Bäy giai ðoÕn thanh l÷c

Bình Anson

-oOo-

Bäy giai ðoÕn thanh l÷c tâm mà m²i hành giä phäi hành trì ð¬ khai phát tu® giác ðßþc ð« c§p trong bài kinh 24, trung Bµ kinh (Rathavinita Sutta, kinh Bäy TrÕm Xe) và trong bài kinh 34 cüa Tr߶ng Bµ kinh (Dasuttara Sutta, kinh Th§p Thßþng). Ðây cûng là cån bän cüa bµ lu§n thanh T¸nh ÐÕo (Visuddhimagga) do ngài Ph§t Âm (Buddhaghosa) viªt ra: 3 chß½ng ð¥u ð« c§p ðªn sñ thanh l÷c cüa gi¾i ðÑc (giai ðoÕn 1), chß½ng 4 ðªn 13 là ð¬ hß¾ng dçn ph¥n thanh l÷c tâm qua hành thi«n (giai ðoÕn 2), và các chß½ng còn lÕi là ð¬ phát tri¬n tu® giác (giai ðoÕn 3 ðªn giai ðoÕn 7). Cách s¡p xªp nhß thª cûng là ð¬ phän änh 3 nhóm tu h÷c chính yªu cüa ng߶i con Ph§t ð¬ ðoÕn tr× phi«n não (tam vô l§u h÷c): Gi¾i, иnh, và Tu®.

Ь khai phát tu® minh sát tiªn ðªn giác ngµ Niªt Bàn, ng߶i con Ph§t c¥n phäi khai phát 16 t¥ng tu® qua 7 giai ðoÕn thanh l÷c. — ðây chï xin li®t kê tóm t¡t nhß sau:

1. thanh l÷c gi¾i ðÑc (Gi¾i t¸nh, Sìla-visuddhi).

2. thanh l÷c tâm (Tâm t¸nh, Citta-visuddhi).

3. thanh l÷c quan kiªn (Kiªn t¸nh, Ditthi-visuddhi). sau giai ðoÕn n¥y, hành giä phát tri¬n ðßþc:

(1) Tu® phân tách danh s¡c (Nàmarùpa-pariccheda-nàna) 4. thanh l÷c b¢ng cách kh¡c phøc hoài nghi (ÐoÕn nghi t¸nh, Kankhàvitarana-visuddhi). sau giai ðoÕn n¥y, hành giä phát tri¬n ðßþc: (2) Tu® phân bi®n nhân duyên (Paccaya-pariggaha-nàna). 5. thanh l÷c b¢ng cách th¤u hi¬u và nh§n th¤y thª nào là con Ð߶ng, thª nào không phäi là con Ð߶ng (ÐÕo Phi-ðÕo tri kiªn t¸nh, Maggàmagga-nànadassana-visuddhi). sau giai ðoÕn n¥y, hành giä phát tri¬n ðßþc: (3) Tu® th¤u ðÕt (Sammasana-nàna), còn g÷i là Th¦m sát tu®. 6. thanh l÷c b¢ng cách th¤u hi¬u và nh§n th¤y con Ð߶ng (ÐÕo tri kiªn t¸nh, Patipadà-nànadassana-visuddhi). sau giai ðoÕn n¥y, hành giä phát tri¬n ðßþc: (4) Tu® quán chiªu sanh di®t (Udayabbayànupassanà-nàna)

(5) Tu® quán chiªu sñ di®t (Bhangànupassanà-nàna), còn g÷i là HoÕi tán tu®

(6) Tu® phát hi®n kinh sþ (Bhayupatthàna-nàna), còn g÷i là kinh úy tu®

(7) Tu® quán chiªu hi¬m h÷a (Adìnavànupassanà-nàna), còn g÷i là nguy hÕi tu®

(8) Tu® quán chiªu sñ chán nän (Nibbidànupassanà-nàna), còn g÷i là Yªm ¯ tu®

(9) Tu® mu¯n giäi thoát (Muncitukamyatà-nàna), còn g÷i là C¥u thoát tu®

(10) Tu® quán chiªu sñ suy tß (Patisankhànupassanà-nàna), còn g÷i là TrÕch sát tu®

(11) Tu® xä v« các hành (Sankhàrupekkhà-nàna), còn g÷i là Hành xä tu® 

(12) Tu® thu§n thÑ (Saccànulomika-nàna)

7. thanh l÷c b¢ng cách th¤u hi¬u và nh§n th¤y (Tri kiªn t¸nh, Nànadassana-visuddhi). sau giai ðoÕn n¥y, hành giä phát tri¬n ðßþc: (13) Tu® chuy¬n tánh (Gotrabhù-nàna)

(14) ÐÕo tu® (Magga-nàna)

(15) Quä tu® (Phala-nàna)

(16) Tu® ôn lÕi (Paccavekkhana-nàna), còn g÷i là Phän khán tu®

Ь biªt thêm chi tiªt, quý ðÕo hæu có th¬ tìm ð÷c các tài li®u sau: 1. Nànàràma Mahathera, "The seven stages of Purification", buddhist publication Society, sri lanka (Bäy giai ÐoÕn thanh L÷c, PhÕm kim Khánh d¸ch Vi®t).

2. Buddhaghosa, "The path of purification - visuddhi Magga", translated

by bhikkhu Nànamoli, buddhist publication Society, sri lanka (Thanh T¸nh ÐÕo, ni sß Trí Häi d¸ch Vi®t).

3. sayadaw u Janakàbhivamsa, "Vipassana Meditation", selangor buddhist meditation Society, Malaysia.

4. asabha Thera, "Thi«n h÷c Nguyên thüy", sa di Giác Nguyên d¸ch Vi®t, Sài Gòn, 1998. 

Bình Anson,
28 tháng 2, 1999

-oOo-