Kinh Thüy Dø là mµt kinh trong bµ trung a Hàm. Thüy là nß¾c. khi khát ta c¥n nß¾c ð¬ u¯ng, khi nóng bÑc ta c¥n nß¾c ð¬ t¡m gµ¸ Nhæng lúc khát khô c±, nhæng lúc nóng bÑc mà không có nß¾c thì chúng ta kh±.

H°i ðó Bøt ðang · tÕi tu vi®n C¤p Cô еc, nß¾c Xá V®. Th¥y Xá Lþi Ph¤t g÷i các huynh ð® t¾i và nói:

"Này các huynh ð®, có nåm phß½ng pháp này có th¬ giúp ta vßþt th¡ng phi«n gi§n, nªu các v¸ huynh ð® mu¯n nghe thì tôi s¨ nó¸"
Các th¥y khác nói:

"Xin sß huynh nó¸"
Th¥y Xá Lþi Ph¤t m¾i nói nhß sau:

Tr߶ng hþp thÑ nh¤t là tr߶ng hþp cüa mµt ng߶i hành ðµng r¤t d­ ghét nhßng l¶i nói không ðªn n²i d­ ghét. Có ng߶i mà khi m¾i nhìn th¤y, ta ðã th¤y không ch¸u n²i r°¸ Cách ng߶i ðó ði, ðÑng, hành ðµng và ð¯i xØ ðã có th¬ làm ta gi§n, nhßng khi ng߶i ðó nói nång thì không ðªn n²i nào, ðôi khi lÕi nói nhæng câu nghe r¤t ðßþc. V§y nªu là ng߶i có trí, (tÑc là không phäi ng߶i ngu!), ta phäi quán chiªu ð¬ ð×ng gi§n ng߶i ðó. TÕi vì ta biªt r¢ng tuy thân hành cüa ng߶i ðó không thanh t¸nh nhßng kh¦u hành cüa ng߶i ðó còn thanh t¸nh. Và th¥y dÕy ð¯i v¾i nhæng ng߶i nhß thª, ta nên tác ý t¾i kh¦u hành cüa h÷ mà ð×ng tác ý v« thân hành cüa h÷. Nªu ta chï nghî t¾i thân hành cüa ng߶i ¤y thì c½n gi§n cüa ta s¨ n±i lên. Nhßng nªu ta ng°i ðó mà tác ý t¾i kh¦u hành cüa ng߶i ¤y thì ta s¨ không còn gi§n ng߶i ¤Ü ta tiªp xúc ðßþc v¾i khía cÕnh tích cñc cüa ng߶i kiÕ

Ðây là ví dø mà th¥y Xá Lþi Ph¤t sØ døng: có mµt v¸ kh¤t sî ßa m£c áo bá nÕp (y ph¤n täo - y ðßþc ch¤p n¯i b¢ng nhæng mänh gië rách lßþm ðßþc trong các ð¯ng rác), ði ngang qua mµt ð¯ng rác có phân và nß¾c ti¬u, th¤y mµt miªng väi có vë lành l£n vÑt · ðó. V¸ kh¤t sî ¤y cúi xu¯ng lßþm miªng väi lên b¢ng tay trái và v¾i tay phäi cång miªng väi ra ð¬ nh§n xét. Nªu th¤y miªng väi còn t¯t, không ðªn n²i nào, không rách, không s¶n và không dính ch¤t d½, v¸ kh¤t sî ðó biªt r¢ng có th¬ g¤p nó lÕi, ðem v« gi£t ð¬ may y ph¤n tä÷

Ta cûng quán chiªu nhß v§Ü Ng߶i kia tuy r¢ng thân hành không ðßþc d­ thß½ng nhßng kh¦u hành còn d­ thß½ng, nên chúng ta vçn có th¬ ch½i ðßþc v¾i ng߶i ðó, vçn có th¬ ch¤p nh§n ðßþc ng߶i ðó. T¤m väi này tuy ðã ðßþc vÑt vào ð¯ng rác g¥n bãi phân, nhßng nªu ðßþc gi£t giû nó vçn còn có th¬ dùng ðßþc, thành ra ta nh£t nó ðem v«.

Tr߶ng hþp thÑ hai là tr߶ng hþp ng߶i kh¦u hành không thanh t¸nh nhßng thân hành thanh t¸nh. Mi®ng ng߶i ¤y nói ra nhæng l¶i nhß r¡n ðµc nhßng ng߶i ¤y lÕi có nhæng hành ðµng cûng khá d­ thß½ng; nªu ta là ng߶i có trí thì ta có th¬ tác ý t¾i nhæng hành ðµng d­ thß½ng cüa ng߶i ¤y mà quên ði nhæng l¶i nói cüa ng߶i ¤y ð¬ ta có th¬ thß½ng, ch¤p nh§n và s¯ng chung v¾i ng߶i ¤Ü
Th¥y ðßa ra mµt ví dø: "Này các bÕn, nhß ngoài thôn xóm chúng ta, không xa, có mµt h° nß¾c r¤t sâu nhßng b¸ r½m, cö, lá, bèo và cüi møc che l¤p hªt. Nªu có ng߶i ðang b¸ nóng bÑc mà không có n½i t¡m thì ng߶i ðó cûng có th¬ sØ døng cái h° kiÕ
Ng߶i ðó c·i áo ra ð£t trên b¶ h°, bß¾c xu¯ng h° dùng hai cánh tay khoát nhæng lá khô, nhæng cây bèo, nhæng c÷ng rêu và nhæng cành cüi møc ðang che l¤p thì nß¾c trong s¨ hi®n ra và ng߶i ðó có th¬ b¡t ð¥u t¡m rØa và b½i lµi thöa thích." Vì mµt ít rêu, bèo, cö và cüi møc trên m£t nß¾c mà bö m¤t h° thì r¤t u±ng.

Tr߶ng hþp thÑ ba là tr߶ng hþp mµt ng߶i thân hành không thanh t¸nh mà kh¦u hành cûng không thanh t¸nh. Hành ðµng cüa ng߶i ¤y không d­ thß½ng chút nào mà l¶i nói cüa ông ta cûng r¤t là d­ ghét, trong tr߶ng hþp ðó ta phäi làm nhß thª nàö
Th¥y Xá Lþi Ph¤t nói: ta phäi nhìn th§t kÛ vì ðôi khi trong tâm cüa ng߶i ðó còn có nhæng ði¬m tích cñc mà ta chßa th¤Ü trong tâm ng߶i nào mà lÕi không có nhæng ði¬m tích cñc? trong tr߶ng hþp này, sñ thñc t§p tuy khó nhßng chúng ta vçn có th¬ làm ðßþc.
Th¥y Xá Lþi Ph¤t ðßa ra mµt ví dø: "Này các v¸ kh¤t sî, mµt ng߶i bµ hành ði ð߶ng xa, khát ðªn cháy c± và g£p ðßþc mµt cái l² chân trâu trong ðó còn có chút ít nß¾c ð÷ng lÕ¸ Ng߶i ðang b¸ nóng bÑc ðó nói r¢ng: nªu ta l¤y mµt t¶ lá cuµn lÕi ð¬ múc nß¾c lên thì cûng có th¬ làm cho nß¾c ðó v¦n bùn. T¯t h½n hªt là ta quÏ hai g¯i, ch¯ng hai tay và ðßa mi®ng xu¯ng trñc tiªp u¯ng nß¾c trong l² chân trâø Và sau khi ng߶i bµ hành g¥n chªt khát ¤y quÏ xu¯ng ch¯ng tay và u¯ng ðßþc ba b¯n ngøm nß¾c thì th¤y trong ng߶i d­ ch¸u h½n r¤t nhi«ø Ng߶i ¤y sau ðó có th¬ tiªp tøc cuµc du hành."

Яi v¾i mµt ng߶i có l¶i nói không d­ thß½ng mà hành ðµng cûng không d­ thß½ng, ta phäi quán chiªu ð¬ th¤y r¢ng trong tâm h÷ cûng có nhæng ði¬m tß½i mát còn sót lÕi, và nªu ta th¤y ðßþc nhæng ði¬m ¤y thì ta vçn còn có th¬ ch¤p nh§n ðßþc ng߶i ¤y và có th¬ s¯ng v¾i ng߶i ¤Ü tuy tr߶ng hþp này khó h½n tr߶ng hþp thÑ nh¤t và thÑ hai nhßng ta vçn có th¬ ch¤p nh§n ðßþc ng߶i ¤y, và do ðó ng߶i trí có th¬ ngån ng×a tâm mình phát kh·i lên gi§n dæ.

Tr߶ng hþp thÑ tß là mµt ng߶i thân hành không thanh t¸nh, kh¦u hành không thanh t¸nh và ý hành cûng không thanh t¸nh. ta ðã c¯ g¡ng hªt sÑc mà cûng không th¤y ði¬m tích cñc nào trong tâm ý cüa ng߶i ¤y, cûng nhß trong thân và kh¦u cüa ng߶i ¤Ü ta phäi làm thª nàö Th¥y Xá Lþi Ph¤t ðã dùng ví dø này: "Trên ð߶ng dài có mµt ng߶i læ hành m¡c b®nh r¤t n£ng. Thôn xóm r¤t xa, ng߶i ¤y kh¯n ð¯n, héo h¡t, cô ðµc, không có bÕn ð°ng hành, không có hy v÷ng gì s¯ng sót và ra khöi tai nÕn nàÜ Tình c¶ có mµt ng߶i ðªn g¥n ng߶i ¤y, d×ng lÕi mµt bên và th¤y ðßþc tình trÕng thäm thß½ng cüa ng߶i bµ hành ¤Ü Ng߶i này có th¬ phát kh·i lòng thß½ng, biªt r¢ng nªu không ðßþc ai giúp thì ng߶i bµ hành kia s¨ chªt ngay tÕi ch². Th¤y nhß v§y, hi¬u nhß v§y, ng߶i này b¡t ð¥u dìu ng߶i kia ði t×ng bß¾c cho t¾i khi hai ng߶i t¾i ðßþc thôn xóm g¥n nh¤t. T¾i ðßþc thôn xóm r°i, ng߶i thÑ hai này m¾i tìm mµt n½i chæa tr¸ cho ng߶i thÑ nh¤t. sau mµt th¶i gian ba ho£c b¯n tu¥n l­ ng߶i b®nh kia vßþt thoát c½n kh± b®nh và ni«m vui s¨ thuµc v« ng߶i thÑ ha¸" khi ta th¤y mµt ng߶i thân hành không d­ thß½ng, kh¦u hành không d­ thß½ng và tâm hành cûng không d­ thß½ng, ta biªt r¢ng cuµc ð¶i ng߶i này thª nào cûng ðau kh± ðªn mÑc cùng cñc. Nªu ta không thß½ng, nªu ta không giúp thì ai có th¬ giúp ng߶i ðó?
— ðây, th¥y Xá Lþi Ph¤t kêu g÷i ðªn tâm T× bi cüa chúng tÕ Nªu có lòng T× Bi, chúng ta r¤t có th¬ s¯ng ðßþc v¾i ng߶i thân hành không d­ thß½ng, kh¦u hành không d­ thß½ng và ý hành cûng không d­ thß½ng. Chï có nhæng ng߶i thiªu T× bi m¾i chÕy tr¯n thôi, chÑ ng߶i có tu t§p mµt ít T× bi thì vçn có th¬ s¯ng chung và giúp ðÞ ðßþc ng߶i mà cä ba nghi®p thân, kh¦u và ý ð«u không thanh t¸nh.

Tr߶ng hþp thÑ nåm là tr߶ng hþp ng߶i thân hành thanh t¸nh, kh¦u hành thanh t¸nh mà ý hành cûng r¤t thanh t¸nh. Chï tr× khi ta là mµt ng߶i ngu thì ta m¾i không · v¾i ng߶i ¤y, m¾i mu¯n bö cái tång thân cüa ng߶i ¤y mà ði thô¸ khi ng߶i kia là mµt ng߶i có hành ðµng nho nhã và ð©p ð¨, có l¶i nói d¸u dàng và d­ thß½ng, có tâm ð¸a t¯t lành mà ta lÕi lìa bö ng߶i ðó ð¬ ra ði thì quä th§t ta là mµt ng߶i ngu s¸ Chï có ng߶i ngu si m¾i làm nhß thª.
Th¥y Xá Lþi Ph¤t ðßa ra mµt ví dø: "— cÕnh làng có mµt h° nß¾c, trong ðó có nhæng bông sen h°ng và tr¡ng n· r¤t th½m. B¶ h° xanh mß¾t cö, xung quanh h° có nhæng hoa viên, nhæng hàng cây r¤t tß½i mát, có chim hót, có bß¾m lßþn, cänh v§t r¤t th¥n tiên. Nªu có mµt cái h° nhß v§y mà ta không biªt t¾i ng°i mµt bên, t¾i c·i áo xu¯ng b½i lµi trong h°, t¾i v¯c nß¾c trong dß¾i h° mà u¯ng thì ta không ðáng ð¬ ðßþc g÷i là ng߶i biªt s¯ng có hÕnh phúc." G£p mµt ng߶i thân hành, kh¦u hành và ý hành d­ thß½ng, ta phäi quyªt tâm · lÕi bên ng߶i ðó.

Thñc t§p l¶i này cüa th¥y Xá Lþi Ph¤t, khi ta th¤y mµt thi«n sinh khách mà thân hành, kh¦u hành và ý hành d­ thß½ng ta nên thïnh c¥u ng߶i ¤y · lÕi ð¬ làm giàu cho tång thân ta, và ð¬ tång thân ta tr· nên mµt h° sen tß½i mát và th½m tho, làm ni«m vui và hÕnh phúc cho ta và không biªt cho bao nhiêu ng߶i khác næÕ