Suy Lu§n Nhân Quä

Chúng ta ðã ði qua nhæng tr߶ng hþp ði¬n hình cüa Nhân Quä v¾i ba giai ðoÕn, Nhân Quä thª gian, Nhân Quä xu¤t thª gian và Nhân Quä B° Tát ðÕo. Nhß v§y tam ðü ð¬ chúng ta có kinh nghi®m ph¥n nào v« ð߶ng ði cüa Nhân Quä Nghi®p báo. Bây gi¶ chúng ta tñ suy lu§n l¤y nhæng tr߶ng hþp Nhân Quä khác b·i lß½ng tâm và trí tu® cüa chính mình. Chúng ta c¥n phäi luôn luôn suy nghi®m l¤y ð߶ng ði cüa Nhân Quä Nghi®p báo ð¬ lß½ng tâm có c½ hµi tr±i d§y và ngñ tr¸ n½i cõi lòng thánh thi®n cüa chúng ta.

Höi: Mµt thi«n sß ðã giác ngµ thì không còn l¥m v« Nhân Quä. Thª tÕi sao nam Tuy«n lÕi chém mèo?

Ðáp: Lúc ðÕi chúng cüa hai nhà Ðông và Tây giành nhau con mèo, trên hi®n tß¾ng h÷ ðang b¸ m¤t chánh ni®m nam Tuy«n mu¯n nghi®m xem trong nhæng ng߶i này có ai ðang ðùa mà vçn không b¸ th¤t ni®m, và mu¯n cänh tïnh ðÕi chúng ra khöi sñ tranh giành nhæng cái bên ngoài, c¥n xoay lÕi bên trong ð¬ tïnh giác tu hành. Nªu v§t h÷ ðang giành là mµt cái bình tích, mµt l÷ hoa, mµt chiªc tách, thì nam Tuy«n s¨ höi:

"Nói ðßþc thì không ð§p".

Không ai ðáp ðßþc, nghîa là h÷ ð«u b¸ th¤t ni®m, Ngài s¨ ð§p vÞ chiªc bình ð¬ cänh tïnh h÷. Nhßng không may cho Ngài, v§t ðó là con mèo! chém mèo ð¬ cänh tïnh ðÕi chúng, Ngài mang tiªng sát sanh ðªn t§n hôm nay. Dî nhiên Ngài phäi ch¤p nh§n l¤y quä báo cüa vi®c làm này, nhßng ðÑc ðµ cüa T× tâm thì không m¤t vì Ngài không có ác tâm ð¯i v¾i con mèo, chï vì T× tâm mu¯n rån dÕy ð® tØ mà thôi.

Höi: TÕi sao нn Hà b¸t tai không nghe ThÕch Ð¥u thuyªt gi¾i, phäi chång b§c ngµ ðÕo không c¥n giæ gi¾i?

Ðáp: нn Hà là mµt con ng߶i xu¤t cách, âm th¥m công quä · nhà bªp ba nåm và ðã th¤u tri®t ngu°n tâm. khi ThÕch Ð¥u nói chung chung giæa ðÕi chúng.

"Ngày mai c¡t cö trß¾c ði®n Ph§t".

Chï có нn Hà ðü trñc giác ð¬ hi¬u ThÕch Ð¥u mu¯n làm l­ thª phát cho mình. Ngày hôm sau toàn chúng ðem li«n, cu¯c loay hoay làm cö trß¾c sân chánh ði®n thì нn Hà mang ch§u nß¾c và dao cÕo ðªn quÏ trß¾c ThÕch Ð¥u. ThÕch Ð¥u c߶i cÕo tóc và sao ðó thuyªt gi¾i. нn Hà b¸t tai ði ra.

Ngài b¸t tai ði ra không phäi vì chê gi¾i lu§t mà bi¬u th¸ r¢ng v¾i sÑc giác ngµ cüa tñ tâm, Ngài KHÔNG THŒ NÀO PH€M GI•I næa! SÑc thanh t¸nh tïnh gi¤c cüa tâm ðã ngån ch£n m÷i sai l¥m t× trong tâm thÑc sâu kín, còn ðâu l÷t ra ngoài thành l¶i nói và vi®c làm. Chúng ta hi¬u ði«u này, b§c ðÕi tu hành là ng߶i ðü sÑc giæ gi¾i, không phäi là ng߶i gi¾i lu§t lôi thôi.

Th¶i ðÑc Ph§t tÕi thª, tín næ visakha lúc còn thiªu næ ðªn nghe Ph§t thuyªt pháp li«n chÑng quä Dñ lßu. sau ðó, cô cûng có ch°ng có con bình th߶ng nhß m÷i ng߶i m£c dù ðang · quä v¸ Dñ lßu. ChÆng nhæng quä v¸ Dñ lßu, mà ngay cä ngoÕi ðÕo ð¡c thi«n ð¸nh r°i vçn có th¬ không b¸ m¤t dù có phÕm mµt s¯ gi¾i, b·i vì phß¾c tu t§p ð¶i trß¾c còn th×a. khi nào phß¾c tu t§p quá khÑ ðã hªt vi®c phÕm gi¾i hi®n tÕi ðã nhi«u, h÷ m¾i b¸ th¯i th¤t thi«n ð¸nh và ð÷a vào ác ðÕo. Nhß v§y các v¸ "T¯i-thßþng-th×a-phá-gi¾i" hãy cänh giác lÕi mình, ð×ng xem th߶ng gi¾i lu§t cüa Ph§t v×a hÕi mình và hÕi luôn nhæng ng߶i khác. Giá tr¸ và sÑc mÕnh cüa ng߶i giác ngµ là không còn b¸ phÕm gi¾i chÑ không phäi phá gi¾i "mµt cách tñ tÕi"!

Höi: Ng߶i thông inh trí tu® là do nhân gì?

Ðáp: Có nhi«u loÕi thông minh. LoÕi thÑ nh¤t là do h÷c nhi«u r°i nói lÕi nhæng ði«u mình ðã h÷c mà không có sÑc sáng tÕo. LoÕi thÑ hai có sÑc nh§n thÑc s¡c bén h½n trong mµt s¯ lãnh vñc gi¾i hÕn nhß chï trong ngành y khoa, ði®n tØ... là do ðã t×ng dùng ngh« nghi®p phøc vø xã hµi ð¡c lñc. Ho£c có ng߶i do công ðÑc ¤n t¯ng kinh ði¬n, cúng ðèn d¥u cho chúng tång, c¤t tr߶ng h÷c cho trë em.... cûng ðßþc quä báo sáng su¯t thông minh. Nhßng có mµt loÕi thông minh phi th߶ng, trñc giác nhÕy bén, sÑc sáng tÕo vô hÕn là do công nång t§p ð¸nh · nhæng ð¶i trß¾c. Có khi ð¶i này h÷ chßa tìm lÕi trình ðµ ð¸nh lñc cüa ð¶i trß¾c, nhßng h÷ ðã có trí tu® phi th߶ng. khi nhìn ðªn b¤t cÑ lãnh vñc nào h÷ ð«u có sñ nh§n thÑc s¡c bén và ðµc ðáo. Các v¸ Alahán và các thi«n sß khi chßa chÑng ngµ ð«u ðã bi¬u lµ sÑc trí tu® ð£c bi®t này. Thª nên, mµt qu¯c gia mu¯n có nhi«u nhân tài c¥n phäi áp døng tu t§p thi«n ð¸nh cho sinh viên và h÷c sinh. Nh§t Bän ðang khai thác tri®t ð¬ v« ði¬m này nên h÷ ðã vßþt xa các nß¾c v« ngh® thu§t và kÛ thu§t.

Höi: TÕi sao có nhæng ng߶i cùng s¯ng b¢ng ngh« viªt lách, giáo døc, hµi h÷a... nhßng kë thì giàu mà ng߶i thì nghèo?

Ðáp: Ng߶i ðßþc giàu có t× sñ nghi®p vån hóa là b·i hai lý do, ho£c h÷ biªt b¯ thí ít nhi«u b¢ng ð°ng ti«n kiªm ðßþc. Ho£c h÷ dùng phß½ng ti®n vån hóa ð¬ kêu g÷i m÷i ng߶i s¯ng ÐÕo ðÑc, thß½ng yêu, hy sinh, phøng sñ. Nªu thiªu hai nguyên nhân này, b¯ thí và giáo hóa, ng߶i c¥m bút s¨ chôn ð¶i mình trong khó nghèo hiu quÕnh. Thïnh thoäng chúng ta ð÷c vài tác ph¦m vån chß½ng cûng nh§n th¤y r¢ng có nhæng tác ph¦m không chuy¬n hóa tâm h°n ng߶i ð÷c tr· nên thánh thi®n cao cä, chï vùi h÷ trong m½ mµng, bâng qu½, ích kÖ, h§n thù. Tác giä cüa nhæng tác ph¦m này ði d¥n vào kh¯n ð¯n kh± s·. Ngßþc lÕi, nhæng tác ph¦m chuy¬n hóa tâm h°n con ng߶i tr· nên thu¥n lß½ng ÐÕo ðÑc s¨ ðßa tác giä cüa nó ði v« n½i hÕnh phúc lâu dài. Nhßng mu¯n tÕo ðßþc nhæng tác ph¦m có tác døng giáo døc mÕnh m¨ nhß v§y thì chính tác giä phäi tñ gµt rØa tâm h°n mình trong sÕch trß¾c ðã.

Höi: Có nhæng ng߶i quá nghèo không th¬ b¯ thí, làm cách nào d­ h÷ có th¬ chuy¬n nghi®p nghèo kh± ðó ðßþc?

Ðáp: Không còn con ð߶ng nào khác h½n næa! H÷ phäi ch¤p nh§n khó khån h½n næa, thiªu th¯n h½n næa ð¬ san së t×ng n¡m gÕo, t×ng mu²ng ð߶ng, t×ng ð°ng ít öi cho ng߶i có gi¾i và ng߶i làm thi®n. Sñ c¯ g¡ng quá ðµ ðó s¨ tr· thành công ðÑc l¾n lao cho h÷ và ð§p vÞ thói quen bön xën t× nhi«u kiªp trong tâm h÷. Nªu không biªt b¯ thí t×ng chút nhß v§y, h÷ s¨ mãi mãi chìm sâu trong nghèn nàn túng thiªu. Ng߶i hi¬u ðÕo s¨ khát khao b¯ thí nhß ng߶i mù khát khao ðßþc m¡t sáng. Ngoài vi®c b¯ thí tài v§t ra, h÷ còn phäi dùng công sÑc ð¡p ð߶ng cho ng߶i ði, ðào giªng n½i công cµng cho ng߶i dùng. Nªu h÷ là công nhân, h÷ phäi lao ðµng tích cñc v¾i ý nghî và xây dñng ð¤t nß¾c. Th§t v§y cùng làm tám tiªng ð°ng h° trong mµt xí nghi®p, nhßng mµt ng߶i chï hß¾ng ðªn møc ðích kiªm ti«n lß½ng v« cho bän thân và gia ðình, còn mµt ng߶i biªt hß¾ng ðªn møc ðích xây dñng ð¤t nß¾c. Phß¾c cüa hai ng߶i này khác nhau r¤t xa. do møc ðích khác nhau nên thái ðµ làm vi®c cûng khác nhau. Ng߶i v¸ kÖ s¨ làm vi®c mµt cách u¬ oäi thiªu trách nhi®m (ðôi khi tång thu nh§p b¢ng sñ không thành th§t). Ng߶i v¸ tha, yêu ð¤t nß¾c s¨ làm vi®c mµt cách nhi®t tình và kÛ lßÞng. M²i ngày trôi qua là m²i ngày h÷ cách xa nhau trên phß½ng di®n phß¾c ðÑc.

H½n næa, ng߶i nghèo tÑc là phß¾c r¤t ít. H÷ c¥n phäi giæ gi¾i lu§t th§t kÛ lßÞng, không sát sinh hÕi v§t, không tà dâm, không trµm c¡p... vì sñ vi phÕm mµt gi¾i nhö cûng ðü ðßa h÷ v« ð¸a ngøc.

Höi: Ng߶i này làm phß¾c r°i chú nguy®n cho ng߶i kia ðßþc chång?

Ðáp: Ðßþc! Ví dø trong gia ðình có ng߶i b®nh n¢m mµt ch² không th¬ tñ làm phß¾c ð¬ chuy¬n nghi®p. Thân quyªn cüa ng߶i ¤y có th¬ làm các công ðÑc nhß phóng sinh, b¯ thí, ð¡p ð߶ng, in kinh.... ð¬ h°i hß¾ng chú nguy®n cho ng߶i ¤y khöi b®nh. Nhßng dù sao thì ng߶i tñ tay làm vçn hß·ng ðßþc phß¾c nhi«u h½n ng߶i ðßþc chú nguy®n.

Mµt ng߶i ðÕo hæu ðã phóng sinh ð¬ chú nguy®n cho ng߶i cha mình qua khöi b®nh huyªt áp cao và tai biªn mÕch máu não. trong c½n b®nh ông la hét, ð§p tay chân, chß·i m¡ng m÷i ng߶i. Ng߶i ðÕo hæu ng×ng thÑc ån huyªt nhøc, cho ông ån chay ð°ng th¶i mua chim cá phóng sinh chú nguy®n cho ông. Ông giäm b®nh mµt cách rõ r®t và b¡t ð¥u bình tînh, tr· d§y ði ðÑng bình th߶ng.

Höi: Ån chay và ån m£n änh hß·ng khác nhau ra sao?

Ðáp: theo y h÷c thì thÑc ån ðµng v§t có nhi«u ch¤t b± dßÞng c¥n thiªt cho c½ th¬ h½n thÑc ån thñc v§t. Nhßng thú tánh ¦n tàng trong xác th¸t cüa ðµng v§t, n²i ðau kh± h§n thù khi b¸ giªt hÕi cüa con v§t d¥n d¥n hòa tan vào máu huyªt tim óc cüa ng߶i dùng khiªn cho ng߶i này tång trß·ng nhi«u phi«n não si mê. Nªu h÷ phát tâm tu t§p thi«n ð¸nh thì s¨ b¸ tr· ngÕi cä hai phß½ng di®n thân và tâm. Thân thì ðau nhÑc khó t÷a thi«n; tâm thì loÕn ðµng hôn tr¥m khó làm chü.

Th¶i Nguyên thüy ðÑc Ph§t cho phép ð® tØ kh¤t thñc ðßþc thÑ gì thì dùng thÑ ¤y, vì nªu hÕn chª v¾i thÑc ån chay h÷ s¨ g£p khó khån r¤t nhi«u. Các cß sî tÕi gia ðâu phäi luôn luôn có sÇn thÑc ån chay ð¬ cúng d߶ng khi các TÏ kheo b¤t ng¶ ði ngang qua ngßÞng cØa.

Tuy nhiên t§n trong thâm tâm ai cûng biªt dùng thÑc ån ðµng v§t có liên h® ho£c trñc tiªp ho£c gián tiªp v¾i sñ giªt hÕi. Nhi«u v¸ sß danh tiªng theravada nhß Hòa thßþng Narada, Hòa thßþng minh Châu... ð«u su¯t ð¶i dùng chay. Nhi«u v¸ sß B¡c tông ån chay cûng vçn khöe mÕnh h°ng hào.

Chúng ta tu t§p T× tâm vô lßþng thì nên ån chay ð¬ b°i ð¡p lòng T× ngày càng thêm l¾n và cûng chiêu t§p r¤t nhi«u phß¾c cho mai sau. Có mµt vài ng߶i may m¡n kÏ lÕ, xông pha giæa l¢n tên mûi ðÕn vçn không b¸ thß½ng tích. Ðó là do phß¾c ån chay t× ð¶i trß¾c còn änh hß·ng ðªn hôm nay.

Höi: Nhæng ng߶i sinh s¯ng b¢ng ngh« câu cá, sån b¡n, bçy r§p s¨ cäm quä báo gì?

Ðáp: Hình änh con cá vùng vçy trong tuy®t v÷ng ðau ð¾n sau khi ð¾p phäi miªng m°i dø d² s¨ tr· thành hình änh cüa ng߶i c¥m c¥n câu. Nªu ng߶i này còn phß¾c không b¸ ð÷a thân súc sinh, h÷ cûng phäi cäm báo b¸ l×a gÕt ðªn tuy®t v÷ng ðau kh±.

Ng߶i giång bçy giªt thú r×ng l¾n thì tµi càng n£ng h½n næa. Hình änh con thú ðang ði b¸ søp h¥m, b¸ treo chân.... cûng s¨ tr· lÕi là hình änh cüa ng߶i giång bçy. sau khi ð«n trä tµi l²i · ð÷a xÑ, h÷ s¨ ðßþc làm ng߶i v¾i h¥m chông, thòng l÷ng ðang ch¶ ðón. Nªu nhæng con thú ðßþc tr· lÕi thân ng߶i, chúng s¨ là nhæng kë thù cüa nhæng ai ðã giång bçy b¡t chúng. Mµt nhân x¤u luôn luôn ð¬ lÕi phía sau ðó nhæng änh hß·ng tai hÕi lâu dài.

Ng߶i sån b¡n thì s¨ b¸ chªt b·i vû khí và chó sån c¡n xé.

Khi Judàs dçn lính ðªn b¡t Chúa Jésus, simon pierre rút gß½m chém r¾t vành tai cüa ng߶i lính ð¬ bäo v® Chúa Chúa phán:

"Simon, hãy buông gß½m xu¯ng, vì ai dùng gß½m s¨ phäi chªt b¢ng gß½m".

Höi: Có phäi nhæng ng߶i giúp nhau hay hÕi nhau là do ðã t×ng giúp nhau hay hÕi nhau t× quá khÑ?

Ðáp: Không hÆn nhß thª! Bän th¬ bao hàm trùm kh¡p không riêng ai. Ông a giúp ông b nhßng s¨ ðßþc giúp lÕi b·i ông C. Bà e hÕi bà D, nhßng s¨ b¸ hÕi lÕi b·i bà F.

Còn ðã t×ng giúp hay hÕi nhau thì khi g£p lÕi s¨ kh·i sinh thß½ng hay ghét mà thôi.

Ng߶i gieo duyên v¾i v¸ Ph§t này, nhßng s¨ ðßþc tiªp ðµ b·i v¸ Ph§t khác; gieo duyên v¾i v¸ Alahán này, nhßng vçn ðßþc tiªp ðµ b·i v¸ Alahán khác.

Höi: Nhæng khuyªt t§t v« m¡t là do nhân gì?

Ðáp: Mµt quä báo không phäi sinh ra t× mµt nhân duy nh¤t. Trß¾c hªt, m¡t là c½ quan ð¬ nhìn th¤y m÷i v§t. Nªu cän tr· sñ nhìn th¤y cüa m÷i ng߶i, chúng ta s¨ cäm báo b¸ khuyªt t§t v« m¡t. Sñ cän tr· ðó có th¬ là l¤y m¤t ðèn ðu¯c n½i công cµng; ho£c chï dçn ð߶ng l¯i sai l¥m; ho£c gieo r¡c tà kiªn l®ch lÕc; ho£c giam hãm chúng sinh trong t¯i tåm, ho£c biªt là sai mà vçn nh¡m m¡t làm b×a, ho£c th¤y ng߶i khác kh± mà làm ng½....

Mu¯n chuy¬n nghi®p này chúng ta phäi làm ngßþc lÕi, nghîa là cúng ðèn ðu¯c th¡p sáng n½i công cµng; chï ð߶ng dçn l¯i cho chính xác; ¤n t¯ng kinh sách ÐÕo ðÑc Nhân Quä; phóng sinh thú v§t khöi ch² t¯i tåm tù túng; giæ gi¾i c¤m mµt cách kÛ lßÞng... Thñc hi®n ðßþc nhß v§y m¡t s¨ khá h½n, nªu nh© s¨ hªt hÆn.

Höi: Nhæng khuyªt t§t v« chân là do nhân gì?

Ðáp: Chân là c½ quan ð¬ di chuy¬n. Làm tr· ngÕi sñ di chuy¬n cüa chúng sinh, ng߶i này s¨ b¸ khuyªt t§t v« chân. Nhæng tr· ngÕi ðó ðßþc xem là phá ð߶ng, l¤p ngõ, dÞ c¥u..., ho£c giam c¥m thú v§t chim chóc, ho£c bë gãy ðùi ªch, c¡t nhßþng bò. Nªu ch£t chân ng߶i thì ð÷a ð¸a ngøc.

Mu¯n chuy¬n nghi®p này, chúng ta c¥n phäi làm ngßþc lÕi nghîa là ð¡p ð߶ng, b¡t c¥u n½i công cµng. Nªu g¥n nhà bÕn có ðµi thi công làm ð߶ng, bÕn hãy ðóng góp b¢ng cách b°i dßÞng thÑc ån u¯ng cho anh em công nhân. Công ð¡p ð߶ng b¡t c¥u r¤t l¾n vì giao thông là ði«u ki®n quan tr÷ng trong ð¶i s¯ng xã hµi. Ngoài vi®c giäi nhæng ác nghi®p v« thân th¬, ng߶i tÕo công ðÑc này s¨ ðßþc khöe mÕnh, giàu có, xe cµ xênh xang.

Tôi có nghe mµt ng߶i b¸ bÕi chân, sau khi bö ti«n ð¡p lÕi ðoÕn ð߶ng trong làng ðã ði ðÑng bình th߶ng.

Höi: TÕi sao có nhæng ng߶i giàu có mà không ð¬ ý gì ðªn ÐÕo ðÑc?

Ðáp: Dù hi®n tÕi h÷ d߶ng nhß không biªt ðªn ÐÕo ðÑc, nhßng trong quá khÑ h÷ ðã t×ng làm ðßþc nhæng công ðÑc l¾n lao. Ví dø ng߶i thanh niên xung phong vì b±n ph§n ðã tham gia ðào thành con kênh dài dçn nß¾c tß¾i m¤y ngàn hecta ruµng lúa. Quä báo khách quan phäi ðªn v¾i nhæng ng߶i này là sñ sung mãn v§t ch¤t, · ðâu cûng ð¬ có nß¾c xài không b¸ khô hÕn. Ho£c h÷ là công nhân ð¡p ð߶ng b¡t c¥u; ho£c h÷ là chuyên viên nghiên cÑu phát tri¬n nông nghi®p, công nghi®p, kinh tª cho qu¯c gia; ho£c h÷ ðã t×ng vô tình cúng d߶ng phäi b§c Alahán.... H÷ không ð¬ ý nghiên cÑu v« ÐÕo ðÑc, nhßng th§t sñ h÷ ðã làm ðßþc nhæng công ðÑc l¾n lao.

Höi: Nhæng nhân viên công lñc cänh sát giam c¥m b¡t b¾ tµi nhân là tµi hay phß¾c?

Ðáp: Trß¾c hªt chúng ta ðòi höi nhân viên an ninh phäi có lòng thß½ng yêu t¤t cä m÷i ng߶i r°i s¨ ðánh giá tµi phß¾c cüa h÷ vì v¤n ð« này r¤t r¡c r¯i. Trên hình thÑc cÕn cþt, chúng ta d­ cho r¢ng nhân viên an ninh ðã ð¯i xØ tàn nhçn v¾i tµi nhân nhß còng trói, giam giæ, ðôi khi phäi qu§t ngã h÷. Nhßng nhìn trên bình di®n xã hµi thì vi®c làm b¡t giæ tµi nhân có hai cái lþi. ThÑ nh¤t là giæ gìn an ninh cho xã hµi. ThÑ hai là buµc tµi nhân trong tình trÕng không th¬ gây thêm tµi l²i trong ð¶i h÷ næa. Trên hai ý nghîa này thì vi®c làm cüa nhân viên an ninh ðßþc xem là công ðÑc. tuy nhiên chúng ta mong möi h÷ vçn có lòng thß½ng yêu tµi nhân m£c dù b¤t ð¡c dî phäi ð¯i xØ cÑng r¡n.

Höi: Vi®c x¸t thu¯c r¥y ð¬ bäo v® cây tr°ng là tµi hay phß¾c?

Ðáp: Ngày nay chúng ta phát minh ra quá nhi«u loÕi thu¯c ðµc ð¬ di®t tr× sâu r¥y v¾i quan ni®m bäo v® cây tr°ng bäo ðäm ngu°n thñc ph¦m cho xã hµi. Thu¯c giªt nhæng sâu b÷ có hÕi và cûng giªt luôn cä nhæng sâu b÷ có lþi. Nhæng ¯c, trùng, cá, vi sinh v§t trong môi tr߶ng ð¤t và nß¾c ðó ð«u b¸ tiêu di®t. Nhæng vi khu¦n cho ð¤t cûng b¸ t±n hÕi, thu¯c còn ð÷ng lÕi trong cây (nhß Furadan) s¨ cung c¤p ðµc t¯ cho c½ th¬ con ng߶i. Ðó là lý do tÕi sao ngày nay nhi«u b®nh lÕ xu¤t hi®n h½n ngày xßa.

Chúng ta không væng ni«m tin v¾i lu§t Nhân Quä Nghi®p báo, không tin r¢ng do phß¾c lñc cüa mình mà mùa màng ði ðªn thÕnh m§u hay th¤t thu. Trái lÕi chúng ta ðã tÕo thêm ác nghi®p trong vi®c x¸t thu¯c giªt côn trùng. Nªu có thu ðßþc nông ph¦m thì nông ph¦m ðó là mµt loÕi thu¯c ðµc tai hÕi lâu dài cho c½ th¬. Chúng ta hãy gan dÕ làm phß¾c nhß giæ gi¾i, b¯ thí... và s¨ th¤y ðßþc hi®u quä cüa phß¾c lñc mÕnh g¤p bµi l¥n thu¯c giªt côn trùng. hy v÷ng thu¯c tr× sâu sinh h÷c s¨ giúp giäi quyªt ph¥n nào có sñ tr· ngÕi mà thu¯c tr× sâu hóa h÷c vß¾ng phäi.

Höi: TÕi sao có nhæng dòng tµc n¯i truy«n nhi«u ð¶i và luôn luôn ðÕt ðßþc sung túc, nguyên nhân ðó là gì?

Ðáp: B·i hai nguyên nhân. Mµt, v¸ t± tiên ban ð¥u là ng߶i có phß¾c l¾n. Hai, dòng tµc này có mµt truy«n th¯ng ÐÕo ðÑc ð¬ dÕy bäo cho con cháu.

Dòng tµc nhi«u ð¶i phú quý th¸nh ðÕt có nghîa là nhæng v¸ t± tiên ban ð¥u luôn luôn ðßþc nh¡c nh· tß·ng ni®m, cúng th¶ chu ðáo. Ь ðßþc quä báo này, nhæng v¸ ðó phäi là ng߶i có phß¾c l¾n. Nhæng tri«u ðÕi vua chúa là mµt b¢ng chÑng cø th¬. Có nhæng tri«u ðÕi n¯i tiªp m¤y tråm nåm và v¸ vua khai sáng ban ð¥u ðßþc kính th¶ nhß th¥n thánh.

H½n næa nªu dòng tµc này có mµt n«n ÐÕo ðÑc t¯t ð©p ð¬ dÕy bäo cho con cháu thì sñ th¸nh ðÕt cüa h÷ không th¬ ð¸nh ðßþc gi¾i hÕn cu¯i cùng. Thª nên t× nay m²i gia ðình ð«u phäi l§p cho mình mµt truy«n th¯ng ÐÕo ðÑc nh¤t là ðánh thÑc sñ hi¬u biªt v« ð߶ng ði cüa Nghi®p báo cho m÷i ng߶i. trong nhæng bu±i h÷p m£t gia ðình, b§c cha m© hãy ð£t nhæng câu höi v« Nghi®p báo ð¬ cho các con cháu tñ suy gçm trä l¶i, ho£c k¬ nhæng m¦u chuy®n liên quan ðªn Nhân Quä và bäo m÷i ng߶i rút ra mµt nh§n xét. Nhæng bu±i sinh hoÕt ÐÕo ðÑc nhß v§y d¥n d¥n tÕo cho con cháu mµt lß½ng tâm sáng tö. Chúng s¨ tñ biªt tránh ác làm lành và dòng h÷ s¨ tr· nên phú quý th¸nh ðÕt.

Höi: TÕi sao có nhæng ng߶i v×a g£p nhau ðã ðem lòng quý mªn ho£c ác cäm?

Ðáp: khi lu§n v« ð߶ng ði phÑc tÕp cüa Nhân Quä Nghi®p báo, chúng ta không th¬ bö qua sñ liên quan - DUYÊN - cüa các chúng sinh t× quá khÑ v¾i nhau. Không phäi ngçu nhiên khi g£p nhau, hai ng߶i ðã có thi®n cäm t× bu±i ð¥u, cûng không phäi ngçu nhiên khi g£p nhau, vài kë ðã sinh ác cäm t× s½ ngµ. Sñ ð¯i ðãi ân oán v¾i nhau t× quá khÑ s¨ biªn thành thái ðµ trong hi®n tÕi.

Nªu ð¶i này g£p lÕi, mµt kë tr· nên kính phøc, thß½ng mªn, vâng l¶i, h¥u hÕ, cho ng߶i khác, phäi biªt do nþ n¥n ân nghîa quá khÑ thúc ð¦y chi ph¯i. Sñ th÷ ân khiªn mµt ng߶i tr· thành kë thuµc hÕ, và sñ ban ân khiªn mµt ng߶i tr· thành thü lînh. trong gia ðình, ng߶i làm anh làm ch¸ là ng߶i ban ân và ng߶i làm em làm út là ng߶i th÷ ân. Dù mµt ðäng cß¾p thì tên ðÕi ca vçn là kë ðã ban ân và lâu la là kë ðã th÷ ân. Ng߶i ðßþc làm lãnh tø qu¯c gia cûng chï vì ðã ban phát ân nghîa cho quá nhi«u ng߶i trong quá khÑ. Sñ ban ân luôn luôn ðßa mµt ng߶i ðªn ð¸a v¸ quan tr÷ng. Biªt ðßþc nguyên lý này, chúng ta s¨ dè d£t khi th÷ ân ng߶i khác. Nªu ân nhân là ng߶i chân chính quäng ðÕi, chúng ta có th¬ th÷ chút ân cûng không ðªn n²i nguy hi¬m cûng t¯t thôi. Nªu th÷ ân cüa ng߶i ác, sau này chúng ta phäi ch¸u h÷ sai sØ tÕo nhi«u ác nghi®p r°i theo h÷ vào ð÷a xÑ. Яi v¾i kë x¤u, B° Tát th߶ng rµng rãi ban ân ð¬ tÕo thành thi®n duyên v« sau có th¬ nhiªp hóa h÷, khác v¾i chúng ta th߶ng ru°ng rçy kë x¤u. tuy nhiên vi®c giáo hóa kë ác tâm không ð½n giän mµt chi«u vì phäi v×a cÑng r¡n v×a m«m dëo.

Luyªn ái là mµt duyên mÕnh m¨ d­ ðßþc l§p ði l§p lÕi nhi«u l¥n. Ðã t×ng thß½ng yêu nhau trong quá khÑ, ð¶i này g£p lÕi, tình yêu d­ phát sinh. Các vån sî ðã thi v¸ hóa sñ ki®n này và g÷i là tiªng sét ái tình. V×a g£p nhau l¥n ð¥u trái tim hai bên ðã nghe b°i h°i xao xuyªn nhß ðã t×ng thß½ng yêu nhau t× lâu l¡m. tuy nhiên mµt ð¶i ng߶i th߶ng hay träi qua nhi«u m¯i yêu ðß½ng chï vì trong nhi«u kiªp luân h°i h÷ ðã g£p gÞ r¤t nhi«u ng߶i yêu, nhi«u t½ duyên vþ ch°ng khác nhau. Nhæng ng߶i ðã t×ng làm vua quan trong xã hµi phong kiªn v¾i lê thê tÏ thiªp, các ð¶i v« sau h÷ phäi nh§n l¤y cung mÕng ðào hoa lång nhång tình ái. tuy nhiên, nªu buông thä phóng túng h÷ s¨ ð÷a vào ác ðÕo.

Dî nhiên sñ tß½ng duyên Nghi®p báo không có tính cách c¯ ð¸nh nhß khái ni®m s¯ m®nh. Nó có th¬ ðßþc chuy¬n ð±i b·i ý chí cüa con ng߶i. Ví dø khi g£p lÕi ng߶i ngh¸ch duyên, nghîa là s¨ ði t¾i ch² ác cäm ganh ghét, nhßng nªu chúng ta khéo léo nhçn nhøc, rµng rãi b¯ thí ban ân, dùng l¶i ái ngæ d¸u dàng, thì ngh¸ch duyên ngày xßa s¨ chuy¬n thành thi®n duyên ngày mai. Ví dø mµt ng߶i phát tâm tu giäi thoát, b¤t chþt g£p lÕi ng߶i vþ trong ti«n kiªp. Ði«u ch¡c ch¡n là ng߶i này s¨ nghe lòng b§n tâm, ßu tß, xao xuyªn. Nªu buông thä theo tình cäm, h÷ s¨ lui lÕi sñ ràng buµc trong luyªn ái. Nªu h÷ phát tâm mÕnh m¨, dùng ý chí s¡t ðá gan dÕ vßþt qua thì duyên xßa cûng ðßþc hóa giäi.

Nªu c¯ g¡ng, chúng ta ð«u có th¬ chuy¬n ð±i tß½ng duyên ngày xßa ði theo mµt chi«u hß¾ng khác.

Höi: Vì sao mµt ng߶i có tâm h°n ít b¸ xao ðµng ho£c nhi«u xao ðµng?

Ðáp: Nªu h÷ hay làm b§n tâm ng߶i khác vì sñ hi®n di®n cüa h÷, h÷ s¨ cäm quä báo tâm h°n th߶ng xuyên xao ðµng khó yên. Vi®c làm ng߶i b§n tâm ðßþc hi¬u nhß nói nång °n ào giæa ch¯n ðông ng߶i; ho£c gieo tình cäm n½i ng߶i nào khiªn h÷ thß½ng nh¾ khôn nguôi; ho£c nói n£ng l¶i khiªn ng߶i ðau kh± nhøc nhã; ho£c dùng vån th½ nhÕc k¸ch kích ðµng tình cäm h§n thù n½i m÷i ng߶i; ho£c kêu g÷i ð¤u tranh chém giªt lçn nhau; ho£c tuyên giäng tà kiªn phi chân lý; ho£c làm mai m¯i hþp tác cß¾i gä; ho£c t± chÑc ch÷i gà; ð¤u võ ðài... Làm b§n tâm ng߶i thì tâm ta không th¬ nào an ±n ðßþc.

Mu¯n tránh quä báo b¤t an n½i tâm, chúng ta nên dè d£t ð×ng làm loÕn tâm ng߶i dù v¾i b¤t cÑ cách nào. Chï nên s¯ng ð¶i th¥m l£ng ít nói b¾t duyên. Nªu phäi trình bày v¾i m÷i ng߶i, chï nên ðem lu§t Nhân Quä và thi«n ð¸nh ð¬ khuyªn hóa h÷ tu t§p. Làm sao cho sñ hi®n di®n cüa chúng ta khiªn m÷i ng߶i cäm nghe an ±n thanh lß½ng thoäi mái và phát kh·i tinh t¤n tu hành.

Höi: do ðâu mµt ng߶i tu thi«n không b¸ chìm trong ð¸nh không ng½?

Ðáp: Ph§t bäo ng߶i ðã t×ng kh·i quán T× tâm trùm phü chúng sinh s¨ không b¸ chìm trong ð¸nh không ng½ (Nikaya). H½n næa, phß½ng pháp døng công nào cûng c¥n phäi có sñ tïnh giác - BIŠT - rõ ràng.

Höi: Nhæng ðÑc hÕnh änh hß·ng t¾i vi®c tu t§p thi«n ð¸nh ra sao?

Ðáp: Ph§t bäo:

"Khi ta th¤y mµt ng߶i còn mµt ph¥n H¡c pháp, ta biªt kë ¤y trong ð¶i này chßa th¬ ðßþc Niªt bàn viên mãn. khi ta th¤y mµt ng߶i ðã hªt H¡c pháp, ta biªt kë ¤y ngay ð¶i hi®n tÕi ðßþc viên mãn Niªt bàn".

H¡c pháp mà Ph§t nói lên · ðây nghîa là nhæng thói hß t§t x¤u nhß tham lam, sân h§n, ð¯ kÜ, c¯ ch¤p, h½n thua, khoe khoang, tñ cao, nhu nhßþc, ích kÖ, h©p hòi.... Nªu nhæng H¡c pháp này còn t°n tÕi, ng߶i này chßa th¬ chÑng Niªt bàn viên mãn trong hi®n ð¶i. Thª nên ng߶i mu¯n tiªn tu giäi thoát phäi tß duy r¤t kÛ v« ðÑc hÕnh, phäi ki¬m soát loÕi tr× nhæng tánh x¤u còn ti«m ¦n trong ng߶i. Không c¥n phäi ðþi ð¯i duyên tiªp cänh ð¬ nhæng phi«n não ðó tr±i d§y, mà bình th߶ng chúng ta phäi tß duy v« sñ loÕi tr× tham lam, ð¯ kÜ, dñng l§p tâm quäng ðÕi, tùy hÖ t× trß¾c. khi ðÑc hÕnh thu¥n thøc thì công phu thi«n ð¸nh b¾t b¸ chß¾ng ngÕi, có th¬ tiªn r¤t xa.

Höi: Có mµt s¯ n½i nói r¢ng B° Tát cách ¤m - vào thai - b¸ vô minh mµt th¶i gian, ðúng chång?

Ðáp: Nªu ðúng là B° Tát ðã viên mãn ðÕo quä Alahán thì su¯t t× lúc ðoÕn t§n vô minh ðªn lúc thành Ph§t quä, trong khoäng ðó không mµt sát na gián ðoÕn chánh ni®m, dù ðang lúc vào thai hay xu¤t thai, hi®n thu§n hÕnh hay ngh¸ch hÕnh, · thân ng߶i hay thân thú. V¸ này là nhæng b§c th¥n ð°ng phi th߶ng, chßa h÷c ðã biªt hªt m÷i chuy®n tr× phi các Ngài d¤u diªm.

Tr߶ng hþp Tài Tòng ðÕo giä là mµt ði¬n hình. T± ÐÕo Tín mu¯n truy«n y bát cho Tài Tòng ðÕo giä vì th¤y ông ðã viên mãn Niªt bàn, nhßng ngÕi ông quá già s¨ không giáo hóa ðßþc lâu, nên khuyên ông ð±i thân tr· lÕi, T± s¨ ch¶. Ông ðªn b¶ sông g£p cô gái gi£t qu¥n áo, höi:

- Tôi mu¯n nghï nh¶ nhà cô mµt ðêm ðßþc chång?

- DÕ, con không tñ quyªt ð¸nh ðßþc, sß hãy ðªn höi cha m© con.

- Nhßng riêng cô thì cô ð°ng ý không?

- DÕ, ph¥n con thì ðßþc.

ÐÕo giä li«n ði ðªn g¯c cây ng°i kiªt già bö thân, gá vào thai cô gái.

Cô gái l¤y làm lÕ vì nào gi¶ không g¥n gûi ai, tÕi sao có mang! cha m© cô gi§n l¡m ðu±i cô ra khöi nhà. Cô phäi s¯ng v¤t vß·ng xin ån ð¬ ch¶ ngày sinh n·. Ъn khi sinh Ngài, cô cho là quái d¸ nên thä xu¯ng sông. Sáng hôm sau th¤y ðÑa bé ng°i kiªt già n±i trên m£t nß¾c, vë m£t ði«m nhiên bình th߶ng, cô bèn ðem v« nuôi. khi Ngài ðßþc bäy tu±i thì T± ÐÕo Tín tìm ðªn. T± höi:

- Ngß½i tánh gì?

(Nhæ hà tánh? Có hai chæ tánh ð°ng âm. Mµt chæ tánh là h÷, mµt chæ tánh là tâm tánh. — ðây T± dùng thu§t ch½i chæ ð¬ nghi®m ðÑa bé).

ÐÑa bé ðáp:

- Tánh thì có mà không phäi tánh th߶ng! (Tánh t¡c hæu nhi phi th߶ng tánh)

- Là tánh gì? (Vi hà tánh?)

- Là Ph§t tánh. (Vi Ph§t tánh)

- Ngß½i không tánh à? (Nhæ vô tánh da?)

- Vì tánh ¤y là không (Dî ký tánh th¸ vô c¯)

T± ÐÕo Tín nhìn nhæng th¸ tùng bäo:

- ÐÑa bé này không phäi hÕng t¥m th߶ng, sau này s¨ làm Ph§t pháp hßng th¸nh.

ÐÑa bé ðó tr· thành ð® ngû T± Ho¢ng Nhçn. T± Ho¢ng Nhçn ðúng nghîa là B° Tát tái lai không b¸ cách ¤m vô minh.

Còn nhæng ðÕo quä th¤p h½n t× Anahàm tr· xu¯ng, khi vào thai li«n b¸ m¶ m¸t vô minh. Nhßng v¸ này · thân sau r¤t là thông minh trí tu®, có trñc giác nhÕy bén, sÑc sáng tÕo d°i dào và kiªn giäi linh lþi.

Höi: trong mµt gia ðình, tÕi sao có nhæng ðÑa con d­ dÕy, hiªu hÕnh, làm ð©p lòng cha m©, nhßng lÕi cûng có nhæng ng߶i con khó dÕy, ng² ngh¸ch, làm bu°n lòng cha m©?

Ðáp: Cûng do nhi«u nguyên nhân. Nªu nhæng ð¶i trß¾c cha m© th߶ng dÕy con cái ÐÕo ðÑc thì ð¶i này tr· lÕi g£p nhau, cha m© ðßþc hß·ng quä báo vui sß¾ng ð©p lòng khi có nhæng ng߶i con ngoan ngoãn. Nªu ð¶i trß¾c cha m© không biªt dÕy con ÐÕo ðÑc, lÕi hay xúi giøc, ð°ng ý cho con cái gây g² phá phách ng߶i khác, thì ð¶i này tr· lÕi g£p nhau, cha m© s¨ b¸ quä báo ðau kh± bu°n lòng vì nhæng ðÑa con ng² ngh¸ch.

Cûng có khi b§c cha m© ðó thu· trß¾c là nhæng ng߶i con b¤t hiªu ng² ngh¸ch, ð¯i xØ t® bÕc v¾i cha m© mình, sau này chính mình phäi g£p nhæng ðÑa con t® bÕc tr· lÕi.

Ho£c b§c cha ðó ð¶i trß¾c quÜt nþ cüa ai mµt s¯ ti«n l¾n. sau này chü nþ tr· lÕi làm con ð¬ nh§n sñ chåm sóc ð«n bù. M£c dù làm con nhßng ni«m h§n thù chßa nguôi nên ðÑa con này th߶ng hay nói n£ng l¶i và h¤t hüi cha m© nó.

Mu¯n hóa giäi n²i kh± tâm này, b§c cha m© phäi ¤n t¯ng truy«n bá nhæng kinh sách v« Nhân Quä Nghi®p báo ð¬ tích lûy cho mình mµt ngu°n phß¾c l¾n. T× ngu°n phß¾c l¾n này h÷ m¾i ðü sÑc cäm hóa nhæng ng߶i con ng² ngh¸ch kia h°i tâm thu§n thäo. H÷ phäi trì gi¾i, phäi thß½ng ng߶i, b¯ thí rµng rãi ð¬ làm gß½ng cho con cái, phäi nhçn nhøc ð¬ trä nghi®p v¾i nó và khi nào thu§n ti®n, uy ðÑc mình ðã ðü s¨ khuyên bäo chuy¬n hóa nó d¥n d¥n.

Nhæng b§c cha m© kém ðÕo ðÑc nói nång thô l², làm nhi«u vi®c ác thì không th¬ có nhæng ng߶i con hiªu hÕnh ðßþc. con cái s¨ khinh bï b§c cha m© thiªu nhân cách. B§c cha m© phäi hoàn chïnh nhân cách ÐÕo ðÑc cüa mình trß¾c ðã r°i m÷i chuy®n t¯t ð©p s¨ d¥n d¥n xu¤t hi®n sau.

Höi: Ng߶i ðßþc danh tiªng vang l×ng là do nhân gì?

Ðáp: Ho£c h÷ là nhæng ng߶i ðã t×ng rµng rãi b¯ thí, ÐÕo ðÑc thánh thi®n, T× tâm vô biên. Ho£c h÷ ðã t×ng biªt tùy hÖ khen ngþi nhæng b§c ðáng ca ngþi, biªt tôn tr÷ng tài nång và ðÕo ðÑc cüa nhæng ng߶i khác, h÷ s¨ ðßþc danh tiªng vang l×ng.

Nhæng vån ngh® sî n±i danh ðßþc nhi«u ng߶i ái mµ cûng vì ðã t×ng dùng tài ngh® ca ngþi nhæng b§c Thánh ðáng kính và biªt s¯ng ð¶i rµng rãi.

Höi: Có nhæng ng߶i phát tâm tu hành trì gi¾i, t÷a thi«n, b¯ thí li«n g£p hoàn cänh khó khån kh¯n ð¯n. Còn nhæng kë làm ác, giªt hÕi súc sinh, l×a l÷c lÕi s¯ng nhÞn nh½ thoäi mái vì sao nhß v§y?

Ðáp: Ng߶i này tích chÑa ác nghi®p n£ng n« ðáng l¨ s¨ phäi ð«n trä · ba ác ðÕo. Nhßng nh¶ phát tâm hành thi®n nên ác nghi®p v½i b¾t, chï d°n trä trong hi®n ð¶i n½i thân ng߶i mà thôi.

Ng߶i làm ác mµt cách thu¥n thøc thì sinh thú kª ðó là ð¸a ngøc. Vì thª bao nhiêu phß¾c quá khÑ s¨ hi®n ra ð¬ h÷ hß·ng cho hªt.

Chính vì ch² l¡t léo này mà ng߶i phàm phu không ðánh giá ðßþc hi®u quä cüa Nghi®p báo r°i cho r¢ng không có Nhân Quä.

Höi: Vì sao mµt ng߶i ði ðªn tñ sát?

Ðáp: H÷ ðã t×ng bÑt ng£t oan Ñc ai quá ðáng. Phß½ng ti®n h÷ dùng ð¬ tñ sát cûng là phß½ng ti®n h÷ ðã dùng ð¬ sát sinh.

Höi: Mµt s¯ ng߶i tu theo M§t tông chuyên trì chú và ðÕt ðßþc sñ linh Ñng nhß tr× tà, chæa b®nh, c¥u nguy®n ðßþc nhß ý, có th¥n thông biªt ði«u này ði«u n÷. Nhân Quä dñ ph¥n ch² nào?

Ðáp: Ðó là do phß¾c quá khÑ cµng v¾i nång lñc cüa Hành ¤m tÕo thành (xin xem Nåm „m là gì, Ch½n Quang).

Höi: Thiên Chúa giáo và H°i giáo quan ni®m sñ vui kh± cüa con ng߶i là do Thßþng ðª thß·ng phÕt. Vi®c này trái v¾i lu§t Nhân Quä Nghi®p báo chång? Ðáp: Thßþng ðª không thß·ng cho ng߶i ác cûng nhß không phÕt cho ng߶i thi®n. Nhß v§y sñ thß·ng phÕt cüa Thßþng ðª chính là cø th¬ hóa lu§t Nhân Quä. Nói lu§t Nhân Quä tr×u tßþng thì ng߶i ta không th¬ hi¬u n±i nên các tiên tri ðßa ra mµt Thßþng ðª có toàn quy«n sinh hóa và thß·ng phÕt ð¬ rån dÕy tín ð°.

H½n næa, chính con ng߶i phäi làm thi®n thì m¾i ðßþc Thßþng ðª thß·ng, cûng nhß có tÕo ác thì m¾i b¸ Thßþng ðª phÕt. Nhß v§y trách nhi®m ban ð¥u ðã ð£t n½i con ng߶i chÑ ðâu phäi ð£t n½i Thßþng ðª. H÷ có quy«n ð£t ni«m tin n½i Thiên Chúa, nhßng phäi ð£t trách nhi®m n½i chính h÷. Chính hành vi thi®n ác cüa h÷ ðã gþi nên sñ thß·ng phÕt cüa Thiên Chúa. Nhi«u tín ð° không rõ ði«u này, cÑ giam mình c¥u xin mãi mà không biªt r¢ng h÷ c¥n phäi "mªn yêu và phøng sñ Chúa trong m÷i ng߶i". (l¶i cüa thánh Fran?oise ðßþc'Assie)

Ð¥u sách chúng tôi có trích mµt ðoÕn Phúc âm dçn l¶i Chúa Jésus:

"Thiên Chúa chính là tinh th¥n, là sñ th§t" (Jean).

Nªu Thiên Chúa chính là tinh th¥n, là sñ th§t thì sñ thß·ng phÕt cüa Chúa cûng chính là sñ thß·ng phÕt cüa tinh th¥n (Th¬ tánh) và cüa sñ th§t (Lu§t Nhân Quä khách quan). Chính Chúa Jésus cûng nói:

"Ng߶i chen lên ðÑng trß¾c s¨ phäi lùi lÕi phía sau và ng߶i nh߶ng nh¸n ðÑng sau s¨ ðßþc ðßa lên ðÑng trß¾c".

"Hãy tha thÑ ng߶i ð¬ ðßþc tha thÑ tr· lÕi".

"Ð×ng phê phán ai ð¬ không b¸ phê phán".

Khi mµt ng߶i ðàn bà b¸ b®nh hoÕi huyªt ðã m߶i nåm chen ðªn chÕm vào tà áo Chúa thì l§p tÑc b®nh ch¤m dÑt. Chúa bäo:

"HÞi con gái ta, ðÑc tin cüa con ðã chæa lành cho con".

Chúa Jésus ðã dùng phép lÕ chæa b®nh cho r¤t nhi«u ng߶i, nhæng ng߶i kính tin Chúa. Công ðÑc kính tin Chúa ðã xÑng ðáng ð¬ ðßþc Chúa san së phß¾c lñc cüa Chúa cho h÷. Ng߶i phàm phu không có th¥n lñc thì không th¬ san së phß¾c cho ai, b§c Thánh có th¬ làm vi®c này v¾i nhæng chúng sinh có chút duyên nào ðó v¾i các Ngài.

Chúng ta có th¬ nói r¢ng sñ thß·ng phÕt cüa Thiên Chúa cûng chï là công cø cüa lu§t Nhân Quä, hay ngßþc lÕi, lu§t Nhân Quä chính là công cø thñc hi®n sñ thß·ng phÕt cüa Thiên Chúa. M²i ng߶i s¨ ch÷n l¤y mµt kªt lu§n thích hþp.

KŠT LU‡N

Khi mà khoa h÷c ðã vß½n lên ðªn ðïnh cao tµt ðµ nhß hi®n nay thì nhân loÕi b¡t ð¥u hoäng sþ. Hành tinh ðòn b· cüa con ng߶i b²ng tr· nên mong manh d­ vÞ vì m¤y trái bom hÕt nhân ðang n¢m sÇn trên dàn ch¶ mµt k¬ b¤m nút. Mµt s¯ nß¾c Âu MÛ cho phép mua bán súng ðÕn tñ do và mÕng s¯ng con ng߶i tr· nên h°i hµp âu lo. phim änh khiêu dâm, bÕo lñc lan tràn trong m÷i ngõ ngách cüa cuµc s¯ng và tâm h°n con ng߶i ðã tr· nên bång hoÕi.

Nhæng ng߶i có lß½ng tâm ðang kh¡c khoäi suy tß v« n«n ÐÕo ðÑc cüa thª gi¾i, mu¯n tìm mµt giá tr¸ ÐÕo ðÑc chân chính và væng ch¡c ð¬ chuy¬n hóa tâm h°n con ng߶i khöi nhæng khát v÷ng ðiên cu°ng hi®n nay. Nhæng giá tr¸ ÐÕo ðÑc dña vào th¥n quy«n ðã søp ð± vì sñ công phá tàn bÕo cüa khoa h÷c. Nhæng giá tr¸ ÐÕo ðÑc dña vào sñ phê phán cüa dß lu§n cûng èo uµt vì sñ d¤u diªm tinh vi cüa tµi phÕm. C¥n phäi có mµt n«n ÐÕo ðÑc dña vào chính con ng߶i, b·i con ng߶i và không nô l® n½i mµt ai khác. Phäi kêu g÷i lß½ng tâm cüa con ng߶i thÑc d§y sau th¶i gian dài yên ngü ð¬ tñ nó phán xét l¤y m÷i hành vi thi®n ác cüa nó. Chï khi nào lß½ng tâm con ng߶i lên tiªng nói và bß¾c lên ngñ tr¸ trên ðïnh cao cüa tâm h°n thì con ng߶i s¨ tr· nên thánh thi®n, thª gi¾i s¨ tìm th¤y hòa bình và cuµc ð¶i s¨ tràn ð¥y hÕnh phúc.

Lß½ng tâm ðó chính là trí tu® hi¬u biªt ð߶ng ði cüa Nhân Quä Nghi®p báo.

Th§t v§y, không mµt n«n ÐÕo ðÑc nào g¥n gûi v¾i con ng߶i h½n là sñ hi¬u biªt Nhân Quä. con ng߶i không phäi sþ hãi mµt th¥n linh nào khác, không phäi d¤u diªm m÷i dß lu§n nào khác, mà chï tñ biªt rõ thi®n ác n½i mình ð¬ bö ác làm thi®n. H÷ chï tñ phán xét l¤y nµi tâm cüa h÷ và tránh xa nhæng ý nghî ích kÖ th¤p hèn ð¬ träi tình thß½ng ðªn muôn loài yêu mªn. H÷ không c¥n phäi m½ ß¾c v« mµt thiên ð߶ng xa v¡ng mà chï c¥n s¯ng n½i mänh ð¤t này v¾i tr÷n v©n tình ng߶i. Cuµc ð¶i ðang c¥n ðôi tay, kh¯i óc và trái tim cüa h÷ ð¬ ðóng góp xây dñng. H÷ s¨ tìm th¤y hÕnh phúc và ý nghîa cüa cuµc s¯ng ngay n½i cõi tr¥n gian bøi b£m này khi mà h÷ biªt dâng tr÷n cuµc ð¶i mình ð¬ thß½ng yêu và phøng sñ. HÕnh phúc s¨ v¡ng bóng n½i nhæng ng߶i có ðôi bàn tay n¡m lÕi và chï hi®n hæu n½i nhæng tâm h°n rñc sáng thß½ng yêu.

Lu§t Nhân Quä ðã cho con ng߶i quy«n làm chü t¯i cao n½i cuµc ð¶i h÷. H÷ s¨ ðßa cuµc ð¶i mình ði theo ý mu¯n khi h÷ ðã có trong tay chiªc chìa khóa vÕn nång cüa lu§t Nhân Quä. Nªu có Thßþng ðª thì Thßþng ðª ðó chính là h÷ chÑ không phäi mµt ông già râu dài ngñ trên ngôi cao cüa t¥ng tr¶i xa thÆm. Chính h÷ s¨ ðem ðªn kh± ðau hay hÕnh phúc cho h÷ b·i hành vi thi®n ác.

Vinh quang hay tüi nhøc, sung túc hay khó khån, tñ do hay ngøc tù ð«u là sän ph¦m cüa h÷ mà không mµt th¥n linh nào làm giúp.

Ðã ðªn lúc chúng ta phäi tìm lÕi quy«n làm chü cüa mình h½n là nô l® vào th¥n linh, thä trôi theo ngçu nhiên và an ph§n theo s¯ m®nh. Chúng ta có lß½ng tâm và có quy«n làm chü. ÐÕo ðÑc s¨ ðßþc dñng l§p b·i lß½ng tâm và quy«n làm chü ð¬ t× nay chúng ta biªt ðem cä cuµc s¯ng mình vì m÷i ng߶i n½i thª gian thñc tÕi này.

Dî nhiên quy«n làm chü ðó phäi ðßþc hi¬u theo nghîa r¤t rµng rãi là làm chü trong phÕm vi thª gian, xu¤t thª gian hay B° tát ðÕo.

Viªt xong tÕi Chân Nhß, 10/10/2026

Ch½n Quang

[Lu§n V« Nhân Quä][Nhân Quä Thª Gian-1][Nhân Quä Thª Gian-2][Nhân Quä Xu¤t Thª Gian]
[Nhân Quä B° Tát ÐÕo][Suy Lu§n Nhân Quä]