Nguyên vån chæ Hán cüa kinh Viên Giác chï có h½n m߶i ba ngàn chæ mà bao g°m t¤t cä giáo pháp ð¯n ti®m cüa thßþng cån và hÕ cån. Ph§t dùng ðü thÑ phß½ng ti®n giäng rö các pháp tu chÑng và thi«n b®nh, ðµc giä theo ðó tu hành thì chÆng ðoÕ tà kiªn.

Vì d¸ch giä là ng߶i nß¾c Kª Tân, ð¯i v¾i vån phÕm tiªng Hán chßa thông thÕo l¡m, nên l¶i vån chßa ðßþc lßu loát, thành có nhi«u ch² t¯i nghîa nên chúng tôi phäi nh¶ trñc giäi cüa Ngài Hám S½n (ng߶i ðã kiªn tánh) thêm vào ð¬ sáng tö nghîa Kinh, g£p ch² khó hi¬u lÕi tùy vån ghi chú ho£c lßþc giäi ð¬ giúp cho ng߶i ð÷c d­ hi¬u, nhßng vçn c¯ giæ nguyên vån cüa ng߶i d¸ch tiªng PhÕn, chÆng bö sót mµt câu nào cä.

Nói tóm lÕi, chúng tôi d¸ch kinh này là mu¯n giúp cho ng߶i ð÷c hi¬u th¤u nghîa Kinh, ð¬ theo ðó tu hành cho ðªn kiªn tánh, nên chÆng chú tr÷ng sñ trau chu¯t l¶i vån, có th¬ còn nhi«u khuyªt ðiem, xin ðµc giä hoan hÖ chï giáo cho.(Thích duy Lñc)

Tôi nghe nhß v¥y: Mµt thu· Ph§t nh§p ð¸nh Th¥n Thông ÐÕi quang minh TÕng, là n½i trø trì Th߶ng T¸ch quang trang Nghiêm cüa t¤t cä Nhß Lai, cûng là giác ð¸a v¯n trong sÕch cüa t¤t cä chúng sanh, t¤t cä thánh phàm ð«u tùy thu§n bän th¬ bình ðÆng b¤t nh¸ cüa tñ tánh ð¥y kh¡p m߶i phß½ng không gian và th¶i gian, thân tâm t¸ch di®t mà hi®n cänh b¤t nh¸ n½i các cõi t¸nh ðµ, cùng v¾i m߶i vÕn ÐÕi B° Tát, b§c thßþng thü là: Vån Thù Sß Lþi B° Tát, Ph± Hi«n B° Tát, Ph± Nhãn B° Tát, di L£c B° Tát, kim cang TÕng B° Tát, thanh T¸nh Hu® B° Tát, oai ÐÑc Tñ TÕi B° Tát, Bi®n Âm B° Tát, T¸nh Chß Nghi®p Chß¾ng B° Tát, Ph± Giác B° Tát, Viên Giác B° Tát, Hi«n Thi®n Thü B° Tát, v.v... cùng các môn ð° ð«u nh§p chánh ð¸nh, ð°ng dñ pháp hµi bình ðÆng cüa Nhß Lai.

B¤y gi¶ Vån Thù Sß Lþi B° Tát trong ðÕi chúng t× ch² ng°i ðÑng d§y, ði nhi­u quanh Ph§t ba vòng, ðänh l­ chân Ph§t, ch¡p tay qùy g¯i bÕch Ph§t r¢ng:

-Xin ÐÕi bi Thª Tôn vì pháp chúng dñ hµi này giäng v« nhân ð¸a phát tâm trong sÕch cüa Nhß lai phäi dña theo pháp nào, tu theo hÕnh gì mà ðßþc thành Ph§t. Và nhæng ÐÕi Th×a B° Tát ðã phát tâm trong sÕch nguy®n ðµ chúng sanh thành Ph§t, nhßng chÆng biªt døng tâm tu hành nhß thª nào m¾i ðßþc chánh tri kiªn, xa lìa các thi«n b®nh, khiªn cho mÕt pháp chúng sanh ð¶i v¸ lai c¥u pháp ðÕi th×a chÆng ð÷a tà kiªn".

Ngài Vån Thù B° Tát nói xong, nåm vóc gieo sát ð¤t, ðänh l­ thßa thïnh ba l¥n nhß v§y.

B¤y gi¶ Ph§t bäo Vån Thù B° Tát r¢ng:

-Lành thay! Lành thay! Thi®n nam tØ! Ngß½i khéo vì các B° Tát höi v« nhân ð¸a phát tâm cüa Nhß lai dña theo pháp nào, tu hÕnh gì, lÕi vì t¤t cä chúng sanh ð¶i mÕt pháp c¥u pháp ðÕi th×a ðßþc trø n½i chánh pháp, chÆng ð÷a tà kiªn. nay ngß½i hãy l¡ng nghe, ta s¨ vì ngß½i mà thuyªt.

Lúc ¤y Vån Thù B° Tát và ðÕi chúng hoan hÖ vâng l¶i Ph§t dÕy, im l£ng mà nghe.

-Thi®n nam tØ! Có pháp môn T±ng trì cüa Vô Thßþng Pháp Vß½ng g÷i là Viên Giác. T× pháp này kiªn l§p t¤t cä thanh t¸nh, Ch½n Nhß, B° Ы, Niªt Bàn và ba la M§t ð¬ dÕy B° Tát và chúng sanh v« nhân ð¸a phát tâm cüa t¤t cä Nhß Lai, ð«u nên y theo giác tß¾ng trong sÕch chiªu soi ð¥y ðü, dÑt hÆn vô minh m¾i thành Ph§t ðÕo.

Thi®n nam tØ! Thª nào là vô minh? T¤t cä chúng sanh t× vô thï ðªn nay ðü thÑ ðiên ðäo, ví nhß kë lÕc ð߶ng nh§n l¥m phß½ng nam thành phß½ng b¡c, v÷ng cho tÑ ðÕi là thân tß¾ng th§t cüa mình, cho v÷ng tâm tÕo huy­n änh thành løc tr¥n là tâm tß¾ng th§t cüa mình, ví nhß kë b¸ nh£m th¤y hoa ð¯m trên không và th¤y m£t trång thÑ hai.

Thi®n nam tØ! Hß không v¯n chÆng hoa ð¯m, vì b®nh nh£m v÷ng ch¤p thành có. do v÷ng ch¤p ¤y, chÆng nhæng không biªt tánh hß không, lÕi còn l¥m nh§n ch² sanh ra hoa ð¯m là th§t. T× cái v÷ng này thành có sanh tØ luân h°i, nên g÷i là vô minh.

Thi®n nam tØ! Vô minh này chÆng có th§t th¬, nhß ng߶i trong mµng lúc chiêm bao thì có, ðªn khi thÑc tïnh thì chÆng còn gì cä. Cûng nhß hoa ð¯m di®t n½i hß không, chÆng th¬ nói nh¤t ð¸nh có ch² di®t. TÕi sao? Vì chÆng có ch² sanh v§y.

T¤t cä chúng sanh · n½i pháp vô sanh v÷ng th¤y có sñ sanh di®t, cho nên g÷i là sanh tØ luân h°i.

Thi®n nam tØ! Nhß lai n½i nhân ð¸a tu theo tñ tánh Viên Giác, chiªu soi bän th¬ cüa tñ tánh v¯n t¸ch di®t, biªt rõ thân tâm thª gi¾i nhß hoa ð¯m trên không, v§y thì thân tâm v¯n không, l¤y gì ð¬ th÷ sanh tØ luân h°i? Cái KHÔNG này là vì bän tánh v¯n không, chÆng phäi do tÕo tác thành không. Cái biªt ðó ví nhß hß không, kë biªt nhß hß không ðó tÑc là tß¾ng hoa ð¯m cûng chÆng th¬ nói không có tánh tri giác, CÓ v¾i KHÔNG ð«u lìa, ¤y m¾i g÷i là tùy thu§n giác tánh trong sÕch.

TÕi sao? Vì tánh hß không th߶ng trø chÆng ðµng. trong Nhß lai TÕng v¯n chÆng có sñ sanh di®t nên chÆng có sñ tri kiªn sanh di®t trong ðó, cûng nhß pháp gi¾i tánh, r¯t ráo viên mãn ð¥y kh¡p m߶i phß½ng không gian và gi¶ gian, ¤y m¾i g÷i là nhân ð¸a phát tâm theo chánh pháp, tu hành theo chánh hÕnh.

B° Tát vì thª · n½i ðÕi th×a phát tâm trong sÕch, chúng sanh trong ð¶i mÕt pháp theo ðó tu hành chÆng ð÷a tà kiªn.

Lúc ¤y Thª Tôn mu¯n giäng lÕi nghîa này mà thuyªt k® r¢ng:

-Vån Thù ngß½i nên biªt,

T¤t cä các Nhß Lai,
T× n½i bän nhân ð¸a,
Ыu nh¶ trí hu® giác.
Thông ðÕt n½i vô minh,
Cûng nhß hoa ð¯m kia.
Thì khöi b¸ luân h°i.
Cûng nhß ng߶i trong mµng,
ThÑc tïnh cänh mµng m¤t.
Giác ngµ nhß hß không,
Bình ðÆng chÆng lay ðµng.
Bän giác kh¡p m߶i phß½ng,
Li«n ðßþc thành Ph§t ðÕo.
Huy­n chÆng ch² sanh di®t,
Thành ðÕo cûng vô ð¡c,
Vì bän tánh viên mãn.
B° Tát · trong ðó,
Khéo phát tâm B° Ы.
Chúng sanh ð¶i mÕt pháp,
Tu theo lìa tà kiªn