B¯n mß½i låm mùa hÕ cüa ÐÑc Ph§t

Bình Anson

-oO-

HÕ ð¥u tiên (528 TCN)

— Lµc Uy¬n, vùng Chß-thiên-ð÷a-xÑ (Isipatana) tÑc Sa-n£c (Sarnath), g¥n thành Ba-na-lÕi (Benares): ÐÑc Ph§t giäng kinh Chuy¬n Pháp Luân, hóa ðµ 5 anh em Ki«u-tr¥n-nhß và cß sî Da-xá (Yasa).

HÕ 2-4 (527-525 TCN)

— tÕi Vß½ng-xá (Rajagaha), kinh ðô cüa xÑ Ma-ki®t-ðà (Magadha): cäm hóa vua Bình-sa-vß½ng (Bimbisara), và vua cúng d߶ng khu r×ng Trúc Lâm (Veluvana), ngoài cØa B¡c cüa thành Vß½ng-xá, làm n½i trú ngø cüa ÐÑc Ph§t và chß tång. Ngài th߶ng ðªn núi linh ThÑu (Gijjhakuta) ð¬ giäng ðÕo.Trong th¶i gian n¥y, Ngài hóa ðµ Xá-lþi-ph¤t, Møc-ki«n-liên, y sî KÏ-bÕt (Jivaka) và trß·ng giä Tu-ðÕt C¤p-cô-ðµc (Sudatta Anathapindika). y sî KÏ-bÕt cúng d߶ng khu v߶n xoài làm tinh xá, và trß·ng giä C¤p-cô-ðµc cúng d߶ng tinh xá KÏ Viên (Jetavana). Ngài tr· v« thåm phø vß½ng T¸nh-phÕn (Suddhodana), và nh§n hoàng tØ La-h¥u-la (Rahula) vào hàng sa di.

HÕ 5 (524 TCN)

Ngø tÕi V®-xá-li (Vesali), thü ðô cüa xÑ Licchavi, và tÕi Vß½ng-xá: cÑu kh± cÑu nÕn (hÕn hán và b®nh d¸ch tä) ½ V®-xá-li. vua T¸nh-phÕn qua ð¶i. ÐÑc Ph§t thành l§p giáo ðoàn TÏ-kheo-ni theo l¶i thïnh c¥u cüa bà di mçu maha pajapati Gotami.

HÕ 6 (523 TCN)

Ngø tÕi ð°i Mankula, thành Ki«u-thßþng-di (Kosambi), xÑ Vamsa: thu phøc và giáo hóa các ng߶i ngoÕi ðÕo.

HÕ 7 (522 TCN)

Trú tÕi tr¶i tam Th§p tam (Ðao-lþi, Tavatimsa): dÕy Th¡ng Pháp (Abhidhamma) cho chß thiên và mçu h§u ma-da (Maha Maya).

HÕ 8 (521 TCN)

Ngø tÕi r×ng Bhesakala, núi Cá S¤u (Sumsumaragiri), xÑ Vamsa: giäng ðÕo cho bµ tµc Bhagga.

HÕ 9 (520 TCN)

Ngø tÕi thành Ki«u-thßþng-di: nhân khi b¸ bà thÑ h§u magandhiya cüa vua udena oán ghét và bêu x¤u, ÐÑc Ph§t dÕy tôn giä a-nan (Ananda) v« hÕnh kham nhçn.

HÕ 10 (519 TCN)

Ngø tÕi r×ng parileyya g¥n thành Ki«u-thßþng-di: không khuyên giäi ðßþc các xung ðµt và tranh cãi giæa hai nhóm tu sî, ÐÑc Ph§t bö vào r×ng s¯ng ðµc cß, và hóa ðµ ðßþc mµt voi chúa và mµt chú khï. hai con thú n¥y ðã giúp ðÞ Ngài trong các công vi®c h¢ng ngày.

HÕ 11 (518 TCN)

Ngø tÕi làng Ekanala, phía nam thành Vß½ng-xá: hóa ðµ v¸ chü ði«n Kasibharadvaja.

HÕ 12 (517 TCN)

Ngø tÕi Veranja, phía nam thành Xá-v®: ÐÑc Ph§t dÕy tôn giä Xá-lþi-ph¤t r¢ng Ngài s¨ thiªt chª gi¾i lu§t khi nào có hoen ¯ phát sanh trong tång chúng, nªu không thì Giáo Pháp s¨ không t°n tÕi lâu dài.

HÕ 13 (516 TCN)

Ngø tÕi núi ðá Caliya.

HÕ 14 (515 TCN)

Ngø tÕi KÏ-viên tinh xá, thành Xá-v® (Savatthi): tôn giä La-h¥u-la (Rahula) tròn 20 tu±i và th÷ Cø túc gi¾i, tr· thành mµt v¸ TÏ-kheo. Hóa ðµ bà TÏ-xá-khß (Visakha), v« sau là v¸ næ thí chü b§c nh¤t trong hàng ð® tØ cß sî.

HÕ 15 (514 TCN)

Ngø tÕi Ca-tì-la-v® (Kapilavatthu): vua Thi®n Giác (Suppabhuddha), cha cüa công chúa Da-du-ðà-la (Yosodhara), bång hà.

HÕ 16 (513 TCN)

Ngø tÕi vùng Alavi, phía b¡c thành Ba-na-lÕi: hàng phøc quÖ ån th¸t ng߶i Alavaka, sau ðó quÖ xin quy y tam Bäo và nguy®n hµ trì Chánh Pháp.

HÕ 17 (512 TCN)

Ngø tÕi tinh xá Trúc Lâm, thành Vß½ng-xá.

HÕ 18 và 19 (511-510 TCN)

Ngø tÕi núi ðá Caliya.

HÕ 20 (509 TCN)

Ngø tÕi tinh xá Trúc Lâm, thành Vß½ng-xá: hóa ðµ tên cß¾p Vô Não (Angulimala). ÐÑc Ph§t b¸ ngoÕi ðÕo vu cáo là ðã mßu sát bà Sundari.

HÕ 21 (508 TCN)

Ngø tÕi tinh xá Trúc Lâm, thành Vß½ng-xá: tôn giä a-nan chính thÑc nh§n l¶i làm th¸ giä h¥u c§n ÐÑc Ph§t.

HÕ 22-44 (507-485 TCN)

Ngø tÕi KÏ-viên tinh xá (Jetavana) - phía tây nam thành Xá-v® - do ông C¤p-cô-ðµc cúng d߶ng và tÕi Ðông viên tinh xá (Pubbarama) - phía ðông thành Xá-v® - do bà TÏ-xá-khß (Visakha) cúng d߶ng.

HÕ 45 (484 TCN)

Ngø tÕi làng Beluva, phía nam thành Vesali. sau ðó, Ngài du hành qua các làng khác và nh§p di®t tÕi làng kusinara cüa bµ tµc Malla.

Bình Anson
Perth, Tây Úc
tháng 01-1999

Tham khäo:[1] ÐÑc Ph§t và Ph§t Pháp (The buddha and his Teachings), Hòa thßþng Narada, PhÕm kim Khánh d¸ch Vi®t, Sài Gòn, 1970.

[2] ÐÑc Ph§t L¸ch sØ (The historical Buddha), H.W. Schumann, Tr¥n Phß½ng lan d¸ch Vi®t, Sài Gòn, 1997.

[3] Tu¥n báo Giác Ngµ, s¯ 67, ngày 12-7-1997, Sài Gòn.

-oOo-