jean).

Tuy nhiên, tß tß·ng này không ðßþc khai tri¬n tiªp và v¤n ð« tái sinh tr· nên r¤t xa lÕ v¾i ng߶i Thiên Chúa Giáo.

Яi v¾i lu§t Nghi®p Báo thì luân h°i tái sinh là mµt ði«u khÆng ð¸nh.

T¤t cä ð«u thay ð±i biªn d¸. các sinh v§t ð«u ði theo nhæng giai ðoÕn gi¯ng nhau. Phát sinh, tång trß·ng, già nua và ch¤m dÑt sñ s¯ng. Cây cö cûng v§y và ðµng v§t cûng v§y. tuy nhiên trong ðó, nghi®p ðßþc hình thành không ð½n giän gi¯ng nhau. Ví dø, mµt tia sét ðánh chªt mµt ng߶i khác v¾i tên cß¾p giªt chªt mµt ng߶i. tia sét không có tâm. Nó chï là hi®n tßþng v§t lý ð½n thu¥n và phát sinh do nhi«u ði«u ki®n nhß nhi®t ðµ, sñ va chÕm các lu°ng ði®n tích khác chi«u (âm và dß½ng) trong các ðám mây. Ngoài nhæng ði«u ki®n v§t lý, nó còn b¸ chi ph¯i b·i lu§t Nghi®p Báo trong Bän Th¬. do ng߶i kia ðªn lúc phäi th÷ quä báo nên nghi®p lñc vô hình thúc ð¦y các ði«u ki®n v§t lý tø hµi lÕi ðúng lúc. — ðây chï có ng߶i th÷ quä báo mà không có ng߶i gây Nghi®p Báo.

Nhß v§y, trong ð¸nh nghîa thÑ nh¤t, nghi®p là hành vi (hay l¶i nói, ý nghî) ðßþc tÕo nên t× mµt chü th¬ có c¯ tâm và có ý thÑc rõ r®t. Mµt cành cây khô r¾t trúng ð¥u ng߶i bµ hành, cành cây khô này không có c¯ tâm và không có ý thÑc nên nó không có tÕo nghi®p, chï là ng߶i bµ hành th÷ quä báo mà thôi.

Mµt viên ðÕn làm gãy cánh tay cüa cô gái. Viên ðÕn không có c¯ tâm nên không có nghi®p. Nhßng chính ng߶i lãy cò có chü tâm, có ý thÑc thì nghi®p ðã hình thành.

R°i mµt ng߶i b¸ b®nh tâm th¥n, trong c½n khüng hoäng ðã giªt vþ cüa mình. Có nghi®p hay không ? theo lu§t pháp xã hµi thì nªu có ðü chÑng cÑ v« b®nh trÕng, ðß½ng sñ ðßþc mi­n trách nhi®m hình sñ, nghîa là coi nhß không có tµi. Nhßng theo lu§t Nghi®p Báo thì rõ ràng trong khi giªt vþ, h¡n biªt r¤t rõ vi®c mình làm và có chü tâm. C½n khüng hoäng tâm th¥n và c½n nóng gi§n gi¯ng nhau, chï khác mÑc ðµ. Ng߶i trong c½n nóng gi§n giªt ng߶i và ng߶i trong c½n b®nh tâm th¥n giªt ng߶i, trÕng thái tâm lý có chü tâm và có ý thÑc gi¯ng nhau. H÷ biªt rõ vi®c mình làm và quyªt làm cho b¢ng ðßþc. Nhß v§y nghi®p ðã hình thành !

Tuy nhiên, b®nh tâm th¥n là b®nh do nghi®p t× quá khÑ. khi b®nh ðã hình thành, nhæng tâm lý b¤t th߶ng nhß mu¯n giªt ng߶i, mu¯n ð¯t nhà cÑ bí m§t kh·i lên mà ý thÑc không k«m ðßþc. Ðôi khi ý thÑc còn chÕy theo ý mu¯n kÏ lÕ ðó ð¬ tång sÑc mÕnh cho nó. Và khi có ý thÑc tham gia, nghi®p hình thành.

Trong bµ truy®n Th¥n Ðiêu Hi®p Læ cüa kim dung tiên sinh, nhân v§t C×u Thiên Nh§m là mµt kë ác ðã giªt nhi«u ng߶i, sau này theo xu¤t gia v¾i Nh¤t Ðång ðÕi sß Ðoàn nam Ъ. Nhßng dù ðã th÷ sát gi¾i, C×u Thiên Nh§m thïnh thoäng vçn b¸ t§p khí cû kh·i lên mãnh li®t là mu¯n giªt ng߶i. Nhæng lúc ðó ông tñ trói mình lÕi ð¬ ð« phòng ý thÑc không k«m ðßþc, ðã thu§n theo t§p khí và ra tay giªt ng߶i. C½n khüng hoäng kh·i lên d¢n v£t con ng߶i ông dæ dµi. Nh¤t Ðång ðÕi sß chï ðÑng mµt bên ân c¥n khuyên bäo ð¬ giúp cho ý thÑc cüa ông ðü sÑc mÕnh k«m chª t§p khí cû. sau nhi«u l¥n ý thÑc chiªn th¡ng ðßþc t§p khí cû, ông tr· nên hi«n lành nhß mµt tu sî bình th߶ng, t§p khí không còn kh·i lên næa.

Cûng v§y, ng߶i b®nh tâm th¥n do c¤u trúc cüa não b¤t bình th߶ng (b¦m sinh ho£c ch¤n thß½ng ho£c khüng hoäng) nên ý thÑc yªu ðu¯i không k«m chª ðßþc nhæng thôi thúc ác ðµc t× trong vô thÑc tuôn ra. R°i ý thÑc thu§n theo ð¬ gây nghi®p. Nªu ng߶i nào biªt tu thi«n, biªt tách ðôi ý thÑc tïnh giác khöi nhæng ý nghî v÷ng ðµng kia, không c¥n k«m chª cûng không thu§n theo, chï l£ng l¨ nhìn th¤y rõ nhæng ý nghî kh·i và di®t nhß là nhìn mµt ð¯i tßþng bên ngoài, thì nhæng ý nghî b®nh hoÕn ác ðµc s¨ lu d¥n và hªt hÆn. Ví dø, t× trong vô thÑc b®nh hoÕn, mµt ý nghî kh·i ra là phäi ð¯t nhà hàng xóm; Ý thÑc bình tïnh nhìn th¤y ý nghî ðó nhß là mµt ð¯i tßþng xa lÕ, giä d¯i, nên không thu§n theo, và ý nghî ðó tñ biªn m¤t.

Có mµt tu sî trß¾c kia r½i vào trÕng thái tâm th¥n kÏ lÕ. Thïnh thoäng, t× trong vô thÑc, nhæng thôi thúc bí m§t khiªn th¥y phäi ðánh ðá dæ dµi, múa nhæng bài quy«n chßa t×ng h÷c, ý nghî "ðánh nó! giªt nó!" vang vang ð¥y cä ð¥u y nhß mµt chiªn sî ðang ðánh v¾i quân ð¸ch ngoài chiªn tr߶ng. Nhßng nh¶ hi¬u thi«n, th¥y cÑ c¯ g¡ng ý thÑc tïnh giác, không chÕy theo nhæng tâm lý quái ðän bí m§t kia. Lâu d¥n b®nh ch¤m dÑt. Không có ý thÑc chÕy theo ð¬ gia tång sÑc mÕnh. t§p khí cû yªu d¥n.

Nhß v§y, mµt ý nghî b¤t chþt, r¶i rÕc t× ðâu kh·i lên thì chßa thành nghi®p. Nhßng mµt khi có ý thÑc nh§p cuµc, chÕy theo, thì nghi®p thành hình. Và nghi®p có m£t thì quä báo ðã xu¤t hi®n ngay theo ðó - t× trong Bän Th¬.

Bây gi¶ tr߶ng hþp mµt ng߶i trong c½n mµng du, ý thÑc hoàn toàn v¡ng m£t, chï có vô thÑc ði«u khi¬n hành ðµng, ðã giªt ng߶i. Có nghi®p hay chång? trong trÕng thái hi®n tÕi, hành ðµng cüa ng߶i này gi¯ng nhß mµt cái máy vô tß, không có ý thÑc, chï có vô thÑc trñc tiªp ði«u khi¬n c½ th¬ hành ðµng. Nhßng t× ðâu vô thÑc hß¾ng ðªn hành vi giªt ng߶i ? Chính vì trß¾c kia (kiªp này ho£c kiªâp khác) ý thÑc ng߶i ðó ðã nuôi n¤ng nhæng ý nghî thù h§n mßu hÕi... Nhæng ý nghî này sôi søc nhßng b¸ ðè nén lÕi b¸ ghi giæ trong vô thÑc. Ъn lúc chín mu°i, khi ý thÑc v¡ng m£t, vô thÑc ðã tr²i d§y ð¬ hành ðµng. Nhß v§y, tuy trong lúc giªt ng߶i, ý thÑc không có, nhßng trß¾c kia ý thÑc ðã có ý mu¯n giªt ng߶i r°i. Nghi®p vçn ðßþc hình thành b·i ý thÑc trß¾c ðó cµng v¾i hành ðµng sau này.

R°i mµt ng߶i vô ý ném tàn thu¯c vào mµt giö rác, h§u quä là lØa thiêu røi m¤y chøc cån nhà và vài nhân mÕng. Ng߶i này không c¯ tâm, không biªt ðßþc h§u quä s¨ nhß thª nào. Có nghi®p hay không ? Trß¾c hªt, ðây là quä báo cüa nhæng gia ðình kia ðªn lúc phäi trä. Nhßng s¨ hoàn toàn không có nghi®p m¾i nªu ðó là mµt c½n gió mÕnh b¤t ng¶ th±i vång cây ðèn d¥u xu¯ng sàn nhà r°i lØa b¯c cháy. — ðây ng÷n lØa b¯c t× hành vi cüa mµt ng߶i. Ng߶i này không có møc ðích gây nên h§u quä cháy nhà, nhßng sñ ngu d¯t, sñ b¤t c¦n cüa anh ta ðã gây nên h§u quä ðó. Nªu xét cho kÛ ta s¨ th¤y sñ b¤t c¦n cüa anh phát sinh t× sñ thiªu tôn tr÷ng m÷i ng߶i. do thiªu tôn tr÷ng m÷i ng߶i nên anh ta th¶ ½ v¾i vi®c ki¬m soát h§u quä cüa mình có gây thi®t hÕi cho m÷i ng߶i hay không. Th§t ra ng߶i biªt tôn tr÷ng m÷i ng߶i s¨ c¦n th§n t×ng l¶i ån tiªng nói. Và nghi®p thành hình t× sñ ngu d¯t, b¤t c¦n, thiªu tôn tr÷ng m÷i ng߶i này !

Tuy nhiên, có nhæng tr߶ng hþp không th¬ nào biªt trß¾c và không c¥n phäi biªt trß¾c. Lu§t hình sñ Vi®t nam cûng không truy cÑu trách nhi®m hình sñ trong tr߶ng hþp này. Ví dø mµt ng߶i lái xe trên ð߶ng, tuân thü ð¥y ðü lu§t l® giao thông. B¤t ng¶ trong cån nhà l« ð߶ng có hai vþ ch°ng ðang gây g²; ng߶i ch°ng rßþt ðánh vþ khiªn ng߶i vþ vøt chÕy ngang ra ð߶ng. xe ðøng phäi ! Không ai có th¬ biªt trß¾c chuy®n này và không c¥n phäi biªt trß¾c. Ng߶i lái xe không có tÕo nghi®p, chï là g£p r¡c r¯i chút ðïnh v« vi®c ði«u tra cüa công an. Nghi®p thuµc v« ng߶i ch°ng thô bÕo.

Có r¤t nhi«u nghi®p khó biªt vì thiªu kiªn thÑc nhß vi®c phá hüy môi tr߶ng s¯ng cüa иa c¥u. Ng߶i ti«u phu tàn phá r×ng không thß½ng tiªc, ng߶i chü xí nghi®p cho khói bay m¸t mù vào không gian; Ng߶i nông dân cho thu¯c tr× sâu vào nß¾c ruµng khiªn các loài thüy sinh v§t chªt sÕch; y h÷c cho sØ døng thu¯c ddt tràn lan r°i m¤y chøc nåm sau m¾i th¤y h§u quä tai hÕi cüa nó.

Trong truy®n ng¡n n±i tiªng "Bút Máu" cüa nhà vån Vû HÕnh, nhân v§t Lß½ng sinh vì không hi¬u hªt sñ tình, b¸ viên quan t±ng tr¤n h÷ Lý mua chuµc khéo léo nên ðã dùng th½ vån ca ngþi công ðÑc cüa h¡n. Nh¶ thª tên t±ng tr¤n thoát ðßþc cuµc thanh tra cüa tri«u ðình vì quan thanh tra tin vào vån th½ cüa Lß½ng sinh h½n là ð½n t¯ cáo cüa ng߶i dân. sau khi quan thanh tra ra v«, Lý t±ng tr¤n cho b¡t giªt sÕch nhæng ai ðã t¯ cáo h¡n. Cách ðó h½n tråm d£m Lß½ng sinh lâm b®nh, th¤y nhß vô s¯ oan h°n v« báo oán. sinh c¥m ðªn bút mñc thì mñc tr· màu ðö nhß máu tß½i và b¯c mùi tanh tµt ðµ. sinh không biªt oan trái này ðªn t× ðâu. sau nh¶ sñ góp ý cüa ng߶i c§u, sinh l£ng l¨ tìm v« vùng ð¤t ghé ch½i ngày trß¾c cüa t±ng tr¤n h÷ Lý ð¬ tìm hi¬u, m¾i biªt r¢ng ngòi bút cüa mình ðã che ch· cho tên t±ng tr¤n ác ðµc và ðã gây nên cái chªt cüa nhi«u ng߶i. Chàng h¯i h§n không nguôi.

Sinh tÕo nghi®p vì "thiªu hi¬u biªt", lÞ ca ngþi mµt tên quan ác ðµc nhi­u hÕi dân lành khi chßa tìm hi¬u c£n k¨ v¤n ð«. trong khi dân tình l¥m than ðang ð® ð½n t¯ cáo lên tri«u ðình, quan thanh tra ðang ði ðªn tìm hi¬u, thì nhæng bài th½ cüa sinh nhß mµt b¶ lûy bäo v® ngôi v¸ cüa tên t±ng tr¤n ð¬ h¡n tiªp tøc gây tµi ác. sinh không c¯ ý, nhßng ðã góp ph¥n tÕo nghi®p. Cái thiªu hi¬u biªt r°i tÕo nghi®p cûng gi¯ng nhß cái thiªu kiªn thÑc gây ô nhi­m môi tr߶ng. Tùy theo h§u quä n£ng nh© mà quä báo s¨ l§p thành mµt cách thích Ñng. G¥n ðây trên báo chí cûng nêu ra mµt s¯ v¸ giám ð¯c c½ quan kinh doanh nhà nß¾c, vì thiªu kiªn thÑc ðã gây thi®t hÕi cho công quÛ nhi«u tÖ ð°ng.

"Thiªu hi¬u biªt" cûng là mµt trong nhæng nguyên nhân gây tµi.

Ng߶i lãnh ðÕo mµt t§p th¬, mµt ð¤t nß¾c mà thiªu hi¬u biªt, gây thi®t hÕi cho ng߶i dß¾i, quä báo s¨ r¤t n£ng n«.

Nhß v§y, nhæng hành vi, l¶i nói, ý nghî ðßþc g÷i là nghi®p (có khä nång tÕo thành quä báo) khi:

- Có c¯ tâm, có ý thÑc, có dñ tính.

- Có c¯ tâm, có ý thÑc trong c½n khüng hoäng do nóng gi§n, khüng hoäng do tâm th¥n.

- Không có ý thÑc lúc hành ðµng, do vô thÑc ði«u khi¬n, nhßng có ý mu¯n trß¾c kia.

- Không c¯ tâm, nhßng thiªu hi¬u biªt gây h§u quä nghiêm tr÷ng.

Hành ðµng v¾i mµt trong b¯n tr߶ng hþp ðó ðßþc xem ðü tiêu chu¦n ð¬ tÕo thành nghi®p, và m²i nghi®p li«n có mµt (hay nhi«u) quä báo tß½ng xÑng, có mµt (hay nhi«u) Duyên tß½ng quan, và T‡P H"P TOÀN B" quä báo, nhân duyên ðó, chúng ta có ðßþc mµt bÑc tranh rõ nét v« các kiªp s¯ng tiªp theo.

Vi®c hình thành mµt cuµc ð¶i v« sau r¤t là phÑc tÕp. Ví dø, ông thanh có ðü duyên ð¬ sau này làm cha cüa anh Tâm. Nhßng kiªp kª tiªp quä báo dành cho ông thanh là ng߶i giàu mà quä báo dành cho anh Tâm là sinh trong gia ðình nghèo. Có duyên v¾i nhau mà phß¾c không ð°ng nên duyên cha con ðành kh¤t lÕi kiªp khác, lúc mà phß¾c cüa h÷ tß½ng xÑng v¾i nhau.

Phäi ch÷n lña toàn bµ tµi phß¾c cüa m÷i ng߶i, nhân duyên giæa m÷i ng߶i r°i m¾i l¡p ráp t¤t cä lÕi, th§t ån kh¾p ð¬ hình thành nhæng kiªp s¯ng kª tiªp. Công vi®c này cüa lu§t Nghi®p Báo còn h½n cä khä nång cüa mµt máy siêu ði®n toán t¯i tân nh¤t.

M²i ch£ng th¶i gian · kiªp sau, chúng ta s¨ g£p gÞ nhæng ai, s¨ thång tr¥m vui kh± thª nào, thành công th¤t bÕi ra sao, tß tß·ng b¸ chuy¬n biªn thª nào... ð«u có liên quan ðªn nhi«u ng߶i. cho nên vi®c hình thành mµt bÑc tranh kiªp sau cüa mµt ng߶i phäi là sñ ph¯i hþp v¾i vô s¯ nhân duyên cüa nhæng ng߶i khác. Chï có lu§t Nghi®p Báo · Bän Th¬ m¾i ðü sÑc, v×a t¸ch l£ng, v×a ch£t ch¨, ði«u ðµng toàn bµ công vi®c ðó.

Th§t ra, chính chúng ta, qua trung gian lu§t Nghi®p Báo, ðã tñ v¨ l¤y bÑc tranh cuµc s¯ng · kiªp sau cüa chính mình. M²i nghi®p là mµt nét v¨, mµt vªt mñc ði¬m lên d¥n d¥n ð¬ hoàn thành bÑc tranh ðó. Mµt l¶i nói thi®n v×a buông ra, l§p tÑc mµt ni«m vui ðã hình thành cho kiªp sau. Mµt hành vi ác v×a thñc hi®n xong, l§p tÑc mµt n²i kh± ðã có m£t cho kiªp sau. жi s¯ng · kiªp sau v¾i bao nhiêu kh± ðau và hÕnh phúc, cay ð¡ng và vinh quang ðã hình thành xong t× kiªp trß¾c.

Chúng ta s¨ sinh vào gia ðình nào v¾i cha m©, anh ch¸ em, thân quyªn, láng gi«ng... Chúng ta s¨ có bÕn bè nào, h÷c · tr߶ng l¾p, ðÕt ðßþc b¢ng c¤p, giæ nhæng ð¸a v¸... Chúng ta s¨ träi qua nhæng c½n b®nh, nhæng tai nÕn, s¨ ðón nh§n nhæng d¸p may, nhæng l¶i khen... T¤t cä ð«u ðã s¡p sÇn b·i nghi®p cüa ð¶i trß¾c, không có gì là ngçu nhiên.

жi sau ðã có ðü chi tiªt b·i nghi®p ð¶i trß¾c.

Có mµt vài lý thuyªt, cûng tin vào sñ tái sinh, nhßng lÕi cho r¢ng sau khi chªt, th¥n thÑc m÷i ng߶i thoát ra khöi thân và lang thang ði tìm bào thai ð¬ nh§p vào. Ði«u này không ðúng! Không h« có sñ lña ch÷n tìm tòi · thân ð¶i sau, b·i vì thân ð¶i sau ðã có sÇn, có sÇn g¥n nhß mµt ð¸nh m®nh. Nhßng ð¸nh m®nh này không phäi do th¥n linh quy ð¸nh mà do chính con ng߶i tñ tÕo l¤y.

Ví dø mµt ng߶i hi®n · Vi®t Nam, nhßng toàn bµ nghi®p và duyên mà anh ta ðã tÕo ðã s¡p sÇn cho anh mµt kiªp sau · „n е. sau khi bö thân · Vi®t Nam, sñ s¯ng m¾i ðßþc thành l§p tiªp theo tÕi „n е. Không có v¤n ð« ði tìm kiªm gì cä.

— ðây, chúng ta phân bi®t hai loÕi nghi®p.

- Ý nghi®p tÑc là nhæng tß tß·ng, nhæng ý mu¯n chßa kh·i ra hành ðµng và l¶i nói, chßa có tác døng vào m÷i ng߶i chung quanh mµt cách cø th¬, chï có sñ lây nhi­m vô hình vào tâm h°n ng߶i khác mµt cách yªu ¾t mà thôi.

Thân nghi®p và kh¦u nghi®p (hành vi và l¶i nói) có tác døng vào m÷i ng߶i chung quanh mµt cách cø th¬, làm cho h÷ vui bu°n, lþi ích hay thi®t hÕi.

Thân nghi®p và kh¦u nghi®p vì có tác døng v¾i m÷i ng߶i nên nó là mµt loÕi nghi®p rõ nét, có ðü sÑc ð¬ tÕo thành mµt quä báo vui kh± v« sau.

Mµt ng߶i làm ån cß¾p giªt ng߶i. Nghi®p cø th¬ này tÕo thành quä báo nghèo kh± chªt thäm v« sau.

Mµt ng߶i làm vi®c t× thi®n, giúp ðÞ trë em m° côi, giúp ðÞ ng߶i b¸ thiên tai, giúp ðÞ nhæng b§c chân tu... Nghi®p cø th¬ này tÕo thành quä báo vinh quang huy hoàng v« sau.

Mµt viên chÑc nhà nß¾c t§n tøy phøc vø nhân dân, luôn hoàn thành trách nhi®m mµt cách chu ðáo. Quä báo v« sau là ð¸a v¸ l¾n h½n næa.

Ng߶i tu sî chuyên thuyªt pháp giáo hoá ðÕo ðÑc cho m÷i ng߶i. Nghi®p cø th¬ này tÕo thành quä báo làm thánh ho£c · ð¸a v¸ xã hµi cao có nhi«u thuµc hÕ tài giöi, ðÕo ðÑc cµng sñ.

Thân nghi®p và kh¦u nghi®p vì có tác døng v¾i m÷i ng߶i nên nó là NGUYÊN NHÂN tÕo nên QUÄ BÁO kh± vui v« sau. tuy nhiên, thân nghi®p và kh¦u nghi®p lÕi chính là kªt quä cüa ý nghi®p. Ý nghi®p là NGUYÊN NHÂN cüa thân kh¦u nghi®p. Tâm có nghî thì mi®ng m¾i nói, tay m¾i làm. Ði«u này ai cûng biªt vì nó rõ ràng trong ð¶i s¯ng. tuy nhiên, trong lu§t Nghi®p Báo, ý nghî cüa ð¶i này tÕo thành hành vi và l¶i nói · ð¶i sau. TÕi sao kë kia ch÷n ngh« ån cß¾p giªt ng߶i ? Vì ð¶i trß¾c h¡n ðã suy nghî, kh·i ý mu¯n v« v¤n ð« này r¤t nhi«u.

TÕi sao ông n÷ thích làm vi®c t× thi®n ? Vì ð¶i trß¾c ông ðã suy nghî, ham thích v« vi®c này r¤t nhi«u.

TÕi sao ng߶i kia tr· thành tu sî ? жi trß¾c ông ðã ð¥y ¡p tß tß·ng t× bö tr¥n thª bøi b£m.

Hành vi cüa mµt ng߶i là kªt quä cüa tß tß·ng ð¶i trß¾c. Ðó là lý do tÕi sao chúng ta khó chuy¬n hóa nhân cách cüa mµt ng߶i. Nhi«u gia ðình có giáo døc n« nªp, nhßng vçn l÷t nhæng ðÑa con ng² ngh¸ch ðµc ác, dÕy gì cûng không sØa ð±i. Vì sao? Vì hành ðµng ð¶i này cüa nó là kªt quä cüa tß tß·ng ð¶i trß¾c. Thành ngæ Vi®t nam có câu "Cha m© sinh con Tr¶i sinh tánh" ð¬ nói lên cái b¤t lñc trong vi®c dÕy d² mµt ng߶i. Có nhæng ng߶i d߶ng nhß ðã ð¥y ðü ðÕo ðÑc t× trong bøng m©. Có nhæng ng߶i ðã ðµc ác t× khi chßa chào ð¶i. Cûng có nhæng ng߶i læng l¶ không có l§p tr߶ng rõ r®t. T¤t cä nhân cách ðó ð«u do tß tß·ng ð¶i trß¾c tÕo thành.

Mu¯n chuy¬n hóa nhân cách mµt ng߶i, chúng ta phäi thông minh, có phß½ng pháp và r¤t cñc nh÷c vì phäi gieo nhæng tß tß·ng m¾i ð¬ xóa hªt nhæng tß tß·ng cû ðã b¡t r­ quá sâu. Giáo døc ðÕo ðÑc là vi®c có th¬ làm ðßþc, nhßng r¤t khó khån.

Mµt vài ng߶i cho r¢ng nhân cách, tß tß·ng, khuynh hß¾ng cüa mµt ng߶i là do hoàn cänh xã hµi tÕo nên. Ði«u này chï ðúng mµt ph¥n nhö. Sñ hình thành l¾n nh¤t cüa nhân cách là do tß tß·ng t× kiªp trß¾c tÕo ra.

Nªu chúng ta mu¯n có mµt nhân cách phi th߶ng · ð¶i sau, thì ngay bây gi¶ hãy nuôi dßÞng kÛ lßÞng nhæng tß tß·ng cao thßþng, loÕi tr× nhæng tß tß·ng th¤p hèn. Hãy luôn luôn nghî ðªn vi®c yêu thß½ng t¤t cä m÷i ng߶i. Hãy tâm ni®m dù ðÑng trß¾c hi¬m nguy, ngh¸ch cänh cám d² vçn không bao gi¶ t× bö ðÕo ðÑc. Hãy kh·i ß¾c v÷ng ðÕt ðßþc thi«n ð¸nh thâm sâu. Hãy phát nguy®n s¨ mang chân lý ði lang thang trong luân h°i ð¬ giáo hóa m÷i ng߶i không m®t möi... Còn nhæng tß tß·ng ích kÖ, thù h§n hãy nghiêm kh¡c loÕi tr×.

Ví dø, ng߶i có tính nóng nãy, m²i khi g£p vi®c trái ý, bây gi¶ mu¯n không còn nóng nãy næa, thì khi còn bình tînh chßa g£p vi®c trái ý, hãy tñ nhü v¾i lòng s¨ giæ bình thän dù cho có ng߶i chØi m¡ng, dù cho m÷i ng߶i không làm ðúng theo ý mình... khi th߶ng xuyên tñ nhü nhß v§y, b¤t ng¶ g£p vi®c trái ý, tâm ta s¨ bình thän h½n xßa.

Nhß v§y, thân nghi®p và kh¦u nghi®p tÕo thành kªt quä kh± vui · ð¶i sau, còn ý nghi®p tÕo thành nhân cách · ð¶i sau. Kªt hþp cä hai loÕi kªt quä này - kh± vui và nhân cách - chúng ta có mµt bÑc tranh · ð¶i sau khá rõ nét.

Có ng߶i cho r¢ng thân, kh¦u, ý nghi®p luôn luôn ði ðôi. Nªu ng߶i nào làm vi®c thi®n, nói l¶i thi®n chï vì tâm h°n h÷ suy nghî ði«u thi®n. ba nghi®p ð«u thi®n thì ¡t hÆn ð¶i sau h÷ v×a sung sß¾ng, v×a có nhân cách khä kính. Sñ thñc không ð½n giän nhß v§y! Chúng ta th¤y nhan nhãn trong cuµc ð¶i, nhi«u ng߶i r¤t giàu có, quy«n quý nhßng lÕi ác ðµc, ích kÛ; cûng có ng߶i nghèo kh± nhßng t¯t bøng ðµ lßþng. Kªt quä nhß v§y b·i vì thân kh¦u nghi®p làm mµt ð߶ng mà ý nghi®p nghî mµt nëo.

Ví dø mµt nhân viên vì tuân thü m®nh l®nh c¤p trên và ph¤n ð¤u ð¬ thång chÑc, ðã siêng nång t± chÑc vi®c xây dñng mµt cây c¥u l¾n. Hành vi lþi ích cho m÷i ng߶i này ðem ðªn cho ông mµt ð¶i s¯ng thoäi mái · kiªp sau. tuy nhiên, ý ông nghî khác, ông chï lo cho ông mà thôi. Kiªp sau trong hoàn cänh sung túc, ông vçn là con ng߶i ích kÛ.

Nªu nói r¢ng thân kh¦u nghi®p là nguyên nhân cüa hoàn cänh kh± vui · kiªp sau thì ý nghi®p chính là nguyên nhân cho thân kh¦u nghi®p. Nªu kiªp này chúng ta th߶ng làm vi®c t× thi®n chï b·i vì kiªp trß¾c chúng ta ðã suy nghî v« vi®c này r¤t nhi«u. Nhß v§y, ý nghi®p là nguyên nhân cüa thân kh¦u nghi®p. Thân kh¦u nghi®p là nguyên nhân cüa hoàn cänh.

Ý nghi®p > Thân kh¦u nghi®p > Hoàn cänh.

Chúng ta vçn còn ðang s¯ng · kiªp này nhßng ðang tñ tay v¨ ra d¥n d¥n bÑc tranh · ð¶i sau cho mình. BÑc tranh cüa ð¶i sau ðó ðßþc g÷i là HÿU trong giáo lý M߶i hai nhân duyên.

Giáo lý M߶i hai nhân duyên thuyªt minh r¢ng HÿU dçn ðªn sinh (... Ái duyên Thü, Thü duyên Hæu, Hæu duyên Sinh... ).

Có Hæu r°i m¾i có sñ tái sinh · ð¶i sau. khi chúng ta ðã tÕo ra ðü nghi®p duyên cho ð¶i sau, ðã v¨ xong bÑc tranh cüa kiªp kª tiªp. Ðó cûng là lúc chúng ta ch¤m dÑt sñ s¯ng này ð¬ bß¾c qua sñ s¯ng m¾i. Kiªp sau không còn gì ð¬ lña ch÷n næa, nó ðã ðßþc quy ð¸nh rõ ràng t×ng chi tiªt nhö r°i ! Thª nên sñ s¯ng tâm linh sau khi chªt không phäi là yªu t¯ quan tr÷ng cho tái sinh

Tuy nhiên, nhß ðã nói khi ch¤m dÑt cuµc s¯ng này, chúng ta l§p tÑc "bß¾c sang" cuµc s¯ng kª tiªp. V§y cái gì "bß¾c sang" có phäi mµt linh h°n, mµt th¥n thÑc gì ðó chång? Có phäi mµt th¥n thÑc ðã r¶i thân này nh§p vào thai kia ð¬ n¯i li«n hai kiªp s¯ng v¾i nhau chång ?

Trong kinh tÕng Nikàya nguyên thüy, ÐÑc Ph§t nói r¢ng "Chªt · ðây và sinh · kia."

Câu nói ð½n giän này c¥n ðßþc giäi thích thêm b·i cái lý lu§n cüa ng߶i sau.

Có ng߶i cho r¢ng phäi hi¬u ý nghîa cüa câu nói ðó là khi mµt ng߶i v×a trút h½i th· · ðây, cûng là lúc v×a l÷t lòng m© bên kia. L¶i giäi thích này có mµt ði¬m h· là nhß v§y, th¶i gian · trong thai là ng߶i nào ? Không l¨ bào thai chßa phäi là mµt m÷i ng߶i sao ?

Abhidhamma giäi thích r¢ng: "Khi tØ tâm t¯i h§u ch¤m dÑt, l§p tÑc kiªt sinh ThÑc t¯i s½ xu¤t hi®n", tâm thÑc cu¯i cùng cüa Thân cû v×a hªt thì mµt tâm thÑc ban ð¥u v×a hình thành · thân m¾i.

Nhß v§y, tâm thÑc v×a m¤t · thân này, l§p tÑc xu¤t hi®n · thân sau. hay nói rõ h½n, sñ s¯ng v×a ch¤m dÑt · thân này, l§p tÑc mµt sñ s¯ng m¾i v×a xu¤t hi®n · thân sau. Mµt ng߶i v×a chªt · thân này, ngay lúc ðó tinh trùng cüa cha l÷t vào ti¬u noãn cüa m© ð¬ cho mµt bào thai ðßþc hình thành. Sñ s¯ng ðßþc n¯i tiªp không mµt sát na gián ðoÕn.

Không c¥n có mµt tâm thÑc nào ð¬ nh§p vào thai kia, vì thân sau ðã có sÇn trong Nhân Quä Nghi®p Báo. Tr߶ng hþp ð¶i s¯ng tâm linh hi®n hæu sau khi chªt mµt th¶i gian nào ðó, nó s¨ t¡t m¤t khi bào thai cüa thân sau v×a thành hình. khi tinh trùng cha v×a l÷t vào ti¬u noãn m©, l§p tÑc th¥n thÑc cû tan biªn.

Trên không gian v§t lý, hai kiªp s¯ng b¸ ngån cách b·i mµt khoäng không gian khá xa. Có th¬ ng߶i chªt · Vi®t nam và tái sinh · Thøy Ði¬n, chªt · trung hoa và tái sinh · nam Dß½ng... Chính vì b¸ cái khoäng cách cüa không gian v§t lý "b¸t m¡t" nên ng߶i ta không th¤y ðßþc sñ liên tøc cüa dòng s¯ng, cÑ tß·ng là h­ b¸ ngån cách b·i không gian thì sñ s¯ng cûng phäi gián ðoÕn theo. Có mµt sñ t°n tÕi cüa ð¶i s¯ng tâm linh sau khi chªt tùy theo nhân duyên cüa m²i ng߶i. Có ng߶i v×a ch¤m dÑt sñ s¯ng · thân này li«n l§p tÑc hi®n di®n · bào thai m¾i. Có ng߶i lÕi t°n tÕi b¢ng mµt sñ s¯ng tâm linh thêm mµt khoäng th¶i gian næa.

Xét v« phß½ng di®n th¶i gian, hai kiªp s¯ng là liên tøc không gián ðoÕn. Còn v« phß½ng di®n không gian v§t lý, có mµt khoäng cách nh¤t ð¸nh giæa hai kiªp v¾i nhau. Sñ s¯ng Tâm linh sau khi chªt vçn thuµc v« kiªp trß¾c.

— không gian v§t lý, khoäng cách xa và g¥n là mµt phÕm trù có ý nghîa quan tr÷ng. Ь ði t× moskva ðªn Tokyo, con ng߶i c¥n nhi«u phß½ng ti®n t¯n kém. Nhßng ð¯i v¾i lu§t Nghi®p Báo trong Bän Th¬ thì khoäng cách ðó hoàn toàn vô nghîa. T¤t cä v¸ trí không gian ð«u · mµt ch² mà vçn không lçn lµn v¾i nhau. Thª nên, vi®c chªt · thân này và tái sinh · thân sau, dù cho hai thân có xa nhau cách m¤y vçn không có gì quan tr÷ng ð¯i v¾i lu§t Nghi®p Báo, không có gì phäi t¯n công ði tìm và m¤t chút thì gi¶ nào cä. Chï vì chúng ta không hi¬u sâu lu§t Nghi®p Báo, chï nhìn theo không gian v§t lý nên m¾i tß·ng tßþng r¢ng phäi t¯n nhi«u công sÑc ð¬ ði t× mµt v¸ trí này sang ð¥u thai · mµt ð¸a ði¬m khác.

Tuy nhiên, thª nào là chªt ?

Chúng ta c¥n phân bi®t hai loÕi chªt: cái chªt lâm sàng theo y h÷c và cái chªt thñc sñ.

Theo y h÷c, bi¬u hi®n lâm sàng cüa cái chªt ðßþc ðánh giá theo sñ ng×ng hoÕt ðµng cüa não, kéo theo là tim ng×ng ð§p, ph±i ng×ng th·, thân nhi®t hÕ d¥n. Vì thª ð¯i v¾i b®nh nhân tình nguy®n hiªn t£ng các bµ ph§n cüa c½ th¬ sau khi chªt, các bác sî theo dõi sñ hoÕt ðµng cüa não, nªu th¤y não v×a d×ng hoÕt ðµng là l§p tÑc h÷ cho giäi phçu c½ th¬ ð¬ l¤y ði các bµ ph§n còn t¯t r°i ðem ghép v¾i nhæng b®nh nhân khác. Ðó là cái chªt lâm sàng.

Nhßng giæa cái chªt lâm sàng và cái chªt thñc sñ có mµt khoäng cách khá xa. Chªt nghîa là ðình chï hoàn toàn m÷i hoÕt ðµng cüa sñ s¯ng, trong ðó, hoÕt ðµng cüa não là quyªt ð¸nh, mà hoÕt ðµng cüa não còn có nghîa là hoÕt ðµng cüa tâm thÑc. HoÕt ðµng cüa tâm thÑc r¤t phÑc tÕp. Nhæng hoÕt ðµng cüa ý thÑc thì d­ ðo ðßþc b¢ng máy móc. Còn nhæng hoÕt ðµng cüa vô thÑc ðã tr· nên "tàng hình" ð¯i v¾i máy móc. Phäi là nhæng máy siêu nhÕy m¾i b¡t ðßþc nhæng rung ðµng cüa tâm vô thÑc. Còn loÕi tâm thÑc mà abhidhamma g÷i là tØ tâm t¯i h§u thì cñc kÏ nhö nhi®m. Ðó là mµt hoÕt ðµng tâm thÑc cu¯i cùng ð¬ r°i ch¤m dÑt hÆn. Tâm t¯i h§u này quá m¸n, quá nhö, h¥u nhß máy móc hi®n ðÕi chßa ghi nh§n ðßþc.

Ðôi khi mµt ng߶i ðã có nhæng bi¬u hi®n cüa cái chªt lâm sàng nhß ng߶i ðã tr· lÕnh, tim ðã ng×ng ð§p, não (ph¥n thô) ðã d×ng hoÕt ðµng. Nhßng th§t ra h÷ ðang chìm trong dÕng tâm thÑc nhö nhi®m cu¯i cùng chÑ chßa ch¤m dÑt hÆn. theo y h÷c và theo lu§t pháp, ng߶i này ðã chªt. Nhßng theo ð¸nh nghîa v« luân h°i, thì ng߶i này chßa chªt vì chßa qua cái tØ tâm t¯i h§u. Ðôi khi, t× cái tâm yªu ¾t cu¯i cùng này, b²ng nhiên tâm thÑc hoÕt ðµng mÕnh tr· lÕi, và, h÷ h°i sinh! Báo chí cûng ðång täi mµt s¯ ðÕo sî „n е, Tây TÕng, các bµ tµc · Châu phi có khä nång làm cho ng߶i chªt s¯ng lÕi, mi­n là ð×ng chªt quá lâu. Ð×ng chªt quá lâu nghîa là chßa vßþt qua cái ngßÞng tØ tâm t¯i h§u, còn trong dÕng tâm thÑc yªu ¾t g¥n chªt (c§n tæ tâm). R°i b¢ng nång lñc tâm linh cüa mình, các ðÕo sî thêm sÑc mÕnh cho não ng߶i chªt tång khä nång hoÕt ðµng tr· lÕi. Яi v¾i cái chªt lâm sàng thì ðây quä thñc là mµt cuµc h°i sinh m¥u nhi®m. Nhßng thñc ra ng߶i này chßa chªt thñc sñ. Nªu ðã vßþt qua tØ tâm t¯i h§u thì ng߶i này không th¬ s¯ng lÕi ðßþc næa .

Có mµt s¯ ng߶i trong c½n gây mê ð¬ giäi phçu, ho£c b¸ ch¤n thß½ng mê man g¥n nhß chªt, ðã th¤y mình thoát ra khöi thân xác bay ði ch½i v½i trong mµt thª gi¾i kÏ lÕ có nhi«u hình änh lÕ lùng, có nhæng con ð߶ng h¥m ð¬ ði sang thª gi¾i bên kia. Th§m chí còn có ng߶i quay lÕi nhìn th¤y rõ ca giäi phçu cái xác cüa mình. Mµt s¯ nhà nghiên cÑu g÷i ðó là hi®n tßþng nde - ear dead experiment - kinh nghi®m g¥n k« cái chªt. Яi v¾i s¯ ng߶i này ý thÑc b¸ mê man, nhßng vô thÑc còn hoÕt ðµng mÕnh. H÷ chßa chªt hÆn nhßng kh¯i tâm linh ðã mµt l¥n tách r¶i khöi thân v§t lý.

Nªu thñc sñ vßþt qua cái ngßÞng tØ tâm t¯i h§u, l§p tÑc mµt "tâm thÑc t¯i s½" v×a xu¤t hi®n · bào thai khác khi tinh trùng cüa cha l÷t vào ti¬u noãn cüa m©. hai sñ ki®n này luôn luôn trùng nhau. TØ tâm t¯i h§u ch¤m dÑt luôn luôn ð°ng th¶i v¾i lúc tinh trùng l÷t vào ti¬u noãn cüa m©. Mµt kiªp s¯ng m¾i b¡t ð¥u ! TrÕng thái t°n tÕi trong thª gi¾i vô hình vçn thuµc v« kiªp trß¾c. khi b¡t ð¥u sñ s¯ng · thai m¾i, sñ s¯ng Tâm linh ðó` s¨ biªn m¤t. 

Kinh иa TÕng trung hoa cho r¢ng sau khi chªt 49 ngày, ng߶i ðó m¾i l÷t vào thai m¾i. con s¯ 49 ngày chï là bi¬u tßþng, ám chï cho th¶i gian t× cái chªt lâm sàng ðªn cái chªt thñc sñ. Th¶i gian này không gi¯ng nhau · m÷i ng߶i. Có ng߶i t× lúc chªt lâm sàng ðªn lúc chªt thñc sñ chï có vài gi¶, có ng߶i vài ngày, có ng߶i vài tháng. Th§m chí nhæng ng߶i tu luy®n ð¸nh lñc sâu, khi chªt h÷ nhiªp tâm trong ð¸nh, th¶i gian "c§n tØ tâm" có th¬ kéo dài nhi«u nåm r°i m¾i chªt hÆn.

Mµt vài cø già kinh nghi®m · mi«n B¡c Vi®t nam cho biªt r¢ng. khi mµt ng߶i ðã chªt (lâm sàng) ch¶ mãi mà xác h÷ vçn không cÑng (chªt thñc sñ) ð¬ có th¬ ðem li®m, thì chï vi®c ð£t xác h÷ trñc tiªp v¾i ð¤t, xác s¨ lÕnh cÑng nhanh sau ðó.

Ði«u này có th¬ giäi thích r¢ng trong khi cái chªt lâm sàng, ng߶i này ðang chìm trong c§n tØ tâm chÑ chßa chªt hÆn. Não h÷ vçn còn tích mµt ít ði®n ð¬ nuôi dßÞng sñ hoÕt ðµng cüa c§n tØ tâm. Bây gi¶ ð¬ c½ th¬ h÷ tiªp ð¤t tÑc là làm cho mµt ít ði®n ðó xu¯ng "masse" hªt hÆn. Không còn ði®n ð¬ hoÕt ðµng, c§n tØ tâm ch¤m dÑt, ng߶i này chªt thñc sñ.

Ngßþc lÕi khi th¤y ng߶i chªt r°i mà c½ th¬ không lÕnh cÑng, ta phäi nghî ngay ng߶i này còn trong trÕng thái c§n tØ tâm (NDE - near dead Experiment). Nªu ai có th¬ truy«n sinh lñc sang, ð¬ tång c߶ng hoÕt ðµng cüa não, ng߶i này có th¬ s¯ng lÕi.

Nhà hi«n triªt platon (428-348 trß¾c CN) có thu§t chuy®n mµt chiªn binh tØ tr§n, nhßng 10 ngày sau, khi ðßþc khiêng xác v« nhà, ng߶i ta th¤y xác ðó vçn lành l£n không th¯i væa, song cÑ mang tiªp v« bän quán. T¯i ngày thÑ 12, lúc gia ðình b¡t ð¥u cØ hành tang l­ thì ng߶i lính b²ng s¯ng lÕi, tuy không ðü sÑc r¶i xa ð¯ng lØa höa thiêu. Ng߶i lính ðó tên là Ehr, con ông Armerius, quê · Pamphilic.

Thª kÖ thÑ tám, tu sî Bede, anh qu¯c k¬ lÕi mµt ng߶i tên là canninghame tÕi northambryans ðã ngã b®nh, yªu d¥n yªu d¥n, cho t¾i lúc nguy k¸ch và t¡t th· vào mµt ðêm khuya. Nhßng rÕng sáng, anh b²ng nh±m d§y trß¾c sñ hoäng h¯t cüa m÷i ng߶i ðang than khóc quanh gi߶ng. H÷ bö chÕy tán loÕn. Chï có ng߶i vþ r¤t mñc yêu ch°ng vçn ðÑng lÕi nhßng hãi hùng ðªn mÑc toàn thân run b¡n lên.

Cñu ß¾c kinh, ph¥n Vua, cu¯n 2, chß½ng 4, có k¬ chuy®n tiên tri Élisée (850-800 trß¾cCN) ðã cÑu s¯ng con trai thiªu phø Sunam.

"Élisée ði vào nhà - Kìa! Th¢ng nhö chªt r°i, n¢m b©p trên gi߶ng ! Vào hÆn bên trong, ngài ðóng ch£t cØa, chï còn lÕi mình v¾i ðÑa bé [...]. Ngài n¢m s¤p lên mình ðÑa trë, mi®ng ¤p mi®ng, m¡t ¤p m¡t, tay ¤p tay. Ngài ¤p l¤y mình ðÑa trë. B²ng c½ th¬ con trë vøt ¤m lÕi. R°i ngài tr· xu¯ng, ði t¾i ði lui trong nhà, ðoÕn trèo lên ¤p thêm. B²ng ðÑa trë h¡t h½i bäy l¥n, m· choàng m¡t [...] Ngài bäo [bà m©]: "Hãy b°ng con bà lên".Bà t¾i ôm l¤y chân ngài, s¤p mình th¶ kính, r°i Æm con trai ra ngoài.

Rõ ràng ðây là phß½ng pháp truy«n sinh lñc làm h°i sinh.

SØ gia hy LÕp philostrate (175-249) k¬ v« triªt gia apollonius de tyane (khoäng 1 th¬ kÖ sau CN).

Trong mµt l¥n sang Roma, nhà hi«n triªt b²ng g£p ðám tang mµt trinh næ thuµc gia ðình thª tµc. Th¤y cänh than khóc, apollonius ðµng lòng tr¡c ¦n, bèn phán: " HÕ quan tài xu¯ng vì ta có phép làm ngßng nhæng dòng l® các ng߶i trào tuôn cho ng߶i trinh næ x¤u s¯ kia!". ÐoÕn, ông höi tính danh nàng. Nhi«u ng߶i ðinh ninh ông ð¸nh ð÷c mµt bài ðiªu th߶ng ðßþc nghe vào nhæng d¸p ðßa tang ð¬ xoa b¾t nhæng bu°n thß½ng cüa thân b¢ng quyªn thuµc. Nhßng không, apollonius nâng ð¥u thi th¬ trinh næ d§y, khë thì th¥m vào tai nàng... V§y mà trinh næ vøt b×ng tïnh, ng½ ngác th¯t lên nhæng l¶i höi han, r°i ng°i d§y, quay v« dinh c½ cha m©."

Qua câu chuy®n này ta th¤y các nhà hi«n triªt ngày xßa có nång lñc tâm linh r¤t mÕnh, không phäi chï thu¥n là kë lý lu§n mà thôi.

Hàng tråm nhân chÑng b¸ chªt lâm sàng, v« sau ðßþc các bác sî cÑu s¯ng, có th¬ xác nh§n v« trÕng thái tâm linh g¥n chªt (c§n tØ tâm). Tiªn sî raymond maudy trong cu¯n "S¯ng lÕi sau khi t¡t th·" (m¾i công b¯ g¥n ðây) ðã ðßa ra hàng tråm l¶i t߶ng thu§t cüa các ca tß½ng tñ. H÷ cho biªt h÷ nghe rõ hªt nhæng l¶i trao ð±i cüa các chuyên gia và thân nhân, cäm nhân ðßþc ð¥y ðü nhæng biªn c¯ k« c§n mình trong th¶i gian n¢m tÕi phòng h°i sÑc.

Mµt bác sî kiêm nhà du l¸ch MÛ george wright viªt trong cu¯n "nhân chÑng cüa các pháp thu§t" (2026) t×ng t§n m¡t chÑng kiªn tÕi benin (Phi Châu) mµt ca h°i sinh.

"Mµt ng߶i chÆng còn d¤u hi®u nào cüa sñ s¯ng n¢m ngæa trên m£t cát.

Tôi nh¶ mµt bÕn ð°ng hành ng߶i ð¸a phß½ng ðßa t¾i bên anh ta r°i nói: "Tôi là mµt th¥y thu¯c. Tôi mu¯n ðßþc khám nghi®m ð¬ biªt ðích xác anh ta ðã chªt hÆn chßa?" H÷ vui vë nh§n l¶i. Tôi ng°i xu¯ng vÕch mí m¡t ng߶i chªt, thØ phän xÕ ð°ng tØ theo phß½ng pháp Argyll-Robinson. M¡t vçn ð¶ ðçn và tim hoàn toàn ng×ng ð§p... R°i viên pháp sß vçy tay ra hi®u cho ðám ðông b¡t ð¥u c¤t tiªng ca hát. Âm hß·ng ði®u hát nØa nhß kêu gào, nØa nhß nÑc n· khóc than. H÷ hát m²i lúc mµt nhanh thêm, mµt cao gi÷ng h½n. D߶ng nhß nhæng âm ði®u ðó cûng ðßþc chính ng߶i chªt nghe th¤y hªt. Tôi sæng s¶ b·i chßa bao gi¶ chÑng kiªn chuy®n tß½ng tñ trong ð¶i.

Ng߶i chªt vøt ðßa tay lên vu¯t ngñc, c¯ nghiêng ng߶i lÕi. Ti«ng la hét cüa ðám ðông b²ng hóa thành tiªng rú dài. Tr¯ng chiêng b¡t ð¥u khua vang, càng lúc càng g¤p gáp h½n. R¯t cuµc, ng߶i chªt tr· mình ðßþc, g§p hai chân lÕi, r°i thong thä nhöm d§y, ng°i x±m trên cát. hai m¡t anh ta vài phút trß¾c ðây còn ð¶ ðçn khi b¸ chiªu thÆng ðèn pin vào, gi¶ b²ng m· to nhìn chòng ch÷c vào ðám ng߶i vây quanh..."

Dân benin còn cho G.Wright biªt thêm các thu§t sî xÑ h÷ có th¬ h°i sinh nhi«u ng߶i, mi­n là kë x¤u s¯ chßa chªt quá lâu. Nhi«u ng߶i da tr¡ng cß ngø lâu nåm · ðó ðã công nh§n hoàn toàn l¶i h÷, vì nghi l­ kia tháng nào cûng có cØ hành.

— ðây, không phäi âm thanh làm cho ng߶i chªt s¯ng d§y, mà chính là ß¾c mu¯n chü quan mÕnh m¨ cüa m÷i ng߶i, tÑc là nång lñc tâm linh, ðã làm thÑc d§y mµt não bµ ðang yên nghï · c§n tØ tâm. tuy nhiên, ði«u lÕ là tÕi sao n¢m trên cát mà h÷ không b¸ m¤t ði ph¥n ði®n ít öi cu¯i cùng nhß · Vi®t Nam.

Cûng có mµt s¯ ng߶i trong th¶i gian c§n tØ tâm th¤y ði dÕo ch½i · ð¸a ngøc (chÑ không b¸ hành hÕ) ho£c dÕo ch½i · thiên ð߶ng g£p các v¸ thánh ngày xßa. Ъn khi h°i sinh h÷ k¬ lÕi ði«u ðã th¤y và làm tång thêm ni«m tin v« thª gi¾i siêu hình cho m÷i ng߶i.

? THÂN trung „M

Trong Ph§t Giáo ÐÕi Th×a, khái ni®m Thân trung Aám ðßþc nêu ra ð¬ chï cho giai ðoÕn mà mµt ng߶i ðã chªt, sñ s¯ng n½i thân v§t lý không còn t°n tÕi, nhßng t°n tÕi mµt sñ s¯ng trong thª gi¾i vô hình. Cái Ngã n½i Thân trung Aám này cûng vçn là cái Ngã n½i sñ s¯ng lúc còn g¡n n½i thân v§t lý. Trß¾c khi chªt ng߶i này là Чu, con ông Xoài, thì · Thân trung Aám ng߶i này vçn th¤y mình là Чu con ông Xoài. cho ðªn khi duyên ðã hªt, phäi sinh v« mµt kiªp khác, Thân trung Aám tan biªn, sñ s¯ng thành hình · bào thai m¾i, lúc ðó cái Ngã cû ch¤m dÑt hoàn toàn. Cái giây phút mà Thân trung Aám tan biªn luôn luôn ð°ng th¶i v¾i cái lúc tinh trùng cha l÷t vào noãn cüa m©. abhidhamma thuµc kinh TÕng Nguyên Thüy g÷i là "khi TØ tâm t¯i h§u ch¤m dÑt thì Kiªt sinh thÑc t¯i s½ xu¤t hi®n". Cái Ngã cû ðã hªt nên ng߶i này không còn th¤y mình là Чu con ông Xoài næa. Chuy®n kiªp trß¾c b¸ quên, ng߶i này mang mµt hình hài m¾i, tên h÷ m¾i, dòng tµc m¾i, s¯ ph§n m¾i.

Do nghi®p ðã tÕo sÇn nên kiªp s¡p t¾i cüa mµt ng߶i s¨ sinh vào gia ðình nào là ði«u ch¡c ch¡n, không có gì thay ð±i ðßþc næa. Lúc tØ tâm t¯i h§u ch¤m dÑt cûng là lúc tinh trùng l÷t vào noãn sào và mµt kiªp s¯ng m¾i b¡t ð¥u trong hình thÑc mµt bào thai nhö bé mà m¡t th߶ng không th¬ trông th¤y.

Trong 500 tri®u tinh trùng cüa ng߶i cha, có nhæng tinh trùng chï mang nhi­m s¡c th¬ X, nªu kªt hþp v¾i ti¬u noãn s¨ cho ra mµt bào thai næ; có nhæng tinh trùng mang nhi­m s¡c th¬ Y, nªu kªt hþp v¾i ti¬u noãn s¨ cho ra mµt bào thai nam. Nhßng do nghi®p cüa chính ng߶i ðó s¨ mang thân nam hay næ nên khiªn cho tinh trùng loÕi nào s¨ l÷t vào ti¬u noãn.

Lúc ti¬u noãn thø tinh, các nhi­m s¡c th¬ (chromosome) cüa tinh trùng và cüa trÑng ph¯i hþp thành 46 cái, mµt s¯ lßþng c¥n thiªt ð¬ sñ s¯ng có th¬ xu¤t hi®n. con ng߶i, lúc b¤y gi¶ m£c dù chï là mµt tª bào, nhßng ð¸nh m®nh ðã bao trùm l¤y nó, vì nhæng nhi­m th¬ cüa ng߶i cha và ng߶i m© ðã ð¸nh ðoatî gi¾i tính, màu tóc, màu m¡t cûng nhß vóc dáng cüa hài nhi tß½ng lai. Cûng chính nhi­m th¬ này khiªn trë con s¨ ðßþc sinh ra tr· thành mµt vî nhân ho£c mµt kë ngu ð¥n.

Nhæng nhi­m s¡c th¬ có hình xo¡n gi¯ng mµt dây ng÷c ho£c mµt dây có th¡t n½ và chÑa hàng nghìn phân tØ di truy«n (gènes), c¤u tÕo b·i acid Désoxyribo nucleic (ADN), mµt ch¤t hóa h÷c chÑa ðñng bí m§t v« sñ s¯ng và sñ sinh trß·ng cüa con ng߶i. Hi®n nay các nhà khoa h÷c ðang tìm cách giäi mã t×ng gène ð¬ biªt ðßþc nhi®m vø cüa chúng mµt cách ch¡c ch¡n.

Nhæng nhi­m s¡c th¬ chÑa hàng ngàn phân tØ di truy«n, có nhi®m vø rõ r®t trong t×ng giai ðoÕn, trong vi®c sinh trß·ng. M²i phân tØ di truy«n tñ hoÕt ðµng riêng r¨ ho£c cµng tác v¾i phân tØ di truy«n khác. Mµt s¯ phân tØ di truy«n ¤n ð¸nh màu m¡t, mµt s¯ khác ¤n ð¸nh v« màu da và mµt s¯ næa ¤n ð¸nh chi«u dài cüa xß½ng.

Con ng߶i hß·ng thø 1/2 s¯ lßþng nhi­m th¬ cüa cha và 1/2 cüa m© (t±ng cµng 46). Sñ ki®n này là ngu°n g¯c cüa sñ khác bi®t giæa nhæng cá th¬ trong nhân loÕi.

Khi nhæng c£p nhi­m th¬ cüa ti¬u noãn ðßþc phân làm hai, sñ ngçu nhiên (theo lu§t Nghi®p Báo bí m§t chi ph¯i) s¨ ð¸nh ðoÕt nhi­m th¬ nào cüa m²i c£p s¨ · lÕi, và nhi­m th¬ nào s¨ b¸ loÕi bö. do ðó ng߶i phø næ có th¬ truy«n lÕi cho con mình màu m¡t, trí khôn ðã thø hß·ng t× t± tiên và cä b®nh t§t. Và cûng chính sñ ngçu nhiên theo nghi®p s¨ phân chia và ch÷n lña nhi­m th¬ cüa ng߶i cha. T¤t cä ð«u di­n biªn tß½ng tñ mµt cuµc x± s¯ vî ðÕi vì nhæng nhi­m th¬ cüa ti¬u noãn và cüa tinh trùng có th¬ ðßþc phân chia theo tám tri®u ki¬u khác nhau.

Chính nghi®p cüa ðÑa bé ðã s¡p xªp cuµc tÕo dñng nhö nhi®m và quan tr÷ng này.

Ð¥u tiên, nghi®p cüa ðÑa bé ðã quy ð¸nh nó s¨ làm con cüa b§c cha m© nào ð¬ có th¬ nh§n l¤y tính di truy«n v« sÑc khöe, trí khôn, hình dáng cüa dòng h÷ ðó. R°i nghi®p tiªp tøc chi ph¯i sñ ph¯i hþp, phân chia các gène ð¬ cho nó có nhæng tính ch¤t khác hÆn anh ch¸ em cüa nó.

Nªu ð¶i trß¾c nó th߶ng chåm sóc sÑc khöe cho m÷i ng߶i, ho£c dùng sÑc lñc ð¬ làm vi®c thi®n, thì nµi vi®c ch÷n lña các gène, nó s¨ th×a hß·ng ðßþc các gène tÕo thành sÑc khöe t¯t.

Nªu ð¶i trß¾c nó hay truy«n ðÕt kiªn thÑc, dÕy h÷c t§n tâm, xây c¤t tr߶ng h÷c, thì bây gi¶ nó ðßþc hß·ng các gène tÕo nên bµ óc thông minh.

Nªu có nhi«u phß¾c, nó ðßþc sinh trong gia ðình giàu có, t× nhö ðã ð¥y ðü t¤t cä.

— ðây, lu§t Nghi®p Báo ðã "thò tay" s¡p xªp t×ng gène cho ðÑa bé.

Khi tinh trùng ðã kªt hþp v¾i ti¬u noãn, mµt tâm thÑc t¯i s½ xu¤t hi®n. Lúc này ð°ng th¶i v¾i cái chªt thñc sñ · thân cû. Trß¾c khi tinh trùng kªt hþp v¾i ti¬u noãn, m²i bên ðã có 23 c£p nhi­m s¡c th¬ chÑa ðñng các gène (các ðoÕn phân tØ ADN) ¤n ð¸nh sñ phát tri¬n v« sau. Các nhi­m s¡c th¬ ðã có tÕo thành mµt vùng không gian tâm linh vô cùng nhö n½i giao tØ (trÑng ho£c tinh trùng), nhßng chßa ðü ð¬ g÷i là tâm thÑc t¯i s½. Tính ch¤t tinh th¥n cüa tinh trùng hay ti¬u noãn quá ít öi và ð½n giän nên không ðü ð¬ ð¸nh nghîa ðó là mµt m÷i ng߶i. Chï khi nào ti¬u noãn và tinh trùng ðã kªt hþp, nång lñc tâm linh tÕi ðó ðßþc nhân bµi lên vì ðã hình thành các gène (các ðoÕn phân tØ ADN) 𬠤n ð¸nh sñ phát tri¬n cüa bµ não, lúc ðó tâm thÑc t¯i s½ cüa mµt m÷i ng߶i m¾i th§t sñ hình thành.

Tâm thÑc này càng lúc càng phát tri¬n phÑc tÕp d¥n d¥n theo sñ phát tri¬n cüa các tª bào não. ban ð¥u, phôi (trÑng ðã thø tinh) d߶ng nhß chï có mµt tâm thÑc t¯i s½ cao c¤p h½n bän nång sinh t°n cüa tª bào bình th߶ng mµt chút. Ъn khi các tª bào não phát tri¬n theo hai c½ c¤u: th¥n kinh ðµng v§t và thñc v§t; theo hai bán c¥u; theo các trung khu, lúc ðó tâm thÑc cûng phát tri¬n theo hai c½ c¤u: ý thÑc và vô thÑc.

Qua hai tháng, não bµ ðã phát tri¬n hoàn chïnh v¾i 15 tÖ tª bào. Ý thÑc và vô thÑc ðã ðßþc thành l§p xong. tuy nhiên, não bµ vçn trong tình trÕng hoÕt ðµng th¥m l£ng ð½n giän, bào thai ngü nhi«u h½n thÑc. Thïnh thoäng bào thai cûng thÑc d§y vui ðùa chút ít r°i lÕi chìm vào gi¤c ngü say sßa. Song, n½i cái não bµ trinh tr¡ng ðó, th§t ra ðã mang ðü các m¥m m¯ng thi®n ác phÑc tÕp do ý nghi®p ð¶i trß¾c tÕo nên. Nhæng tß tß·ng ð¶i trß¾c ðã quy ð¸nh nhân cách, tính tình cho ð¶i sau.

Mµt s¯ ng߶i cho r¢ng nªu tß tß·ng ð¶i trß¾c tÕo ra tß tß·ng ð¶i sau, v§y phäi chång có mµt loÕi tâm thÑc nào ðó không b¸ tiêu di®t theo cái chªt, ðã giæ nguyên các hÕt gi¯ng tß tß·ng ð¶i trß¾c ð¬ nh§p qua bào thai m¾i ? Và nhß v§y ng߶i thông minh s¨ tiªp tøc thông minh, kë ngu d¯t s¨ tiªp tøc ngu d¯t ?

Th§t ra, v¤n ð« không ð½n giän nhß v§y. Có th¬ mµt ng߶i ð¶i trß¾c là mµt bác h÷c. Nhßng ông luôn ð¯ kÜ v¾i kë có tài vì sþ h÷ giöi h½n mình. Kiªp sau, ông là mµt ng߶i ngu d¯t. Có th¬ mµt ng߶i nông dân ít h÷c, nhßng ông biªt lo l¡ng vi®c h÷c hành cüa con cái, th߶ng hay phø giúp xây c¤t tr߶ng h÷c trong làng. Kiªp sau ông là mµt ng߶i thông minh h÷c giöi.

Không có tâm thÑc nào r¶i thân cû nh§p qua thai m¾i ð¬ mang theo các hÕt gi¯ng tß tß·ng cû. Chï có lu§t Nghi®p Báo t× trong Bän Th¬ quy ð¸nh t¤t cä. Nªu ð¶i này chúng ta có ðßþc tß tß·ng t¯t lành, nhân cách trác vi®t, chï b·i vì ð¶i trß¾c chúng ta th߶ng xuyên tán thán mµt b§c thánh nào ðó, ho£c h½n næa chúng ta th߶ng tâm nguy®n s¨ ðÕt ðßþc sñ cao cä cüa v¸ thánh ðó.

Lu§t Nghi®p Báo s¡p xªp t¤t cä mà không b¸ ngån cách b·i không gian vì trong Bän Th¬, t¤t cä v¸ trí ð«u chung mµt ch², nhßng không lçn lµn v¾i nhau.

Trong thª gi¾i sinh v§t, ng߶i ta quan sát th¤y nhæng hi®n tßþng biªn d¸ không theo truy«n th¯ng. Ví dø trong mµt b¥y chim lông vàng chþt xu¤t hi®n con chim lông xám, m£c dù chúng cùng sñ di truy«n t× cha m©. Nhæng biªn d¸ này có nhi«u nguyên nhân, ho£c do môi tr߶ng, nhi®t ðµ, hóa ch¤t, tâm lý.

Trong loài ng߶i cûng v§y, không phäi h¬ là anh ch¸ em thì phäi gi¯ng nhau. Sñ biªn d¸ lÕ lùng ðã khiªn cho anh ch¸ em vçn có sñ sai khác v« tính tình, hình dáng, tài nång. — ðây, chính nghi®p riêng ð¶i trß¾c ðã ðÕo di­n nên sñ sai khác này. H÷ có duyên làm anh ch¸ em v¾i nhau nhæng vçn cßu mang nghi®p riêng bi®t cüa mình t× vô lßþng kiªp trß¾c.

R°i thêm næa, gène không phäi ðã là ðÕi bi¬u cho lu§t Nghi®p Báo. Nó cûng chï là mµt m¡c xích trong chu²i Nhân Quä mà thôi. Ví dø mµt ng߶i b¸ dß mµt nhi­m s¡c th¬, 47 thay vì 46 nhß m÷i ng߶i, nên m¡c hµi chÑng Down. Ng߶i này ngu ð¥n, yªu ¾t, m£t mày b¸ biªn dÕng. do nghi®p ð¶i trß¾c nên trong quá trình tÕo thành trÑng ho£c tinh trùng cüa cha m©, mµt giao tØ ðã dß mµt nhi­m s¡c th¬ ð¬ dành sÇn cho kë x¤u s¯ kia. Ðúng vào lúc trÑng ðó røng, nó ðßþc thø tinh và ðÑa bé ra ð¶i v¾i ð¸nh m®nh kh¡c nghi®t. Vì là b®nh t× trong nhi­m s¡c th¬ nên r¤t khó chæa. Biªt ðâu sau này do phß¾c cüa ng߶i b®nh ðªn lúc t¯t ð©p, y h÷c s¨ tìm ðßþc phß½ng pháp bö b¾t mµt nhi­m s¡c th¬ tai hÕi kia.

Các nhà khoa h÷c ðang l¥n mò vào t×ng gène ð¬ thay ð±i s¯ ph§n cüa con ng߶i. Nhæng ng߶i b®nh do gène tÑc là do nghi®p c¯ ð¸nh khó chuy¬n, biªt ðâu ðªn khi ðü phß¾c, y h÷c s¨ can thi®p vào gène ð¬ chuy¬n nghi®p cho h÷.

Chï có mµt cái c¯ ð¸nh, ðó là lu§t Nghi®p Báo. Mµt nghi®p ch¡c ch¡n s¨ có mµt quä báo. Ph¥n còn lÕi là do m²i chúng ta tñ ch÷n cho mình loÕi quä báo nào b¢ng cách gây nghi®p ra sao. Nªu mu¯n cuµc ð¶i mình ðßþc nhi«u t¯t ð©p, hãy c¯ g¡ng tÕo nhi«u nhân lành và gÕn l÷c tß tß·ng cüa mình th߶ng xuyên.

Có mµt s¯ tôn giáo không tin có luân h°i tái sinh, có mµt s¯ ng߶i nghiên cÑu khoa h÷c cûng không tin có luân h°i. Nhßng cûng có mµt s¯ nhà khoa h÷c ðang khách quan tìm hi¬u v¤n ð« này mµt cách nghiêm túc.

Bác sî MÛ ian Stevenson, tác giä cu¯n "Hai mß½i tr߶ng hþp v« luân h°i", sau nhi«u nåm nghiên cÑu ông ðã tin r¢ng "Có th¬ có sñ s¯ng sau khi chªt ði". Ông b¡t ð¥u tìm cách chÑng minh Thuyªt luân h°i t× nåm 2026 trong chuyªn ði „n е l¥n thÑ nh¤t. Dùng máy vi tính phân tích 1200 tr߶ng hþp ðßþc coi là ð¥u thai, Bác sî stevenson tuyên b¯: "Không có lý do ð¬ coi thuyªt luân h°i là mê tín, ngßþc lÕi nó ðáng ðßþc nghiên cÑu mµt cách nghiêm túc." Ông cho mµt s¯ tr߶ng hþp nhæng n¯t ru°i, møn cóc trên mình trë s½ sinh có th¬ là d¤u vªt dao ðâm, ðÕn b¡n trong ti«n kiªp.

— hy LÕp, các triªt gia Empedocles, pythagore và plato ðã giäng giäi v« ð¥u thai. ngay các giáo ph¦m cao c¤p cüa nhà th¶ Kitô bu±i ð¥u cûng tin · vi®c ð¥u thai. Mãi ðªn nåm 553, hµi ð°ng constantinople dß¾i sñ chü t÷a cüa giáo hoàng vigilins m¾i phán r¢ng luân h°i là tà thuyªt. Nhi«u triªt gia c§n ðÕi bênh vñc thuyªt luân h°i, trong ðó có kant (1724-1804) và schopenhower (1788-1860).

R°i ngay cä nhæng ng߶i tin · thuyªt luân h°i cûng có nhi«u ý kiªn khác nhau. Có ng߶i cho r¢ng ngoài vi®c tái sinh · thân ng߶i ho£c thú, mµt ng߶i theo nghi®p cüa mình có th¬ tái sinh · mµt thª gi¾i siêu hình cüa các th¥n linh, ho£c tái sinh · ð¸a ngøc, ma quÖ. Nhß v§y h÷ tin r¢ng ngoài không gian v§t lý này còn có các thª gi¾i siêu hình cûng có tính khách quan nhß không gian v§t lý. — ðó các sinh v§t không mang thân xác v§t lý mà có mµt hình dáng ð£c bi®t, khó th¬ trông th¤y b·i ðôi m¡t cüa ng߶i tr¥n gian.

H¥u hªt các tôn giáo ð«u ch¤p nh§n có các cõi gi¾i siêu hình t°n tÕi khách quan ngoài ý mu¯n con ng߶i. Chúng ta c¥n phân bi®t cái không gian tâm linh do Bän nång sinh t°n cüa sinh v§t tÕo nên có tính chü quan tri®t ð¬, v¾i các thª gi¾i siêu hình t°n tÕi khách quan theo quan ni®m cüa tôn giáo.

N½i không gian tâm linh chü quan, m÷i th¥n thông, tác døng ð«u xäy ra theo ý mu¯n và ni«m tin cüa con ng߶i. Th§m chí mµt s¯ äo änh v« thiên ð߶ng, ð¸a ngøc, äo änh v« các bóng ma cûng ðßþc tÕo ra t× n½i ðây. H½n næa, m£c dù không gian tâm linh có vë kÏ di®u h½n, cao c¤p h½n không gian v§t lý nhßng nó vçn liên quan v¾i không gian v§t lý b·i vì nó ðßþc hình thành t× c¤u trúc cüa tª bào sinh v§t, t× c¤u trúc cüa các ADN. Nhß v§y do c¤u trúc cao c¤p cüa v§t ch¤t, tª bào hình thành, adn hình thành và bän nång sinh t°n hình thành, ð°ng th¶i không gian tâm linh cûng t× n½i c¤u trúc ðó mà xu¤t hi®n. — m²i tª bào s¯ng ð«u có mµt vùng không gian tâm linh nhö bé bao phü. Toàn bµ tª bào cüa c½ th¬ tÕo thành mµt vùng không gian tâm linh l¾n bao quanh c½ th¬. Riêng nhæng sinh v§t có não bµ, nh¤t là ng߶i, thì không gian tâm linh mÕnh h½n vì tª bào não tÕo thành không gian tâm linh mÕnh h½n tª bào th߶ng.

Chúng ta có th¬ ví dø không gian tâm linh v¾i ði®n tr߶ng chung quanh mµt dây dçn ði®n. khi có dòng ði®n chÕy qua mµt dây dçn, l§p tÑc chung quanh dây ði®n xu¤t hi®n mµt vùng ði®n t× tr߶ng. Tr߶ng ði®n t× này vô hình nhßng có tác døng l¾n lao trong các kÛ thu§t hi®n ðÕi nhß Radar, vô tuyªn vi­n thông... Ng߶i ta Ñng døng tính ch¤t cüa tr߶ng ði®n t× trong vô s¯ lînh vñc nhßng th§t ra bän ch¤t thñc sñ cüa cái g÷i là tr߶ng này nghîa là gì thì vçn còn là bí m§t.

Mµt s¯ nhà bác h÷c ðã dùng lÕi khái ni®m Éther ð¬ tÕo c½ s· cho mµt cái n«n cüa không gian. Khái ni®m này t× lâu ðã b¸ bác bö, nhßng lÕi b¡t ð¥u ðßþc nh¡c ðªn.

Tr߶ng ði®n t× cûng do v§t ch¤t mà có. Tr߶ng không gian tâm linh cüa sinh v§t cûng v§y, cûng t× v§t ch¤t mà có, nhßng phäi là mµt c¤u trúc hªt sÑc ð£c bi®t cüa adn m¾i ðü sÑc tÕo thành mµt tr߶ng không gian tâm linh phát ra chung quanh.

Nhß v§y, không gian tâm linh vçn phäi dña trên v§t ch¤t mà có. tinh th¥n và th¬ xác không th¬ tách r¶i. tinh th¥n và th¬ xác có tính ch¤t khác nhau r¤t xa nhßng vçn dña vào nhau ð¬ t°n tÕi. Ng߶i nào tách ðôi tinh th¥n và th¬ xác s¨ phÕm sai l¥m. Chính vì lý do này nên khi có ng߶i höi ÐÑc Ph§t :

"Ngã (tinh th¥n) và Thân (th¬ xác) là mµt hay khác?"

ÐÑc Ph§t im l£ng.

Theo tính toán, các nhà v§t lý vû trø cho r¢ng phäi c¥n s¯ lßþng v§t ch¤t g¤p nhi«u l¥n s¯ lßþng v§t ch¤t ðang có trong vû trø thì m¾i phù hþp v¾i v§n t¯c chuy¬n ðµng cüa các thiên th¬. Và các nhà khoa h÷c kªt lu§n r¢ng phäi t°n tÕi mµt loÕi "v§t ch¤t vô hình"r¤t l¾n trong vû trø. — ðây chúng ta th¤y b¡t ð¥u có sñ n¯i tiªp trùng hþp giæa lý thuyªt khoa h÷c và lý thuyªt v« các cõi gi¾i siêu hình cüa tôn giáo nhß cõi tr¶i,cõi ð¸a ngøc. Mµt ngày nào ðó, khoa h÷c m· rµng phÕm trù v« môi tr߶ng s¯ng sang các thª gi¾i vô hình và chúng ta s¨ xem thª gi¾i vô hình cûng là mµt dÕng t°n tÕi ð¬ ði ðªn sau cái chªt cüa cuµc ð¶i này.

Tuy nhiên chúng ta nên c¦n th§n vì mµt cõi tr¶i th§t sñ và mµt cõi tr¶i do äo änh cüa tâm hi®n ra r¤t khó phân bi®t. Nhi«u ng߶i ðã tr· nên mê tín, tà kiªn vì quá chú tr÷ng vào cõi siêu hình và th߶ng hay có äo änh thiên ð߶ng trong gi¤c m½.
.
[Tña ] [ Khái Ni®m V« Nghi®p Báo ] [Không gian V§t Lý ] [ Không gian Tâm linh Bän ] [Bän Th¬ Tuy®t Яi ] [ Luân H°i][Nghi®p Và Kªt Quä ] [ Nghi®p Và Kªt Quä Xu¤t Thª Gian ] [ Chuy¬n Nghi®p ] [ Nghi®p Và Sñ Liên H® V¾i VÕn Tßþng ] [ Công ÐÑc] [Next]